فهرست مطالب

علوم و تکنولوژی محیط زیست - سال بیست و پنجم شماره 6 (پیاپی 133، شهریور 1402)

فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست
سال بیست و پنجم شماره 6 (پیاپی 133، شهریور 1402)

  • تاریخ انتشار: 1402/06/27
  • تعداد عناوین: 10
|
  • فاطمه دیبا، بابک مختارانی*، رضا پناهی صفحات 1-14
    زمینه و هدف

    یک روش جایگزین و سازگار با محیط زیست جهت پالایش محیط زیست از آلودگی ها، استفاده از مواد زیست فعال سطحی مشتق شده از میکروارگانیسم ها است. مزیت زیست فعال سطحی، زیست تخریب پذیری، سمیت پایین و اثر بخشی در افزایش تجزیه بیولوژیکی است. برخلاف سورفکتنت های شیمیایی، مواد فعال سطحی تولید شده از میکروب ها به آسانی تجزیه می شوند و به همین دلیل برای کاربردهای زیست محیطی به خصوص زیست پالایی بسیار مناسب اند. این پژوهش با هدف زیست پالایی و بررسی سینتیک جذب فلزات سنگین(کبالت و کادمیم) و رنگ رودامین B از آب توسط بیوسورفکتنت تولید شده از باکتری سودوموناس آیروژینوزا صورت گرفت.

    روش بررسی

    در این مطالعه از یک باکتری مولد بیوسورفکتنت که از سایت زباله کهریزک در جنوب تهران به عنوان سویه سودوموناس آیرژینوزا HAK02 جداسازی و شناسایی شده جهت تولید زیست فعال سطحی برای حذف آلاینده ها استفاده شد. تست زتا پتانسیل برای تشخیص بار بیوسورفکتنت تولید شده و استفاده در زیست پالایی انجام شد. میزان حذف رنگ توسط دستگاه UV و حذف فلزات سنگین به وسیله آنالیز ICP_AES انجام گرفت.

    یافته ها

    با توجه به بار منفی ماده برای حذف فلزات سنگین و رنگ کاتیونی رودامین B استفاده شد. بیوسورفکتنت تولید شده با سودوموناس آیرژینوزا قادر به حذف 95% رودامینB ، 43%Cd2+  و 35% Co2+ شد. بررسی مدل سینتیکی جذب نشان داد با مدل سینتیکی شبه درجه دوم تطبیق بهتری داشت.

    بحث و نتیجه گیری

    زیست پالایی با استفاده از زیست فعال سطحی جهت حذف فلزات سنگین و رنگبری روشی سریع و سازگار با محیط زیست می باشد. این نمونه جهت حذف رودامینB بسیار مناسب است و برای فلزات سنگین Cd2+ و Co2+ توانایی متوسط دارد.

    کلیدواژگان: رودامین B، زیست پالایی، زیست فعال سطحی، کادمیوم، کبالت و مدل سینتیکی جذب
  • آرش مومنی لندی، فاطمه کریمی اورگانی* صفحات 15-24
    زمینه و هدف

    منطقه حفاظت شده شیمبار در حوزه استحفاظی شهرستان مسجدسلیمان در فاصله 80 کیلومتری در شمال شرق آن واقع شده است. هدف از این پژوهش برآورد ارزش حفاظتی منطقه حفاظت شده شیمبار با استفاده از روش مشروط و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی است.

    روش بررسی

    برای بررسی عوامل موثر بر میزان تمایل به پرداخت افراد، از الگوی کیفی و پرسشنامه استفاده شد. داده های مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه و مصاحبه حضوری با 380 بازدید کننده در روش CVM و 17 پرسشنامه در روش AHP در تابستان 1399 جمع آوری شد. روش مشروط جهت تعیین ارزش حفاظتی منطقه حفاظت شده شیمبار و روش AHPجهت مشخص نمودن ارزشهای مصرفی و غیرمصرفی به کار برده شده است.

    یافته ها

    متوسط تمایل به پرداخت سالیانه افراد و ارزش حفاظتی کل برای برآورد ارزش حفاظتی به ترتیب مقدار 11356 و 142/1073 تومان به دست آمد. با توجه به روش AHP ارزشهای میراثی، وجودی، اختیاری، مصرفی غیر مستقیم و مصرفی مستقیم به ترتیب با اوزان در رتبه بندی 1 تا 5 قرار گرفتند.

    بحث و نتیجه گیری

    لذا با توجه به سهم بالای ارزش میراثی و اهمیت این معیار که سهم عمده ای از ارزش کل منابع طبیعی از جمله مناطق حفاظت شده را شامل می شود،  بایستی در سیاست گذاری ها به آن توجه ویژه شود.

    کلیدواژگان: شیمبار، منطقه حفاظت شده، AHP، CVM
  • پیمان قلی زاده، صابر ملاعلیزاده زواردهی*، الله کرم صالحی صفحات 25-37
    زمینه و هدف

    یکی از مهمترین رویکردهای استراتژیک رقابتی، کسب پایداری در مدیریت زنجیره تامین فناوری اطلاعات به دلیل ایجاد توازن اطلاعات در بین تصمیم گیرندگان می باشد که می تواند در قالب ابعاد مختلفی همچون اقتصادی؛ اجتماعی؛ زیست محیطی نمایان گردد. هدف این پژوهش ارایه الگوی ترکیبی تحلیل کیو و تفسیری ریسک زیست محیطی زنجیره تامین پایدار فناورانه در شرکت های دانش بنیان می‎باشد.

    روش بررسی

    روش شناسی پژوهش ترکیبی است و برای شناسایی گزاره های ریسک محیط زیست از تحلیل فراترکیب و دلفی استفاده شد و در بخش کمی از تحلیل کیو استفاده شد و سپس باهدف تعیین تاثیرگذارترین گزاره ی ریسک محیط زیست هریک از سناریوهای شناسایی شده ی ریسک زنجیره تامین پایدار از تحلیل تفسیری ساختاری جامع استفاده شد. این پژوهش در بازه زمانی یکساله انجام شد.

    یافته ها

    نتایج وجود 28 گزاره اولیه را برای شناسایی ریسک محیط زیست زنجیره تامین پایدار تایید کردند که پس از تحلیل دلفی باهدف رسیدن به حد کفایت نظری تعداد 21 گزاره ی نهایی تایید شدند. سپس انجام تحلیل کیو، جهت تعیین گزاره های ریسک محیط زیست پایدار در سناریوهای مختلف صورت گرفت.

    بحث و نتیجه گیری

    نتایج بدست آمده گویایی این واقعیت است که دو گزاره ی فقدان استانداردهای مطلوب و عدم نظارت های نهادی در کنترل ضایعات و وجود تاثیر بلایای طبیعی به دلیل عدم امکان سنجی جغرافیایی توسعه فناوری به عنوان تاثیرگذارترین معیارهای ریسک محیط زیست زنجیره تامین پایدار محسوب می شوند.

    کلیدواژگان: ریسک محیط زیست زنجیره تامین پایدار، تحلیل کیو ()، تحلیل تفسیرگرایانه، ساختارمند
  • رحمان نورمحمدی، سید محمدعلی خاتمی فیروزآبادی*، اکبر عالم تبریز، رضا احتشام راثی، امیر دانشور صفحات 39-57
    زمینه و هدف

    افزایش ترافیک مشکلات زیادی را در کلان شهرها به همراه داشته که مهمترین آن آلودگی هوا و افزایش مصرف بی رویه سوخت است، از اقداماتی که می توان انجام داد، توجه به حمل و نقل عمومی به ویژه سامانه اتوبوس های تندرو است، زیرا علاوه بر کاهش هزینه های اجتماعی می تواند در کاهش آلودگی هوا نیز بسیار موثر باشد. هدف اصلی این تحقیق، مطالعه میزان مصرف سوخت و میزان انتشار انواع آلاینده های هوا شامل گازهای  CO2،  CH4 ، N2O  در سناریوهای مختلف سامانه اتوبوس های تندرو است.

    روش بررسی

    از آنجا که پدیده های ترافیکی و ازدحام دارای خصوصیاتی از جمله پیچیدگی و پویایی هستند، مدل سازی آنها با مدل‎های ریاضی معمول بسیار دشوار و بعضا غیرممکن است. به همین منظور، می توان از تکنولوژی های مبتنی بر عامل‎ که دارای همخوانی بالایی با این خصوصیات هستند، بهره گرفت. در این تحقیق با استفاده از مدل سازی عامل بنیان سیستم عملکرد اتوبوس های تندرو شهری (BRT)، میزان مصرف سوخت و همچنین میزان تولید آلاینده های هوا برآورد شده است. تاکید این پژوهش بر این مطلب است که برای کنترل مصرف سوخت و بهبود عوامل آلاینده می بایست چه تغییراتی در پارامترهای موثر شامل سرعت اتوبوس ها، زمان توقف اتوبوس ها در ایستگاه ها و زمان بندی اعزام اتوبوس ها ایجاد شود. در این تحقیق، از نرم افزار پایه NetLogo برای کدنویسی مدل و اجرای شبیه سازی آن استفاده شده و سه سناریو متفاوت در خط یک اتوبوس های تندرو شهر تهران در نظر گرفته شده است.

    یافته ها

    پس از تحلیل و مقایسه وضعیت های مختلف، پیشنهادهایی برای کاهش مصرف سوخت و آلاینده های هوا ارایه شده است، از جمله این که با تغییرات جزیی در پارامترهای زمان توقف اتوبوس ها در ایستگاه ها و همچنین تغییرات در زمان اعزام اتوبوس ها از پایانه می توان نسبت به بهبود وضعیت میزان مصرف سوخت و آلودگی هوا اقدام نمود. نتایج حاکی از آن است که یکی از وضعیت های بهبود یافته مربوط به وضعیت افزایش پارامتر زمان اعزام اتوبوس ها و در سناریو پل بوده که میزان انتشار گازهای CO2،  CH4، N2O  به ترتیب برابر 6/1458 و 122/1 و 781/11 در یک ساعت زمان پیک مسافری می باشد.

    بحث و نتیجه گیری

    نتایج حاصل شده حاکی از آن است که دستیابی به اهداف کاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا در وضعیت سناریوی پل نسبت به دو سناریوی دیگر مناسب تر است. همچنین در صورت امکان در تقاطع های دارای ترافیک بالا نسبت به ایجاد پل اقدام گردد و یا ایجاد سامانه چراغ های راهنمایی هوشمند نیز در دستور کار باشد.

    کلیدواژگان: مدل سازی عامل بنیان، نت لوگو، اتوبوس های تندرو، گازوئیل، آلودگی هوا
  • امیرحسین منتظرحجت*، محمد محبی صفحات 59-72
    زمینه و هدف

    سلامتی یکی از موضوعاتی است که برای تمامی افراد جامعه دارای اهمیت است. افراد همواره تلاش می کنند خود را از آثار زیان بار آلودگی مصون بدارند و به این دلیل دست به رفتار اجتناب می زنند. مطالعه حاضر کوشیده است مخارج اجتناب خالص از آلودگی آب آشامیدنی را برای شهروندان اهواز برآورد نماید.

    روش بررسی

    به منظور پاسخ به پرسش های تحقیق یک مدل لاجیت چند جمله ای برآورد شد که در آن معیار کیفیت آب (رنگ، بو و مزه) در مدل وارد شد تا مطلوبیت مستقیم و مطلوبیت حاصل از حفظ سلامتی به طور همزمان در نظر گرفته شوند. در این مطالعه رفتار اجتناب شامل خرید بطری های آب معدنی، گالن های آب تصفیه شده بازاری و نصب دستگاه تصفیه خانگی در نظر گرفته شد و ویژگی های اقتصادی-اجتماعی پاسخ دهندگان نیز در مدل کنترل شدند. اطلاع از وضع جاری یا تجربه قبلی فرد از آلودگی آب لوله نیز به عنوان متغیر ریسک ادراکی در مدل وارد شدند.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که تمایل به پرداخت افراد برای آب های جایگزین آب لوله به ترتیب برابر 1350، 1105 و 382 هزار ریال برای بطری های آب معدنی، گالن های آب تصفیه شده بازاری و تصفیه آب در خانه است. همچنین نتایج نشان داد که مخارج صرف شده برای آب معدنی و تصفیه شده خانگی مخارج اجتناب را بیش از حد برآورد می کنند. اعداد بدست آمده برای مخارج اجتناب خالص سالانه به ترتیب برابر 1890، 1548 و 534 میلیارد ریال برای آب معدنی، آب تصفیه شده بازاری و خانگی است. از مجموع این سه عدد، مخارج اجتناب خالص کل برابر 3972 میلیارد ریال بدست آمد که نشان دهنده تحمیل هزینه ای بسیار سنگین بر دوش شهروندان اهواز است.

    بحث و نتیجه گیری

    عدد بدست آمده می تواند به عنوان مبنایی در تحلیل هزینه-فایده طرح های بهسازی تصفیه خانه های شهر اهواز و نیز پرداخت یارانه های زیست محیطی استفاده شود.

    کلیدواژگان: آلودگی آب لوله کشی، تمایل به پرداخت، رفتار اجتناب خالص و ناخالص، آب معدنی، ریسک ادراکی
  • رویا حسن زاده، محمدحسین اسدی داود آبادی*، علی روشنایی صفحات 73-88
    زمینه و هدف

    با توجه به تغییر الگوی چالش های زیستی استان مرکزی در سه دهه اخیر و اولویت مدیریت بحران های محیط زیستی، بهره گیری از ظرفیت سمن ها به عنوان رویکردی کم هزینه و فراگیر ضرورت یافته است. بر این اساس پژوهش حاضر به بازسازی معنایی قابلیت اثرگذاری سمن ها در توسعه پایدار محیط زیستی استان مرکزی و پیامدهای آن به شیوه پژوهش زمینه ای می پردازد.

    روش بررسی

    جامعه آماری دربردارنده همه فعالان سمن های محیط زیستی استان مرکزی است که با نمونه گیری نظری با 30 نفر از آن ها مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام یافته است. در تحلیل مصاحبه ها از شیوه نظام مند استراوس و کوربین بهره گرفته شده است.

    یافته ها

    از کدگذاری داده ها، 114 کد اولیه، 28 مقوله فرعی و 11 مقوله اصلی استخراج و در یک مدل پارادایمی شامل شرایط علی، مداخله گر، زمینه ای، راهبردها و پیامدها ارایه شد. شرایط علی شامل عوامل ساختار و عوامل کارگزاری، شرایط زمینه ای شامل متغیرهای تجارب تلخ در سمن ها و شبکه حمایت محیط زیستی و شرایط مداخله گر شامل مدیریت دانش و فن آوری، آموزش و تبادل تجربه دسته بندی شدند. فعالان سمن های محیط زیستی با راهبردهای سازمانی و تعامل با دولت سعی در اثرگذاری بر توسعه پایدار محیط زیستی دارند.

    بحث و نتیجه گیری

    نتایج پژوهش حاکی است راهبردهای سازمانی در قالب نوآوری، تشویق فعالیت های اقتصادی سبز و فعالیت های نمادین و راهبردهای تعامل با دولت، از جمله امنیت زدایی از فعالیت سمن ها، ورود در نهادهای تصمیم ساز دولتی و حمایت گیری از نهادهای دولتی و مردمی موجب تسهیل دستیابی سمن های محیط زیستی به اهداف خود در توسعه پایدار محیط زیستی می شود.

    کلیدواژگان: سمن، سازمان مردم نهاد، توسعه پایدار، محیط زیست، پژوهش زمینه ای
  • اکرم مبارکی، محمد تمیمی*، الله کرم صالحی صفحات 89-106
    زمینه و هدف

    سیر تغییرات از مدیریت عمومی سنتی(PM) به دلیل بهره وری پایین سیستم مدیریتی به سمت مدیریت عمومی نوین (NPM) باعث ظهور مفاهیمی از حقوق شهروندی به جای واژه های همچون ارباب رجوع در نظریه سنتی و یا مشتری در نظریه های مدرن شد. لذا گزارشگری مالی شرکت ها در پی این تغییرات با تقویت احساس تعهد به شهروندان جامعه، از شکل سنتی و صرفا کمی فاصله گرفته و بیشتر بر جنبه های مسیولانه در گزارشگری متمرکز شده است. هدف این پژوهش ارزیابی کارکرد گزارشگری شهروندی سبز شرکت های بازار سرمایه می باشد.

    روش بررسی

    این پژوهش از نظر روش شناسی توسعه ای و ترکیبی است. در بخش کیفی پژوهش از تحلیل فراترکیب و دلفی استفاده شده است و در بخش کمی از تحلیل ارزیابی فازی جهت اولویت بندی انتخاب اثربخش ترین کارکرد گزارشگری شهروندی سبز شرکت های بازار سرمایه استفاده شد. فرآیند جمع آوری داده 6 ماه می باشد. در این پژوهش جامعه ی آماری در بخش کیفی 14 نفر از خبرگان رشته حسابداری و مدیریت مالی در سطح دانشگاهی و در بخش کمی  25 نفر از مدیران عالی شرکت های بازار سرمایه در ایران بودند.

    یافته ها

    نتایج در بخش کیفی از تعیین سه بعد کارکرد گزارشگری شهروندی سبز شرکت در قالب 14 شاخص حکایت دارد. همچنین نتایج در بخش کمی نشان داد، کارکردهای انتقادی گزارشگری شهروندی سبز، موثرترین شیوه ی گزارشگری شهروندی سبز محسوب می شود.

    بحث و نتیجه گیری

    نتایج نشان داد، ارایه ی گزارش تفصیلی از نقش و مسیولیت کمیته های تخصصی محیط زیست  به عنوان شاخص کارکرد انتقادی گزارشگری شهروندی سبز، مهمترین شاخص از میان شاخص های شناسایی شده در سطح بازار سرمایه جهت تقویت گزارشگری شهروندی سبز است.

    کلیدواژگان: گزارشگری شهروندی شرکتی، کارکردهای انتقادی، توسعه ارزش های سبز در گزارشگری
  • مهران مجرد آشنا آباد*، وحید کاروانی صفحات 107-120
    زمینه و هدف

    امروزه جمع آوری بی رویه ی گیاهان دارویی از طبیعت یک معضل جدی در ایران محسوب می شود. هدف این تحقیق بررسی فرآیند جمع آوری گیاهان دارویی از طبیعت ، تعیین آثار سوء آن بر بوم سازگان های جنگل و مرتع و ارزش گذاری اقتصادی آن است.

    روش بررسی

    ارزش اقتصادی گیاهان بر اساس اظهارات فروشندگان گیاهان دارویی شهر ارومیهو بر مبنای قیمت های خرید و فروش برآورد شد. پس از بازدید از فروشگاه ها، مصاحبه و تکمیل پرسشنامه، نتایج حاصل توسط نرم افزار Excel نسخه ی 2016 و SPSS نسخه ی 19 تحلیل شد. این تحقیق در بهار و تابستان 1401 انجام گردید.

    یافته ها

    ارزش سالیانه کل گیاهان برداشت شده از طبیعت ارومیه 285/22 میلیارد ریال برآورد شد. در میان گیاهان مورد بررسی گیاهی با نام محلی ایت بورنی (Rosa canina) دارای بیشترین ارزش اقتصادی و گیاه یمیشان  (Crataegus pontica) دارای بیشترین وزن برداشت شده می باشد. نتایج براساس نوع اندام گیاهی جمع آوری شده نشان داد که برداشت تخریبی56 درصد ارزش گیاهی کل و 5/47 درصد کل وزن خشک توده گیاهی برداشت شده را شامل می گردد.

    بحث و نتیجه گیری

    یافته ها نشان می دهد که جمع آوری گیاهان دارویی در ارومیه به طور گسترده صورت می گیرد. به دلیل نظارت ناکافی مسیولان، انواع برداشت های تخریبی شامل برداشت ریشه، ریزوم، پیاز ، میوه و کل گیاه انجام می گیرد. در نتیجه، حدود 50 درصد گونه های برداشت شده در معرض تهدید هستند. ارزش سالانه 285/22 میلیارد ریال اگر چه ارزش چندان قابل توجهی نیست ولی در مقیاس کشوری و در صورت برآورد آن برای تمام استان ها، یک نشانگر مطلوب و هشداردهنده برای مدیران و برنامه ریزان منابع طبیعی است تا نسبت به برنامه ریزی درست در قبال هجوم افراد سودجو به طبیعت و پدیده برداشت گیاهی منفعل نباشند.

    کلیدواژگان: جمع آوری گیاهی، اثرات محیط زیستی، تخریب گونه ها، ارزش گذاری اقتصادی
  • موسی الرضا لطفیان*، ابوالقاسم امیر احمدی، علی اکبر شایان یگانه صفحات 121-134
    زمینه و هدف

    آلودگی آب ها به عنصر سمی آرسنیک دارای دو منشا زمین زاد و بشر زاد می باشد. وجود لایه ها و واحدهای زمین شناسی غنی از آرسنیک محلول در آب می تواند سبب آلودگی آب های زیر زمینی و سطحی شود. بالا بودن غلظت آرسنیک از حد مجاز آن در آب 10 میلی گرم در لیتر، می تواند موجب اختلالاتی در سلامتی انسان ها و همچنین بروز سرطان شود.

    روش بررسی

    در این تحقیق از منابع آب سطحی و زیرزمینی در 10 ایستگاه واقع در دو یال شمالی و جنوبی ارتفاعات جغتای در اردیبهشت ماه 1393 نمونه برداری آن جام شد. سپس نمونه ها برای آنالیز به آزمایشگاه آنالیز شیمی دانشگاه فردوسی مشهد ارسال شد و با استفاده از روش طیف سنج جذب اتمی آنالیز های مورد نظر انجام گرفت.

    یافته ها

    معلوم شد اولا لیتولوژی منطقه درکیفیت آب توآن استه تاثیر بگذارد، به طوری که غلظت آرسنیک در نمونه ها بین 9/1 تا 7/6 میلی گرم درلیتر متغیر است؛ ثانیا جهت شیب لایه زمین شناسی بر میزان آلودگی آب به آرسنیک تاثیر داشته است و بر این اساس بیش ترین غلظت آرسنیک در دامنه شمالی و در جهت شیب لایه زمین شناسی ثبت شده است؛ ثالثا میزان آرسنیک محلول در آب با pH آب رابطه مستقیمی ندارد.

    بحث و نتیجه گیری

    بر این اساس می توان نتیجه گرفت که غلظت آرسنیک در نمونه های انتخابی در حد مجاز می باشد و لیکن نوساناتی در میزان آرسنیک محلول در آب مشاهده می شود.

    کلیدواژگان: آرسنیک، غلظت، کیفیت آب، SPSS
  • محمدسعید محمدی، سید مصطفی خضری*، علیرضا وفائی نژاد صفحات 135-146
    زمینه و هدف

    ارتقای استانداردهای زندگی در جوامع در حال توسعه، در دهه های اخیر باعث افزایش تقاضای حامل های انرژی (گاز و برق) در جهت دسترسی به امکانات و رفاه بیشتر را به دنبال داشته است. این مطالعه با هدف برنامه ریزی بلند مدت انرژی در شهرک های صنعتی جهت استقرار پروژه هایCHP، کاهش مصرف انرژی، استفاده از گرمای حاصل از مصرف انرژی در قسمتهای مختلف تولید و تاثیر  سیاست های مختلف به منظور کاهش دی اکسید کربن انجام گرفته است

    روش بررسی

    در راستای اجرای مطالعه، ابتدا مقادیر ورودی سوختهای مختلف  در  صنایع بررسی  و عوامل موثر در مصرف و نیاز حرارت  در صنایع بر اساس سناریو مرجع شناسایی، پس از آن برنامه های صنایع و سیاست های دولت جهت کاهش مصرف سوخت و استفاده از حرارت تولید شده مورد بررسی قرار گرفته درراستای این هدف، میزان سوخت مصرفی در یک سناریوی پایه4(BAU) در صنایع موجود در شهرک صنعتی لیا (استان قزوین) در طی سال های 1396 الی 1399 مورد بررسی قرار گرفت.

    یافته ها

    تولیدات فعلی و آینده در صنایع کشور و بررسی مصرف انرژی و ایجاد حرارت قابل مصرف در هنگام استفاده از سوخت در صنایع کشور توسط مدل 5LEAP در سناریوی پایه تعیین گردید. سپس روش های جایگزین صرفه جویی انرژی و استفاده از حرارت تولید شده وبهره گیری از فناوری های6 CHP برای یک دوره 15 ساله مورد بررسی قرار گرفته که در 15 سال آینده،  استفاده از سیستم های CHP  جایگزین سیستم های گرمایشی قدیمی شده و  به گونه ای انجام شد که در سال 1414 حدود 30 درصد برق و حرارت مصرفی،  توسط CHP تامین می شود. با توجه به جایگزینی سیستم هایCHP، میزان مصرف گاز طبیعی در بخش صنعت 3 درصد افزایش می یابد و نرخ نفت خام و فرآورده های نفتی مصرفی کاهش خواهد یافت.

    بحث و نتیجه گیری

     نتیجه شبیه سازی در بهره برداری از سناریو استفاده از منابع سیستم CHP برای15 سال آینده (1414)، توسط نرم افزار LEAP نشان می دهد که کل حامل های انرژی اولیه در شهرک صنعتی لیا به حالت مرجع خواهد رسید و در سال 1414 با کاهش حدودا 30 درصدی داخلی مصرف برق از شبکه برق عمومی و تولید آن توسط سیستم های CHPخواهد بود.

    کلیدواژگان: انتشار گازهای گلخانه ای، دی اکسید کربن، سوخت های فسیلی، صنایع کشور، فناوری های CHP، مدل Leap
|
  • Fatemeh Diba, Babak Mokhtarani *, Reza Panahi Pages 1-14
    Background and Objective

    An alternative and environmentally friendly method for purifying the environment from pollution is the use of biosurfactant derived from microorganisms. The advantage of biosurfactant is biodegradability, low toxicity, and effectiveness in increasing biological decomposition. Unlike chemical surfactants, surface active substances produced by microbes are easily decomposed, and for this reason, they are very suitable for environmental applications, especially bioremediation. The aim of this study was bioremediation and investigation of the absorption kinetics of heavy metals and Rhodamine B from water by biosurfactant produced from Pseudomonas aeruginosa bacteria.

    Material and Methodology

    In this study, a biosurfactant-producing bacterium that was isolated and identified as Pseudomonas aeruginosa HAK02 from the Kahrizak waste site in the south of Tehran was used to produce a surface bioactive agent to remove pollutants. Zeta potential test was performed to detect the load of biosurfactant produced and used in bioremediation. The amount of color removal was done by UV device and the removal of heavy metals was done by ICP_AES analysis.

    Findings

    Due to the negative charge of the substance, it was used to remove heavy metals and Rhodamine B cationic dye. Biosurfactant produced with Pseudomonas aeruginosa was able to remove 95% rhodamine B, 43% Cd2+, and 35% Co2+. Examining the kinetic model of absorption showed that better correlation with pseudo-second order kinetic model.

    Discussion and Conclusion

    Bioremediation using surfactants to remove heavy metals and dyeing is a fast and environmentally friendly method. This sample is very suitable for the removal of Rhodamine B and has the moderate ability for heavy metals Cd2+ and Co2+.

    Keywords: Bioremediation, Bio-surfactant, Cadmium, Cobalt, Kinetic model of absorption, Rhodamine B
  • Arash Mumeni Landi, Fatemeh Karimi Organi * Pages 15-24
    Introduction and Objective

    Shimbar Protected Area is located in the protected area of ​​Masjed Soleyman city, 80 km northeast of it. The purpose of this study is to estimate the conservation value of Shimbar protected area using conditional valuation method and hierarchical analysis process.

    Material and Methodology

    A qualitative model and a questionnaire were used to assess the factors affecting the willingness to pay. The required data were collected by completing a questionnaire and face-to-face interviews with 380 visitors in CVM method and 17 questionnaires in AHP method per year.

    Findings

    The conditional valuation method has been used to determine the conservation value of the Shimbar protected area and the AHP method has been used to determine the consumption and non-consumption values. The average willingness to pay individuals per year and the total protective value for estimating the protective value was 11356 and 1473/1073 Tomans, respectively. According to the AHP method, hereditary, existential, optional, indirect consumption and direct consumption values were ranked 1 to 5 with weights, respectively.

    Discussion and Conclusion

    Therefore, considering the high share of heritage value and the importance of this criterion, which includes a major share of the value of all natural resources, including protected areas, which should be given special attention in policy-making.

    Keywords: Shimbar, protected area, AHP, CVM
  • Peyman Gholizadeh, Saber Molaalizadeh Zavardehi *, Alah Karam Salehi Pages 25-37
    Background and Objective

    The Purpose of this research is Provide a Combined Model of Q-Analysis and Interpretation of Environmental Risk of Technologically Sustainable Supply Chain.

    Material and Methodology

    Based on this, first, the components and propositions of the risks of the sustainable were identified by the research experts and then, based on the link analysis, which includes the analysis of internal links and the relationships between links and the systemic impact of links to determine the most important element of a connection between the statements of components related to the technological risks sustainable supply chain.

    Findings

    Accordingly, the three components of the economic risk of a sustainable technological supply chain; the social risk of the technologically stable supply chain and the environmental risk of the technologically sustainable supply chain were determined in the form of 28 initial propositions, they entered the Delphi analysis section in order to reach the theoretical adequacy level. In this section, 21 final propositions were approved in the second phase of Delphi analysis.

    Discussion and Conclusion

    It was also found that the two propositions of lack of desirable standards and lack of institutional oversight in waste control and the impact of natural disasters due to the geographical impossibility of technology development are considered as the most effective environmental risk measures of sustainable supply chain.

    Keywords: Sustainable Supply Chain Environmental Risk, Q-Analysis, Interpretation Structural Model
  • Rahman Noormohammadi, Seyed Mohammadali Khatami Firoozabadi *, Akbar Alamtabriz, Reza Ehtesham Rasi, Amir Daneshvar Pages 39-57
    Background and Objective

    The increased traffic has been followed by many problems in metropolitans, the key of which is air pollution and excessive fuel consumption. Paying attention to public transportation, particularly the bus rapid transit (BRT) system is one of the measures that may be taken, since besides reducing social expenses, it may be very effective in declining air pollution. The main objective of the present research is to study the fuel consumption rate and the emissions rate of various air pollutants including CO2, CH4, and N2O gases in various scenarios of BRT system.

    Material and Methodology

    Since traffic and congestion phenomena are complex and dynamic, it is very difficult and sometimes impossible to model them with common mathematical models. To this end, agent-based technologies, highly compatible with these characteristics, can be utilized. In the current research, BRT system’s performance, the fuel consumption rate, and the amount of air pollutants production are estimated using agent-based modeling. This study emphasizes what changes should be made in effective parameters such as bus speed and bus stop time at stations, as well as bus dispatch timing in order to control fuel consumption and reduce pollution factors. This research uses NetLogo software to code the model and run its simulation and considers three different scenarios in line one of BRT system in Tehran (Iran).

    Findings

    following the analysis and comparison of different scenarios, suggestions are made to decline fuel consumption and air pollutants, such as minor changes in the parameters of bus stop times at stations as well as changes in the dispatch time of buses from the terminal in order to reduce fuel consumption and air pollution rates. The results indicate that one of the improved situations was related to the situation of increasing the bus dispatch time parameter and in the bridge scenario, CO2, CH4, and N2O emissions are 1458.6, 1.122, and 11.781, respectively, in one hour of peak passenger time.

    Discussion and Conclusion

    According to the results, achieving the goal of reducing fuel consumption and air pollution rates is more suitable in the bridge scenario compared to the other two scenarios. Furthermore, if possible, it is suggested to build bridges at intersections with high traffic, or put the smart traffic light system on the agenda.

    Keywords: Agent-based modeling, NetLogo, Rapid Buses, Gasoline, Air pollution
  • Amir Hossein Montazer-Hojat *, Mohammad Mohebi Pages 59-72
    Background and Objective

    Health is one of the issues with a great significance for all members of a society. People always try to protect themselves from harmful effects of pollution; hence, the averting behavior on their part. The present study has tried to estimate the net potable water pollution averting expenditures for citizens of Ahvaz.   

    Material and Methodology

    A multinomial logit model was estimated where the water quality parameters (color, odor and taste) were introduced in order to account for both direct desirability and health retention-induced desirability at the same time. In this study, averting behaviors included buying mineral water bottles, commercial treated water containers, and mounting a domestic water treatment system. The respondents’ socioeconomic features were controlled. Awareness of the status quo or a person’s prior experience with tap water pollution was introduced as the perceived risk variable.  

    Findings

    The results showed that the individuals’ willingness to [pay for tap water replacements were 1350, 1105, and 382 thousand Rials for mineral water, commercial treated water containers, and home water treatment systems, respectively. Additionally, it was found that expenses made for mineral and home- treated waters overestimated the averting costs. Figures obtained for annual net averting expenditures were 1890, 1548, and 534 billion Rials for mineral water, commercial treated water, and home- treated water, respectively. Summing up those three figures, the overall net averting expenditures were 3972 billion Rials which indicated the imposition of a huge cost on the society. 

    Discussion and Conclusion

    The obtained figure can be used as a basis in cost-benefit analysis of water treatment plant improvement projects in Ahvaz, as well as payment of environmental subsidies.

    Keywords: Tap water, Willingness to pay, net, gross averting behavior, mineral water, Perceived Risk
  • Roya Hasanzadeh, Mohammad Hossien Asadi Davood Abadi *, Ali Roshanaie Pages 73-88
    Introduction and objective

    Given the shift in biological challenges model in the central province in Iran during the last three decades and the priority of environmental crisis management, utilizing NGOs potential as a non-expensive and universal approach has become a necessity. The present research, based on this fact, aimed at semantical reconstruction of the effectiveness of NGOs in environmental sustainable development of the central province in Iran and its results by survey research.

    Material and Methodology

    Statistical population includes all active environmental NGOs in the central province with 30 of which semi-structured interviews were carried out. Systematic Struss and Corbin method was used to analyze data.

    Findings

    From data coding, 114 primary codes, 28 subcategories and 11 major categories were extracted and provided in a survey-paradigm model including causal, intervening, background conditions, approaches and results. Causal conditions including structural factors and agency factors; background conditions including unpleasant lived experiences in NGOs and environmental protection network; and, intervening conditions including knowledge and technological management, training and experience exchange were classified. Activists in environmental NGOs try to influence environmental sustainable development through organizational strategies and interactions with the government.

    Discussion and Conclusion

    The results showed that organizational strategies in the form of innovation, encouraging green economy activities and symbolic activities and strategies for interaction with government including desecuritizing the activities of NGOs, intervening in decision-making governmental institutions, seeking support from governmental and public institutions help environmental NGOs in achieving their objectives in environmental sustainable development.

    Keywords: NGO, Non-Governmental Organization, Sustainable development, Environment, survey research
  • Akram Mobaraki, Mohammad Tamimi *, Alah Karam Salehi Pages 89-106
    Background and Objective

    The shift from traditional public management (PM) to the new public management (NPM) due to the low productivity of the management system has led to the emergence of concepts of citizenship rights instead of terms such as client in traditional theory or client in modern theories. The emergence of these approaches in accounting, which was borrowed from business management, the purpose of this research is evaluating the green citizenship reporting function of capital market companies.

    Material and Methodology

    This research is in terms of developmental and combined methodology. In the qualitative part of the research, meta-analysis and Delphi analysis were used, and in the quantitative part, fuzzy evaluation analysis was used to prioritize the selection of the most effective green citizenship reporting function of capital market companies. In this study, the statistical population in the qualitative section were 14 experts in accounting and financial management at the university level and in the quantitative section were 25 senior managers of capital market companies in Iran.   

    Findings

    The results in the qualitative part indicate the determination of the three dimensions of the company's green citizenship reporting function in the form of 14 indicators. The results in the quantitative section also showed that the critical functions of green citizenship reporting are the most effective way of green citizenship reporting.

    Discussion and Conclusion

    It was also found that providing a detailed report on the role and responsibility of specialized environmental committees (A14) as an indicator of critical performance of green citizenship reporting is the most important indicator among the indicators identified at the capital market level to strengthen green citizenship reporting.

    Keywords: corporate citizenship reporting, Critical Functions, Development of Green Values in Reporting
  • Mehran Mojarrad Ashena Abad *, Vahid Carvani Pages 107-120
    Background and Objective

    Today, indiscriminate collection of medicinal plants from nature is considered a serious problem in Iran. This research reviews the process of plant collection from nature; determine its harmful effects on the forest and rangeland ecosystem and its economic valuation.

    Material and Methodology

    Economic value of plants was estimated based on plant seller’s perspective and sales prices in Urmia city. By visiting the stores, interviewing and completing the questionnaire, the results were analyzed by Excel 2016 and SPSS 19. This research was done in the spring and summer of 1401.

    Findings

    The annual value of all the collected plants from the nature of Urmia is 22.285 billion Iranian rials. Rosa canina species with the local name of Itburni has the highest economic value among the studied natural medicinal plants, while Crataegus pontica with the local name of Yemishan has the greatest biomass content. Based on the type of plant organ collected, destructive harvesting includes 56% of the total plant value and 47.5% of the total dry weight of the harvested plant.

    Discussion and Conclusion

    The findings indicate that the collecting of medicinal plants is widespread in Urmia. Due to insufficient supervision by the responsible organizations, therefore destructive harvests including root, rhizome, bulb, fruit and whole plant are done. As a result, about 50 percent of harvested species are under threat. Although this annual value (22.285 billion Iranian rials) is not much, it is a good indicator and a warning for natural resource managers and national planners, so that they can plan correctly about the phenomenon of people's invasion of nature.

    Keywords: Plant collection, Environmental effects, Destructive species, Economic valuation
  • Mosareza Lotfian *, Abolghasem Amirahmadi, Ali Akbar Shayan Yeganeh Pages 121-134
    Background and Objective

    Water contamination with the toxic arsenic element comes from two sources of human and Earth. The layers and water-soluble arsenic-rich geological units can contaminate both ground and surface water sources. The high concentration of arsenic in water limit of 10 milligrams per liter higher than its standard amount can cause disruptions in human health as well as creating cancer.

    Material and Methodology

    In this study, samples of surface and ground water resources at 10 stations in northern and southern Vial located in highlands of Joghtay were gathered in April 2014. Then the samples were sent to Laboratory of Mashhad Ferdowsi University to analyze chemically. The analysis was planned to be done by atomic absorption spectrometry method.

    Findings

    This shows that: (1) The litology of the region has affected the water quality, so that the arsenic density varies from 1.9 to 6.7 m/l. (2) The direction of the slope of Geology layers has affected on the arsenic contamination of water and based of this consumption the highest concentrations of arsenic is in the northern slopes and in the direction of slope Geology layers which has been recorded. (3) Arsenic dissolved in water has no direct correlation with pH.

    Discussion and Conclusion

    It concluded that the arsenic density in the selected samples were at the standard level. But some fluctuations were seen in the water-soluble arsenic.

    Keywords: Arsenic, density, Water quality, SPSS
  • Mohammadsaied Mohammadi, Seyed Mostafa Khezri *, Ali Reza Vafainezhad Pages 135-146
    Background and Objective

    In recent decades, the improvement of living standards in developing societies has led to an increase in the demand of energy carriers (gas and electricity) in order to access more facilities and welfare. This study has been carried out with the aim of long-term energy planning in industrial cities for the establishment of CHP[1] projects, reducing energy consumption, using the heat resulting from energy consumption in different parts of production and the effect of different policies to reduce carbon dioxide.

    Material and Methodology

    In line with the implementation of the study, firstly, the input values of different fuels in the industries and the effective factors in the consumption and heat demand in the industries were investigated based on the reference scenario, then the plans of the industries and government policies to reduce fuel consumption and the use of production heat. In line with this goal, the amount of fuel consumed in a base scenario (BAU)[2] in the existing industries in Leya industrial town (Qazvin province) was investigated during the years 2016 to 2019.   

    Findings

    The current and future productions in the country's industries and the investigation of energy consumption and usable heat generation during the use of fuel in the country's industries were determined by the LEAP[3] model in the base scenario. Then, the alternative methods of energy saving and the use of produced heat and the use of CHP technologies have been investigated for a period of 15 years. In 1414, about 30% of electricity and heat consumption is provided by CHP. Due to the replacement of CHP systems, the consumption of natural gas in the industrial sector will increase by 3% and the price of crude oil and petroleum products will decrease.

    Discussion and conclusion

    The result of the simulation in the exploitation of the CHP system resource usage scenario for the next 15 years (1414), by LEAP software, shows that all the primary energy carriers in Lea Industrial City will reach the reference state and in the year 1414 with a reduction of about 30% in domestic electricity consumption from the public electricity network and its production by CHP systems

    Keywords: greenhouse gas emissions, Carbon dioxide, fossil fuels, country's industries, CHP technologies, Leap model