فهرست مطالب

نشریه علوم و فنون مرزی
پیاپی 46 (پاییز 1402)

  • تاریخ انتشار: 1402/07/18
  • تعداد عناوین: 6
|
  • طاها ربانی* صفحات 1-19
    هدف و زمینه

    مسایل توسعه در مناطق مرزی به ویژه در مرزهای دریایی دارای ماهیتی بسیار پیچیده و تودرتو هستند که واکاوی و ریشه یابی آن ها با روش های سنتی غیرممکن است. هدف این مقاله شناسایی مسایل توسعه آینده جزایر مرزی جنوب ایران است.

    روش پژوهش:

     در این مقاله با استفاده از روش تحلیل لایه های علی سعی شده است مهم ترین مسایل توسعه نیافتگی جزایر جنوب کشور تحلیل و تبیین شوند.

    یافته ها

    بر اساس روش پویش محیطی مجموعه مسایل توسعه جزایر جنوب کشور شناسایی شدند. بر این اساس 20 مسیله کلیدی از بین همه مسایل پالایش شده و دسته بندی شدند. بر اساس این دسته بندی بیشترین تعداد مسایل در سطح سیستمی (7 مسیله) ظاهرشده و سطوح جهان بینی و اسطوره هر کدام پنج علت را پوشش دادند. در سطح لیتانی سه مسیله کلان از جمله سطح پایین توسعه یافتگی و عدم ایفای نقش موثر جزایر مرزی در توسعه کشور پدیدار شدند که هر کدام خود مشتمل بر مسایل بسیار جزیی تر هستند.

    نتیجه گیری

    یافته ها حاکی از آن است که مسایل توسعه نیافتگی جزایر جنوب کشور ریشه در علت های سطوح زیرین استعاره ها و اسطوره ها دارد که در این میان تقابل تاریخی عرب و عجم و نیز همسایگی شیعه و سنی در این محدوده جغرافیایی منجر به نگاه امنیتی به جزایر شده و به همین دلیل بسیاری از ظرفیت های همکاری با کشورهای خلیج فارس مغفول مانده و یا به صورت کلی مورد بی توجهی قرارگرفته است. در کنار این علت ها فرض کلیدی در نظر گرفتن آمریکا به عنوان دشمن ابدی نیز به تشدید رویکردهای امنیتی و ازدست رفته برخی فرصت ها منجر شده است؛ لذا در ارایه راهکاری توسعه یافتگی جزایر علاوه بر راهکارهای فنی و عملیاتی، بازنگری در نگرش به همسایه های جنوبی ایران و شکل کنونی رابطه ایران و آمریکا وجود دارد. تا زمانی که اصلاح جدی در این نگاه صورت نگرفته باشد حتی با وجود سرمایه گذاری های کلان توسعه ای، ظرفیت عظیم توسعه جزایر به حد نهایی خود نخواهد رسید.

    کلیدواژگان: آینده نگاری، توسعه، مسائل توسعه فضایی، تحلیل لایه ای علی، جزایر جنوب کشور
  • غلامرضا مرادی سیاسر*، حسین طاهری، رضا اسدی صفحات 20-37
    زمینه و هدف

    فرماندهان و مدیران مسیول اصلی حفظ و اعتلاء آمادگی رزمی کارکنان در یگان ها هستند و مهارت در تیراندازی عملیاتی کارکنان از جمله مهم ترین عوامل تاثیرگذار در ارتقای توان رزمی می باشند؛ بنابراین پژوهش حاضر باهدف بررسی تاثیر عوامل مدیریتی بر ارتقای مهارت تیراندازی عملیاتی مرزبانان (موردمطالعه آذربایجان غربی) انجام شد.

    روش

    پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و از حیث روش توصیفی - تحلیلی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل فرماندهان، معاونین و مدیران و اساتید، مربیان و خبرگان حوزه تیراندازی فرماندهی مرزبانی آذربایجان غربی بوده اند که با بررسی به عمل آمده تعداد آن ها 95 نفر بود که با استفاده از جدول کریسی-مورگان تعداد 76 نفر به عنوان جامعه آماری پژوهش به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته 32 سوالی با پنج بعد استفاده شد که روایی صوری و محتوایی آن توسط 14 نفر ازنظر خبرگان تایید و پایایی آن نیز با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ بررسی و مقدار آن برای این پرسشنامه 83/0 به دست آمد.

    یافته ها

    یافته ها نشان داد که همه عوامل مدیریتی موردبررسی در این پژوهش بر ارتقای مهارت تیراندازی عملیاتی مرزبانان آذربایجان غربی موثر هستند (05/0 ˂ sig). این در صورتی است که بعد «تامین تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی» دارای بیشترین تاثیرگذاری بوده است؛

    نتایج

    با تمرکز بر ابعاد مدیریتی موردبررسی در این پژوهش می تواند توانمندی کارکنان در مهارت تیراندازی درصحنه های واقعی ماموریت را ارتقا داده و موجبات کاهش صدمات و شکست یگان های مرزی در ماموریت های عملیاتی را فراهم آورد.

    کلیدواژگان: عوامل مدیریتی، تیراندازی، عملیاتی، آموزش، تجهیزات، فرماندهی مرزبانی
  • تجربه زیسته فرماندهان از نقش شرایط محیطی در آمادگی عملیاتی یگان های مرزی: موردمطالعه هنگ مرزی اترک
    علی پارسایی پور، ناصر بیات*، ابراهیم رستگار صفحات 21-45
    زمینه و هدف

    شرایط محیطی یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار در زمینه آمادگی عملیاتی یگان های مرزبانی شناخته می شود. این پژوهش با هدف بازنمایی تجربه زیسته فرماندهان از نقش شرایط محیطی در آمادگی عملیاتی یگان های هنگ مرزی اترک انجام شده است.

    روش

    پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت یک مطالعه کیفی از نوع پدیدارشناسی است. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته است. داده های پژوهش برآمده از 31 مصاحبه نیمه ساختاریافته با فرماندهان برخوردار از تجربه خدمتی در محدوده جغرافیایی هنگ مرزی اترک است. مشارکت کنندگان به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند.

    یافته ها

    یافته ها بیانگر نقش های مثبت و منفی شرایط محیطی در آمادگی عملیاتی کارکنان در هنگ مرزی اترک است. به طور خلاصه، به لحاظ محیط طبیعی ویژگی های ژیومورفولوژیک منطقه بسترهای مناسبی برای نقش آفرینی مثبت، و ویژگی های آب و هوایی و محدودیت های محیط زیستی دارای نقش محدودکننده و منفی هستند. همچنین به لحاظ محیط انسانی، پایین بودن سطح تنش های مرزی، افزایش ظرفیت های فناوری و قانونی، و همگرایی جمعیت دارای نقش مثبت و تسهیل کننده هستند؛ و ناکارآمدی های نهادی و مدیریتی، مشکلات و محدودیت های منابع سازمانی، و آسیب پذیری از محیط پیرامونی دارای نقش منفی هستند.

    نتایج

    برآیند یافته های پژوهش بر ضرورت توجه به شرایط محیطی در آمایش حوزه های استحفاظی یگان های مرزی را آشکار می سازد. به طوری که توزیع عادلانه منابع، امکانات و فرصت ها به طور عادلانه فراهم شود و از این طریق توان غلبه بر محدودیت های محیطی افزایش، و در مقابل بهره گیری حداکثری از ظرفیت های محیطی در ماموریت یگان های مرزی میسر شود.

    کلیدواژگان: آمادگی عملیاتی، شرایط محیطی، هنگ مرزی اترک، تجربه زیسته، فرماندهان
  • محمدجعفر چمنکار* صفحات 46-71
    زمینه و هدف

    سرحدات آبی مرزی ایران در خوزستان همواره یکی از مناطق پر تنش و مورد اختلاف با دولت عراق بوده است. هدف از نگارش این مقاله، تحلیل الغای قرارداد مرزی اروند رود از سوی ایران در 1348 ش / 1969 م، می باشد.

    روش تحقیق: 

    روش تحقیق تاریخی تحلیلی و شیوه کتابخانه ای « Library research» در یک فرآیند گام به گام برای جمع آوری اطلاعات پس از بررسی کلمات کلیدی، جمع آوری منابع بخصوص اسناد آرشیوی، یادداشت برداری به تجزیه وتحلیل داده ها پرداخته است.

    یافته ها

    در سال 1914 که عراق بخشی از امپراتوری عثمانی محسوب می گردید، عهدنامه ناعادلانه تحدید حدود مرزی با تاکید بر رودخانه اروندرود بر دولت ناتوان قاجاریه تحمیل گشت. با ظهور دولت پهلوی اول، قرارداد مرزی جدیدی با دولت عراق در 13 تیر 1316 / 4 ژوییه 1937 منعقد گردید. بااین حال، قرارداد 1316 نتوانست خواسته قانونی ایران بر اساس خط تالوگ را تامین نماید. از دهه 30 ش/50 م اختلافات مرزی دو کشور افزایش یافت که در دهه 40 ش/60 م به اوج خود رسید و در سال 1348/ 1969 به الغای قرارداد 1316 از سوی ایران منتهی گردید.

    نتیجه گیری

    نتیجه گرفته می شود که مجموعه ای از عوامل به هم پیوسته و مکمل سیاسی، اقتصادی، نظامی، حقوقی، پیوندهای دیپلماتیک و تحولات بین الملل در منطقه خاورمیانه موجب شکل گیری بحران، استمرار تنش های میان تهران و بغداد و درنهایت ابطال این قرارداد گردید.

    کلیدواژگان: ایران، عراق، قرارداد 1316 اروند رود، ابطال در سال 1348، عوامل الغای قرارداد
  • سارا رستمی*، داود کیانی صفحات 72-91
    زمینه و هدف

    به موازات تسهیل و توسعه ارتباط و تعامل میان کشورها، جرایم مرزی نیز گسترش یافته است. قاچاق انسان یکی از مهم ترین جرایمی که در مناطق مرزی صورت می گیرد. هدف مقاله حاضر تحلیل مسیولیت بین المللی کشورها در مقابله با جرایم مرزی با تاکید بر قاچاق انسان است.

     روش پژوهش:

     مقاله حاضر با توجه به اینکه به دنبال توصیف و تحلیل مسیولیت بین المللی کشورها در مقابله با جرایم مرزی می باشد، بلحاظ هدف کاربردی بوده و بلحاظ ماهیت و نحوه گردآوری داده ها توصیفی و کیفی است. تحقیق حاضر به دنبال پاسخگویی به این سوال می باشد که مسیولیت بین المللی کشورها در مقابله با جرایم قاچاق انسان در مرزهای بین المللی کدامند؟

    یافته ها

    یافته ها بر این امر دلالت دارد که حمایت از بزه دیده، پیشگیری، جرم انگاری و تعیین مجازات هایی مانند مصادره اموال و استرداد مجرمین از مهم ترین تعهدات بین المللی دولت ها در این زمینه است. برخی از تعهدات دولت ها به اقداماتی چون جرم انگاری قاچاق انسان در عرصه داخلی مربوط می شود و برخی بر تعهدات دولت ها در عرصه بین المللی دلالت دارد که بحث ضمانت اجرا از خلاء های حقوقی در این زمینه است.

    نتیجه گیری

    نتایج به دست آمده نشان می دهد که تعهدات دولت ها در عرصه بین المللی نیازمند دو مولفه مهم است. نخست اینکه، تحقق تعهدات دولت ها در مقابله با جرایم مرزی و قاچاق انسان ها نیازمند همکاری های منطقه ای و بین المللی است که بدون آن، امکان مقابله با این نوع جرایم وجود ندارد. دوم اینکه، تلاش های لازم در راستای شمولیت قاچاق انسان در شرایطی که به یک جرم سازمان یافته و در سطح گسترده انجام می شود در اساسنامه دیوان کیفری بین المللی صورت گیرد و این گونه ضمانت اجرای لازم برای تعهدات دولت ها در این خصوص فراهم گردد.

    کلیدواژگان: جرائم مرزی، قاچاق انسان، دولت، مسئولیت بین المللی، پیشگیری، جرم انگاری
  • سید هادی زرقانی* صفحات 92-119
    زمینه و هدف

     امنیت مرزی عبارت از صیانت از خطوط مرزی در مقابل تعرض های احتمالی و جلوگیری از هرگونه اعمال خلاف قانون در طول مرز و مناطق مرزی یک کشور و قانونی کردن تردد اشخاص و حمل ونقل کالا از طریق دروازه های مجاز مرزی است. استقرار امنیت در مرز و مناطق مرزی ازجمله دغدغه های اصلی کشورها به ویژه در جهان پر تهدید امروز است و حکومت ها برای رسیدن به این هدف رویکردها، سیاست ها، اقدامات و روش های مختلفی را مدنظر قرار می دهند. هدف از نگارش این مقاله تبیین نظری پارادایم امنیت پایدار در مرز و مناطق مرزی می باشد.

    روش پژوهش :

     این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع معتبر به دنبال بررسی و تبیین الزامات و ملاحظاتی است که در استقرار امنیت در مرز و مناطق مرزی در چارچوب پارادایم «امنیت پایدار» مطرح است.

    یافته ها

     مفهوم «امنیت پایدار» از پارادایم ها و رویکردهای جدید امنیتی است که در حوزه های مختلف ازجمله امنیت مرز و مناطق مرزی مطرح است. در واقع «امنیت پایدار»، رهیافتی است که در مطالعات نوین امنیتی به عنوان جایگزین پارادایم کنترل مطرح می شود و بر این مفروضه استوار است که برای استقرار امنیت بایستی به جای برخورد با جرم و مجرم با زمینه ها و بسترهای جرم زا مقابله کرد.

    نتیجه گیری

     نتایج پژوهش حاکی از آن است که استقرار امنیت پایدار در مرز و مناطق مرزی مستلزم رویکردهای پیشگیرانه، ایجابی، همه جانبه، اجتماع محور، مشارکت محور، آسایش بخش و معناگرا است و بر اساس این پارادایم، امنیت مرز با اولویت تامین امنیت مرزنشینان حاصل می شود.

    کلیدواژگان: مرز، مناطق مرزی، امنیت پایدار، توسعه، پارادایم
|
  • Taha Rabbani * Pages 1-19
    Background and objectives

    Development issues in border areas, especially in maritime borders, have a very complex and nested nature, which is impossible to analyze and find their roots with traditional methods. The purpose of this article is to identify the future development issues of border islands in southern Iran.

    Method

    In this article, using the causal layer analysis method, it has been tried to analyze and explain the most important issues of the underdevelopment of the southern islands of the country.

    Findings

    Based on the environmental survey method, the development issues of the islands in the south of the country were identified. Based on this, 20 key issues among all issues were refined and categorized. Based on this classification, the highest number of problems appeared at the system level (7 problems) and the levels of worldview and myth each covered five causes. At the litany level, three major problems emerged, including the low level of development and the lack of effective role of the border islands in the development of the country, each of which contains much smaller problems.

    Results

    The findings indicate that the issues of the underdevelopment of the islands in the south of the country are rooted in the causes of the lower levels of metaphors and myths, among which the historical confrontation between Arabs and non-Ajams, as well as the neighboring Shia and Sunnis in this geographical area, have led to a security view of the islands, and for this reason many cooperation capacities with the Persian Gulf countries have been neglected or abandoned in general. In addition to these reasons, the key assumption of considering America as an eternal enemy has also led to the intensification of security approaches and the loss of some opportunities. Therefore, in providing a solution for the development of the islands, in addition to technical and operational solutions, there is a revision in the attitude towards Iran's southern neighbors and the current form of the relationship between Iran and the United States. As long as there is no serious reform in this view, even with large development investments, the huge development capacity of the islands will not reach its ultimate limit.

    Keywords: Futurology, development, spatial development issues, causal layer analysis, southern islands of the country
  • Gholamreza Moradi Siaser *, Hosein Taheri, Reza Asadi Pages 20-37
    Background and objectives

    Commanders and managers are responsible for maintaining and promoting the martial arts of the staff in the units, and the skills in the operational shooting of the staff are among the most important factors influencing the combat capability. Therefore, the present study was aimed at examining the impact of managerial factors on enhancing the operational shooting skills of border guards (the study of West Azerbaijan).

    Method

    In terms of its objectives, the present study is of an applied and descriptive-analytical method and a survey study. The statistical population of the study included commanders, deputies and administrators, coaches and experts of the West Azerbaijan Border Command Shooting field (95 individuals); using the Chrisi-Morgan Table, 76 individuals were selected as a statistical population by random sampling method. A researcher-made questionnaire was used with five dimensions, validity of which was confirmed by 14 experts using face and content validity; and reliability was calculated using the Cronbach Alpha test and its value for this questionnaire was 0.83.

    Findings

    The findings showed that all management factors in this study were effective in enhancing the shooting skills of West Azerbaijan border guards (Sig. 0.05). While the "training and training equipment" has the most impact.

    Results

    By focusing on the management dimensions of this study, it can enhance the ability of employees to shooting skills in real missions and reduce the damage and failure of the border units in operational missions.

    Keywords: management, shooting, operational, Training, Equipment, Border guard command
  • Commanders' Living Experience of the Role of Environmental Conditions in the Operational Readiness of Border Units: A Case Study of Atrak Border Regiment
    Ali Parsaeipour, Naser Bayat *, Ebrahim Rastegar Pages 21-45
    Background and objective

    Environmental conditions are known to be one of the most important influencing factors in the field of border Units  operational readiness. This research was done with the aim of representing the commanders' living experience of the role of environmental conditions in the operational readiness of Atrak border regiment units.

    Method

    In terms of its objectives, the current study is of an applied research type and in terms of its nature, it is a qualitative study of the phenomenological type. The data collection tool is a semi-structured interview. The research data is obtained from 31 semi-structured interviews with commanders who have service experience in the geographical area of Atrak Border Regiment. The participants were selected by purposive sampling.

    Findings

    The findings show the positive and negative roles of environmental conditions in the operational readiness of employees in Atrak Border Regiment. In short, in terms of the natural environment, the geomorphological characteristics of the region are suitable platforms for positive role-playing, and the climate characteristics and environmental limitations have a limiting and negative role. Also, in terms of the human environment, the low level of border tensions, the increase of technological and legal capacities, and the convergence of the population have a positive and facilitating role. And institutional and managerial inefficiencies, problems and limitations of organizational resources, and vulnerability from the surrounding environment have a negative role.

    Results

    The results of the research reveal the necessity of paying attention to the environmental conditions in the preparation of the protection areas of the border units. So that the fair distribution of resources, facilities, and opportunities is provided fairly and in this way the ability to overcome environmental limitations is increased, and on the other hand it is possible to make maximum use of environmental capacities in the mission of border units.

    Keywords: operational readiness, environmental conditions, Atrak Border Regiment, Living experience, Commanders
  • MohammadJafar Chamankar * Pages 46-71
    Background and objective

    Iran's water borders in Khuzestan have always been one of the tensest and disputed areas with the Iraqi government. The purpose of writing this article is to analyze the cancellation of Arvand Roud border agreement by Iran in 1348/1969.

    Method

    Analytical historical research method and Library research method were employed to conduct the present study. In a step-by-step process, an attempt was made to collect information after checking keywords, collecting sources, especially archival documents, taking notes and analyzing data.

    Findings

    In 1914, when Iraq was considered a part of the Ottoman Empire, the unjust border demarcation agreement was imposed on the weak Qajar government with an emphasis on Arvand Rud River. With the emergence of the first Pahlavi government, a new border agreement was concluded with the Iraqi government on 13 July 1937. However, the 1316 contract could not satisfy Iran's legal demand based on the Thalweg line. From the 1930s/1950s, the border disputes between the two countries increased, which reached their peak in the 1940s/1960s and led to the cancellation of the 1316 agreement by Iran in 1969.

    Results

    It is concluded that a series of interconnected and complementary political, economic, military, legal factors, diplomatic links and international developments in the Middle East region caused the formation of the crisis, the continuation of tensions between Tehran and Baghdad, and ultimately the cancellation of this contract.

    Keywords: Iran, Iraq, 1316 Arvand Roud contract, Cancelation in 1969, Factors of contract cancelation
  • Sara Rostami *, Davod Kiani Pages 72-91
    Background and objective

    Along with the facilitation and development of communication and interaction between countries, border crimes have also been expanded. Human trafficking is one of the most important crimes that takes place in border areas. The purpose of this article is to analyze the international responsibility of countries in dealing with border crimes with an emphasis on human trafficking.

    Method

    Given that this article seeks to describe and analyze the international responsibility of countries in dealing with border crimes, in terms of its objectives it is of an applied research type, and in terms of the method of collection and the nature of the data, it is a library and qualitative study. The current research seeks to answer the following question: what are the international responsibilities of countries in dealing with human trafficking crimes at international borders?

    Findings

    The findings indicate that victim protection, prevention, criminalization and determination of punishments such as confiscation of property and extradition of criminals are among the most important international obligations of governments in this field. Some of the governments' obligations are related to actions such as criminalizing human trafficking in the domestic arena, and some of them imply the governments' obligations in the international arena, which is about guaranteeing the implementation of legal gaps in this field.

    Results

    The obtained results show that the commitments of governments in the international arena require two important components. First of all, the realization of governments' obligations in dealing with border crimes and human trafficking requires regional and international cooperation, without which, it is not possible to deal with this type of crime. Second, the necessary efforts should be made to include human trafficking in the context of an organized and widespread crime in the statute of the International Criminal Court, and this kind of guarantee of the necessary implementation of the governments' obligations in this regard should be provided.

    Keywords: Border crimes, Human trafficking, government, international responsibility, prevention, Criminalization
  • Syed hadi Zarghani* Pages 92-119
    Background and objective

     Border security means protecting the border lines against possible attacks and preventing any illegal acts along the border and border areas of a country and legalizing the movement of people and the transportation of goods through authorized border gates. Establishing security at the border and border areas is one of the main concerns of countries, especially in today's world full of threats, and governments consider different approaches, policies, actions, and methods to achieve this goal. The purpose of writing this article is to theoretically explain the paradigm of sustainable security in the border and border regions.

    Method

     This article, using a descriptive-analytical method and citing reliable sources, seeks to investigate and explain the requirements and considerations that are involved in the establishment of security at the border and border areas within the framework of the "sustainable security" paradigm.

    Findings

     The concept of "sustainable security" is one of the new security paradigms and approaches that are discussed in various fields, including border security and border areas. In fact, "sustainable security" is an approach that is proposed in modern security studies as an alternative to the control paradigm and is based on the assumption that in order to establish security, instead of dealing with crime and criminals, it is necessary to deal with crime-prone contexts.

    Results

     The results of the research indicate that the establishment of sustainable security at the border and border areas requires preventive, positive, comprehensive, community-oriented, participation-oriented, comfortable and meaningful approaches, and based on this paradigm, border security is achieved with the priority of ensuring the security of border residents.

    Keywords: Border, Border areas, Sustainable security, Development, Paradigm