فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال یازدهم شماره 1 (پیاپی 36، بهار و تابستان 1384)
  • سال یازدهم شماره 1 (پیاپی 36، بهار و تابستان 1384)
  • 276 صفحه، بهای روی جلد: 12,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1384/07/25
  • تعداد عناوین: 8
|
  • حسین سپاسی، فرانک امیدیان، یدالله مهرعلی زاده* صفحه 1

    جو سازمانی و مشارکت از جمله موضوعاتی هستند که طی چند دهه اخیر توجه صاحبنظران و علاقه‎مندان به رفتار فردی، گروهی و سازمانی و دانشگاهی را به خود جلب کرده‎‎اند. در تحقیق انجام شده، میزان مشارکت اعضای هیئت علمی و ارتباط آن با جو سازمانی در دانشگاه مورد مطالعه براساس چارچوب نظری تدوین شده بررسی شده است. در این خصوص، فرض شده است که مشارکت اعضای هیئت علمی در چهار زمینه اصلی آموزشی، پژوهشی، مسائل هیئت علمی و مسائل مدیریتی صورت می‎گیرد و میزان مشارکت آنان متاثر از جو سازمانی دانشگاه است. با استفاده از روش تحقیق همبستگی، 192 عضو هیئت علمی با توجه به متغیرهای گروه آموزشی، دانشکده (مهندسی، علوم‎پایه، ریاضی و کامپیوتر، علوم‎آب، دامپزشکی، کشاورزی، تربیت بدنی، علوم‎تربیتی و روانشناسی، اقتصاد و علوم‎اجتماعی، الهیات و ادبیات) و مرتبه علمی (استاد، دانشیار، استادیار و مربی) به صورت تصادفی انتخاب شدند. داده های تحقیق پس از جمع آوری براساس فرضیه های تحقیق و با استفاده از روش همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام تحلیل شدند. نتایج به دست آمده گویای آن است که: الف. مشارکت اعضای هیئت علمی در مسائل آموزشی، پژوهشی، همکاران و مدیریت متوسط بوده است؛ ب. جو سازمانی دانشگاه با توجه به خرده مقیاسهای صمیمیت، روحیه، مزاحمت، بی‎علاقگی، رفتار حمایتی، کناره‎گیری، نفوذ، سرپرستی نزدیک مدیر گروه در سطح قابل قبول است؛ ج. نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام بیانگر آن است که به ترتیب اولویت توجه به روحیه، دوری از مزاحمت، کاهش بی‎علاقگی و رفتار کناره‎گیری مدیر می‎توانند در افزایش مشارکت اعضای هیئت علمی دانشگاه موثر باشند

    کلیدواژگان: مشارکت، جو سازمانی، اعضای هئیت علمی و دانشگاه
  • بیژن عبدالهی صفحه 37
    در این مقاله اعتبار پرشنامه توانمندسازی روانشناختی نیروی انسانی در سازمانها بررسی شده است. توانمندسازی روانشناختی کارکنان سازه ای چندبعدی است که شامل پنج متغیر نهفته می شود. سوالات پژوهشی عبارتند از: توانمندسازی روانشناختی نیروی انسانی در سازمان های ایرانی چه ابعادی را در بر می گیرد؟ با توجه به تفاوتهای فرهنگی، آیا این ابعاد متفاوت است یا خیر؟ جامعه آماری 220 نفر از کارشناسان حوزه ستادی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بودند که با روش نمونه گیری سرشماری انتخاب شدند. برای تشخیص عاملهای سازه توانمندسازی روانشناختی از روش تحلیل عاملی اکتشافی و برای برازش الگو از روش تحلیل عاملی تاییدی و مدل معادلات ساختاری استفاده شد. یافته ها نشان دهنده آن است که: سازه توانمندسازی روانشناختی کارکنان شامل پنج بعد مجزا از هم؛ یعنی شایستگی، خودمختاری، تاثیرگذاری، معنی داربودن و اعتماد می شود. تفاوتهای فرهنگی با ابعاد توانمندسازی روانشناختی رابطه دارد.
    کلیدواژگان: آموزش عالی، توانمندسازی روانشناختی، خودمختاری، معنی دار بودن، تاثیرگذاری، اعتماد، اعتبار سازه ای و مدل معادلات ساختاری
  • اسدالله جلال آبادی، سید محمدرضا نورانی، مرضیه صانعی صفحه 65
    مبنای تنظیم بودجه سال 1381 کل کشور، دستورالعمل تدوین آمارهای مالی دولت (GFS) است که توسط صندوق بین المللی پول تنظیم شده است. پس از این اصلاح و به منظور هماهنگی برای تحقق اهداف آن، تمام دستگاه های دولتی از جمله دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی موظف‎اند چارچوبهای جدید را رعایت کنند. با توجه به تفاوت ماهیت فعالیت مؤسسات آموزش عالی با سایر دستگاه های دولتی، در این تحقیق تاثیر اصلاح طبقه بندی اقلام بودجه کشور بر چگونگی بودجه بندی دانشگاه های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با استفاده از روش پرسشنامه افتراق معنایی و آزمونهای مک نمار و من ویتنی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به دست آمده نشان می‎دهد که اصلاح طبقه بندی اقلام بودجه بر روش های نظارتی بودجه دانشگاه ها، شفاف سازی درآمدها و هزینه ها و روش های برآورد درآمدها و هزینه ‎های آنها اثر مثبت داشته است.
    کلیدواژگان: بودجه بندی، آمارهای مالی دولت، مقیاس افتراق معنایی، درآمد، هزینه و بودجه تفصیلی
  • مصطفی حسرتی صفحه 103
    این مقاله برگرفته از طرحی پژوهشی درباره نگارش دانشگاهی در یکی از مؤسسات آموزش عالی ایران است. این پژوهش با استفاده از روش نظریه سازی داده بنیاد انجام شده است و فعالیتهای گروهی از دانشجویان تحصیلات تکمیلی این مؤسسه و نیز اهمیتی که استادان آنها به این گونه فعالیتها می دهند، بررسی شده است. داده های کیفی طی مصاحبه با 19 نفر از استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی گردآوری شد. سپس متن مصاحبه ها پیاده و کد گذاری شد و با استفاده از نرم افزار QSR.NUDIS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در مجموع، 108 کد در داده ها به دست آمد. در این مقاله فقط به 7 کد اصلی مربوط به نگارش دانشگاهی دانشجویان تحصیلات تکمیلی مورد مطالعه پرداخته شده است.
    نتایج این پژوهش نشان دهنده آن است که در مؤسسه مورد مطالعه به نگارش دانشگاهی اهمیت کافی داده نمی شود. بسیاری از استادان در سطوح تحصیلات تکمیلی به دانشجویانشان تکالیف نگارشی نمی دهند و همان مقدار ناچیز نگارش دانشگاهی دانشجویان هم کمتر مورد بازبینی و نقد استادان قرار می گیرد. در نتیجه، دانشجویان تحصیلات تکمیلی بازتاب چندانی از استادان خود دریافت نمی کنند تا بر آن اساس دیدگاه های معرفت شناسی و ویژگی های بلاغتی رشته خود را به صورت مطلوب فرا گیرند. با این حال، در برخی از رشته های علوم طبیعی و فنی دانشجویان و استادان آنها مقالات مشترکی را برای چاپ به مجلات علمی [اغلب خارجی] می فرستند و نظرهای داوران این مجلات تا حد زیادی عدم بازبینی نوشته های دانشجوان توسط استادانشان را جبران می کند.
    کلیدواژگان: نگارش دانشگاهی، سوادهای دانشگاهی، بازخورد درباره نوشته های دانشجویان، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و دانشگاه
  • محمد جواد صالحی صفحه 139
    یکی از موارد مهم قابل بحث در جامعه امروزی چگونگی ایجاد ارتباط بین تحصیلات و درآمد است. بر این اساس، برای تخمین چنین رابطه ای؛ یعنی توابع درآمدی از ابزار متداول و مرسوم استفاده شده است. این توابع که اولین بار توسط مینسر مورد توجه قرار گرفت، تاثیر تحصیلات و تجربه کاری را بر درآمد نشان می‎دهد. در این مقاله به برآورد تاثیر چند متغیر که همگی نشان دهنده تاثیر سرمایه انسانی بر روی درآمد هستند، پرداخته شده است. علاوه بر ویژگی ‎های شخصی] شامل جنسیت، مکان زندگی، محل اشتغال و... [که در مقاله ارائه شده است، نتیجه کلی این است که تاثیر تحصیلات و تجربه بر درآمد افراد دارای تحصیلات و تجربه بیشتر، نسبت به افراد با تحصیلات و تجربه کمتر، به صورت فزاینده است.
    کلیدواژگان: سرمایه انسانی، توابع درآمدی، نرخ بازده آموزش و توابع درآمدی سرمایه انسانی
  • نعمت الله فاضلی صفحه 167
    در این مقاله برخی از ابعاد اجتماعی و فرهنگی سیاست علم و فناوری در بریتانیا از منظر فرهنگی بررسی شده است. در مقدمه موضوع مقاله معرفی و سپس گفتمانها و زمینه فرهنگی علم و سیاست علم و فناوری در اروپا شرح داده شده است. در بخش دیگر مقاله نگرش پارلمان و دولت بریتانیا به علم و نیز نهادها و برنامه های سیاستگذار و سیاست علم در بریتانیا، به خصوص شوراهای تحقیقات در این کشور، بررسی شده است. در ادامه مقاله به سیاستهای و برنامه های فرهنگی بریتانیا برای تولید علم پرداخته و به خصوص برنامه های مربوط به تحکیم پیوند علم و جامعه یا علم در خدمت مردم معرفی شده است. بخش پایانی مقاله به تحلیل ویژگی های سیاست تولید علم در بریتانیا اختصاص دارد.
    کلیدواژگان: گفتمانهای علم و فناوری در اروپا، سیاست علم و فناوری در بریتانیا، نظام ملی نوآوری بریتانیا، شوراهای تحقیقات بریتانیا و اولویتهای ملی تحقیقات در بریتانیا
  • یعقوب انتظاری صفحه 219
    برای بیش از پنج دهه عمده الگوهای تحلیل و سیاستگذاری علوم، تکنولوژی و نوآوری از اقتصاد تکاملی شکل گرفته و توسعه یافته‎ اند. از زمان طرح مفهوم نوآوری و تغییر تکنولوژی توسط شومپیتر در دهه 1940 تاکنون، تقریبا پنج الگوی اصلی برای تحلیل و تبیین نظام نوآوری و سیاستگذاری توسعه تکنولوژی توسعه یافته که «کارآفرینی مبتنی بر تجربه» اولین و ساده‎ترین آنها و «ارتباط سه جانبه دانشگاه، صنعت و دولت» پیچیده‎ترین و جدیدترین آنها بوده‎ است. این الگوها با تاکید بیش از اندازه بر نهادهای ملی، از نقش عامل انسانی و سازکارهای بازار در توسعه دانش و کارآفرینی و نوآوری مبتنی بر دانش را نادیده گرفته‎اند. این در حالی است که در عصر حاضر که به عصر دانایی مشهوراست، انسانهای یادگیرنده، نوآور و خردمند اساس شکل‎گیری و ایجاد نهادهای جدیداند. بر این اساس، در این مقاله سعی شده است از چشم‎انداز اقتصاد مبتنی بر دانش الگوی جدیدی مبتنی بر عاملیت انسانی و سازکار بازار به عنوان ابزاری برای تحلیل و سیاستگذاری علوم، تکنولوژی و نوآوری در ایران ارائه شود. در این الگو که اقتصاد نوآور نامیده می‎شود، عاملان انسانی (خانواده یادگیرنده و سرمایه داران انسانی) و نهادهای اقتصادی (بنگاه دانش، بنگاه مبتنی بردانش، نهادهای مالی و دولت) در چارچوب بازارهای خدمات آموزش‎عالی، سرمایه انسانی، ایده، سرمایه خطرپذیر، اعتبارات سرمایه انسانی و کالا و خدمات موجب توسعه دانش و کارآفرینی و نوآوری مبتنی بر دانش می شوند.
    کلیدواژگان: اقتصاد نوآور، نظام نوآوری، نظام ملی نوآوری و پیچش سه جانبه نوآوری
  • چکیده مقالات به زبان انگیسی
    صفحات 1-8
|
  • Dr. Yadollah Mehralizadeh, Dr. Hossain Sepacy, Faranak Omidian Page 1

    Organization climate and participation are subjects that have been concentrated by majority of reserachers who are interested in individual, group, organization and university behavior. This research is related to the study of the relationship between faculty members, participation in the university decision making and organizational climate. It is assumed that faculty participation is involving around five main areas namely, teaching research, faculty member,s affaires, and university management issues. In addition it is assumed that the rate of faculty member,s participation in university decision making is affected by university climate. A correlation research method was used and data were randomly collected from 192 faculty members based on their academic rank (professor, associate profeeors, assistant profeeors and lecturer) and colleges (Engineering, pure Science, Mathematics and Computer, Water Science, Veterinary, Agriculture, Physical Education, Education and Psychology, Economic and Social Sciences, Theology and Literature). Data were analyzed with Pearson correlation and regression (Stepwise method). The results indicated that: a) faculty members, participation in teaching, research, faculty and university management issues were average based on a five likert scale, b) university climate with regard to subscale such as faithfulness, moral, restrictive behavior, disengaged behavior, supportive behavior, withdrawal, intervention behabior and close supervision were at acceptable levels, c) Regression (stepwise method) revealed that moral, restrictive behavior, disengaged behavior and withdrawal predict the level of faculty members, participation in university decision making.

  • Dr. Bijan Abdollahi Page 37
    In this article the validity of psychological Empowerment in the Organization Questionnaire is examined. Research questions ate: What are Psychological empowerment dimensions in Iranian Organizations? Considering cultural differences, are these dimensions different? The Sample of study were 220 experts and Staffs working in the Ministry of Science, Research and Technology. Structural Equation Modeling (SEM) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were used to determine factors. Results show that there are five distinct dimensions (Competency, Self-Determination, effectiveness, Trust, and Meaning) of Psychological Empowerment Construct and cultural differences is related to psychological empowerment.
  • Jalalabadi, S. M. R. Seyyed Nourani, M. Sannei Page 65
    The guidelines for formulating Government Fiscal Statistics (GFS), which is set by IMF is the base of budgeting in 2002-2003. After improving the categorization of the countries budget items, all government organizations; such as universities and higher education institutions are committed to follow new frameworks, in order to achieve the goals of this improvement. Then, its effect is considered by using the questionnaire or the differences in the meaning and McNemare & Mann Whitne Tests and in regard to difference between higher education institutions and other government organizations. Furthermore, these methods include nonparametric statistical techniques and comparable ways for the distribution of two statistical universes. However, the results show that the improvement of categorizing budget items on universities budgetary control, transparency and account income and cost has a positive effect.
  • Dr. Mostafa Hasrati Page 103
    This paper reports the results of a grounded theory investigation into academic writing in an Iranian institution of higher education. It particularly focuses on academic writing practices of a group of graduate students as well as the importance their advisors attached to such practices. Interview data were collected from 19 participants. The data were then transcribed, coded, and analysed using the QSR.NUDIST software. Overall 108 codes were identified. In the present paper the seven major categories related to academic writing practices of graduate student participants will be elaborated on. The results show that academic writing is not given a merit value in the institution under study. Many advisors in graduate schools do not require writing assignments. Furthermore, the little amount of academic writing the graduate students do, is often not examined by advisors. The result is that graduate students often do not receive sufficient feedback from their advisors to learn the world view and discipline specific rhetorical features. Nevertheless, in some science based disciplines, joint papers written by graduate students and their advisors are sent to journals for publication, and the feedback received by journal reviewers to a considerable degree compensates lack of feedback from advisors.
  • Mohammad Javad Salehi Page 139
    One of the most important issues in modern economy is to create the relationship between education & earning. For estimating this relationship, a common & usual tool of “earning functions” was used. These functions which for the first time introduced by “Mincer”, show the effect of education and experiences on earning. In this article the effect of human capital variables on earning was estimated. In addition to the personal characteristics [such as sex, region, place of work and, …], the main results indicates the increasing effect of education and experience on the earning of the more educated & experienced individuals compared to the less ones.
  • Dr. Nematollah Fazeli Page 167
    This article examines and introduces some cultural and social aspects of recent British policies for science and technology production and promotion. The Introduction introduces different parts of the article and the core idea of each section. Then, discourses and cultural backgrounds of European science and technology policies are examined. The next section examines the British government and parliament’s attitudes and approaches towards science and technology. Then, governmental bodies for the science and technology policy such as the British Councils For Research and their policies are introduced. The next section is devoted to British policies for promoting and strengthening links and relations between science and technology and British society. The final section, reviews and examines some features and dimensions of British science and technology policy system.
  • Page 219
    For more than five decades, principal models for analysis and policy making in science, technology and innovation have been formed and developed from evolutionary economics. Since Schumpeter defined the concepts of innovation and technology change in 1940s, five main models have been developed for analysis of innovation system and technology development policy making. "Experience-based entrepreneurial" is first and simplest, and "Triple Helix of University-Industry-Government Relations" is recent and most complex among those. These models more concentrate on national institutions and ignored role of human factor and market mechanism in knowledge development, and knowledge-based entrepreneurial and innovation. While, in the present era that is called knowledge era; learners, innovators and wise individuals are principal factors in constructing and creating new institutions. In this paper an attempt has been made to develop a new model of knowledge-based economy perspective as a tool for science, technology and innovation analysis and policy making in Iran. In this model that is called innovative economy is based on human agent and market mechanism. In this model, human agents (learner household and human capitalists) and economics institutions (knowledge firms, knowledge-based firms, financial institutions and government) in framework of higher education market, human capital market, idea market, capital venture market and other market, develop knowledge and knowledge–based entrepreneurial and innovation.