فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال دوازدهم شماره 2 (پیاپی 40، تابستان 1385)
  • سال دوازدهم شماره 2 (پیاپی 40، تابستان 1385)
  • 128 صفحه، بهای روی جلد: 12,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1385/07/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد امین قانعی راد صفحه 1
    این مقاله بر اساس پژوهشی در بین 361 نفر از دانشجویان رشته های علوم اجتماعی تدوین شده است. هدف از ارایه این مقاله ارزیابی مناسبات و تعاملات دانشجویان در قلمروهای گوناگون از جمله در زمینه های اجتماعی و آموزشی است. پنداشته های نظری این پژوهش برآمده از آرای نظریه پردازان جامعه شناسی علم است و بر اساس آنها تعاملات بین دانشجویان در ایجاد انگیزش و انرژی عاطفی و نیز یادگیری و موفقیت تحصیلی آنان تاثیر گذار است. این تحقیق با روش پیمایشی و با کاربرد ابزار پرسشنامه انجام شده و داده ها با استفاده از روش های آماری توصیفی و استنباطی و توسط نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شده اند. یافته های این پژوهش برخی از فرضیات تدوین شده را اثبات می کند. بر اساس این یافته ها دانشجویان با یکپارچگی اجتماعی بیشتر یادگیری تعاملی بیشتری دارند. این دانشجویان انگیزش و انرژی عاطفی بیشتری دارند و از رشته تحصیلی و استادان خود راضی ترند. دانشجویان یکپارچه تر پیشرفت تحصیلی بیشتری دارند و از خود اثربخشی بالاتری برخوردارند. دستاورد اصلی پژوهش فراهم ساختن زمینه های تجربی برای جلب توجه پژوهشگران و سیاستگذاران به اهمیت فضای ارتباطات دانشجویی در پیشرفت تحصیلی و گسترش احساس رضایت و اثربخشی در بین آنان است.
    کلیدواژگان: جامعه شناسی علم، تعاملات و روابط دانشجویان، پیشرفت تحصیلی، خوداثربخشی دانشجویان، فضای اجتماعی علم، مشارکت دانشجویان و رضایت رشته ای
  • احمد ایزدی یزدان آبادی، محمدرضا بهرنگی صفحه 23
    دانشگاه ها از نظر الگوی ساختار سازمانی از ویژگی هایی برخوردارند که آنها از سایر سازمانها متمایز می سازد. در این مقاله به بررسی و مقایسه ساختار سازمانی موجود و ساختار سازمانی مطلوب (مورد انتظار کارکنان) دانشگاه تربیت معلم پرداخته شده است. نمونه تحقیق 248 نفرند که 40 درصد آنها اعضای هیات علمی و 60 درصد آنها کارمندان و کارشناسان ستادی هستند. اعضای این نمونه از طریق روش نمونه گیری طبقه ای و به طور تصادفی انتخاب شده اند.
    برای جمع آوری اطلاعات از پرشسنامه محقق ساخته استفاده شد که بعد از اجرا روایی و پایایی آن به اثبات رسید. داده های آماری با استفاده از روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی و به کمک برنامه SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های تحقیق بیانگر آن است که بین ویژگی های ساختار سازمانی موجود و ساختار سازمانی مطلوب تفاوت معنی داری وجود دارد. درحالی که کارکنان خواستار تخصصی شدن بیشتر و رسمیت بیشترند، این ویژگی ها در ساختار موجود نسبتا کم است؛ به عبارت دیگر، کارکنان انتظار دارند که ساختار سازمانی دانشگاه از حالت کنونی (که بیشتر متمایل به سمت تمرکز است) خارج و دچار تحول شود و بیشتر به سمت «بوروکراسی حرفه ای» گرایش یابد.
    کلیدواژگان: ساختار سازمانی، دانشگاه، سازمان و بوروکراسی حرفه ‎ای
  • عباس ابوالقاسمی، آذر کیامرثی، سعید آریا پوران، فریبرز درتاج صفحه 39
    اهدف از این مطالعه بررسی ارتباط ابهام نقش، تعارض نقش و اضطراب رقابتی با عملکرد ورزشی و پیشرفت تحصیلی در ورزشکاران رشته‎ های ورزشی انفرادی (کشتی، تنیس و رزمی) و گروهی (فوتبال، والیبال و بسکتبال) است. آزمودنی های پژوهش شامل 244 نفر دانشجوی پسر (126 ورزشکار گروهی و 118 ورزشکار انفرادی) بود که به ‎صورت تصادفی از میان دانشجویان ورزشکار انتخاب شدند. برای جمع‎ آوری داده ها از مقیاس ابهام - تعارض نقش، پرسشنامه اضطراب رقابتی و چک لیست عملکرد ورزشی استفاده شد.
    نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که هر یک از متغیرهای ابهام نقش، تعارض نقش و اضطراب رقابتی با عملکرد ورزشی و پیشرفت تحصیلی رابطه منفی معنی داری دارند. این همبستگی در ورزشکاران گروهی از انفرادی بیشتر بود. ضریب رگرسیون چند متغیری نشان داد که ابهام نقش، تعارض نقش و اضطراب رقابتی 36 و 24 درصد از واریانس عملکرد ورزشی را به ‎ترتیب در ورزشکاران گروهی و انفرادی تبیین می کنند. همچنین، سه متغیر یاد شده 45 و 16 درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی را به ترتیب در ورزشکاران گروهی و انفرادی تبیین کردند. این نتایج نشان می دهد که افزایش ابهام نقش، تعارض نقش و اضطراب رقابتی کاهش عملکرد ورزشی و پیشرفت تحصیلی را به دنبال خواهد داشت.
    کلیدواژگان: ابهام نقش، تعارض نقش، اضطراب رقابتی، عملکرد ورزشی و پیشرفت تحصیلی
  • عبدالله معتمدی صفحه 55
    در حالی که به زعم اکثر افراد، اعم از متخصص و غیرمتخصص، تاثیر منفی کنکور بر شرایط روانی راه ‎نیافتگان به دانشگاه امری قطعی تلقی می شود، برخی نیز معتقدند که مشکل اصلی به نظام آموزشی و به طور مشخص به آموزش و پرورش برمی گردد، نه به کنکور. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیرات کنکور بر شرایط روانی راه نیافتگان به دانشگاه اجرا شد. بر اساس این هدف سطح سلامت عمومی، عزت نفس و نشانه های اختلالات روانی در بین راه نیافتگان به دانشگاه نسبت به دانش آموزانی که هنوز در کنکور شرکت نکرده ‎اند و همچنین، پذیرفته ‎شدگان در کنکور سنجیده شد. نتایج نشان داد که سلامت عمومی راه نیافتگان به دانشگاه به طور معنی داری پایین تر از سلامت عمومی دانش آموزانی بود که هنوز در کنکور شرکت نکرده بودند؛ بین سلامت عمومی پذیرفته شدگان در کنکور و راه نیافتگان به دانشگاه تفاوت معنی داری وجود نداشت. همچنین، نتایج نشان داد که از نظر نمرات عزت نفس، دانشجویان بالاترین وضعیت و پشت کنکوری ها پایین ترین وضعیت را داشتند و در نهایت بجز اضطراب در بقیه اختلالات اندازه گیری شده تفاوت معنی داری بین میانگین نمرات مربوط به راه نیافتگان به دانشگاه با دانش آموزان و دانشجویان وجود نداشت.
    کلیدواژگان: سلامت عمومی، عزت نفس، نشانه ‎های اختلالات روانی و کنکور
  • احسان بدری، محمد جواد لیاقتدار، محمدرضا عابدی، ابراهیم جعفری صفحه 73
    هدف کلی این پژوهش بررسی قابلیتهای کارآفرینی (استقلال طلبی، کنترل درونی، انگیزه پیشرفت، ریسک ‎پذیری و خلاقت) دانشجویان دانشگاه اصفهان و تاثیر آموزشهای دانشگاهی در افزایش این قابلیتهاست. پژوهش کاربردی است و از روش توصیفی پیمایشی استفاده شده است. به منظور گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. ضریب پایایی پرسشنامه 89/. برآورد شد. نمونه آماری مشتمل بر 250 نفر از دانشجویان دانشگاه اصفهان در سال 84-83 بود که از طریق نمونه‎ گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده ها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی و از طریق نرم افزار SPSS انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که قابلیتهای کارآفرینی دانشجویان در زمینه استقلال طلبی، کنترل درونی، انگیزه پیشرفت و خلاقیت بالاتر از حد میانگین بود، اما نمرات ریسک پذیری از متوسط نمره معیار پایین تر بود. همچنین، آموزشهای دانشگاهی در پرورش ویژگی های کارآفرینی در دانشجویان موثر نبوده است.
    کلیدواژگان: کارآفرینی، آموزش عالی، دانشجویان دانشگاه اصفهان، مرکز کارآفرینی، استقلال طلبی، انگیزه پیشرفت و خلاقیت
  • معصومه قارون صفحه 91
    خانوارها حلقه ارتباطی بین سطح بهره‎ مندی اقتصادی اجتماعی و از جمله سرمایه ‎انسانی یک نسل با نسل بعد محسوب می شوند. هدف از تحلیل‎ اثر ویژگی های اقتصادی اجتماعی خانوار بر احتمال ادامه تحصیل یا سطح برخورداری آموزشی فرزندان، شناخت میزان و جهت تاثیر عوامل مذکور است.
    هدف از اجرای این طرح شناخت عوامل موثر بر تصمیم ‎‎‎گیری افراد برای ورود به دوره‎ های آموزش عالی در سطح خانوارهاست. مرحله اول این طرح در سال 1382 و با استفاده از داده های طرح آمارگیری از ویژگی های اقتصادی اجتماعی خانوار در سال 1374 به اجرا درآمد. در این مرحله، از داده های جدید (سال 1381) استفاده شده و با توسعه مشاهدات، فرضیات مختلف از تاثیر ویژگی های اقتصادی اجتماعی خانوار بر احتمال ادامه تحصیل فرزندان آزمون شده است. این مقاله به بیان نتایج طرح پژوهشی مذکور اختصاص دارد.
    از مقایسه نتایج این مرحله با مرحله قبل می توان نتیجه گرفت که تاثیر سطح تحصیلات والدین یا سرمایه ‎انسانی نسل قبل بارزتر و معنی ‎دارتر شده است؛ به عبارت دیگر، در طی سالهای اخیر تاثیر تحصیلات دانشگاهی والدین بر نگرش فرزندان نسبت به وجهه اجتماعی و احتمالا چشم ‎انداز اقتصادی تحصیلات عالی بیشتر شده است. این نکته اهمیت بارز انتقال سرمایه بین نسلی و لزوم توجه به توسعه آموزش برای نگهداشت سطح سرمایه ‎انسانی نسلهای آتی را نشان می دهد.
    در هر دو مرحله تاثیر معنی‎ دار وضعیت اقتصادی خانوار را می توان تشخیص داد و نتایج دو مرحله در خصوص میزان و جهت تاثیر متغیرهای جنسیت و سن افراد و تعداد اعضای خانوار کاملا مشابه و پایدار است؛ به عبارت دیگر، همچنان احتمال ادامه تحصیل فرزندان پسر کمتر و احتمال ادامه تحصیل فرد در سنین بالاتر بیشتر است.
    کلیدواژگان: تقاضای آموزش عالی، خانوار، لاجیت، تصمیم گیری آموزشی و سرمایه انسانی
  • خدیجه علی آبادی، سعید مشتاقی لارگانی صفحه 111
    هدف اصلی از پژوهش حاضر ارایه یک مقیاس اندازه‎ گیری نگرش نسبت به کامپیوتر و هدف دیگر بررسی رابطه بین نگرش نسبت به کامپیوتر و جنسیت و دانشگاه محل تحصیل دانشجویان است. در این خصوص، از بین جامعه آماری که کلیه دانشجویان دختر و پسر دانشگاه های آزاد و دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 83-82 بودند، تعداد 577 نفر (297پسر و 280 دختر) به روش نمونه‎ گیری تصادفی چند مرحله‎ ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش ترجمه (فرم) فارسی مقیاس نگرش سنج کامپیوتر CAS بود. ضرایب پایایی آلفا برای سه خرده مقیاس اضطراب، اطمینان و علاقه‎ مندی به کامپیوتر به ترتیب 83/0، 79/0 و 85/0 و برای نمره کل مقیاس 93/0 محاسبه شد. در تحلیل ساختار عاملی مقیاس اضطراب و تشویش دانشجویان در کار با کامپیوتر نمود پیدا کرد. بر اساس دو هدف اختصاصی پژوهش فرضیه هایی مبنی بر اینکه بین نگرش نسبت به کامپیوتر و جنسیت و همچنین، بین نگرش نسبت به کامپیوتر و دانشگاه محل تحصیل دانشجویان تفاوت وجود دارد، صورت بندی شدند. در تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون t و تحلیل واریانس و آزمون تعقیبی شفه استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که بین جنسیت و نگرش نسبت به کامپیوتر رابطه معناداری وجود دارد (05/0>P و 25/2=t) و نگرش دختران نسبت به پسران بهتر است. همچنین، بین دانشگاه محل تحصیل و نگرش نسبت به کامپیوتر نیز تفاوت معناداری به دست آمد (01/0>P و 60/5=F).
    کلیدواژگان: مقیاس نگرش سنج کامپیوتر CAS، نگرش کامپیوتری، اعتباریابی و ویژگیهای فردی (جنسیت، دانشگاه محل تحصیل)
|
  • Dr. Mohammad Amin Ghaneirad Page 1
    This paper is based on a research study conducted among 361 students of various disciplines of social sciences from Alzahra, Tehran, Tarbiat Moalem, Shahid Beheshti and Allameh Tabatabaei universities. The purpose of this study is to evaluate the relationships and interactions of students with one another in different domains including social and educational fields. The theoretical framework of this research study is based upon the view points of theorists of sociology of science, according to which the role of student's interactions as well as group activities are examined with respect to their formation of motivation, emotional energy and social and disciplinary activism. The findings of this study will help proving some of the theories developed in the field, according to which one can conclude that the greater the student's social integration, the greater their interactive learning. Such students have stronger motivation and emotional energy and are more satisfied with their major and professors. The more integrated the students, the greater progress they will make in their studies and the more self-efficacy they will develop. The main achievement of this study, taking account of effective variables, is thus to draw the attention of researchers and policy makers to the important role that social variables and factors, especially the space of student relationships play in educational progress and the creation and promotion of a sense of satisfaction among students, not to mention their degree of self-efficacy.
  • Ahmad Izadi Yazdanabadi, Dr. Mohammad Reza Behrangi Page 23
    The characteristic of the organizational structure of universities follow particular patterns that distinguishes them from other organizations. This research is conducted to compare the status quo of Tarbiat Moallem University with its satisfactory situation (required by the employees). The subjects included a 248 population, 40 percent of whom were members of academic staff, and the rest contained employees and expert staff of the university. The subjects were selected according to stratified random sampling. A reliable and valid questionnaire, developed by the researcher, was applied. Statistical data was analyzed by referential and descriptive statistical processes with SPSS software. The findings reveal that there is a significant difference between status quo and satisfactory situation of the organizational structure of the university. While the employees require more formal and specialized situation, the present structural status of the university contained lower levels of these features. In other words, the employees would like that the present situation of the university, which is at present a centralized one, converts into a more professional bureaucracy.
  • Dr. A. Abolghasemi, A. A. Kiamasi, S. Aryapooran, Dr. F. Dortaj Page 39
    The aim of present research is to survey on the relationship of role ambiguity, role conflict and competitive anxiety with sport performance and academic achievements in the athletes. The research sample were selected through a random sampling method. ‏Together the data, Role Ambiguity Conflict Scale, Anxiety Inventory, and Sport Performance Checklist were used. The results of Pearson correlation showed that each variable of role ambiguity, role conflict and competitive anxiety have significant relations with to sport performance and academic achievements. This correlation was more in group athletes than individual, The results of multiple regression showed that role ambiguity, role conflict and competitive anxiety explained 36 percent of variance of sport performance in group athletes, while 24 percent of variance of sport performance in individual athletes. Also, results indicated that role ambiguity, role conflict and competitive anxiety explained 45 percent of variance of academic achievements in group athletes, while 16 percent of variance of academic achievements in individual athletes. The results indicated that high level of role ambiguity, role conflict and competitive anxiety decrease sport performance and academic achievements.
  • Dr. Abdollah Moatamedi Page 55
    While majority of people (specialists and non-specialists) are sure of negative effects of Iranian University Entrance Exam (Konkour) on its failures, some others are of this opinion that the main problem is not related to Konkour but to the educational system. The present research attempts to investigate the effects of Konkour on psychic conditions of its failures. According to this aim, the general health, self esteem and psychic disorders of those who failed Konkour are compared with those who were admitted to university and the students of last grade in high school. The results show that general health of those who did not admitted to university was significantly less than that of the students of last grade in high school. However, there was no significant difference between the general health of those who were admitted to university and the ones who were not. The results also show that those students who were admitted to university got the highest position with self esteem and those who were not admitted got the lowest position and finally, except anxiety, there were no significant differences between the mean’s scores of those who were not admitted to university and the mean’s scores of university students and high school students.
  • Ehsan Badri, Dr. M. Javad Liaghatdar, Dr. M. Reza Abedi, Dr. E. Jafari Page 73
    The main purpose of this study was to investigate entrepreneurship capabilities (independence, internal control, progress motivation, risk- taking and creativity) of Isfahan University students, and specifying the influence of university education on reinforcing such capabilities. In this study a descriptive method has been used. For gathering data a researcher-made questionnaire was used. Reliability coefficient of the questionnaire was 0.89. In order to carry out the project 250 students of Isfahan University in the academic year of 1383-84 / 2004-2005 were selected by random classical sampling method. Two levels of inferential and descriptive statistics by the use of SPSS software have been performed to analyse the data. The results showed that: 1. Entrepreneurship capabilities of the students in the independence, internal control, progress motivation and creativity were more than mean value, but in the case of risk-taking the relevant scores were less than mean value. 2. University education on reinforcing entrepreneurship capabilities of the students has not been effective. 3. Effectiveness of entrepreneurship center education on reinforcing entrepreneurship capabilities such as independence, internal control, progress motivation, risk-taking was refused, but this hypothesis in the case of creativity was accepted.
  • M. Gharun Page 91
    This article examines the effects of family socio – economic characteristics on demand for higher education in Iran. The same study was performed in 2003 using data collected in 1995. This study is based on the same theory and model (logit)with some developments and by data collected in 2002, aimed to recognize what has been changed in the influence of socio-economic factors on demand for higher education. The results indicate that parents educational level effects has been strengtenthed during that years and this factor indicates the social prestige and some economic outlook of higher education for childrens. So, educational development for maintaning the human capital level of further generations is critical. The Socio- economic situations of family has great and significant effect on probablity of education in tertiary level, in both sections. Meanwhile, the results of both studies about the effects of factors such as region, sex, age and size of family are similar. Allogether, the obtaining of two studies has some guides for essential supporting programs for considered families from per-tertiary education.
  • Page 111
    The first purpose of this research was to measure the reliability of Computer Attitude Scale (CAS) for Iranian university students. The second purpose was to find out if there is a significant difference between gender of students, their university, and attitudes toward computer. The CAS was administered to 577 (297 male and 280 female) Tehran, public and non - public undergraduate (freshman & sophomore) university students, which were selected through multistage random sampling. The instrument used was the Persian translation of CAS. This scale is a Likert-type scale of 30 positive and negative statements. The data were analyzed using factor analysis, the analysis of variance, Scheffe test of group means and t – test. Alpha reliability coefficients for three subscales of CAS, anxiety, confidence, and liking, were 0.83, 0.79, and 0.85 respectively and the reliability for the scale as a whole was 0.93. Validity of CAS was examined by exploratory factor analysis. Four factors were extracted using a principal components analysis with Varimax rotation. This solution accounted for 0.49 percent of variance. Results indicated that there is a significant (p<.0/05) difference between male and female attitudes toward computer. Female students had a greater positive attitude than male students. Analysis of data further revealed that there is a significant (p<.05) difference between students attitudes from different universities. It was recommended that additional research be conducted concerning age, prior experience with computer and field of study. And further revision of the CAS is suggested.