فهرست مطالب

قرآن پژوهی خاورشناسان (قرآن و مستشرقان) - پیاپی 4 (بهار و تابستان 1387)
  • پیاپی 4 (بهار و تابستان 1387)
  • تاریخ انتشار: 1391/04/21
  • تعداد عناوین: 9
|
  • صفحه 7
    دو مقاله ی «شیعه» (Sheia) و (Sheism and the Quran) و «تشیع و قرآن» از مقالات دایره المعارف قرآن لایدن در بردارنده مباحثی مانند معنای لغوی و اصطلاحی واژه «شیعه» در قرآن، نظر شیعه درباره ی قرآن، و مباحثی پیرامون روایات تحریف قرآن می باشد. در این نوشتار مقاله شیعه و بخشی از مقاله تشیع و قرآن ترجمه و بررسی شده است.
    نویسنده گان به عنوان خاورشناس در اصول و مبانی شیعه تردید می کندو اظهارنظر های غیر عالمانه ای را به شیعه امامیه نسبت می دهد؛ لذا تلاش شده است نقدی روشمند و عالمانه نسبت به اظهارنظرها صورت گیرد. از جمله ی نقدها می توان به موارد ذیل اشاره کرد: اعتبار مصحف عثمانی یعنی مصحف رایج میان مسلمانان از صدر اول تاکنون، تحریف ناپذیری قرآن در طول تاریخ تشیع، دیدگاه های بزرگان وعلمای برجسته شیعه امامیه نظیر شیخ مفید، شیخ طوسی، سید مرتضی علم الهدی و مرحوم طبرسی پیرامون تحریف ناپذیری قرآن، ذکر نشدن نام ائمه معصومین در قرآن.
    لازم است بدین نکته نیز اشاره شود که اجماع عالمان شیعه همواره بر یکی بودن قرائت رسمی و مشهور قرائت متواتر و رایج میان مسلمانان از صدر اول تاکنون بوده و آنچه امروز در دست ماست، همان قرآن کامل و تمام است که دچار هیچ تغییر و تحریفی نشده است و یادآوری این نکته ضروری است که بررسی بیشتر متوجه مقاله دوم است که محتوی آن با مقاله اول همان است.
  • آرزینا لالانی، مریم باراشر صفحه 11
    دو مقاله ی «شیعه» (Sheia) و (Sheism and the Quran) و «تشیع و قرآن» از مقالات دایره المعارف قرآن لایدن در بردارنده مباحثی مانند معنای لغوی و اصطلاحی واژه «شیعه» در قرآن، نظر شیعه درباره ی قرآن، و مباحثی پیرامون روایات تحریف قرآن می باشد. در این نوشتار مقاله شیعه و بخشی از مقاله تشیع و قرآن ترجمه و بررسی شده است.
    نویسنده گان به عنوان خاورشناس در اصول و مبانی شیعه تردید می کندو اظهارنظر های غیر عالمانه ای را به شیعه امامیه نسبت می دهد؛ لذا تلاش شده است نقدی روشمند و عالمانه نسبت به اظهارنظرها صورت گیرد. از جمله ی نقدها می توان به موارد ذیل اشاره کرد: اعتبار مصحف عثمانی یعنی مصحف رایج میان مسلمانان از صدر اول تاکنون، تحریف ناپذیری قرآن در طول تاریخ تشیع، دیدگاه های بزرگان وعلمای برجسته شیعه امامیه نظیر شیخ مفید، شیخ طوسی، سید مرتضی علم الهدی و مرحوم طبرسی پیرامون تحریف ناپذیری قرآن، ذکر نشدن نام ائمه معصومین در قرآن.
    لازم است بدین نکته نیز اشاره شود که اجماع عالمان شیعه همواره بر یکی بودن قرائت رسمی و مشهور قرائت متواتر و رایج میان مسلمانان از صدر اول تاکنون بوده و آنچه امروز در دست ماست، همان قرآن کامل و تمام است که دچار هیچ تغییر و تحریفی نشده است و یادآوری این نکته ضروری است که بررسی بیشتر متوجه مقاله دوم است که محتوی آن با مقاله اول همان است.
    کلیدواژگان: شیعه، تشیع، قرآن، تحریف ناپذیری، مستشرقان
  • علی عبدالله صالح آسانی و شارون صفحه 35
    مقاله اهل بیت با عنوان «The Family Of The Prophet» (خانواده پیامبر) از علی عبدالله صالح آسانی و مقاله اهل البیت (People Of The House) از شارون در دائره المعارف قرآن لیدن منتشر شده است.
    نویسندگان هر دو مقاله، به رغم مراجعه به منابع متعدد، دچار کاستی و اشتباهاتی شده اند که مهمترین آنها ریشه در ندیدن استدلالهای طرف مقابل دارد. مقاله اول بسیار فشرده و کوتاه و مسائل اصلی در آن طرح نشده است و مقاله دوم هر چند به موضوعات بسیاری پرداخته است، اما از ادای حق مطلب برنیامده و گاه به منابعی استناد کرده است که با بافت کلام در آیات سازگاری ندارد و مهمتر اینکه به منابع محدودی است از غربیان مراجعه کرده شاید به این علت که به منابع متنوع شیعی دسترسی نداشته یا تصور می کرده است مراجعه به منابع نیازی ندارد! در این مقاله با بررسی مهم ترین آیه مربوط به موضوع اهل بیت (احزاب / 33) احتمالات و شواهد امر بررسی و دیدگاه شیعه توضیح داده خواهد شد.
    کلیدواژگان: اهل بیت، خانواده پیامبر، مستشرقان، دائره المعارف لیدن
  • جین دمن مک اولیف صفحه 65
    این مقاله شامل دو بخش است:نخست: ترجمه مقاله «فاطمه» (Fatima) خانم «جین دمن مک اولیف» در دائره المعارف قرآن لیدن که شامل گزارشی کوتاه از زندگی فاطمه و جایگاه ایشان. سپس سه آیه تطهیر (احزاب / 33)، مباهله (آل عمران / 61) و آیه مربوط به مریم (آل عمران / 42) است که با ذکر روایات تفسیری مربوط نتیجه می گیرد که دو آیه نخست به فاطمه و آیه سوم به جایگاه مریم و فاطمه و مقایسه آن دو مربوط است. وی در مورد آیه تطهیر روایتی از عکرمه نقل می کند که آن آیه تطهیر را در ارتباط با زنان پیامبر تفسیر کرده است.
    دوم: بررسی و نقد مقاله نخست کتابهای مربوط به فاطمه و آیات ذکر می شود. سپس 135 آیه که ذیل آنها در مورد فاطمه روایت نقل شده است بیان می گردد، آن گاه روایات یاد شده به چند دسته «تفسیری»، «تطبیقی»، «تاویلی» و «باطنی»، «شان نزولها» و «فضایل» تقسیم می شود. در پایان برخی از مهم ترین آن روایات از نظر مفسران و محدثان شیعه و اهل سنت مورد بررسی قرار می گیرد؛ از جمله: سوره کوثر و آیات نذر در سوره انسان.
    کلیدواژگان: قرآن، تفسیر، فاطمه، تطهیر، مباهله، کوثر، جین دمن مک اولیف، مستشرقان
  • امتیاز یوسف صفحه 99
    مقاله ی «امام» (Imam) نگارش «امتیاز یوسف» (Imtiyaz yusuf) از مجموعه ی مقالات دائره المعارف قرآن لایدن، گزارشی است اجمالی از معانی مختلف واژه ی «امام» و میزان کاربرد آن در قرآن. همچنین ارائه نظرات برخی فرقه های اسلامی در باب امام و امامت.
    نویسنده با اشاره به نمادین بودن انتصاب ابراهیم به امامت، دیدگاه های خوارج، اسماعیلیه، نزاریه، مستعلویه و شیعه اثنی عشریه را درباره ی امام و امامت طرح و به مواردی از اختلاف این فرقه ها اشاره می نماید. و در پایان یادآور می شود که اهل سنت به مقام و شان قدسی امام اعتقادی ندارند و این واژه را تنها درباره ی امام جماعت یا رجال علمی به کار می برند.
    ناقد مقاله با مراجعه به منابع گوناگون به تکمیل و توضیح مباحث و ارائه کامل تر دیدگاه ها و اختلاف نظرها می پردازد و بر این باور است که نویسنده در ارائه گزارش و آرای فرقه ها نقایص زیادی دارد و اصل امانت داری و بی طرفی در ارائه گزارش را نیز رعایت نکرده است، ضمن آنکه به ریشه ی اصلی اختلاف شیعه و سنی در باب امام و امامت نپرداخته است. از این رو ناقد با معرفی منابع شیعه در باب امام و امامت، غفلتها و لغزشهای علمی نویسنده را یاد آور شده و توضیحاتی پیرامون هر یک ارائه داده است.
    کلیدواژگان: امام، امامت، ابراهیم، فرق و مذاهب، شیعه اثنی عشری، اهل سنت، مستشرقان
  • مهدی سلطانی رنانی صفحه 131
    برخی مستشرقان معتقدند که پیامبر همه ی معارف قرآنی را از دو منبع گرفته است؛ بخشی را از محدوده ی جغرافیایی و زندگی اجتماعی، دینی و فرهنگی جزیره العرب (مصادر داخلی) و بخش دیگر را از مصادر شفاهی کتب یهود و مسیحیت، و عقاید، آداب و سنن دیگر ملل (مصادر خارجی).
    به اعتقاد نگارنده صاحبان این نگرش به وحیانیت قرآن، راه صحیح علمی و تحقیقی را نپیموده اند و مستندی تاریخی ندارند، بلکه جریان نامسلم تاریخی را با پیش فرضهای خود بازسازی نموده و بر شواهد قطعی و مسلم تاریخی ترجیح داده اند.
    کلیدواژگان: قرآن، مستشرقان، مصادر، وحیانیت قرآن
  • دکتر محمد جواد اسکندرلو صفحه 145
    برخی مستشرقان شبهاتی پیرامون قرآن، وحی و پیامبر مطرح کرده اند و تعدادی از مسلمانان با تاثیرپذیری از افکار آنها مطالبشان را بدون ذکر منبع نقل کرده اند. عبدالکریم سروش از جمله این افراد است، وی در مورد الفاظ قرآن و تاثیرپذیری پیامبر و قرآن از فرهنگ زمانه، تشبیه حضرت به شاعر، تحول در فصاحت و بلاغت قرآن و ناقص بودن علم رسول مطالبی بیان کرده است که در سخنان مستشرقانی مثل مونتگمری وات، هرشفلد، جوزف آدامز سابقه دارد.
    نویسنده می کوشد تاثیر پذیریهای سروش را به نمایش بگذارد و تنافی مطالب وی با قرآن و کلام اسلامی را روشن سازد.
    کلیدواژگان: قرآن، مستشرقان، سروش، فرهنگ زمانه
  • جان برتون صفحه 159
    در این نوشتار نخست متن ترجمه مقاله «جمع قرآن» (The Collection of The Quran) جان برتون (John Burton) ذکر می شود. که اصل آن در دائره المعارف قرآن لایدن چاپ شده است. وی در این مقاله به این نتیجه رسیده است که قرآن تحریف گردیده و آیاتی از آن حذف شده است وی برای دیدگاه های خود به ادله و روایاتی تمسک کرده است.
    ناقد این مقاله به بررسی مهم ترین آرای جان برتون پیرامون جمع قرآن نشسته و آن را نقد کرده و روشن نموده که دلائل و روایات او، دلالتی بر مقصود ندارند. یا ضعیف و مجعول می باشند.
    کلیدواژگان: جان برتون، تحریف، مستشرقان، دائره المعارف، لایدن، جمع، قرآن، مصحف
|
  • Arzina Ialani Page 11
    The two articles of Shiia and Tashayyo are among the articles of encyclopedia of Quran which contain topics such as literal and idiomatic meaning of the word Shiia in the Quran, Shiia perspectives about the Quran and narrations of alteration of Quran. In this assessment the article of “Shiia” and part of the article of “Tashayyo and Quran” has been discussed. The author as an orientalist has doubted the principals and fundamentals of Shiia and attributed unscholarly views to them. Therefore efforts have been made to respond with a methodological and scholarly criticism. From many criticisms, the followings can be pointed out:Reliability of Othman Mashaf which means current Mashaf of Muslims from early days until now, purity of Quran from alteration throughout the history of Tashayyo and perspectives of prominent Shiia scholars such as Sheikh Mofeed, Sheikh Tosi, Sayed Murtaza Alamulhoda and late Tabrasi about purity of Quran from alteration, also name of infallible Imams not being mentioned in the Quran.At the end, it is pointed out that Shiia has agreed that the formal and famous reading of the Quran is the same current reading among Muslims from the beginning until now. The Quran which is in our hands now is the perfect and the complete one which is pure from any alteration.
    Keywords: Shiia, Tashayyo, Quran, Purity from alteration, Orientalists
  • Ali Abdullah Saleh Asani, Sharon Page 35
    The articles “The family of the prophet” written by Ali Assani and “People of the house” written by Sharon have been published in the encyclopedia of the Quran. The authors of both articles in spite of referring to numerous sources have made major shortcomings and mistakes. The most important of their mistakes have roots in their ignoring the opposite sides reasons and arguments. With a comparison between the two articles, we find out that the first one is very short and squeezed in which the main matters haves not been discussed. And the second article although has argued several affairs, but has not been able to undertake the subject properly. It has also dealt with several subjects which has no compatibility with the infrastructure of verses of the Quran. Moreover the writer has referred to limited western sources which are maybe due to the author’s lack of access to different Shiia sources or his presumption that there is no need to refer to these sources. In this analysis with the discussion of the most important verse about Ahlulbait (Ahzab/33) its possibilities and reasons of the theme has been assessed and Shiia perspective has been elaborated.
    Keywords: People of the House, Family of the Prophet, Orientalists, Encyclopedia of Quran
  • Dr. Jane Dammen Mcauliffe Page 65
    This article consists of two parts: The first part is the biography and the translated text of the article “Fatima” written by Dr. Jane Dammen McAuliffe in the Encyclopedia of Quran which is a short report from the life and position of Fatima (S). The author later on deals with the three verses of Tathier (Ahzab\33), Mobahala (Ale-Emran\61), and verse 42 of Ale-Emran which is about Mariam. She mentions related interpretations and narrations and concludes that the two above mentioned verses are related to Fatima and the third one deals with the position of Mariam and Fatima and a comparison between the two. In regard to the Tathier verse, Mrs. McAuliffe quotes a narration from Akrama who has interrupted this verse about the wives of Prophet Mohammad. The second part of the article is the criticism and assessment of the above mentioned article which first lists the books related to Fatima and then mentions 135 verses of the Quran and their narrations about Fatima, and divides them into interpretative, comparative, eternal, paraphrase, causes of revelation and virtues. Then he evaluates the most important of them from the Shiia and Sunni interpreters and narrators perspectives. Among them Sura Kawthar (کوثر) and verses of dedication in Sura Insan.
    Keywords: Quran, Interpretation, Fatima, Tathier, Mobahala, Kawthar, Jane McAuliffe, orientalists
  • Page 99
    “Imam” is one of the articles of Encyclopedia of Quran. It is a short report of the different meanings of the word Imam, the number of its usage in Quran and some of different Islamic sects’ viewpoints regarding Imam and Imamat. The writer while pointing out to the symbolic appointment of Abraham as Imam, discusses the perspectives of Khawarej, Ismailias, Nazaria, Mustalavia and Shiia (Twelve Imami) in regard to Imam and Imamat and points out some of their differences of opinion in this respect. Later he mentions that the Sunnis do not believe in the divine position of Imam and only use this word for the leader of congregation and scholarly figures. The critic of this article who has offered to different sources while completing and explaining the topics by offering a better report of perspectives and difference of opinions, believes that this article contains not only a great number of shortcomings, but also lacks impartiality and principles of trusteeship. The author of the article has also failed to pay attention to the main root of the Shiia-Sunni difference in regard to Imam and Imamat. The critic, while defending the Shiia perspective in relation to Imam and introducing some sources, mentions negligence and mistakes of the writer and explains each one of them.
    Keywords: Imam, Imamat, Abraham, sects, school of thoughts, Shiia Athna Ashari, Ahle Sunnat, orientalists
  • Mahdi Sultani Ranani Page 131
    Some orientalists believe that the prophet has taken all sciences and knowledge of the Quran from two sources: some from geographical, social, religious and cultural surroundings of Arabia (internal sources), and the other part from verbal sources of Jews and Christians of other nations (external sources). According to the writer’s belief, the holders of above mentioned views in regard to Quranic revelations have not followed the correct path of scholarly research and have not given historical evidence. More importantly, they have renovated the uncertain historical sequence of events with their pre-judgments and have preferred these presumptions over certain, actual and historical facts
  • Dr. Mohammad Javad Eskandarlou Page 145
    Some Orientalists’ misconceptions and doubts about the Quran, revelation and prophet have influenced a number of Muslims. These reactive Muslims under the influence of orientalists’ thoughts have quoted their points of view without mentioning the source. Abdul Karim Soroush is one of them. He has mentioned issues regarding the impact of the age over the Quran and the Prophet. His likening to the poet, a change in the eloquency and fluency of Quran and definition to the knowledge of the Prophet has already been forwarded by Orientalists such as Montgomery Watt, Hirschfield, and Joseph Adams. The writer tries to demonstrate the reactive position of Soroush and prove his topics contradictions to the Quran and Islamic theology.
    Keywords: Quran, orientalists, Soroush, culture of the age
  • John Burton Page 159
    In this article, translation of John Burton’s article, “The Collection of the Quran” is first noted. He has concluded, in this article, that Quran is distorted and some of its verses are removed and to prove his views, he has mentioned some evidence and traditions. The critic of this article investigates the most important views of John Burton regarding collection of the Quran and has criticized them. He has clarified that his reasons and traditions do not imply what he intends or the traditions are weak and fabricated.
    Keywords: distortion, orientalists, Quran Encyclopedia of Liden, collection, Quran, scriptural scroll