فهرست مطالب

پژوهش ادبیات معاصر جهان - سال هفدهم شماره 1 (بهار 1391)
  • سال هفدهم شماره 1 (بهار 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/10/11
  • تعداد عناوین: 7
|
  • معصومه بختیاری صفحه 5
    تئودور آدورنو به عنوان یکی از پیشگامان مدرنیسم و اعضای اصلی مکتب فرانکفورت، در نظریه انتقادی خود، به واکاوی مفاهیم اصلی و اساسی فرهنگ پرداخته است. اصطلاح صنعت فرهنگ که توسط خود آدورنو نام گذاری شده است، به پدیده ای اطلاق می شود که در آن پس از عصر روشنگری، با ادعای روشنفکری غرب، فرهنگ از کارکرد اصلی خود خارج شده و در خدمت هژمونی غالب جامعه قرار گرفته است. در چنین شرایطی مردم نه محصولاتی فرهنگی، بلکه کالاهای تجاری صرفی اند که برابر آنچه آدورنو آن را شیءزدگی، استانداردسازی و یکسان سازی می نامد، هویت و فردیت خود را از دست می دهند. از مخالفان مسلم غربزدگی و بحران هویت در ادبیات ایران، بدون شک می توان به جلال آل احمد اشاره کرد که در بیشتر آثار داستانی و سیاسی خود به این مقوله پرداخته است. آل احمد در اغلب آثار خود می کوشد تا با نوعی آگاهی و بیداری، وضعیت فرهنگی جامعه زمان خویش را به تصویر کشد. مقاله حاضر می کوشد به بررسی و مطالعه پدیده فرهنگ در داستان بلند جلال آل احمد با عنوان مدیر مدرسه بپردازد.
    کلیدواژگان: فرهنگ، صنعت فرهنگ، آدورنو، جلال آل احمد، روشنفکری
  • محمدحسین حدادی، حسین سرکار حسن خان صفحه 19
    برشت در ادبیات غنایی خود در ارتباط با اوضاع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی زمان اشعاری می سراید که هم بیانگر تفکر وی در تئاتر روایی است و هم خواننده را به چالش با مسایل روز وامی دارد. این سیر تفکر برشت در ادبیات غنایی که در این مقاله به بحث و بررسی گزارده می شود، گویای آن است که اشعار اولیه برشت، بیانگر گرایش های نیهیلیستی، آنارشیستی و اکسپرسیونیستی و به سخریه گرفتن شیوه زندگی بورژوازی است که این نمودها از ویژگی های نمایشنامه های آغازین اوست. اشعار برشت در اواسط دهه سی گرایشی مارکسیستی می یابد که در آن ها به بعد عقیدتی وی، یعنی تعمیق دیدگاه های مارکسیستی، توجه خاصی نشان داده شده است. برشت در دوران هجرت، برای مبارزه با حاکمیت فاشیستی شیوه جدیدی در ادبیات غنایی خود دنبال کرد و بر خلاف اشعار اولیه که مبتنی بر شعر سنتی، دارای فرم ثابت و اوزان شعری بودند، از شعر بدون قافیه و ریتم بی قاعده سود جست، چرا که معتقد بود، چنین اشعاری برای مسایل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی روز مناسبترند. گرچه اولین اشعار پس از جنگ جهانی دوم نیز بیانگر تفکرات سیاسی برشت بودند، اما در اواخر عمر هنری برشت، عشق نیز تا حدودی جای پایی در ادبیات غنایی وی باز کرد.
    کلیدواژگان: فاشیسم، تئاتر روایی، ناسیونال سوسیالیسم، کمونیسم، ادبیات غنایی
  • نرجس خدایی صفحه 37
    هر چند قرار بود ادبیات پس از جنگ جهانی دوم نقشی ابزاری و تبلیغاتی در بازسازی جامعه سوسیالیستی بخش شرقی آلمان به عهده بگیرد و رسالت سیاسی داشته باشد، اما سیطره ایدئولوژی مارکسیستی بر این گستره در عمل چندان آسان نیفتاد. جستار حاضر به نقد سه اثر مهم می پردازد که نقش برجسته ای در شکستن سدهای ایدئولوژیک و گشایش فضاهای خلاقانه ادبی داشتند و توانستند به مدد مضمون ها و ساختارهای ویژه خود، از گفتمان تک گوی حاکم فاصله بگیرند و با ادبیات جهان پیوندی ارگانیک برقرار کنند. این آثار در سه دهه متفاوت نوشته شده اند و درونمایه های متفاوتی دارند، اما هر یک به ترفندی از تن دردادن به پیش نهاده های رئالیسم سوسیالیستی سر باز زده اند. این پژوهش نشانگر آن است که خرد گرایی، شک گرایی، درون نگری و فردگرایی چنان در فرهنگ آلمانی زبان ریشه دوانده بود که حتی نویسندگان متعهد به جهان بینی مارکسیستی حاضر نشدند، آموزه های «رئالیسم سوسیالیستی» را بی چون و چرا بپذیرند.
    کلیدواژگان: رئالیسم سوسیالیستی، مناسبت های فردگرایی، بینامتنیت، ادبیات آلمان شرقی، تک آوایی
  • مه زاد شیخ الاسلامی صفحه 55
    «ادبیات مهاجرت» ایتالیا، نو پا و از بسیاری جهات هنوز ناپخته است که نسبت به دیگر کشورهای اروپایی، با تاخیر بسیار در دهه نود قرن گذشته شکل گرفت. این ادبیات به از میان برداشتن مرزها و روایت ناگفته ها می پردازد، از تولدی دوباره، واقعیت نیافتن یک رویا و از امیدی پایدار به تحقق ن سخن می گوید. نویسندگان این ادبیات، با بهره گیری از واقعیت، زندگینامه شخصی و تخیل، ثاری را میفرینند که پیوند میان ایتالیای حال حاضر و گذشته مهاجر را به تصویر می کشد، تصویری رنگارنگ که در بسیاری از موارد، از چشم نویسندگان ایتالیایی پنهان مانده است. در این جستار، پس از بررسی چگونگی پیدایش «ادبیات مهاجرت»، می کوشیم دریابیم چگونه سرزمین میزبان می تواند به مکانی بستن نبوغ بدل شود. چگونه تجربه ترک وطن می تواند سبک جدیدی از ادبیات را پایه گذارد. و در نهایت، چگونه روایت از دنیاهای دور، ناهمسانی ها وناسازگاری های ناشی از هجرت، خلایی را که در وجود مهاجر موج می زند و حسب یگانگی ای که با آن وجود پیوند خورده است، همراه با سایر موضوعاتی که «ادبیات مهاجرت» به ن ها می پردازد همه و همه به یک موضوع واحد یعنی همان هویت دو پاره و گم گشته مهاجر میانجامند.
    کلیدواژگان: فرهنگ، مهاجرت، ادبیات، پذیرش، هویت، تعلیق
  • سارینه غریبیان، احمد صدیقی، آندرانیک سیمونیان صفحه 73
    ترجمه در روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تاثیری انکارناپذیر دارد. ترجمه یکی از روش های مهم انتقال اطلاعات و دانش در سطح جهان و همچنین ایجاد ارتباط میان ملت های غیر هم زبان است. درباره ایران و ارمنستان نیز این موضوع صادق است. ایران و ارمنستان دو فرهنگ نزدیک به یکدیگر دارند. این دو از دوران باستان ارتباطات بسیار با هم داشته و دارای فرهنگ، پیشینه و همانندی هایی بوده اند. از طرف دیگر، یکی از زمینه های ترجمه که به مطالعه روابط فرهنگی بین دو ملت کمک شایانی می کند، تاریخ ترجمه است. با وجود تمام این ارتباطات و مشترکات، متاسفانه تاکنون به تاریخ ترجمه های انجام شده بین دو زبان فارسی و ارمنی و نقش آن ها در ایجاد رابطه فرهنگی و آشنایی هرچه بیشتر مردمان دو کشور با یکدیگر تحقیقات زیادی صورت نگرفته است. هدف اصلی از این مطالعه تاریخی، آشنا کردن خواننده با تاریخچه ترجمه در ایران و ارمنستان و آغاز ترجمه های فارسی- ارمنی در دو کشور و همچنین روند ترجمه در دو کشور بعد از انقلاب اسلامی است.
    کلیدواژگان: روابط فرهنگی، استقلال ارمنستان، رایزنی فرهنگی ایران در ارمنستان، زبان آشخارابار، انقلاب اسلامی ایران، زبان گرابار، مسروپ ماشتوس
  • محمدرضا فارسیان، مریم درپا صفحه 91
    یکی از مباحثی که به ندرت در بررسی آثار مورد توجه قرار می گیرد، انتخاب عنوان یک اثر ادبی و یا انتخاب اسامی قهرمانان است. نویسندگان نام های مختلفی بر آثار و قهرمانان خود می نهند و آنان در این انتخاب گاهی نام قهرمان اصلی را برای آثارشان برمی گزینند. در بسیاری از موارد، نام قهرمان یک اثر به طور تصادفی انتخاب می شود، اما گاهی نویسنده در این انتخاب، هدفی را نیز دنبال می کند. یکی از نویسندگانی که در انتخاب عنوان اثر و القاب قهرمانان خود دقت بسیار صرف کرده، رومن رولان نویسنده فرانسوی و خالق رمان ژان کریستف است. وی برای قهرمان خود در این اثر، عنوان «ژان کریستف کرافت» را انتخاب کرده است. در این مقاله سعی می شود به انگیزه های رومن رولان برای انتخاب این نام در خلق رمان ژان کریستف پرداخته شود تا نگارندگان این مقاله بتوانند برای پرسش های زیر پاسخ مناسبی بیابند: چرا رولان در رمان ژان کریستف، نام «ژان کریستف کرافت» را برای قهرمان خود برگزیده است؟ آیا رولان با گزینش این نام کوشیده است به تولید معنا بپردازد؟ عناصر اصلی دخیل برای تولید معنا در این انتخاب کدامند؟ هدف از این تجزیه و تحلیل آن است که خواننده با یکی از عناصر اصلی و سازنده رمان یعنی «نام قهرمان» آشنا شود.
    کلیدواژگان: ژان کریستف کرافت، رمان رود وارهای، رومن رولان، تولید معنا، رمان فرانسه
  • بررسی براندازی گفتمان ائولوژ در بازآفر از / نمامهی و روزنکرانتز و نسترن مردهند
    رامین فرهادی، فاضل اسدی امجد صفحه 109
    نویسندگان ری زندگی و آثار وم و تاثیر آن در ترو ادت ا پرداختهند. اما در تئاتر معاصر، در پر جنبش دانشجو سال 1968، چهر عنوان نمایشنامهیسی که تحت تا قدرت بوده و بر ائولوژی آن صحه میاشت، معرفی گشت. نمامهن معاصر بازآفر آثار او پرداختند تا در برابر گفتمان ائولوژ در آها مخالفت برند. ادوارد باند در نمایشنامه لیر (1971)، شاه لیر شکسپیر را بازآفرینی کرده، و لیر را از خودکامهی تفاوت، مبارزی بر ضد قدرت خودکامه کوردلیا ترسیم کند. تام استاپارد نیز در نمایشنامه روزنکرانتز و نسترن مردهند (1967)، با بازآفرینی هملت، دو چهره ناچیز در آن را دو چهره اصلی بدل کند که سعی در رد نظرات اشرافی همچون هملت و کلادیوس دارند، اما در پایان دریابند که بازیچه دربار شدهند. این نمایشنانویسان باور دارند که معرفی شکسپیر همچون چهره ملی با نوعی فاشیسم برابر است. بنابرا، پژوهشگران کوشیدند تا با بررسی این دو نوشتار مهم از دو نمایشنامهیس مطرح که بیش از همه شکسپیر پرداختند، و دو شاهکار وی را نقد کشیدند، بیان دلایل اسطورهدایی از شکسپیر، همانند الگویی برای فرهنگزی معاصر، بپردازند.
    کلیدواژگان: گفتمان ائولوژ، ادوارد باند، تام استاپارد، روزنکرانتز و نسترن مردهند، اسطورهدایی
|
  • Masoumeh Bakhtiari Page 5
    As one of the seminal figures of modernism and a member of the Frankfurt School, Theodore Adorno has questioned some of the fundamental concepts of culture in his "critical theory." The term "Culture Industry" coined and mostly discussed by Adorno refers to a post-Enlightenment era in which culture has acquired a new function: the slave under the shadow of dominant hegemony and instrumental reason. Under such conditions human beings are not deemed as cultural beings but mere commodities whose identities are lost due to commodification, standardization, and massification. As one of the opponents of the Enlightenment project in Iran, one may undoubtedly refer to Jalal-al-Ahmad who has devoted most of his literary and political writing to the same issue. Focusing on cultural awakening, Jalal attempts to portray the social condition of his milieu. The present paper is an attempt to investigate the concept of "Culture Industry" in Jalal's Modire-Madrese.
  • Mohammad Hosein Haddadi, Hosein Sarkar Hassankhan Page 19
    Bertolt Brecht composed poems, focusing on the political, social and economic situations of his time. This fact could also be seen in his plays. With this outlook Brecht challenges the readers of his work with regard to the social problems of their time. Doing so, the reader finds himself in a difficult task that tests his ability and skill to resolve the problems. The initial poems of Brecht show his nihilistic, anarchistic and expressionistic opinion. He also tried to question the Bourgeoisie which can be considerd as an essential characteristic of his early plays. In the middle of the third decade Brecht has shown Marxist tendencies in his plays and has tried to condense Marxist opinions. During his emigration and in order to fight against Fascism, Brecht adopted a new style in composing his poems. He started to compose them ignoring rhythm and rhyme. He felt certain that rhythm and rhyme were an obstacle in expressing social problems. Although Brecht started to compose political poems after the Second World War, the conception of love can be traced in the lyrics of the later period of his artistic activity.
    Keywords: Communism, Epic Theater, Fascism, National Socialism, Lyrics
  • Narjes Khodaee Page 37
    Although literature was supposed to have an instrumental, advertizing and political role in the revival of socialism, the hegemony of Marxist ideology did not simply take place in this area. T h i s article studies three considerable works that have had a significant role in smashing ideological obstacles and generated a creative literary atmosphere. These three works have also been able to make an organic link with global literature and have avoided the dominant monological discourse with the help of their special themes and structures. These works belong to different decades and have differences in terms of content, but have not surrendered to the requirements o f socialist realism. This study shows that rationalism, skepticism, introspection and individualism were so embedded in the German culture that even the pro - Marxist authors refused to accept the presuppositions of "socialist realism".
    Keywords: East German Literature, Monologue, Intertextuality, Individualistic Circumstances, Socialist Realism
  • Mahzad Sheikholislami Page 55
    Italian "immigration literature", novice and still subtle, emerged in the 1990s with considerable delay in comparison to other European countries. This type of literature engages in the elimination of borders and the narration of the untold, speaking of a rebirth, the unfulfillment of a dream and the constant hope for its realization. The authors of this literature utilize reality, autobiography and imagination to create works which portray the connection between current Italy and the past life of the immigrants, a colorful image that, in most cases, has been neglected by Italian authors. In this essay, after exploring the manner of the emergence of "immigration literature", we will try to understand how the host country can become an appropriate fertile ground for ingenuity, how the experience of leaving one's homeland can contribute to the production of a new literary genre and finally how a narrative from far away countries can reflect the dissonances and discords, the constant void inside the immigrant and the sense of alienation interwoven with being. These, alongside other topics by "immigration literature", lead to an identical issue; the lost and divided identity of the immigrant.
  • Sarineh Gharibian, Ahmad Sedighi, Andranik Simoni (Simonian) Page 73
    The effect of translation on political, economic and cultural relations is an undeniable issue. Translation is one of the ways to convey information and knowledge all over the world. Moreover, it is a way to establish relationships among nations with different languages. Iran and Armenia are two very close peoples that have had deep relations from antiquity and share a common culture, background and destiny. One of the main aspects in translation which helps to study cultural relations between two nations is the history of translation. Studying the Persian-Armenian translations and becoming familiar with professional translators, will give us information about Iran and Armenia and their interactions. Despite all these relations and common points, unfortunately little attention has been paid to the history of translated works in Persian and Armenian languages up to now. The main goal of this historical research is to introduce the history of Persian-Armenian translations in Iran and Armenia and its trend after the Islamic revolution of Iran
    Keywords: Mesrop Mashtots, Ashkharabar, Islamic Revolution of Iran, Cultural Relations., Independence of Armenia, Grabar, Cultural Center of Iran in Armenia
  • Mohammad Reza Farsian, Maryam Dorpa Page 91
    One of the subjects that we rarely notice in the study of literary works is how the title of a literary work or how the names of the heros are chosen. The authors choose various names for their works and their heroes, and sometimes they choose the name of the main hero as the title of their work. Most of the time, the name of the hero is chosen accidentally, but sometimes the author follows an intention. One of the authors who has paid special attention to the choice of the title of his work and the names of the heroes, is Romain Rolland, the French writer of the novel Jean-Christophe. He has chosen the name "Jean-Christophe Kraft" as his hero. In this article, we try to find the reasons why Rolland has chosen this name in order to find proper answers for the following questions: Has he tried to produce sense through his choice? What are the factors that may affect the making of meaning in his choice? Ultimately, the object of this analysis and synthesis is to make the reader familiar with one of the essential and effective elements of a novel; the name of the hero.
  • Ramin Farhadi, Fazel Asadi Amjad Page 109
    Because William Shakespeare plays a significant part in English literature, many critics and authors have written on his life and works. However, in the postwar British theatre which was influenced by the student riots of May 1968, Shakespeare was introduced as a playwright who was not only influenced by the dominant ideologies of his time, but one who also reinforced and promoted them in his plays. Many modern dramatists rewrote Shakespeare’s major plays with the purpose of subverting their latent ideological discourse. Edward Bond in Lear (1971), through his subversive rewriting of King Lear, turns Lear from a dictator into an informed political dissident and Cordelia from an innocent woman into an autocratic governess. Tom Stoppard also rewrites Hamlet in his play Rosencrantz and Guildenstern are Dead (1967) by giving voice to the two minor characters from Shakespeare’s play. He marginalizes Hamlet and Claudius, the major courtiers, in order to illustrate Hamlet’s absurdity and ideology to the modern reader. Thus, by comparing the two modern critical rewritings of Shakespeare, an attempt is made to explore the reasons for the demythologization of Shakespeare.
    Keywords: Ideological Discourse, Rosencrantz, Guildenstern are Dead, Tom Stoppard, Lear, Demythologization, Edward Bond, William Shakespeare