فهرست مطالب

  • Volume:10 Issue: 2, 2013
  • تاریخ انتشار: 1392/05/10
  • تعداد عناوین: 18
|
  • علی اکبر حق دوست، بهنام صادقی راد، محمودرضا دهقانی، طاهره اسلامی نژاد، هاجر شفیعان، مهستی علیزاده، رقیه ارشادسرابی صفحه 1
    زمینه و هدف
    در راستای فرایند جهانی رشد و توسعه علوم و دانشگاه ها، در کشور ایران نیز توسعه مراکز علمی در دهه گذشته شتاب مضاعفی گرفته است که حاصل آن، رشد قابل ملاحظه تولیدات علمی در سال های اخیر می باشد، اما کماکان برای دستیابی به اهداف سند چشم انداز 20 ساله و کسب جایگاه اول اقتصادی، علمی و فن آوری در سطح منطقه، هنوز راه طولانی در پیش است. این مطالعه کیفی به منظور شناسایی نقاط قوت و ضعف و یافتن راهکارها و راهبردهای توسعه و مطرح شدن دانشگاه های کشور در سطح بین المللی با استفاده از نظرات خبرگان و کارشناسان کشور طراحی و اجرا شد.
    روش کار
    این مطالعه کیفی در سه مرحله طراحی و اجرا گردید. ابتدا از طریق بارش افکار، ابعاد موضوع شکافته شد. سپس به صورت مصاحبه باز و عمیق مفاهیم با افراد علمی مرتبط، موضوعات مطرح شده در جلسه بارش افکار مورد چالش قرار گرفت. بعد از طریق یک مطالعه دلفی نظرات بیش از 30 نفر از اعضای هیات علمی در چند دانشگاه علوم پزشکی جمع آوری و آنالیز شد.
    یافته ها
    مهم ترین راهکارهای ارایه شده در این تحقیق، توجه خاص به روابط بین الملل در سطوح مدیریت دانشگاهی و کشوری، توجه خاص به زبان انگلیسی و تقویت آن در بین استادان و دانشجویان و تغییر قوانین و مقررات و همچنین فراهم آوردن شرایط رفاهی کافی برای جذب استادان و دانشجویان خارجی است. در کل، به نظر اکثر پاسخ دهندگان، شناخت مشکلات آسان ولی یافتن راه حل های کاربردی و اجرایی نمودن آن ها دشوار می باشد.
    نتیجه گیری
    برای حضور شایسته ایران در عرصه بین الملل، لازم است ورود به فاز جدیدی از برنامه ریزی های کلان در حوزه آموزش عالی کشور در علوم پزشکی و استفاده از ظرفیت های بالقوه موجود صورت پذیرد. در این راستا باید به تدوین نظام جامع اصلاح ساختارها و تقویت زیرساخت های دانشگاه منطبق بر الگوهای استاندارد، مورد توجه ویژه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: رتبه بندی دانشگاه، دانشگاه علوم پزشکی، راهبردهای های توسعه، عرصه بین المللی
  • لیلی مصلی نژاد، بهار مرشد بهبهانی صفحه 11
    زمینه و هدف
    برنامه درسی پنهان بخش گسترده ای از برنامه است که تمام دانش غیر رسمی و گاهی اوقات ناخواسته، ارزش ها و اعتقادات را که بخشی از فرایند یادگیری در مدارس و کلاس های درس می باشد، شامل می شود. برنامه ی درسی پنهان رابطه جدایی ناپذیر با آموزش اخلاق دارد. بنابراین این تحقیق با هدف تبیین تجربیات استادان از شکل گیری این بعد از برنامه درسی در قالب یک تحقیق کیفی انجام شد.
    روش کار
    این مطالعه با هدف بررسی نقش معلمان در شکل گیری برنامه درسی پنهان و در قالب یک تحقیق کیفی انجام شده و داده ها از طریق تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفته است. داده ها با استفاده از مصاحبه های عمیق نیمه ساختار یافته و گروه های متمرکز با 22 عضو هیات علمی در تمام گروه ها جمع آوری گردید. شرکت کنندگان با روش نمونه گیری هدفمند از گروه های مختلط در زمینه های پایه، بالینی و پرستاری انتخاب شدند.
    یافته ها
    تجزیه و تحلیل محتوای کیفی به چهار درون مایه اصلی و 26 طبقه از نقش معلم در شکل گیری برنامه درسی پنهان مشتمل بر عوامل مرتبط با توانمندسازی معلم، ارتباط بین فردی، خصوصیات اخلاقی و شخصیتی استاد و ویژگی های تربیتی عملکرد استاد منجر گردید. همچنین هر طبقه زیر طبقاتی را شامل می شود.
    نتیجه گیری
    با توجه به نقش معلم به شکل دهی ابعاد پنهان درسی و توجه به نقش این موضوع در شکل گیری ابعاد مختلف علمی، اجتماعی و اخلاقی - تربیتی دانشجویان پیشنهاد می شود که توجه اساسی به این بعد از برنامه درسی مد نظر استادان، مسوولین و متولیان آموزش پزشکی کشور قرار گیرد و برنامه های غنی جهت آموزش های کارگاهی ضمن خدمت مد نظر قرار گیرد.
    کلیدواژگان: برنامه درسی پنهان، اعضای هیات علمی، تحقیق کیفی
  • الهام آزموده، مریم دولتی، الهام فرزادمنش، علی اصغر خسروآبادی، محمدحسن رخشانی صفحه 23
    زمینه و هدف
    در سال های اخیر، عدم حضور دانشجویان در کلاس های درس نظری یکی از مشکلات رو به افزایش دانشگاه های علوم پزشکی است. عدم حضور در کلاس های درس، محیط پویای یاددهی- یادگیری را مختل و آن جا را به محیطی کسالت آور و ناخوشایند تبدیل می نماید. این مطالعه با هدف بررسی دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی سبزوار نسبت به عوامل موثر در حضور آن ها در کلاس های درس نظری در سال 1390 انجام شد.
    روش کار
    این مطالعه توصیفی- تحلیلی در سال 1390 بر روی 288 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی سبزوار انجام شد. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه ای پژوهشگر ساخته حاوی 28 سوال در طیف 5 درجه ای لیکرت استفاده شد.
    یافته ها
    در این نظر سنجی، 215 دانشجوی دختر (7/74 درصد) و 73 دانشجوی پسر (3/25 درصد) شرکت داشتند. 79 درصد این افراد مجرد بودند. از بین عوامل موثر بر حضور در کلاس های درس نظری، بیشترین میانگین نمره مربوط به حیطه ویژگی های استاد (13/0 ± 760/0)، ویژگی های درس (18/0 ± 755/0)، محیط فیزیکی (17/0 ± 747/0) و سپس ویژگی های دانشجو (14/0 ± 747/0) بود.
    نتیجه گیری
    در افزایش میزان حضور در کلاس، عواملی دخیل هستند که مهم ترین آن ها در وهله اول مسایل مربوط به استاد همچون محتوی ارایه شده در کلاس درس و جذابیت سخنان استاد می باشد. به علاوه، ویژگی های درس ارایه شده و یا مسایلی چون ساعت برگزاری کلاس در این امر دخیل می باشند، که امید است استادان و برنامه ریزان با توجه به آن ها باعث ارتقای روند یاددهی- یادگیری از طریق افزایش حضور در کلاس ها شوند.
    کلیدواژگان: عوامل موثر، حضور، کلاس های نظری، دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی سبزوار
  • لادن فتی، شیدا آذری، حمید برادران، رشا اطلسی صفحه 31
    مقدمه
    افت تحصیلی دانشجویان یکی از مشکلات عمده مراکز آموزش عالی کشور است. به همین علت مطالعات متعددی در این زمینه انجام شده است که نتایج متفاوتی به دنبال داشته اند. این مطالعه با هدف، گردآوری و مقایسه پژوهشهای انجام شده در این زمینه در سطح کشور انجام شده است.
    مواد و روش ها
    با بهرهگیری از اطلاعات موجود در سیستم اینترنتی و پایگاه های اطلاع رسانی داخلی از جمله IranMedex، SID، Magiran و MedLib و پایگاه های خارجی PubMed، Web of Science، Google Scholar، ERIC و ScienceDirect کلید واژه های «دانشجویان پزشکی»، «افت تحصیلی»، «وضعیت تحصیلی»، «پیشرفت تحصیلی» و «موفقیت تحصیلی» مورد جستجو قرار گرفتند و مقالات به دست آمده به دو دسته مرتبط و غیر مرتبط تقسیمبندی شدند.
    یافته ها
    از 152 مقاله به دست آمده پس از حذف مقالات نامرتبط، 32 مقاله وارد مطالعه شدند. در نهایت از بین آنها تنها 9 مقاله دارای ملاکهای ورود به مطالعه بوده و مورد بررسی قرار گرفتند. از نظر تحلیل محتوا جنسیت، زندگی در خوابگاه، شاغل بودن، تاهل، سن، سهمیه قبولی، فاصله زیاد بین اخذ دیپلم و ورود به دانشگاه به عنوان عوامل تاثیرگذار بر افت تحصیلی در دانشجویان پزشکی در نظر گرفته شد.
    نتیجه گیری
    با توجه به این که این عوامل، عوامل مشترک در تمامی مقالات مطرح شدهاند، از آنها میتوان به عنوان عوامل موثر بر افت تحصیلی نام برد. اما در تمامی این مقالات معیار تعیین افت تحصیلی با هم متفاوت است و نقطه برش مشخص تعریف نشده است که این میتواند عامل تفاوت نتایج مقالات در نظر گرفته شود. با توجه به اهمیت این موضوع و اثرات افت تحصیلی، پیشنهاد می شود تعریف دقیق و مشخص افت تحصیلی مشخص گردد.
    کلیدواژگان: افت تحصیلی، دانشجویان پزشکی، مرور سیستماتیک
  • رضا قدیمی، محمود حاجی احمدی، آرام تیرگر، حسین رشوند، عبدالایمان عمویی، پروین سجادی، سید رضاحسینی صفحه 39
    زمینه و هدف
    از چندین سال قبل، رویکرد آموزش مبتنی بر جامعه به صورت پراکنده و با جدیتی متفاوت در دانشگاه ها اجرا گردیده و حضور کارآموزان و کارورزان در مراکز بهداشتی- درمانی، عرصه جدیدی را در آموزش پزشکی باز نموده است. این پژوهش به منظور بررسی ضرورت موضوعات آموزشی کارآموزی و کارورزی پزشکی اجتماعی از دید دانش آموختگان رشته پزشکی انجام شده است.
    روش کار
    این مطالعه مقطعی در سال 1389 بر روی دانش آموختگان پزشکی شاغل در شهرستان بابل که به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده بودند، انجام شد. سپس اطلاعات مورد نیاز توسط پرسش نامه که در سه قسمت طراحی شده بود، جمع آوری گردید و داده ها با کمک نرم افزار SPSS و با استفاده از آزمون های Chi-square و Fisher مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    در این مطالعه، 130 نفر از پزشکان که به طور متوسط در 7/5 ± 4/10 سال گذشته دانش آموخته شده بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس یافته های این پژوهش، ارایه مباحث بهداشت حرفه ای، مدیریت بیماری و حل مشکل بهداشتی- درمانی و حضور در مرکز بهداشتی- درمانی شهری و اجرای پروژه تحقیقاتی در دوره های کارآموزی و کارورزی دانش آموختگان پس از سال 1380 به طور معنی داری بیشتر از ادوار گذشته بود. ضمن این که پزشکان شاغل در مراکز روستایی در مقایسه با سایر دانش آموختگان بر ضرورت و اهمیت مباحث مربوط به بهداشت روان، بهداشت سالمندان، بهداشت دهان و دندان، بهداشت مدارس، مدیریت بیماری و آشنایی با شیوه های ارزیابی جامعه و به کارگیری آن ها تاکید داشتند.
    نتیجه گیری
    با توجه به نظرات پزشکان، ارایه مطالب آموزشی از جمله بهداشت حرفه ای، روان و سالمندان -که مورد توجه کمتر هستند و کاربرد زیادی در آینده شغلی پزشکان دارند-، در دوره های کارآموزی و کارورزی پزشکی اجتماعی، در کنار کم رنگ شدن مباحث تکراری و کم کاربرد همراه با برگزاری برنامه های آموزش مداوم، می تواند گامی موثر در نزدیک شدن به هدف جامعه نگر بودن آموزش پزشکی باشد.
    کلیدواژگان: آموزش، دانشجویان پزشکی، دوره پزشکی اجتماعی
  • فاطمه سادات سجادی، مصطفی شکوهی، شهلا کاکویی، فرید شیخی صفحه 47
    زمینه و هدف
    یادگیری با استفاده از کامپیوتر و اینترنت در قرن 21 که قرن دیجیتال است، یک امر الزامی است. استفاده از کامپیوتر و اینترنت، دستیابی به جدیدترین اطلاعات علمی در سریع ترین زمان ممکن را برای استادان و دانشجویان فراهم می سازد. هدف از این مطالعه، بررسی میزان مهارت و استفاده از کامپیوتر و اینترنت در استادان، دستیاران تخصصی و دانشجویان دندانپزشکی دانشکده دندانپزشکی کرمان بود.
    روش کار
    در این مطالعه توصیفی- تحلیلی که به صورت مقطعی انجام شد، پرسش نامه ای در اختیار 51 نفر استاد، 42 نفر دستیار و 241 نفر دانشجوی دندانپزشکی در دانشکده دندانپزشکی کرمان قرار گرفت. از این افراد سوالاتی در زمینه نحوه آشنایی، دسترسی، نوع استفاده و میزان استفاده برای امور شخصی و اداری با کامپیوتر و میزان توانایی کار با اینترنت، میزان استفاده از سرویس های اینترنت پرسیده شد. پس از تکمیل پرسش نامه، داده ها وارد نرم افزار SPSS نسخه 16 شد و با کمک آزمون Chi-square آنالیز گردید.
    یافته ها
    آنالیزهای آماری نشان داد که میزان دسترسی به کامپیوتر در خانه و دانشگاه در میان استادان، دستیاران و دانشجویان به ترتیب 2/88، 7/84 و 4/85 درصد بود. 98 درصد استادان، 2/95 درصد دستیاران و 6/94 درصد دانشجویان از اینترنت استفاده می کردند. بیشترین میزان استفاده از کامپیوتر در بین سه گروه در طول روز 5/0 تا 2 ساعت بود. 4/87 درصد استادان، 4/71 درصد دستیاران و 71 درصد دانشجویان برای کار با اینترنت نیاز به آموزش نداشتند. استادان و دستیاران با درصد بالاتری نسبت به دانشجویان عمومی از کامپیوتر جهت فعالیت های دانشگاهی استفاده می کردند (05/0 > P).
    نتیجه گیری
    میزان مهارت و استفاده استادان از کامپیوتر و اینترنت در دانشکده دندانپزشکی کرمان بیشتر از دو گروه دستیاران و دانشجویان بود و در هر سه گروه، بین دو جنس مذکر و مونث تفاوت آماری معنی داری وجود نداشت.
    کلیدواژگان: دندانپزشکی، اینترنت، کامپیوتر
  • مصطفی شکوهی، علی اکبر حق دوست، رضا مجدزاده، فروغ ریانی صفحه 56
    زمینه و هدف
    رهبران فکری یا افراد تاثیرگذار آموزشی افرادی هستند که با تاثیر روی عملکرد سایر همکاران خود به طور ویژه ای جهت انتقال دانش و فرایند ترجمان دانش مود توجه قرار گرفته اند. آگاهی از ویژگی های چنین افرادی جهت شناسایی آن ها بسیار کمک کننده است. مطالعات زیادی در حیطه های علوم اجتماعی در این زمینه انجام گرفته است، اما در حیطه علوم پزشکی تعداد معدودی مطالعه وجود دارد که بیشتر آن ها روی رشته پزشکی تمرکز داشته اند. هدف از انجام این مطالعه، شناسایی ویژگی های پرستارن تاثیرگذار آموزشی در یک محیط بیمارستانی بود.
    روش کار
    این مطالعه یک پژوهش کیفی با روش بحث گروهی متمرکز بود که بحث گروهی به صورت نیمه ساختار یافته انجام گرفت. در این مطالعه، 16 پرستار شاغل به کار در بیمارستان افضلی پور دانشگاه علوم پزشکی کرمان انتخاب شدند. از این افراد در راستای هدف مطالعه سوال شد که «شما به هنگام برخورد با یک مشکل آموزشی، مراقبتی و درمانی از چه فردی/ افرادی مشاوره می گیرید؟». در راستای این هدف، از آن ها خواسته شد که ویژگی افرادی را که به آن ها مراجعه می کنند، ذکر نمایند. داده ها از طریق تحلیل محتوا آنالیز و سپس در حیطه های اصلی و فرعی دسته بندی شدند.
    یافته ها
    یک پرستار برای این که به عنوان پرستار تاثیرگذار آموزشی معرفی شود، باید پنج ویژگی کلی را داشته باشد که عبارت از دانش بالا، داشتن مهارت های ارتباطی، توانایی تصمیم گیری و مشارکت، رفتارهای انسان دوستانه و داشتن تجربه و مهارت های کلینیکی است.
    نتیجه گیری
    ویژگی «داشتن مهارت و تجربه بالینی» به عنوان یک ویژگی جدید در این مطالعه شناسایی شد. سایر ویژگی ها در سایر مطالعات (گروه های غیر پرستار) نیز شناسایی شده بودند. این نتایج نشان می دهد که یک فرد پرستار برای این که از طرف همکار خود به عنوان یک مشاور مورد مشورت قرار بگیرد، نه تنها باید چهار ویژگی شناسایی شده در سایر مطالعات را داشته باشد، بلکه باید از مهارت و تجربه بالینی نیز برخوردار باشد. این مطالعه اهمیت تجربه و مهارت بالینی در پرستاران را در مقایسه با سایر حیطه ها از جمله پزشکی نشان می دهد. داشتن تجربه و مهارت بالینی در کنار سایر ویژگی ها، به عنوان مهم ترین شاخصه های پرستاران تاثیرگذار آموزشی معرفی شدند.
    کلیدواژگان: افراد تاثیرگذار، پرستار، آموزش پزشکی، ترجمان دانش، مهارت و تجربه بالینی
  • مرتضی کرمی، سمیه ابراهیمی کوشک مهدی صفحه 65
    زمینه و هدف
    پژوهش حاضر با هدف اصلی شناسایی گونه های غالب و غایب کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) در آموزش پزشکی و چالش های پیش روی آن از منظر استادان و دانشجویان در دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد. علاوه بر این، عوامل اصلی ایجادکننده فاصله بین وضعیت موجود و مطلوب از نظر استادان و دانشجویان پزشکی مورد بررسی قرار گرفت.
    روش کار
    روش پژوهش توصیفی و جامعه آماری استادان و دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد بودند. از نمونه گیری طبقه ای بر حسب دانشکده و فرمول حجم نمونه Cochran استفاده شد. به تعداد 188 عضو هیات علمی و تعداد 354 دانشجو به عنوان نمونه پژوهش به طور تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای متنوعی شامل پرسش نامه، مشاهده و مصاحبه جهت جمع آوری داده ها به کار گرفته شد.
    یافته ها
    در برخی موارد بین میزان استفاده از فاوا و وضعیت مطلوب تفاوت معنی دار و بالاتر از میانگین و در برخی موارد پایین تر از میانگین وجود داشت (1/0 > P). در مواردی نیز تفاوت معنی دار نبود. یعنی دانشجویان و استادان استفاده متوسط از فاوا داشتند. به طور کلی نتایج نشان داد که استفاده در موارد عمومی فاوا مانند Word و Power point در بین دانشجویان و استادان بیشتر است؛ در حالی که فاوا امکانات بسیار بیشتری مانند امکان برقراری ارتباطات، خرید اینترنتی و ایجاد وبلاگ دارد که مورد استفاده قرار نگرفته است. دو گروه نگرش بسیار مثبتی نسبت به فناوری اطلاعات داشتند و مهارت خود در استفاده از آن را متوسط ارزیابی نمودند (1/0 > P).
    نتیجه گیری
    نتایج حاکی از وجود رابطه مثبت معنی دار بین این سه متغیر در هر دو گروه بود (1/0 > P). وضعیت مطلوب به زعم استادان و دانشجویان شامل آموزش سواد اطلاعاتی، وجود کتابخانه آنلاین و بهبود زیرساخت ها به ویژه سرعت اینترنت بود. آن ها چالش های اصلی در جهت تحقق وضعیت مطلوب را عدم مهارت کافی استاد و دانشجو در استفاده از فاوا، سیاست های آموزشی موجود و مشکلات مالی، مدیریتی، زیرساختی و فرهنگی عنوان کردند.
    کلیدواژگان: فناوری اطلاعات و ارتباطات، آموزش پزشکی، چالش ها، وضعیت مطلوب
  • مریم اخوتی، حلیمه صادقی، رضا شجاعی صفحه 82
    زمینه و هدف
    نقشه های علم با ترسیم گرافیکی یک رشته علمی به شناسایی دقیق تر آن حوزه از علم کمک می کند. هدف این پژوهش آن بود که به بررسی تولیدات علمی و ضریب همکاری نویسندگان حوزه آموزش پزشکی طی سال های 2002 تا 2011 پرداخته شود و نقشه این حوزه از علم را ترسیم نماید.
    روش کار
    این پژوهش توصیفی با استفاده از شاخص های علم سنجی انجام شد. مقاله های نمایه شده حوزه آموزش پزشکی در پایگاه Web of Science جامعه پژوهش بود. کلید واژه «آموزش پزشکی» جستجو شد. رکوردهای بازیابی شده وارد نرم افزار Excel و HistCite گردید و با استفاده از فنون تحلیل استنادی تحلیل انجام و نقشه علم ترسیم شد.
    یافته ها
    متوسط رشد تولیدات علمی آموزش پزشکی 28 درصد بود. 10123 رکورد بازیابی شده در 1506 مجله منتشر شده بودند. مجله «Medical Education» بیشترین سهم را داشت. رکوردهای بازیابی شده توسط 5791 موسسه آموزشی ارایه شدند و دانشگاه Harvard فعال ترین موسسه بود. «Van der Vleuten» پرکارترین نویسنده بود. ضریب همکاری نویسندگان در حد متوسط بود. رکوردهای بازیابی شده توسط 122 کشور منتشر شد و بیشترین تولیدات علمی متعلق به کشور امریکا بود. در نهایت 5 خوشه با موضوع «شیوه های یادگیری در آموزش پزشکی»، «افسردگی شغلی» و «اثر کاهش ساعت کاری در‍ بهبود ارایه خدمات درمانی»، «ارزیابی صلاحیت حرفه ای در آموزش پزشکی» و «رابطه علوم پزشکی و صنعت» به دست آمد.
    نتیجه گیری
    تولید علم در حوزه آموزش پزشکی روند صعودی داشت. استفاده از نتایج این پژوهش می تواند مبنای برنامه ریزی های آتی رشته آموزش پزشکی باشد و به رشد و ارتقای این حوزه کمک کند.
    کلیدواژگان: پایگاه Web of Science، تحلیل استنادی، آموزش پزشکی، برونداد علمی، نقشه علمی
  • کامبیز دیبا، داوود جباری قره باغ، زهرا یکتا، شیوا روشن میلان صفحه 93
    زمینه و هدف
    ارزشیابی از ارکان مهم و اساسی هر نظام آموزشی از جمله آموزش پزشکی می باشد و یکی از معیارها و ابزارهای مهم برای مقایسه و رتبه بندی دانشگاه های علوم پزشکی کشور محسوب می شود. از این رو در این مطالعه به بررسی نحوه ارزشیابی دانشجویان و مقایسه روش های مختلف سنجش دانشجویان پرداخته شد.
    روش کار
    دانشجویان ترم پنجم رشته پزشکی، مقطع علوم پایه پزشکی ارومیه مرتبط با درس نظری قارچ شناسی پزشکی مورد ارزشیابی قرار گرفتند. آزمون های مورد استفاده در این روش شامل آزمون پیشرونده، پس آزمون، گزارش جلسات و آزمون نهایی بود. مطابق یک طرح درسی ثابت برای 9 جلسه درس نظری ضمن تدریس فصول برنامه ریزی شده، در 3 گروه سه نوع ارزشیابی مورد مقایسه قرار گرفت.
    یافته ها
    بین میانگین آزمون های میان ترم و میانگین پس آزمون ها با آزمون نهایی یک رابطه مستقیم خطی معنی دار وجود داشت. بدین معنی که با افزایش نمرات میان ترم و پس آزمون ها، نمره نهایی افزایش یافت. به همین ترتیب بین میانگین گزارش جلسات و نمره نهایی رابطه مستقیم خطی وجود داشت.
    نتیجه گیری
    نتایج حاصل از مطالعه حاضر موید تاثیر قابل توجه حداقل یکی از روش های ارزشیابی مستمر روی ارتقای امتحان میان ترم و همچنین امتحان پایانی بود.
    کلیدواژگان: ارزشیابی، دانشجویان پزشکی، آزمون نهایی، آزمون میان ترم، پس آزمون
  • عالیا صابری، شادمان نعمتی، صبا فخریه اصل، آبتین حیدرزاده، علی فهیمی صفحه 100
    زمینه و هدف
    به دلایل متعددی نیاز به تغییر در فرهنگ، محیط آموزشی و برنامه درسی آموزش پزشکی برای حرکت به سمت ارتقای حرفه ای گری پزشکی (پایبندی به اصول حرفه ای پزشکی) لازم و ضروری به نظر می رسد. هدف این مطالعه، ارزیابی اولیه ای از نگرش دستیاران دانشگاه علوم پزشکی گیلان درباره برنامه های آموزش حرفه ای گری و نقش استادان در این زمینه در دانشکده پزشکی بود.
    روش کار
    این مطالعه توصیفی به وسیله پرسشنامه ای که روایی و پایایی آن تایید و بر اساس مسایل فرهنگی- اخلاقی خاص کشورمان تعدیل شد، در بین 189 دستیار رشته های تخصصی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان در سال تحصیلی 91-1390 انجام گردید. آنالیز اطلاعات با استفاده از آزمون Student-t و نرم افزار STATA انجام شد.
    یافته ها
    در این مطالعه 140 دستیار از 14 رشته تخصصی با میانگین سنی 49/4 ± 2/32 سال شرکت نمودند و پرسشنامه ها را تکمیل کردند. بیش از 50 درصد دستیاران، میزان موفقیت برنامه آموزشی را در زمینه های مختلف آموزش اصول حرفه ای گری پزشکی متوسط تا زیاد دانسته اند. بیش از40 درصد آنان نیز تاثیر استادان الگو را در آموزش این اصول زیاد دانسته اند. 9/62 درصد دستیاران بر آموزش این اصول به صورت تدریس نظری- عملی اتفاق نظر داشتند.
    نتیجه گیری
    میزان موفقیت برنامه های آموزشی در زمینه های مختلف اصول حرفه ای گری پزشکی به نسبت خوب بوده است، اما نیاز به بهبود دارند. دستیاران اذعان دارند تاکنون اصول حرفه ای گری را در قالب یک برنامه درسی پنهان از استادان خود آموخته اند، اما این اصول باید به صورت واحدهای نظری و عملی هم تدریس شوند.
    کلیدواژگان: حرفه ای گری پزشکی، دستیاران پزشکی، آموزش، Role model
  • زهره خزاعی، طاهره خزاعی*، ملک ناز قناد کافی، محمد ظاهر ابراهیمی صفحه 107
    زمینه و هدف

    از پیش تعیین نمودن اهداف آموزش عملی و قراردادن دانشجویان در برابر فرصت های یکسان آموزشی و منطبق با اهداف، از طریق راهنمای بالینی (Logbook) جزیی از ضروریات نظام آموزشی است. هدف از مطالعه حاضر، تاثیر استفاده از راهنمای بالینی در یادگیری دانشجویان پزشکی در بخش زنان و زایمان بوده است.

    روش کار

    این مطالعه نیمه تجربی بر روی 117 نفر از دانشجویان پزشکی (کارآموز، کارورز) در سال تحصیلی 90-1389 انجام شد. دانشجویان به صورت تصادفی به دو گروه شاهد و تجربی تقسیم شدند. گروه شاهد به روش معمول و گروه تجربی با استفاده از راهنمای یادگیری بالینی آموزش دیدند. مهارت های هر دو گروه در پایان دوره به وسیله مشاهده مستقیم با چک لیست ارزیابی گردید.

    یافته ها

    میانگین نمرات کل کارآموزان و کارورزان در گروه تجربی نسبت به گروه شاهد به طور معنی داری بیشتر بود (05/0 P<)، ولی نمرات کارآموزان گروه تجربی در بعضی از مهارت ها نسبت به گروه شاهد تفاوتی نداشت.

    نتیجه گیری

    راهنمای یادگیری بالینی برای آموزش مهارت های بالینی لازم است، ولی کافی نیست و می بایست بستر مناسب برای استفاده موثرتر آن فراهم گردد.

    کلیدواژگان: راهنمای بالینی، بخش زنان و زایمان، مهارت های بالینی
  • رضا دهنویه، رستم سیف الدینی، محمد جواد زاهدی، محمدحسین مهرالحسنی *، سمیه نوری حکمت، مینا انصاری، ناهید خواجه پور صفحه 114
    زمینه و هدف

    با تدوین سند نقشه جامع علمی کشور در حوزه سلامت، اکنون وظیفه سازمان های ذیربط است تا به اجرایی سازی این سند کلان بپردازند. از مهم ترین این سازمان ها، دانشگاه های علوم پزشکی می باشند. این مطالعه با هدف تعیین مهم ترین چالش های دانشگاه علوم پزشکی کرمان در دستیابی به اهداف نقشه جامع علمی سلامت کشور و ارایه راهکارهای اصلاحی انجام شد.

    روش کار

    این مطالعه از نوع کاربردی است که با استفاده از روش کیفی در سال 1390 انجام شد. در این مطالعه، نمونه پژوهش (25 نفر) با روش نمونه گیری هدفمند و طبقه ای انتخاب شد. ابزار جمع آوری داده ها مصاحبه بود. از این افراد در خصوص چالش های دانشگاه در خصوص دستیابی به اهدف نقشه علمی سوال هایی به صورت باز پرسیده شد. تحلیل داده ها به روش تحلیل چارچوبی داده های کیفی انجام شد.

    یافته ها

    در انتهای این مطالعه کیفی 10 مفهوم اساسی سیاست گذاری و مدیریت، تامین مالی و تسهیل فرایندهای دانشگاهی، توسعه و ارتقای منابع انسانی دانشگاه، توسعه و ارتقای آموزش، انجام تحقیق، انتشار دانش، کارآفرینی، ارایه خدمات، فرهنگ و هنجارها و تسهیل ارتباطات و 46 زیر گروه از چالش ها شناسایی گردید. در تحلیل عمیق تر این عوامل به نظر می رسد که سیاست گذاری و مدیریت، فرهنگ و هنجارها و توسعه و ارتقای آموزش چالش های جدی تری باشند.

    نتیجه گیری

    با توجه به اهمیت دستیابی به اهداف نقشه جامع علمی سلامت کشور و نقش دانشگاه های علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان می بایست با تدوین برنامه ای منسجم با هدف کاهش چالش های اشاره شده در این مطالعه به ایفای نقش جدی در دستیابی به اهداف نقشه بپردازد.

    کلیدواژگان: نقشه علمی دانشگاه، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، نظام نوآوری
  • احد علیزاده، اکبر محمدی، محمد خادملو، هادی حسینی صفحه 129
    زمینه و هدف
    Telemedicine به استفاده از ارتباطات و فناوری اطلاعات نوین جهت ارایه خدمات بالینی، مراقبت های بهداشتی و انتقال اطلاعات جهت مراقبت از بیماران از فواصل دور جغرافیایی اطلاق می شود. هدف از این مطالعه، تعیین دیدگاه و نگرش دانشجویان رشته پزشکی در زمینه ایجاد و توسعه روش های پزشکی از راه دور در دانشگاه علوم پزشکی مازندران بود.
    روش کار
    90 دانشجوی رشته پزشکی در نیمسال اول تحصیلی 91-1390 به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. سپس دیدگاه دانشجویان با استفاده از یک پرسش نامه 33 گویه ای مورد ارزیابی قرار گرفت. پرسش نامه مشتمل بر سه قسمت اطلاعات دموگرافیک، سوال های در پنج حیطه (عوامل سازمانی، عوامل تکنولوژی، عوامل ذینفعان، سواد اطلاعاتی و عوامل محیطی) و میزان استفاده دانشجویان از حیطه های مختلف تکنولوژی (کامپیوتر، اینترنت، وب سایت های پزشکی، نرم افزارهای پزشکی و...) بود.
    یافته ها
    از میان سوال های مربوط به حیطه عوامل سازمانی 5/65 درصد دانشجویان نسبت به «تغییرات ساختاری در سازمان ها برای پذیرش پزشکی از راه دور» نظر مثبت داشتند. دانشجویان در میان عوامل تکنولوژی 7/86 درصد به «دسترسی به اینترنت پرسرعت»، از میان عوامل ذینفعان 9/58 درصد به «توانمندی بخش خصوصی در پیاده سازی پزشکی از راه دور»، از میان عوامل سواد اطلاعاتی 5/75 درصد به «مهارت دانشجویان در استفاده از کامپیوتر و اینترنت» و از میان عوامل محیطی 0/80 درصد نسبت به «ارزش عوامل اقتصادی برای اجرای طرح» نظر مثبت داشتند.
    نتیجه گیری
    دانشجویان نقش عوامل اقتصادی (هزینه ها، تکنولوژی مناسب و...) را از عوامل فرهنگی (تعامل پزشک و بیمار، فرهنگ سازی، حمایت جامعه، تمایل خانواده ها و...) جهت ایجاد و توسعه پزشکی از راه دور مهم تر می دانستند.
    کلیدواژگان: دیدگاه، Telemedicine، علوم پزشکی مازندران (ایران)
  • عباس عباس زاده، فریبا برهانی، سکینه سبزواری*، زهره افتخاری صفحه 142
    زمینه و هدف

    در آموزش دانشگاهی دو رویکرد عمیق و سطحی وجود دارد. چنانچه ارزشیابی بر مبنای درک عمیق طراحی شده باشد، می تواند یادگیری عمیق را به دنبال داشته باشد. از این رو پژوهش حاضر، به منظور بررسی شیوه های متداول ارزشیابی و ارتباط آن با رویکردهای یادگیری در دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی کرمان در سال 1390 انجام شد.

    روش کار

    این پژوهش یک مطالعه توصیفی تحلیلی بود که در آن از پرسشنامه (R-SPQ-2F یا Revised study process questionnare 2 factor)، به همراه سوالات مربوط به ویژگی های فردی و شیوه های متداول ارزشیابی دروس داخلی جراحی در پرستاری استفاده شد. نمونه پژوهش 198 دانشجوی پرستاری بود. داده ها با نرم افزار SPSS نسخه 18 و آمار توصیفی (توزیع فراوانی، میانگین و انحراف معیار) و تحلیلی (آزمون های t و ANOVA) و ضریب همبستگی Pearson مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

    یافته ها

    بیشترین آزمون مورد استفاده در نوع کتبی چند گزینه و در نوع بالینی مشاهده مستقیم مهارتهای عملی (Directly observed procedural skills یا DOPS) بود. رویکرد عمیق 006/5 ± 27/34 و رویکرد سطحی 52/5 ± 21/31 نمره را به خود اختصاص داد و رویکرد عمیق بیشتر بود. در ارتباط شیوه های ارزشیابی با رویکردهای یادگیری تفاوت معنی دار آماری مشاهده شد (05/0 < P). بدین صورت که استفاده از آزمون های MCQ (Multiple choice question) و DOPS به تنهایی دارای رویکرد سطحی بود، در حالی که ترکیبی از آزمون ها و ارایه پروژه در آزمون های کتبی و DOPS به همراه پروژه عملی در آزمون های بالینی رویکرد عمیق یادگیری را به دنبال داشت. همچنین در سنین بالاتر، افراد مجرد و در مقطع ارشد رویکرد عمیق بیشتر بود (05/0 > P).

    نتیجه گیری

    استفاده از آزمون های MCQ و DOPS بدون توجه به نکاتی از قبیل بازاندیشی و حل مساله رویکرد سطحی را به دنبال خواهد داشت. با توجه به ارتباط شیوه های ارزشیابی با رویکردهای یادگیری دانشجویان و از آن جا که شیوه های متداول در پژوهش حاضر دانشجویان را به سمت یادگیری سطحی هدایت می کند، استفاده از ارایه پروژه در دروس نظری و عملی جهت اتخاذ رویکرد عمیق، یادگیری پایدار و توانمندسازی دانشجویان جهت پذیرش مسوولیت های حرفه ای در آینده پیشنهاد می شود.

    کلیدواژگان: رویکردهای یادگیری، ارزشیابی دانشجو، شیوه های ارزشیابی، دانشجوی پرستاری
  • حسین کریمی مونقی، مصطفی راد*، محمود بخشی صفحه 153
    زمینه و هدف

    معرفی روش های نوین تدریس، چالش هایی در آموزش به ویژه در آموزش علوم پزشکی به وجود آورده است. هر کدام از این روش ها دارای کاربرد، جایگاه معایب و مزایای متعددی است. این مقاله مروری سیستماتیک می باشد و با هدف بررسی اثربخشی روش های نوین تدریس در آموزش علوم پزشکی انجام شد.

    روش کار

    تعداد پایگاه ها و مطالب مورد جستجو شامل Magiran، SID، Iranmedex، Irandoc، Scopus، Web of Sciences و مجلات ایرانی چاپ شده به صورت دستی بود که توسط 2 نفر پایگاه ها با کلید واژه های (تدریس، آموزش و علوم پزشکی) جستجو شد و با اعمال معیارهای ورود و بررسی کیفیت روش شناسی پژوهش ها، مقالات را انتخاب کردند که 32 مورد از آن ها به صورت مداخله ای (تجربی و نیمه تجربی) بود، وارد مطالعه شد. تحلیل حساسیت مقالات از نظر حجم نمونه، طراحی مطالعه و تاثیر مداخله انجام شد. سنتز کیفی مقالات و تحلیل حساسیت انجام شد.

    یافته ها

    افزایش میزان یادگیری، افزایش رضایت، افزایش تعاملات بین فردی، افزایش تعامل فراگیران، ماندگاری اطلاعات، افزایش مشارکت و همکاری، دریافت بازخورد و خود تنظیمی فراگیران در شیوه بحث گروهی و مضامین کسب عقاید حرفه ای، مهارت های ارتباطی، کشف راه حل کسب دانش علمی، افزایش میزان یادگیری و رضایت دانشجویان، محبوبیت و مقبولیت، تعمق و تامل پیرامون مساله، در نظر گرفتن راه حل های مختلف و انتخاب بهترین راه حل، افزایش خود پنداره مثبت، افزایش انگیزه درونی، ایجاد علاقه بر یادگیری، لذت از یادگیری، توسعه تفکر انتقادی، مهارت های مطالعه، رضایت بالاتر، افزایش کیفیت آموزش، یادگیری بادوام و افزایش خود کارامدی در روش های حل مساله، بسته های فراشناختی و نقشه مفهومی بود.

    نتیجه گیری

    روش های نوین تدریس که شامل روش حل مساله، روش بحث گروهی، روش بسته های فراشناختی و روش نقشه مفهومی می باشد، در افزایش یادگیری، رضایت دانشجویان از روش تدریس و مشارکت دانشجویان و دوام بیشتر یادگیری تاثیر داشت.

    کلیدواژگان: تدریس، روش های تدریس، روش حل مساله، بحث گروهی، شناخت، نقشه، مفهوم، علوم پزشکی، آموزش، مرور سیستماتیک
  • فرهاد ایرانمنش، اکبر حمزه ای مقدم، محمدعلی شفا صفحه 163
    زمینه و هدف
    ارزشیابی در سیستم های آموزشی یکی از ارکان اصلی محسوب می گردد. در این میان، ارزشیابی از دانشجویان در مورد فرایندهای آموزشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. تاکنون مطالعه ای در مورد ارزشیابی بخش نورولوژی دانشگاه علوم پزشکی کرمان بر اساس نظرات دانشجویان انجام نگرفته است، بنابراین بر آن شدیم تا با انجام این ارزیابی به کیفیت آموزش این بخش کمک نماییم.
    روش کار
    در این مطالعه 67 نفر از دانشجویان پزشکی ورودی سال 1386 شرکت کردند. پرسشنامه مورد استفاده بر اساس منابع معتبر و نظرات استادان تهیه و روایی و پایایی در آن لحاظ گردید. اطلاعات پرسشنامه ها وارد نرم افزار SPSS شد و با استفاده از روش های آمار توصیفی و تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    63 نفر (94 درصد) به نحوه تدریس استادان بخش و 62 نفر (5/92 درصد) به نحوه تدریس استادان دروس تئوری امتیاز متوسط و یا بیشتر دادند. 65 نفر (97 درصد) میزان برخوردهای خوب استادان با دانشجویان را متوسط و یا بیشتر ارزیابی کردند. از نظر کارایی 35 نفر (2/52 درصد) به گزارش صبحگاهی، 28 نفر (7/41 درصد) به کنفرانس هفتگی و 18 نفر (8/26 درصد) به ژورنال نمره متوسط به بالا دادند.
    نتیجه گیری
    از نظر دانشجویان، بخش نوروژی در شاخص های کلی آموزش و اخلاق پزشکی و نظم جایگاه مناسبی دارد، ولی در مورد بخشی از روندهای آموزشی مثل کنفرانس و ژورنال کلاب که با دستیاران به طور مشترک برگزار می گردد، بایستی تجدید نظر نماید.
    کلیدواژگان: ارزیابی، دانشجویان پزشکی، نورولوژی
  • مریم اسماعیلی، سینا ولینی، زهره پارسا یکتا*، عباس عبادی صفحه 170
    زمینه و هدف
    مراقبت موثر در بالین، هدف اصلی آموزش پرستاری است. از طرفی ارزشیابی صحیح بالینی دانشجویان همواره از جمله سخت ترین کارهای مربیان بالینی پرستاری می باشد. با توجه به نیاز آموزش به وجود ابزارهای معتبر و پایا جهت ارزیابی عملکرد بالینی دانشجویان، این پژوهش با هدف ترجمه و روان سنجی مقیاس ارزیابی عملکرد بالینی دانشجویان پرستاری در ایران انجام شده است.
    روش کار
    این مطالعه، یک مطالعه مقطعی بود که با هدف روان سنجی و اعتباریابی نمونه ایرانی ابزار ارزیابی عملکرد دانشجویان پرستاری در محیط های بالینی انجام شده است. در این مطالعه ابتدا مقیاس با روش برگشتی از انگلیسی به فارسی ترجمه و سپس اعتبار صوری و محتوا تعیین گردید. در طی فرایند تعیین اعتبار صوری و محتوا، دو آیتم به آیتم های ابزار اصلی اضافه شد. در این مطالعه از مربیان پرستاری در محیط های بالینی خواسته شد تا پرسش نامه های مورد نظر را بر حسب تعداد دانشجویان خود در محیط های آموزش بالینی طی مدت 5 ماه تکمیل نمایند، از این رو با توجه به تعداد آیتم های مقیاس، 275 دانشجو مورد ارزشیابی قرار گرفتند. جهت تعیین اعتبار سازه از تحلیل عاملی اکتشافی با روش نمونه گیری در دسترس استفاده شده است. از ضریب Cronbach''s alpha جهت اندازه گیری همبستگی درونی استفاده شد.
    یافته ها
    میانگین و انحراف معیار نمره دانشجویان به ترتیب 98/63 و 35/13 بود. نتایج تحلیل عاملی استخراج سه عامل را نشان داد که شامل فرایند پرستاری با 10 آیتم (مقدار ویژه 99/8)، رفتارهای حرفه ای با 16 آیتم (مقدار ویژه 97/7) و فاکتور مهارت های تکنیکی با 2 آیتم و (مقدار ویژه 03/2) بود. پایایی مقیاس با ضریب همبستگی Cronbach''s alpha 92/0 به دست آمد.
    نتیجه گیری
    نتایج روان سنجی مقیاس ارزیابی عملکرد دانشجویان پرستاری در محیط های بالینی نشان دهنده پایایی و اعتبار این مقیاس و امکان استفاده از این ابزار در زمینه آموزش پرستاری ایران است و به نظر می رسد که با توجه به اضافه شدن عامل مهارت های تکنیکی، این عامل نیازمند تعدیل و بسط بیشتر در زمینه پرستاری ایران می باشد.
    کلیدواژگان: عملکرد بالینی، آموزش، روان سنجی، اعتبار یابی، پرستاری
|
  • Ali-Akbar Haghdoost, Behnam Sadeghirad, Mahmoud Reza Dehghani, Tahereh Eslaminejad, Hajar Shafian, Mahasti Alizadeh Mizani, Roqhayeh Ershad Sarabi Page 1
    Background and Objective
    In compatibility with the progress of universities and expansion of knowledge and science around the world، Iran has also had significant academic progress in recent years. However، the vision of Iran for the following decades is very ambitious. Much has to be achieved to reach the highest position in the region in development، economy، science، and technology. This qualitative study was designed to explore the strengths and weaknesses of universities.
    Methods
    This qualitative study had three phases. In the first phase، we explored the topic in brain storming sessions. Then، the themes raised in phase one were discussed deeply in unstructured interviews with selective experts around the country. In the last phase، we asked 30 selective academic staff from different medical sciences universities to categorize the issues based on their importance and their solutions using Delphi method.
    Results
    Our findings showed that improvement of international affairs were frequently stressed by our respondents. In this domain، the English skills of academic staff and students، big revision in rules and regulations، and encouraging the establishment of close scientific communication with academic organizations around the world were highlighted. In addition، most respondents believed that problems were understandable، but our main conflicts were in finding applicable solutions and implementing decisions.
    Conclusion
    Our results showed that for a better presentation of Iranian universities in the international environment a new approach to long term reform programs is necessary. In this plan، special attention must be paid to the educational and research infrastructures.
    Keywords: University ranking, University of Medical Sciences, Development strategies, International arena, Critical thinking, Skills, Medical students
  • Leili Mosalanejad, Bahar Morshed Behbahani Page 11
    Background and Objective
    Hidden curriculum is a broad category that includes all of the unrecognized and sometimes unintended knowledge، values، and beliefs that are part of the learning process in schools and classrooms. The hidden curriculum and ethical education have an integral relationship. The aim of this study is the explanation of teachers’ experiences in shaping hidden curriculum in the form of a qualitative research.
    Methods
    This is a qualitative research and data were analyzed using content analysis was applied. Data were collected using in-depth semi-structured interviews and focus groups with 22 teachers in each group. The participants were recruited by purposeful sampling from a mixed group of basic، clinical، and nursing sciences majors.
    Results
    Qualitative content analysis demonstrated 4 themes and 26 subthemes of the role of the teacher in shaping hidden curriculum. The themes consisted of: 1- factors related to teacher empowerment، 2- interpersonal relationships، 3- the teacher’s personality and ethical characteristics، 4- educational characteristics of the teachers'' performance. Each category contained subcategories.
    Conclusion
    The result showed the role of teachers in shaping hidden curriculum، and the role of this subject in academic، social، ethical، and educational aspects of students. Therefore، we recommend that all teachers، managers، and educational executive managers pay attention to this important program، and that in-service training be considered for faculty members.
    Keywords: Hidden curriculum, Qualitative research, Academic faculty members
  • Elham Azmoudeh, Maryam Dolati, Elham Farzadmanesh, Ali Asghar Khosro Abadi, Mohammad Hassan Rakhshani Page 23
    Background and Objective
    Absence of students from the classroom is one of the problems in the medical sciences in recent years. Failure to attend classes disrupts the dynamic teaching-learning environment and causes this environment to become boring and unpleasant. The aim of this study was to evaluate medical students'' views on factors affecting their presence in classrooms in Sabzevar University of Medical Sciences. Iran، in 2011.
    Methods
    288 students participated in this cross-sectional study. For data collection a questionnaire containing 28 questions in 5 Likert types was used.
    Results
    215 female (74. 7%) and 73 male students (25. 3%) participated in this survey. 79% of participants were single. The highest score was in the area of teacher characteristics (0. 13 ± 0. 76). The next highest scores were the course features (0. 18 ± 0. 755)، physical environment (0. 17 ± 0. 747)، and the student characteristics (0. 14 ± 0. 747)، respectively.
    Conclusion
    It can be concluded from the findings of this study that the most important factor involved in the increased attendance in classroom is teacher characteristics، such as the content presented in the classroom or the teacher''s interesting speech. Course features or class time are also important. Given this factor، we hope educators and planners improve the teaching and learning process through the increased presence in classrooms.
    Keywords: Factors, Attendance, Classroom, Student
  • Ladan Fata, Sheida Azari, Hamid Baradaran Page 31
    Background and Objective
    Students’ academic decline is one of the major problems of higher education institute in the country. For this reason، many studies have been performed on this subject، but they have achieved different results. This study aims to collect and compare researches carried out nationwide on this subject.
    Methods
    Using the information on online systems and databases such as Iranmedex، Sid، Magiran، PubMed، Web of Science، Google Scholar، and Science Direct Eric، the keywords «Medical students»، «educational failure»، «academic growth» and «academic achievement» were searched. The papers were divided into two categories of related and unrelated.
    Results
    From the total of 152 papers the irrelevant articles were eliminated، and from the 32 remaining papers only 9 articles had the required criteria for the study. In terms of content analysis، sex، accommodating in dormitory، employment، marital status، age، pass rate، noticeable gap between acquiring diploma and university entrance were considered as affecting factors on academic decline.
    Conclusion
    These factors can be considered as effective factors in academic decline since they are common in previous published articles. However، in these articles academic decline determinants are different and no specific cut point has been defined. Due to the importance of the subject and its effects on academic decline it is recommended that it be specified.
    Keywords: Academic decline, Medical students, Systematic review
  • Reza Ghadimi, Mahmoud Hajiahmadi, Aram Tirgar*, Hossein Rashvand, Abdoleiman Amouei, Parvin Sajadi, Seyyed Reza Hosseini Page 39
    Background and Objective
    Community oriented medical education has been considered by many universities. The aim of this study was to determine the general practitioners (GPs) point of view regarding social medicine training programs (SMTP).
    Methods
    This cross-sectional study was conducted on GPs، graduated from different Iranian medical Universities after 1985، in Babol، Iran، in 2010. Subjects were selected by simple randomized sampling method. Data were gathered using a questionnaire consisting of three parts and analyzed using chi-square and Fisher’s exact tests by SPSS.
    Results
    In this study 130 GPs، who had graduated 10. 4 ± 5. 7 years ago، were evaluated. Data showed some topics of SMTP، like occupational health، disease management، executing a research project، and presence in rural/urban health centers، were more common in GPs graduated after 2001 in comparisons with counterpart group. Moreover، GPs who worked in rural health centers indicated to have more attention on mental health، dental health، elderly care، disease management، and social health assessment methods in curriculum of SMTP.
    Conclusion
    According to our findings، mental and occupational health along with elderly care should be considered in social medicine curriculum of medical students. Moreover، appropriate revisions on SMTP and continuous education programs on these topics for GPs are recommended.
    Keywords: Education, Medical students, Social medicine training program
  • Fatemeh Sadat Sajadi, Mostafa Shokoohi, Shahla Kakoei, Farid Sheikhi Page 47
    Background and Objective
    In the 21 century using computers and the internet are necessary. Computers and internet provide professors and students with the possibility of accessing scientific information very quickly. The aim of this study was the evaluation of skills and use of computer and internet among professors، and postgraduate and undergraduate students in Kerman University of Medical Sciences، School of Dentistry.
    Methods
    In this cross-sectional and descriptive-analytic study a questionnaire was given to 51 professors، 42 postgraduate and 241 undergraduate dental students of Kerman University of Medical Sciences. After completing the questionnaires، data were analyzed using chi-square test.
    Results
    Statistical analysis showed that the rate of access to computers at home and universities among professors، and post- and undergraduate students was 88. 2%، 84. 7%، 85. 4%، respectively. 98% of professors، 95% of postgraduates، and 94% of undergraduate students use the internet. The most rate of computer use was 0. 5-2 hours during the day. 87. 4% of professors، 71. 4% of postgraduates، and 71% of undergraduate students do not need education for using the internet. Professors and assistants use of computers for academic activities was higher than students.
    Conclusion
    Skills and use rate of computers and internet was higher in professors in comparison with other groups and there were no statistically significant difference between men and women in three groups.
    Keywords: Dentistry, Internet, Computer
  • Mostafa Shokohi, Ali Akbar Haghdost, Reza Majdzadeh, Forough Reiani Page 56
    Background and Objective
    Educational influentials (EI’s) are individuals who can positively influence their peers. These individuals play a key role in knowledge transfer and knowledge translation process. Having knowledge of their characteristics is very important in detecting these people. There is a paucity of information in the medical field، especially in nursing، regarding this context. The aim of this study was to find the main features of an EI nurse in a local hospital setting.
    Methods
    This research was a qualitative study that was performed by a focus group discussion (FGD) method. Sixteen nurses who worked in Afzalipour Hospital، affiliated with Kerman University of Medical Sciences، Iran، were selected. The main question was “when you face a clinical problem، who do you consult with for the answer?”، which meant “what kind of characteristics does this person have?”. The content of the interview was recorded and analyzed by content analyses method after documentation and finally main themes and their sub-categories were obtained.
    Results
    The main characteristics of EL nurses were classified as following: high knowledge، communicative skills، decision-making، humanistic behaviors، and clinical experience and skills.
    Conclusion
    Apart from clinical experience and skills، the other characteristics identified for EI nurses were obtained in other studies. The new feature that is explored in this study may indicate the fact that clinical skills and experiences have an important role among nurses.
    Keywords: Opinion leaders, Educational influential, Medical education, Knowledge translation, Clinical experience, skills
  • Morteza Karami, Somayeh Ebrahimi Kooshk Mahdi Page 65
    Background and Objective
    The aim of this article was to explore the use of new information and communication technology (ICT) in medical education in Mashhad University of Medical Sciences، as a single case study.
    Methods
    The research method was descriptive. The study population consisted of students and faculty member of Mashhad University of Medical Sciences، Iran. Stratified sampling was used to investigate information technology in academic environments. To investigate the ideal situation a random sampling method was applied. Questionnaires، observation، survey، and other methods were used to study ICT in higher education.
    Results
    There was a significant difference، significantly higher than the mean، between ICT use and the ideal condition in some cases and lower than the mean in others (P < 0. 01). In some cases the difference was not significant، which showed the moderate use of ICT. The use of ICT is mainly in areas such as Word. However، its other possibilities، like communication، are not used. Both groups had a positive attitude toward ICT and assessed their skills as moderate (P < 0. 01).
    Conclusion
    Results indicated a significant positive relationship between these three variables in both groups (P < 0. 01). The ideal situation، according to teachers and students، included ICT training، online library، and improving infrastructure، particularly internet speed. They believed the main challenges to be their lack of skills، educational policy، and financial، managerial، cultural، and infrastructural issues.
    Keywords: Information technology, Medical education, Challenges, Desirable situation
  • Maryam Okhovati, Halimeh Sadeghi, Reza Shojaei Page 82
    Background and Objective
    Knowledge maps graphically draw a branch of science and help to describe it more precisely. This research was conducted to study the scientific productivity and collaborative coefficient of medical education authors during 2002-2011.
    Methods
    This descriptive study was done using scientometric techniques. The papers indexed in Web of Science were searched using medical education keywords. The retrieved records were entered into Excel and HistCite. Citation analysis techniques were used and the map was drawn.
    Results
    The rate of productivity was 28%. 10123 retrieved records were published in 1506 journals and most were published in Medical Education Journal. 5791 educational institutes contributed to publishing papers. Van der Vleuten published more papers than other authors. The collaborative coefficient was moderate. 122 countries contributed to publishing these papers and USA was the most active country. Finally، 5 clusters were identified including learning methods in medical education، job depression، the effect of working hour reduction on health services، evaluation of professional competency in medical education، and the relationship between medical sciences and industry.
    Conclusion
    Medical education follows an ascending trend in scientific productivity. The results of the current study can be used in future planning and help this field to improve.
    Keywords: Web of Science database, Medical education, Citation analysis, Scientific output, Knowledge map
  • Kambiz Diba, Davood Jabbari, Zahra Yekta, Shiva Roshan, Milani Page 93
    Background and Objective
    In Iran، evaluation is one of the most important bases of medical education and one of the best criteria for the categorization of medical universities. Therefore، we aimed to compare some methods of evaluation for medical students.
    Methods
    The target group included all basic level medical students studying medical mycology during the fifth semester. The tested methods of evaluations were: development test، post-test، class reports، and final exam. Three groups of evaluation were compared as a course plan of mycology for nine sessions.
    Results
    There was a significant direct relation between the midterm and final exam، so that the increased midterm and post-test marks caused improvement in the final exam. Moreover، there was a relative correlation between the class reports and final exam.
    Conclusion
    The results of the present study showed that each tested continuous evaluation is able to improve the final exams.
    Keywords: Evaluation, Medical students, Final exam, Midterm, Post, test
  • Alia Saberi, Shademan Nemati, Saba Fakhrieh Asl, Abtin Heydarzadeh, Ali Fahimi Page 100
    Background and Objective
    There are many reasons that it is necessary to change the culture، educational environment، and curriculum of medical education toward addressing and developing the fundamentals of medical professionalism. The primary objective of this study was to assess the attitudes of residents about training professionalism in the School of Medicine in Guilan University of Medical Sciences، Iran.
    Methods
    This descriptive study was conducted on 189 residents of Guilan University of Medical Sciences based on a questionnaire adjusted to culture and ethical issues of Iran in 2011-12. The reliability and validity of the questionnaire was confirmed. The data were analyzed by t-test and using the Stata statistical software.
    Results
    In this study، 140 residents from 14 fields participated with mean age of 32. 2 ± 4. 49 years. More than 50% of residents rated the success of medical professionalism education programs as medium to high. More than 40% of them have considered the effect of role model educators، in the education of these principles، to be great. 62. 9% of residents agreed with the theoretical–practical teaching of these principles.
    Conclusion
    The degree of success of educational programs in various fields of medical professionalism was acceptable، but needs improvement. The residents acknowledge that they learn the principles of professionalism from their educators in a hidden educational curriculum، but believe that they must also be taught in theoretical and practical units.
    Keywords: Medical professionalism, Medical residents, Education, Role modeling
  • Zohreh Khazaee, Tahereh Khazaee, Maleknaz Ghannadkafi, Mohammad Zaher Ibrahimi Page 107
    Background and Objective

    Pre-identification of practical educational objectives and provision of equal learning opportunities، corresponding to the objectives، for students are among the needs of the educational system that should be fulfilled using the clinical handbook (Logbook). The current research tried to assess the effect of using this handbook on the learning of the students of the department of obstetrics and gynecology.

    Methods

    This quasi-experimental study was carried out on 117 medical students composed of trainees and interns in the academic year 2010-2011. The students were randomly divided into an experimental group and a control group. The experimental group participants were trained with the help of the logbook while the control group''s training followed the normal established method. The skills of the two groups were evaluated at the end of the term through direct observation based on a checklist.

    Results

    The average of the total scores of the trainees and the interns of the experimental group was significantly higher than that of the control group (P < 0. 05). However، with regard to a number of skills، there was no difference between the scores of the trainees of the two groups.

    Conclusion

    The Logbook is efficient but not sufficient for teaching clinical skills، and therefore، there should be an appropriate ground for a more efficient usage of the book.

    Keywords: Clinical guide (Logbook), Obstetrics, gynecology, Clinical skills
  • Reza Dehnavieh, Roostam Seifaddini, Mohammad Javad Zahedi, Mohammad Hosain Mehrolhassani, Somayeh Noori Hekmat, Mina Ansari, Nahid Khajeh Poor Page 114
    Background and Objective

    After preparing the health scientific road map، universities of medical sciences should play their role in this regard. This study aimed to identify the main challenges of Kerman University of Medical Sciences، Iran، in achieving the goals of the health scientific road map.

    Methods

    This study was conducted as a qualitative study. The study population consisted of KMU`s top managers and experts. Purposeful and snowball sampling methods were used. 25 interviews were conducted in 2012. Using a semi-structured interview، the challenges of Kerman University of Medical Sciences in achieving the goals of health scientific road map were investigated. A framework method was applied for the data analysis.

    Results

    At the end of this qualitative study، 10 basic concepts consisting of policy making and management، financing and facilitating processes، development and promotion of human resources، development and promotion of education، research، dissemination of knowledge، entrepreneurship، services provision، culture and norms، and facilitating communication، and 46 subgroups of challenges were identified.

    Conclusion

    Given the importance of achieving the goals of health scientific road map and the importance of medical sciences universities in this regard، Kerman University of Medical sciences must develop a comprehensive plan to reduce the challenges.

    Keywords: Health scientific road map, Kerman University of Medical Sciences, Iran, Innovation system
  • Ahad Alizadeh, Akbar Mohammadi, Mohammad Khademloo, Hadi Hosaini Page 129
    Background and Objective
    Telemedicine is the use of new communication and information technologies to provide clinical services، health care، and transferring of information for care of patients from a geographical distance. The aim of this research was to determine the views of medical students on the development of telemedicine procedures in the Mazandaran University of Medical Sciences، Iran.
    Methods
    A sample of 90 medical students was selected randomly in the first semester of study of 2011-12. The student''s views were assessed using a questionnaire of 33 questions consisting of three parts: demographic data، questions in five areas (organizational factors، technological factors، stakeholders، agents، information literacy، and environmental factors)، and student use of the various areas of technology (computers، internet، medical websites، medical applications، and etc.)
    Results
    In the questions concerning the scope of the organizational factors 65. 5% of students had a positive opinion in regard to «admission to the structural changes in the organization». Among the factors of technology 86. 7% of students had positive views on «broadband access»، in the factors of stakeholders 58. 9% on «empowering the private sector in implementing telemedicine»، in the information literacy 75. 5% on «students'' skills in using computers and the Internet»، and in the environmental factors 80. 0% on «economic factors for the plan».
    Conclusion
    Students believed the role of economic factors (cost، appropriate technology، and etc.) to be more important than cultural factors (physician-patient interaction، culture، community support، willingness of the family، and etcetera).
    Keywords: Vision, Telemedicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Iran
  • Abbas Abbaszadeh, Fariba Borhani, Sakineh Sabzevari, Zohre Eftekhari Page 142
    Background and Objective

    There are two basic learning approaches in academic education; deep and surface. If educational assessment is designed based on deep understanding it will lead to deep learning. This study aimed to investigate conventional methods of assessment in medical surgical courses and its relationship with learning approaches in nursing students of Kerman University of Medical Sciences، Iran، in 2010.

    Methods

    This is a descriptive analytic study. A questionnaire consisting of three sections including personal characteristics، assessment methods، and the revised two-factor study process questionnaire (R-SPQ-2F) was completed by 198 nursing students. Data were analyzed using SPSS and by means، standard deviation، frequency، Student’s t-test، ANOVA، Pearson correlation، and Rho.

    Results

    The most used assessment methods were multiple choice question (MCQ) and Direct Observation Procedural Skills (DOPS). The mean score of deep learning approach was 34. 27 ± 5. 006 and of surface learning approach was 31. 21 ± 5. 52. Regarding the relationship between learning approaches and assessment methods، results showed a significant difference (P < 0. 05). MCQ and DOPS alone resulted in the surface approach، but a combination of tests and projects in written، and DOPS tests lead to deep learning approach in clinical tests (P < 0. 05).

    Conclusion

    Using MCQ and DOPS without concentration on reflection and problem solving lead to surface approach. As common assessment methods in this study led to surface approach، using projects in written and clinical assessment for deep approach، lifelong learning، and student empowerment for their future responsibilities is suggested.

    Keywords: Learning approaches, Student evaluation, Assessment methods, Nursing students, Medical surgical nursing courses
  • Hossein Karimi Monaghi, Mostafa Rad, Mahmoud Bakhshi Page 153
    Background and Objective

    Introduction of modern methods of teaching has created challenges in education، especially in medical education. Each of these methods has an application، several advantages and disadvantages، and a position. The aim of this review was to examine the effectiveness of teaching methods in medical education.

    Methods

    This was a systematic review. SID، Magiran، IranMedex، IRANDOC، SCOPUS، Web of Science، and published Iranian magazines were searched by two people manually with the keywords teaching، learning، and medical sciences. They searched and selected articles by applying the quality criteria and research methodology. 32 interventional studies (experimental and semi-experimental) were selected. Sensitivity analysis was performed in respect to sample size، study design، and the impact of the intervention. Synthesis of articles’ quality and sensitivity analysis were performed.

    Results

    Increased learning، satisfaction، interactions between learners، data retention، increase collaboration، receive feedback and ideas via group discussion، and themes such as professional communication skills، discover solutions، scientific knowledge، increase learning and student satisfaction popularity and acceptance skills، meditation and reflection on the problem، considering various solutions and choosing the best solution، a positive vision of their increase، rising inner motivation، creating interest in learning، enjoyment of learning، developing critical thinking، study skills، higher satisfaction، improving teaching quality، durability، and increased efficiency in learning resulted from problem solving techniques، metacognition packages، and concept mapping.

    Conclusion

    The new methods of teaching that consist of problem solving techniques، group discussion، concept mapping، and metacognition packages increase learning، student satisfaction، student participation، and the durability of learning.

    Keywords: Teaching models, Teaching methods, Problem solving method, Discussion, Meta cognition packs, Concepts map method
  • Farhad Iranmanesh, Akbar Hamzei Moghaddam, Mohammad Ali Shafa Page 163
    Background and Objective
    In educational systems، evaluation is considered as one of the key elements. The evaluation of university students on the educational processes is of specific value. There has been no study on the evaluation of the Neurology Department، Kerman University of Medical Sciences، Iran، through carrying out a poll. Therefore، we intended to improve the quality of education in the department through evaluation.
    Methods
    From among the medical students admitted in 2007 in Kerman University of Medical Sciences، Iran، 67 students participated in the present study. The questionnaire used was prepared according to reliable sources and the professors’ points of view، and considered validity and reliability. The questionnaire’s data was entered into SPSS، and it was statistically analyzed through descriptive and analytical statistical methods.
    Results
    63 students (94%) rated the methodology of the professors of the ward، and 62 students (92. 5%) rated the methodology of the professors of theoretical courses a moderate or high score. 65 students’ (97%) evaluation of good behavior of professors with students was moderate or high. In terms of efficiency، 35 students (52. 2%) rated morning reports، 28 students (41. 7%) rated weekly conferences، and 18 students (26. 8%) rated journals a moderate to high score.
    Conclusion
    According to the medical student’s opinion، the neurology department has a good position in general standards of medical education، ethics، and regulation. However، it has to reconsider some parts of educational procedures such as conferences and journal clubs which are held in collaboration with the residents.
    Keywords: Medical students, Evaluation, Neurology
  • Maryam Esmaeili, Sina Valiee, Zohreh Parsa, Yekta, Abbas Ebadi Page 170
    Background and Objective
    Effective bedside care is the main objective of nursing education. Correct clinical evaluation of students has been one of the toughest tasks for clinical nursing lecturers. The objective of this study was the translation and psychometric evaluation of the clinical performance assessment scale among nursing students in Iran.
    Methods
    This cross-sectional study was conducted with the objective of validating the Iranian version of the nursing students’ performance scale within the clinical setting. The scale was translated from English into Persian by the backward and forward method. Its face and content validities were determined. 2 items was added in the content and face validity process. In order to determine the construct validity، exploratory factor analysis by convenience sampling method was carried out on 275 senior nursing students within clinical educational settings for 5 months. Evaluation was conducted according to this scale. Cronbach’s alpha coefficient was used to measure internal consistency.
    Results
    The mean and standard deviation of students’ scores was 63. 98 ± 13. 35. Factor analysis indicated the extraction of three factors: the nursing process (10 items، eigenvalue 8. 99)، professional behaviors (16 items، eigenvalue 7. 97)، and technical skills (2 items، eigenvalue 2. 03). The reliability of the scale obtained by Cronbach’s alpha coefficient was 0. 92.
    Conclusion
    The results of psychometric evaluation of the clinical performance assessment scale vindicated the reliability and validity of this scale and the potential for using this instrument in the nursing education field in Iran. However، the inclusion of the technical skills factor would need further balancing and expansion.
    Keywords: Clinical practice, Nursing student, Education, Evaluation