فهرست مطالب

مطالعات معماری ایران - سال دوم شماره 3 (بهار و تابستان 1392)
  • سال دوم شماره 3 (بهار و تابستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/06/25
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد علی آبادی صفحه 7
    گوناگون شدن پدیداری جوهره واحد عقلی و یا علمی در آثار (یا صورت های کالبدمند آن جوهره عقلی) در هر یک از ادوار به هم پیوسته تاریخ، موضوع کلی این مقاله است. در این نوشتار برآنیم تا از منظر تفکر توحیدی اسلام و در بستری نزدیک به گویش فلسفی آن بگوییم که هر موجود شاخصی و از جمله هر اثر شاخص و منحصربه فرد از مجموعه آثار زیبا و پسندیده معماری تنها و تنها در دوره زمانی مشخص و مخصوص به خود از طول تاریخ، اثری بایسته و شایسته است، و کاری است کاملا به جا، به موقع و قانون مدار؛ بنابراین نیک و پسندیده که با هندسه ای مشخص و متعین به حدود کمی و کیفی خاص که در موقعیت زمانی و مکانی منحصربه فرد و لذا تکرار ناشدنی در صفحه آیینه وار جهان گذران (و لحظه به لحظه نو شونده) ظاهر و پدیدار می گردد. پس باید حواسمان کاملا جمع باشد که هرگز نباید همان کار (به تمامی و یا حتی بخشی از بخش های آن) در ادوار و زمان های بعدی تاریخ (آن هم به ناشایسته ترین صورت ممکن و ناشیانه ترین و غیرحقیقی ترین نوع از تقلید ظاهری صرف) عینا تکرار و یا کپی سازی شود؛ به عبارت روشن تر، می خواهیم این فکر اصیل و بلکه اصل خلاف ناپذیر اسلام توحیدمحور را در گوش برخی خفتگان و غفلت زدگان بخوانیم و یادآوری کنیم که هستی (با همه اجزای به ظاهر متعدد و متکثر و مستقل از یکدیگر آن، که بعضا در ادوار گوناگون تاریخ زمین در گستره ای از ازل تا ابد، پدیدار و ناپدید شده اند) حقیقتی است واحد، کتاب مانند و متحدالاجزا، برقرار و باقی و در عین حال پوینده ای کمال محور، به گونه ای که نه هرگز موجودی (به حقیقت) از مجموعه موجودات به‎هم وابسته و درهم تنیده آن معدوم می شود (و یا به عبارتی، به تمامی به عدم مطلق می رود)، و نه معدومی (یا چیزی که موجود نیست، و به عبارتی، عدمی مطلق است) در مجموعه هستی موجود می گردد (اگرچه به حسب ظاهر از میان رفته و جایش را به موجود و یا پدیده ای دیگر داده باشد)؛ بنابراین (مانند وظیفه ای که در قبال حفاظت از کلیات و جزئیات یک کتاب واحد، با شخصیت منحصربه فرد، با هویت و البته نظام مند داریم) هرگز نمی توان و نباید بخشی از آن را جابه جا و یا تکرار، و به عبارتی، کپی سازی کرد؛ به عبارت روشن تر، موجودیت یافتن (یا همان پدیدارشدن صورت کالبدمند) یک اثر هنری و یا معماری (با تمام ویژگی های کیفی و کمی اش) در مرحله ای خاص از مراحل زمان، ترکیبی اتحادی و جدایی ناپذیر با آن مرحله دارند، به گونه ای که هرگونه تصور جدایی میان مجموعه هستی و آن اثر و مرحله ویژه زمانی اش مساوی با عدم (یا همان «نبودن») آن شیء در آن زمان (و بنابراین، ناقص دیدن هستی) است. در واقع امر، این حقیقت عقلانی و عین ثابت هر شیء است که به سبب اصل زندگی، پویندگی و صیرورت کمال محور مجموعه متحدالاجزای آفرینش، در طول بستر زمان حرکت می کند، و از نظر پدیداری و آشکاری صوری بر پرده عالم امکان و یا صفحه وجود تحول و دگرگونی می پذیرد. لذا حقیقت عقلانی یک شیء در زمان خود و نسبت به زمان های قبل و بعد از زمان خود، همواره موجود و بلکه موجودی ثابت بوده، و توسط معمار مسلمان نیز باید ثابت دانسته و دیده شود.
    کلیدواژگان: وحدت ذاتی هستی، مرحله تاریخ هر شیء، بر حق بودن هستی هر شیء، یوم الله هستی هر شیء
  • حمیدرضا پیشوایی*، مهرداد قیومی بیدهندی صفحه 17
    مولوی، معمار یا نظریه پرداز معماری نبوده است؛ اما در مثنوی به سبب های گوناگون، به تصریح یا به تلویح، به عمد یا غیرعمد، به معماری توجه کرده است. این را می شود در چند مرتبه مشاهده کرد: خبر دادن از عالم معماری که در آن می زیسته است؛ به کار بردن صورت های معماریانه خیال در سخن؛ برقرار کردن نسبت میان معماری و هستی؛ پیش نهادن نظرهای کلی، که به معماری هم قابل تعمیم است؛ دعوت به ذکر خدا به واسطه معماری. در این مقاله کوشیده ایم، به روش تفسیر متن با متن، شان معماری را از خلال ابیات مثنوی دریابیم. این کار را در مراتب یادشده و در جهت پاسخ گویی به چند پرسش اصلی انجام داده ایم: نسبت معماری با هنر و صنعت و پیشه؛ تجلی معماری در زبان مثنوی؛ نسبت معمار با خیال؛ ویرانی در برابر آبادانی؛ تجلی جهان معماری مولوی در آثار و مناقب نامه هایش؛ ویژگی های مادی و غیرمادی مکان مطلوب؛ معماری در مقام واسطه ذکر.
    کلیدواژگان: مولوی، مثنوی معنوی، منابع تاریخ معماری ایران، حکمت معماری اسلامی، نظریه معماری، تاریخ معماری
  • محمد مهدی هوشیاری*، حسین پورنادری، سید مرتضی فرشته نژاد صفحه 37
    اگرچه آگاهی اندکی از وضعیت فراگیری دانش در ایران پیش از اسلام در دست می باشد، با ورود اسلام به ایران، دانش اندوزی که این بار با دین پیوندی مستحکم داشت، در این سرزمین به شکوفایی می رسد. بر اساس سنت وعظ و خطابه پیامبر(ص) به یارانش، نخستین مکانی که در سده های نخستین اسلامی به منظور آموزش مورد استفاده قرار می گرفت، مسجد بود. با اینکه در دوره های بعد، مدارس مستقل به وجود آمدند، به دلیل آموزش دینی مدارس، دوباره پیوند مسجد و مدرسه به گونه های مختلف شکل می گیرد و مسجد مدرسه در معماری اسلامی مطرح می شود، اما به این گونه معماری تاکنون بسیار کم پرداخته شده است. اینکه دو فضای آموزشی و نیایشی در دوره-های مختلف معماری اسلامی ایران چگونه با یکدیگر ارتباط داشته-اند، و مسجد مدرسه چه ویژگی هایی دارد که از دیگر گونه های ترکیبی متمایز می شود، به طور دقیق و کامل شناخته شده نیست. شناخت چگونگی پیوند این دو فضا در دوره های مختلف مد نظر این پژوهش است و اینکه این پیوند چه گونه هایی را دربرداشته ودر کدام یک از این گونه ها ارتباط میان فضای آموزشی و نیایشی کامل تر برقرار می شود که بتوان واژه مسجد مدرسه را برای آن به کار برد؛ بنابراین در این نوشتار، سیر تحول ارتباط میان فضای آموزشی و نیایشی و گونه های مختلف ساختارهای فضایی آن در معماری اسلامی ایران مورد بررسی قرار می گیرد. این پژوهش از نوع کاربردی و توسعه ای بوده و در آن از مطالعات کتابخانه ای و میدانی بهره گرفته شده است. در پایان، گونه های مختلف فضاهای ترکیبی آموزشی و نیایشی به ترتیب بیان می گردد و بر اساس جدول-های مربوط، دسته بندی شده و کامل ترین آن ها با معیارهای مطرح شده در نوشتار به عنوان مسجد مدرسه شناخته می شود. مسجد حکیم اصفهان به عنوان نخستین بنایی دانسته می شود که در آن، دو فضا به طور کامل ترکیب گردیده و در دسته بندی های پایانی، روند تکاملی ترکیب دو فضای آموزشی و نیایشی در معماری اسلامی ایران تا ساخت گونه مسجد مدرسه و فراوانی آن در دوره قاجار نشان داده می شود.
    کلیدواژگان: مسجد، مدرسه، گونه شناسی، فضای آموزشی، فضای نیایشی
  • اصغر محمدمرادی*، مهرزاد پرهیزکاری صفحه 55
    مهمان خانه بزرگ قزوین را می توان اولین هتل ایرانی معرفی کرد که دارای امکاناتی فراتر از زمان خود بود. این بنای ممتاز در سال 1297 هجری قمری/ 1259 هجری شمسی با منظمات دیگری همانند چاپارخانه و پست خانه، جزء مجموعه دولتی ساخته شد و هدف از ساخت آن، ایجاد رفاه لازم برای سفیران و مسافران خارجی در بدو ورود به پایتخت بود. بنای مذکور در انتهای خیابان ساخته شده متعلق به دوره صفویه، مقابل سردر ورودی دولتخانه صفوی قرار داشت و در دوره پهلوی اول هنگام امتداد آن خیابان، تخریب شد. با تخریب مهمان خانه و بیشتر شدن وسعت خیابان، ضمن از دست رفتن یکی از بناهای تاریخی ارزشمند ایران، فضای تعریف شده خیابان صفوی (سپه/ شهدا کنونی) که تا قبل از این، مهم ترین فضای اجتماعی و تفرج گاهی شهر به شمار می رفت، به خیابانی برای تردد خودرو تغییر یافت. احیای مهمان خانه قزوین، ضمن بیان ارزش های معماری این بنای از دست رفته، نقش مهمی در بازآفرینی هویت فضای شهری خیابان صفوی به عنوان بخشی از بافت تاریخی شهر قزوین دارد. رویکردهای مختلف احیای مهمان خانه قزوین در ضمن مسائل و معضلات موجود، هدف مقاله حاضر را رقم می زند. در این باره، ابتدا به معرفی بنا و ارزش های مهمان خانه قزوین پرداخته شده و سپس به روش های احیای بنا و بررسی نتایج به دست آمده می پردازد و در انتها پیشنهاد اجرایی را جهت احیای مهمان خانه طرح می کند. بخش معرفی بنا بر پژوهش های کتابخانه ای و میدانی استوار است که قبلا انجام پذیرفته و منتشر شده است و بخش رویکردهای احیا منطبق بر منشورهای جهانی تدوین گشته است. تلاش مقاله ضمن بیان و بررسی دقیق، ارائه راهکار اجرایی در پاسخ به مسئله است.
    کلیدواژگان: مهمان خانه قزوین، خیابان سپه، احیا
  • سید غلامرضا اسلامی، احسان درری جبروتی* صفحه 67
    مقاله حاضر، به اهمیت توجه همه جانبه به عوامل طراحی می پردازد. این مقاله ابتدا به معرفی فاصله میان میزان و سطح توانمندی های شکل گرفته در محیط های دانشگاهی با توانمندی های مورد انتظار از فارغ التحصیلان در فضای حرفه ای می پردازد و در ادامه، یکی از عوامل این نقیصه را در نظر نگرفتن بخش یا بخشهایی از عوامل و متغیرها معرفی می کند. مطلب دیگر، تعاملی است که میان ارکان مختلف عوامل طراحی رخ می دهد. ارتباط میان موضوع های مختلف طراحی، ویژگی های طراحی و بستر طرح با روش طراحی و در نهایت، تاثیرگذاری و تاثیرپذیری آن ها از یکدیگر، ساختار پیچیده ای را می سازد که توجه به آن اجتناب ناپذیر است. مدیریت فرآیند طراحی باعث می گردد طراحان بتوانند نظام مندتر به فعالیت طراحی بپردازند. در این باره، شاخص ها به عنوان ابزار ارزیابی روند طراحی و معیارها به عنوان مبنای ارزشیابی محصول طراحی و مقایسه آن با دیگر محصولات، ابزارهایی هستند که طراحان و ناظران می توانند از آن ها برای کنترل و مدیریت فرآیند طراحی و کیفیت طرح استفاده کنند. همچنین روش های تحلیل فرآیند ارزیابی که به فضای مسئله معماری به صورت شبکه و ماتریس می نگرند، امکاناتی هستند که امروزه تحلیل معیارها و زیرمعیارهای متعدد و پیچیده را میسر می کنند. این تحقیق از نوع تحقیق توصیفی تحلیلی است و از نظر کمی و کیفی بودن، یک تحقیق کیفی محسوب می شود. روش تحقیق این پژوهش، روش «استدلال منطقی» است که در آن، از راهبردهای طرح تحقیق «نظریه برخاسته از داده ها» و نیز راهبرد «مدل سازی مفهومی» استفاده شده است. در پایان این مقاله، مدلی مطرح می شود که در آن، رابطه ای بر مبنای فضای منطق فازی میان ارکان مختلف تاثیرگذار بر فضای مسئله معماری مطرح می گردد. این فضا دارای ارکانی شامل اصول، دامنه و بستر طرح از یک طرف، و ویژگی ها و عوامل طبقه بندی شده بر مبنای «موضوعات» از طرف دیگر است. تلاش بر این است تا از این طریق به این پرسش اساسی پاسخ داده شود که چگونه می توان با شناسایی و تحلیل و ارزیابی مناسب و جامع عوامل طراحی، فاصله میان قابلیت های فارغ التحصیلان را با آنچه از آن ها در محیط حرفهای انتظار میرود، بهبود بخشید.
    کلیدواژگان: عوامل طراحی، دامنه، مقولات و موضوعات معماری، شاخص ها و معیارها، ارزیابی و ارزشیابی
  • محمد نیک کار، عیسی حجت، عباسعلی ایزدی صفحه 85
    با گسترش روابط ایران و غرب از اوایل سده چهاردهم هجری شمسی، تغییرات گسترده ای در ساختار اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و آموزشی به وجود آمد. همگام با این تحولات، روند آموزش معماری نیز تحت تاثیر قرار گرفت، و آموزش سنتی و شیوه استاد شاگردی، جای خود را به آموزش امروزی و شیوه دانشگاهی (آکادمیک) داد. از سال 1378، اعمال بازنگری ها و تصمیمات شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم، سطح رشته معماری را ازکارشناسی ارشد پیوسته به کارشناسی پیوسته تغییر داد و کنکور اختصاصی ورود به رشته معماری برداشته شد. کاهش شناخت نسبی داوطلبان از این رشته، بروز بی انگیزگی و یا کاهش انگیزه دانشجویان و به خصوص نوآموزان معماری نسبت به رشته و کار خود، از پیامدهای این بازنگری است؛ از آنجا که بی انگیزگی نوآموزان معماری در حال تبدیل شدن به یکی از دغدغه های آموزش معماری است، ضرورت پرداختن به دلایل پیدایش، و روش های کاهش بی انگیزگی و برطرف کردن آن احساس می شود. این نوشتار بر این باور است که توجه مربی به اهدافی که وی برای دانشجویان تعریف می کند و همچنین آنچه ایشان به عنوان هدف برای خود برمی گزینند، در ایجاد انگیزش در دانشجوی معماری، نقش ویژه ای ایفا می کند. هدف این پژوهش، آن است که بر پایه «سازه هدف» (به عنوان یکی از سازه های انگیزشی در علم روان شناسی تربیتی) و بررسی متون موجود در این حوزه، کاربست های آموزشی معمارانه ای را در راستای ایجاد انگیزش در نوآموزان معماری به همراه برخی مصادیق آموزشی آن ارائه کند. در این پژوهش، از روش تحقیق پیمایشی استفاده شده است. کاربست ها و مصادیق ارائه شده (به عنوان یافته های اصلی این پژوهش) در قالب یک پرسش نامه با استفاده از روش دلفی، به نظرخواهی از دوازده نفر از خبرگان آموزش معماری گذاشته شد، که کلیه کاربست ها با اتفاق نظر پذیرفته شدند (برای تحلیل پرسش نامه ها و رسیدن به نتیجه اتفاق نظر، از آزمون فریدمن استفاده شد). نتایج این پژوهش شامل 18 کاربست است که این کاربست ها بر اساس «نظریه تعیین هدف»، «نظریه گرایش به هدف»، و «نظریه انگیزش تسلط» به دست آمده است.
    کلیدواژگان: آموزش معماری، انگیزش، اهداف تسلط و عملکرد، کاربست های آموزشی، مصادیق معماری
  • محسن فیضی*، علی اسدپور صفحه 107
    ساختمان های بلند شهری به واسطه ظرفیت نشانه ای خود، نقش مهمی در خلق تصویر ذهنی شهروندان از شهر دارند. پژوهش حاضر به بررسی ادراک شهروندان از منظر هتل چمران که در حال حاضر با ارتفاع 110 متر بلندترین ساختمان شیراز است، می پردازد. در این پژوهش از راهبرد اسنادی در بخش نظری و راهبرد پیمایش اجتماعی استفاده شده است. تاکید این نوشتار بر وجوه معنایی و بصری منظر این بنا در ادراک شهروندان بوده و در بخش های متعدد شناختی، احساسی، تفسیری و ارزش گذاری ارزیابی شده است. جامعه آماری شامل 100 نفر (به نسبت برابر از هر دو جنیست) بوده که به روش تصادفی، انتخاب و پرسشنامه ای شامل سوالات باز و بسته بین آنان توزیع گردیده و تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS (نسخه 19) انجام شده است. در ادامه، ضرایب همبستگی اسپیرمن میان مولفه های ادارکی مورد استخراج و ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهند که «بدیع بودن ارتفاع هتل» در شهر، عامل اصلی توجه و احساس خوشایند مردم دانسته می شود که بیشتر تحت تاثیر بعد حسی ادراک بوده و پس از مدتی، اثر آن کمرنگ خواهد شد. به سبب ظرفیت پایین طراحی و منظر هتل، ابعاد شناختی، تفسیری و ارزش گذاری ادراک، کمتر مورد اشاره پرسش شوندگان قرار دارند، لذا راهکارهایی برای ارتقای ادراک شهروندان در سایر پروژه های بلندمرتبه سازی شهر در چهار دسته به شرح زیر پیشنهاد شده است: الف) توجه بیشتر به جنبه های نوآورانه و خلاقانه در طراحی کالبدی ساختمان های مرتفع از نظر فرم خارجی و ترکیب بندی اجزای آن؛ ب) استفاده از مصالح با ترکیب بندی و رنگ بندی متنوع و خلاقانه در طراحی نما که می تواند به ادراک مردم از ساختمان های بلند کمک فراوانی نماید؛ ج) هماهنگی بصری با بافت طبیعی و فیزیکی شهر به سبب عدم ارتباط معناداری ادراک زیباشناختی با تضاد و تمایز؛ د) حفظ معانی و مفاهیم قابل فهم و هویت بناهای بلند، و اجتناب از احداث بناهای فاقد معنی و هویت مناسب متناسب با جنبه های نمادین و نمایه ای وجه نشانه ای ساختمان ها.
    کلیدواژگان: ساختمان های بلند، پیمایش اجتماعی، ادراک، هتل چمران، شیراز
|
  • Mohammad Aliabadi* Page 7
    Continuous change of appearance of the unity of essential reason of the architecture of one nation at the physical body of buildings (or accidental features and forms) at the regular connected periods of the history is the main subject of this article. We are proposed to say (from the unitary view of the Islamic doctrine، and throughout a closed style of its philosophical expression) that: every being in the universe، or even every great and unique architectural monument، is accurate، on time and regular، properly placed، and reasonably identified، and in decision، good and perfectly responsive، only at the limited duration of its own integrated cultural، educational، economical and technical time and life. In other words، and looking at the universal complementary and harmonizing order of life، in every relevant subject، and from both the quantitative and qualitative points of view، the defined systemic structure of cultural، educational، functional، economical، technical and formal geometry of every good building is only properly identified and responsive، when it is designed، placed، oriented، built and appeared in its own proper place and unique time. And then، we should be recognized that such a building of last (with its exact functional، geometrical and other specific cultural and … feature) never be allowable to be (completely or partly) built again in any other places and times of the present or future، (especially، in the most probable unreal and inappropriate form، measure and function). In a more clear and defined saying، we are going to talk about a noble principle (or even a certain rule) of unitary doctrine of Islam، and remember it to the some asleep، neglectful or careless architects and master managers and directors of culture of a nation، that: the universe (including its outwardly numerous، multiple and individual parts and organs which have been come into existence and disappeared، in an eternal and unlimited duration of time and an indefinite expansion of place) is a unique and alive truth and a book – form reality by an united structure and integrated parts and completing organs، from which، anything can be omitted or added completely and all of a sudden. And even the apparently omitted and replaced parts or dead organs have never been actually missed from the whole and timeless life of the universe، or absent or ineffective in every momentary act of the entire system and it’s including operating parts and organs. And then، (in an exact similar responsibility of every person on the subject of keeping any book’s ordered structure and it’s including parts، phrases and even singular words) we cannot and not to be reasonably allowed and morally permitted to unconscious and unaware change، omit، add، copy، repeat or replace any small، tiny and apparently unimportant or big and especially chief part of our surrounding environment (including its architectural elements and buildings). In response to the question of the reason of correctness of any reasonable change or creating new buildings in an existing planned site، we say that، respecting the unitary essence and infinity of the Reason’ life and also the Oneness and Unity of all of the apparently individual reasonable decisions، plans and acts، every new (but knowledgeable and in balance) act، eternally has been exactly looked and calculated in the pre existent orderly and completing presented system of universe. In other words، every art and architecture’ coming into existence (it’s becoming materialize or appear، with its all quantitative and qualitative specific adjectives) in a particular period of time and in an orderly environment، has an undividable unity and unbroken relationship with that period and environment، in such a way that every probable imagination of any kind of division and separation between them is equal with their incompletion and existence’ breakdown. Indeed، it is the reasonable essence and unchangeable reality of everything that (relating to the Life، process of penetrating and completion of the united collection of creation move through the river bed of time and place and in every moment، and on the sensible appearance’ screen، has an unbroken complementary course of change in both qualitative and quantitative accidental features. And therefore، the knowledgeable essence of a thing، in relating to its own time and place، and in relation with past and feature، remains everlasting and unchangeable، and so it must be recognized such a perpetual part of the involved site by the Moslem architects in their new designs and building projects.
    Keywords: essential unity of existence_historical period of time of a thing_truthful being of existence_Godly (or knowledgeable) existence of a thing
  • Hamid Reza Pishvaie*, Hamid Reza Pishvaie Page 17
    Rumi was not an architect or architectural theorician. However in his Mathnawi، he dealt in architecture، explicitly or implicitly، intentionally or unintentionally. It can be seen in Mathnawi in diferrent levels: when he talks about the built environment in which he used to live; when he uses architecture elements and spaces as figure of speech; when he borrows an architectural metaphor in talking about the universe; when he proposes general theories which can be applied to architecture too; and finally when he uses architecture as a vehicle for the remembrance of God (zikr). In this article we try to understand the status of architecture in Mathnawi through the text itself. We do this in the mentioned levels، on these topics: the relation between architecture، art، and craft; architecture as revealed in Mathnawi language; the relation between architects and imagination; construction versus destruction; material and immaterial charachteristics of ideal space; and architecture as a vehicle for the remembrance of God.
    Keywords: Rumi's Mathnawi, sources of Iran's history of architecture, the mystical mases of Islamic architecture, architectural theory, architectural history
  • Mahdi Hooshyari*, Hossein Pournaderi, Morteza Fereshteh Nejad Page 37
    Scientific education had been prevalent in Iran from many times ago. Although there are limited information of learning situation in pre-Islamic Iran، after Islam conquest the acquisition of knowledge which had a great correlation with religion flourished in Iran. According to the Prophet’s tradition of sermons to his followers، the first place which was used for educational purposes in the first Islamic centuries was mosque. Although the independent madrasa was created in the next periods، the correlation between mosque and madrasa was again formed for their religious education and therefore masjid-madrasa was introduced in Islamic architecture. But this type of architecture has been less studied، so that the features of a masjid- madrasa and the different types of educational and devotional combinations in different eras of Iranian Islamic architecture is not clearly and exactly known. Recognition of this correlation in different periods of the Islamic architecture of Iran is considered in this paper and to know which type has the most correlation between educational and devotional spaces which the term Masjid-madrasa can be used for. Evolution of the correlation between educational and devotional spaces and different types of spatial structures of the correlation in different periods of Iranian Islamic architecture has been considered in the paper. The research is an applied and developmental one and library and field studies have been used. At the end، different combination types of educational and devotional spaces are understood and categorized according to presented charts and finally the most complete form based on presented criterions in the paper is recognized as masjid- madrasa. Isfahan Hakim mosque is found as a prototype and in the final categorizations the evolutional process in Iranian architecture can be easily seen from the first to the culmination of masjid-madrasa building during Qajar era.
    Keywords: Masjid, Madrasa, typology, educational space, devotional space
  • Asghar Mohammad Moradi*, Mehrzad Parhizkari Page 55
    Nasser al-Din Shah ordered the Qazvin Hotel (which was used in 1297 AH) to be built by Agha Bagher Arbab. Agha Bagher has become the governor of Qazvin under the name of Sa’d al-Saltane. This Hotel was the first modern hotel in Iran which has been modeled from European hotels and has been built to accommodate the ambassadors and envoys. It was a part of Europe Way Project. Qazvin Hotel is of high level of giving services and preparing facilities to the passengers، which is after 130 years comparable to the contemporary hotels. Restoration of this hotel، in addition to rehabilitation of a historical monument in the modern architecture turns in Iran، will play an important role in rehabilitating the Sepah Avenue in Qazvin.
    Keywords: Qazvin Hotel, Sepah Avenue, hotel, rehabilitation
  • Sayed Gholamreza Eslami, Ehsan Dorari Jabarooti* Page 67
    This paper investigates design factors and the interaction that occurs between the different elements of the design process. Here، at the beginning، the gap created between the level and the extent of capabilities formed in university environments was compared with capabilities expected from graduated people in their professional environments and In continuation، ignoring some parts of the related factors and variables is considered one element of this fault. The relationship between different issues of the design، the properties of the final product، the context in which it sits، the design process and its various sources of inspiration، all contribute to a complex structure that becomes an inevitable subject of carful study. Undoubtedly the management of design process helps designers to perform more systematically. In this context، indicators as tools for assessing the design process and criteria as tools for the evaluation of the design products are factors to allow designers (and others) to manage and control the quality of design. The methods of the evaluation process analysis witch consider the architectural problem space as a network and matrix are some tools that help for analyzing multiple and complex criteria and sub criteria. The method of research in this paper is based on a «logical reasoning» which utilized guidelines of a research design entitled «grounded Theory» and «Model Simulation». At the end of this manuscript، a new model was expressed which discusses a relationship based on the «fuzzy logic environment» among various elements of the «architectural problem space». This environment contains elements such as the principles، range and media of a design and the specifications and factors categorized based on the subject. The objective of this work is to find a response for this fundamental question that how it is possible to improve the capabilities of graduated peoples in their professional environment by identification، analysis and suitable assessment of design factors.
    Keywords: design factors, domain, architectural issues, indicators, criteria, counting, evaluating
  • Mohammad Nikkar, Eesa Hojat, Abbas Ali Izadi Page 85
    Development of Iran’s foreign affairs in the early 1300s Shamsi resulted in many changes in the structure of society، culture، politics and education. Along with these developments، architecture education has changed from traditional to academic. In1378 Shamsi، Supreme Council of Education changed the degree from integrated masters to undergraduate and post graduate and eliminated special entrance exam. These changes resulted in lack of proper understanding of candidates about architecture as a major and lack or loss of motivation about major and work among students specially novice. Since this issue has become one of the major concerns of architecture education، it is necessary to study reasons of its occurrence and find ways to increase motivation and resolve the issue. Teachers and students proper “goal” setting is deemed to be conducive in generating motivation in students. Based on “goals construct” and through studying and reviewing literature in the field of educational psychology and examining its general educational applications، this research is to propose some architectural applications and educational examples in regard to generating and increasing motivation in novice architecture students. The research method was survey. These applications، as a main result of the study، have been put together in a questionnaire which is then distributed among 12 architecture experts to collect their points of view. The method was Delphi. Experts’ ideas were analyzed by Fridman test. Results showed that all respondents had consensus about proposed applications. The result of this study includes eighteen applications which were formulated based on the context of three theories namely، «goal setting theory»، «goal orientation theory» and «mastery motivation theory».
    Keywords: architecture education, motivation, mastery, performance goals, architectural educational applications, architectural samples
  • Mohsen Faizi*, Ali Asadpour Page 107
    Urban high buildings due to their potential have a great role in creating a mental image of citizens of the city. This article analysed the social perception of residence toward Shiraz Chamran Hotel. The Hotel is the tallest building of the city with height of 110 meters. In the study، theory and strategy of research framework conducted from documents and library study and the second part of the paper used case study with social survey strategy. This paper focuses on semantic and visual aspects of the building scape in the citizen’s preference. And their perceptions of various aspects of cognitive، emotional، interpretation and evaluation are evaluated. The study population consisted of 100 patients (equal proportions of both gender) was randomly selected. The questionnaire included open and closed were distributed among them. Data analysis has been done on SPSS software (version 19). Spearman correlation coefficients between the survey questions have been calculated. Thus، the unprecedented height of the Hotel in the city is the main factor of the pleasant feeling of the citizens which more influenced by sensory perception and its effects will fade after a while. Due to the low capacity of the hotel، cognitive aspects، interpretation and evaluation of the perception of respondents is less. So، guidelines for the development of other high-rise projects have been proposed as below: A) Paying more attention to the innovative and creative aspects of the framework design of tall buildings in the external form and composition of its components; B) Uses of materials with different colors and creative compositions in facade design that can be contributed to the public perception of tall buildings; C) Preparing more visual harmony with the natural and physical fabric of the city due to the lack of correlation with aesthetic perception and contrast differentiation; D) maintaining the identity & understandable concepts in tall buildings and avoid buildings constructed without proper identification with aspects of meaning and symbolic.
    Keywords: tall buildings, social survey, perception, Chamran hotel, Shiraz