فهرست مطالب

  • سال یازدهم شماره 17 (پاییز 1392)
  • بهای روی جلد: 40,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1392/09/28
  • تعداد عناوین: 8
|
  • عطاالله کوپال* صفحه 1
    ردیف در شعر پارسی از دیرباز تا امروز همواره در خلق موسیقی بیرونی شعر، نقش آفرین بوده است. بسیاری از زیباترین غزل های سعدی، مولانا و حافظ غزل های مردفند. از طریق بررسی ردیف های شعر شاعران، می توان دریافت که آنها کدام عناصر نحوی زبان را برای تکرار در ردیف، مورد تاکید قرار می داده اند. استاد شهریار در غزل های خود، گاهی اسم، گاهی حرف، گاهی ضمیر و گاه فعل یا صفت را به عنوان ردیف به کار برده است. این تحقیق، ردیف های غزل شهریار را در جدول های ویژه ای طبقه بندی می کند و به بررسی نقش و کارکرد دستوری آنها در هر بیت می پردازد. و به این نتیجه رسیده است که شهریار در مصراع های زوج این غزل هاش از زبانی دشوار استفاده نکرده است و از کاربرد اسم در جایگاه ردیف پرهیز کرده و فعل های مرکب او در جایگاه ردیف اغلب ساده هستند و نهایت آن که ردیف در شعر شهریار در خدمت ساده سازی و زیبایی شعر و دل پذیری موسیقی آن قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: استاد شهریار، غزل، موسیقی شعر، ردیف، دستور زبان فارسی
  • علی دهقان، حسین رزیفام صفحه 31
    ایماژیسم یا تصویرگرایی، اساس شعر را تصویر موجز، دقیق و واضح می دانست، استفاده از شعر آزاد، کاربرد زبان نزدیک به گفتار روزمره و دوری از موعظه گری لفاظانه اساس آن بود. ایماژیست ها به هایکو، شعرهای کوتاه و غنایی ژاپنی هم به دلیل بیان موجز و دقیقش از اشیا و صحنه های طبیعت، توجه داشتند. شمس لنگرودی به عنوان یکی از اثرگذار ترین سپیدسرایان معاصر پس از شاملو شعر خود را شعر اشیا نامیده است. شعری که اغلب، فاقد اندیشه خاص و ایدئولوژی می باشد و با کمک تصویرسازی، از آرمان فاصله گرفته است. این نوع شعر می تواند مانند یک قطعه عکس، قابل تحسین باشد و چون یکی از خصیصه های شعر ایماژ، تاویل پذیری است، شعر تصویر شمس نیز تاویل پذیر است. هدف این پژوهش نیز نشان دادن شگردهای او در تصویرگری بدون استفاده از صور خیال است. با مطالعه آثار وی، می توان به این نتیجه رسید که او از سبک هندی، هایکو و کاریکلماتور، مولفه مشترک ایماژ را اخذ کرده است تا اندکی متفاوت از مکتب ایماژیسم اروپایی، به سبک خود تشخص بخشد. البته در این فرآیند از تعریف کلاسیک صور خیال عدول کرده، تصویرسازی را بدون به کارگیری ابزارهای خیال انگیز قدیمی تجربه نموده است.
    کلیدواژگان: تصویرگری، سبک هندی، هایکو، پست مدرنیسم، کاریکلماتور، شعر معاصر
  • ناصر کاظم خانلو، بهناز علی میرزایی، طیبه شفیعی نیکخواه صفحه 59
    مهارت و استادی شهریار در غزل فارسی، همواره از جهات گوناگون مورد بررسی و پژوهش قرار گرفته است؛ از موسیقی و وزن گرفته تا ساختارهای بلاغی و ترکیبات و دقائق دستوری و... در این میان ابیات تخلص شهریار را نیز باید عرصه دیگری از هنرمندی های او دانست.
    در بلاغت و علوم ادبی ما، ارزش زیبایی شناختی تخلص (در معنای نام شاعرانه) مجهول باقی مانده است. البته این بدان معنا نیست که شاعران بزرگ از ماهیت و ارزش تخلص غافل بوده اند، بلکه قراین نشان می دهد شاعران بزرگی همچون شهریار، چه در انتخاب تخلص و چه در کاربرد آن معیارهایی داشته اند. کشف این معیارها نه تنها ارزش و ماهیت تخلص را آشکار می کند بلکه به سبک شناسی شعر شاعر نیز کمک می کند. به نظر می رسد بهترین تخلص، تخلصی است که دارای سه ویژگی ای هام سازی (آرایه پردازی)، پنهان بودن و مضمون آفرینی باشد.
    کلیدواژگان: شهریار، تخلص، شبه تخلص، بیت پایانی
  • محمدجلیل بهادری، علی اکبر شیری صفحه 87
    وجود رابطه طبیعی میان آواها (واج ها) و معنا و مفهوم، از نظریه هایی است که توسط برخی زبان شناسان مطرح شده است. هدف این جستار، مشخص کردن نقش و مفهوم آوا ها در شعر و ادبیات است. نگارندگان معتقدند که آواها (واج ها) در کنار دیگر عناصر (کلمات، جمله-ها و موسیقی شعر) می توانند در انتقال مفهوم و احساس شاعر موثر باشند. بدین منظور، غزلیات حافظ، جهت مطالعه و بررسی انتخاب شده و ابیاتی که دارای تکرار غیرمعمول آوا (واج) بوده اند، استخراج شده و کارکرد آن آواها (واج ها)، مورد بررسی قرارگرفته و این نتیجه حاصل شده است که تکرار آوا (واج) پنج نقش عمده را در شعر ایفا می کند: 1 انتقال معنا 2 تاکید بر مفهوم اصلی 3 انتقال احساس 4 افزایش موسیقی 5 ایجاد انسجام
    کلیدواژگان: آوا، واج، واج آرایی، معنا و مفهوم
  • حسین آذرپیوند صفحه 115
    شاعران بزرگ با استفاده از واژه هایی که در اختیار همه اهالی یک زبان است، تصویر های زیبا و بدیعی می آفرینند. واژه ها برای شاعر هم چون رنگ ها برای نقاشان و سنگ ها برای پیکرتراشان است. آثار نقاشان و پیکر تراشان با حس بینایی قابل درک است. اما دنیای تخیل شاعران در بستر واژه ها پنهان است و مهارت زیادی نیاز است تا آن را تماشا کنیم. در این مقاله به مهم ترین ابزار درک جمال شعر اشاره شده است و این نتیجه حاصل آمده است که خواننده شعر برای درک تصاویر و جمال عروس شعر باید به راز و رمزهای هنرآفرینی های شاعران آگاهی یابد و گرنه شعر در نظر او لذت یک نثر ساده را هم نخواهد داشت و دنیای رنگین خیال شاعران برای او بیابانی خشک خواهد بود. نکته دیگر این که این تصویرسازی ها و تخیلات شاعرانه در احیای زبان و توسعه واژگان آن نقش فراوانی دارد.
    کلیدواژگان: جمال شعر، ساختار زبان، کاربرد مجازی واژه ها
  • آزاده کشوردوست صفحه 133
    هدف این پژوهش توصیفی، بررسی انطباق اصول گرایس در داستان سیاوش و مشخص شدن این مساله است که کدام یک از اصول چهارگانه گرایس بیشتر و کدام یک کمتر از همه در این داستان نقض شده است. بررسی مقایسه ای انطباق گفتمان زنان و مردان در داستان سیاوش با اصول گرایس و تعیین این که آیا معنای تلویحی در این پیکره زبانی از نقض اصول گرایس ناشی می شود، از دیگر اهداف این پژوهش بوده است. برای رسیدن به پاسخ پرسش های مطرح شده در این پژوهش که از نوع تحلیل محتوا است، پیکره داستان سیاوش به 13 بخش تقسیم شده و نقض اصول چهارگانه گرایس و همچنین استفاده از موارد کاربردشناختی در تک تک مصرع های هر یک از این بخش ها بررسی و در نهایت این نتایج حاصل شد: اصل روش بیشتر از سایر اصول گرایس نقض شده و نقض این اصل در مواردی اتفاق می افتاد که گوینده از صنعت اغراق، تخفیف، تشبیه یا استعاره استفاده کرده بود. بعد از اصل روش بیشترین موارد نقض به ترتیب مربوط به اصول کیفیت، کمیت و ارتباط بود. همچنین بیشتر موارد نقض اصل کیفیت و روش توسط گوینده مونث صورت گرفته، اصل ارتباط توسط گوینده مذکر نقض شده و رفتار گوینده مذکر و مونث در برابر اصل کمیت یکسان بوده است. معنای تلویحی در این پژوهش نیز از نقض اصل روش ناشی شده است. گوینده مونث نسبت به گوینده مذکر در موارد بیشتری از معنای کاربردشناختی استفاده کرده که عمدتا به دلیل استفاده از صنعت کنایه بوده است.
    کلیدواژگان: اصل کیفیت، اصل کیمت، اصل روش، اصل ارتباط، معنای معناشناختی، معنای کاربردشناختی
  • محمدرضا قاری، کامین عالی پور صفحه 155
    در این پژوهش، نگارنده به بررسی عناصر و کارکردهای زبانی شعر فروغ و تاثیر آنها در برجستگی مفهوم شعر او و القای معنای آن به مخاطب می پردازد و نیز به صورت ضمنی مفهوم رتوریک و بلاغی بودن یک اثر ادبی، نیز به مفهوم امروزی آن نیز مورد بررسی قرار می گیرد و از طرف دیگر دایره کارکردهای زبانی در شعر فروغ و تاثیر آنها در القای مفاهیم گوناگون به مخاطب بررسی می گردد. نکته دیگر در این پژوهش بررسی آن کارکردها از سطح واج، تکواژ، واژه، گروه، سطر تا اپیزودها و حتی یک شعر کامل می باشد و این که آیا شاعر، این عناصر را به صورت خودانگیخته در شعر خود به کار گرفته است یا جنبه خودآگاهی دارند. در بررسی کارکردهای زبانی تکیه بر کارآمد بودن آن کارکردها و اصل رسایی آنهاست؛ بدین مفهوم که آیا این کارکردها رسالت خود را به عنوان عوامل انتقال و القای معنی به نحو احسن انجام داده اند یا خیر.
    کلیدواژگان: عناصر رتوریک (بلاغی)، شعر معاصر، کارکردهای زبانی
  • ماه نظری صفحه 179
    ادبیات، والاترین و عمیق ترین تجربه های عاطفی و مخیل را به مدد واژه ها و تعابیر زیبا باز آفرینی و بیان می کند. در این رهگذر علم بیان یک معنی را به انحای مختلف هنری خلق می کند و با خامه تشبیه و استعاره و مجاز و... معانی واحد را به طرق مختلف به تصویر می کشد و از زندگی، عشق، بهار و خزان، روز و شب، مرگ و نیستی، جنگ و انتقام، پیری و جوانی و... سخن می گوید اما هر بار نامکرر و شنیدنی. دنیای خیالی رودکی هم، پر از شگفتی ها و راز و رمزهای ادبی و هنری است که با قدرت تخیل خویش زلف بنفشه را به دست نوازش گر باد می سپارد و در بیان معجزه آسای خویش، تمام عناصر ناهمگون و متناقض نما را در هم می تند. در این مقاله صور خیال در دیوان رودکی مورد بررسی قرار گرفته است تا بیشتر با فضای اندیشه، زمان، سبک و پسندهای شاعرانه او آشنا شویم.
    کلیدواژگان: شعر، تشبیه، استعاره، مجاز، کنایه
|
  • Dr. Ata Allah Koupal* Page 1
    Rhyme in the Persian poems to give music to a poem has demanded the attention of the men of letters for a long time. Most of the poems by Sa’di, Mowlana, and Hafez are rhymed beautifully. Through the study of rhyming of the poems by the poets w can understand which syntactic element are focused on for rhyming through repetition. Shahriar has used a noun, a letter, a pronoun, averb or an adjective for rhyming. This artical classifies shahriar’s odes rhaymes in a special toble and studies their syntactic functions in every stitch.
    Keywords: shahriar, ode, poetical music, rhyme, Persian grammar
  • Dr. Ali Dehghan, Hosein Zarifam Page 31
    Shams Langroody is the contemporary researcher, writer and Persian speaking Poet that in his poetry age, in addition to investigation about Indian style, has compiled also the book of “an analytical history of new poetry”. Shams langroody with take advantage of these investigations, has altered his poem in a large quantity. He has composed his poem under influence of Indian style, postmodernism Haiku and Carikalematur that we can name his poem “imagine poetry” Shams, in the second half of his poetry age, has gain access to stylistic independence and lingual distinction, that in this language the spoor of all four style if evident in his poem, specially in his new poems.The aim of this essay is showing the presence of this four style: Indian, Imagism Postmodern, Haiku, and Carikalematur by each other side and consequently in langroody’s poem.
    Keywords: Shams langroody, Indian style, Haiku, Postmodernism, Carikalematur
  • Dr. Naser Kazem Khanlou, Behnaz Alimirzaei, Tayyebeh Shfiei Nikkhah Page 59
    The skill and masterhoodness of Sahriar in Persian odes harebeen studies from different perspectives. Ranging from music and meter to the rhetorical constructions, etc, shahriar’s takhallos is another indication of his artifacts. In our rhetorics and literary Sciences, the value of takhallos is left unknown. It doesn’t mean that poets aren’t aware of the nature of the value of takhallo? But there are some guidelines indicating some standards to use takhallos by shahriar. To discover these stradars not only disclose the value and nature of takallos but also helps to know the stulistics of the poet. It seems that the best takhollos is ot three charatristics: ambiguity, to be hidden and implication creating.
    Keywords: shahriar, takhallos, guesi, takhallos, final stitch
  • Dr. Mohammad Jalil Bahadori, Ali Akbar Shiri Page 87
    According to some linguistic theories, there is a natural relation among phones (phonemes), the concept and the meaning. The objective of this study is to clarify the role and the concept of phones in literature and poetry. It is believed that phones (phoneme) along with other elements like; words, lines and the music of poetry can be effective in conveying the meaning and the emotion of a poet. To do so, Hafiz`s lyrics have been selected and studied. Among them, some couplets of having unusual repetition of phones (phonemes) are extracted and their functions have been investigated. As a result, the repetition of phones (phonemes) played five major roles in poetry: 1. the conveying of meaning, 2. the emphasis on main meaning, 3. the conveying of emotion, 4. the increasing of music and 5. Making the cohesion.
    Keywords: Phone, Phoneme, Alliteratio, n, Meaning, Concept
  • Dr. Hosein Azarpeyvand Page 115
    What an impressive and pleasant moment is it when we find ourselves as audience with Hafiz, Sa’di, Mowlavi, Ferdowsi, … and through their poem we observe their impression and imagery world.Using the same words which are available to all the people of a language, the great poets create beautiful and innovative scenes. For a poet, the words are the same as the paints for the artists and the stones for the sculptors.The artists and sculptors works are understandable through visual sense. But the poets’ world of imagery is hidden in between the words, and it requires a great skill to be observed by us. This article illustrates the most important tools in poem aesthetics.
    Keywords: poem aesthetics, the language structure, application of figurative language
  • Azadeh Keshvardoost Page 133
    This descriptive study is due to investigate the adaptation of Grice's cooperative principle in "Siavash" story of "Shahnameh" and identify which of these four principles has been violated most and which of them has been violated least. Comparative investigation of the discourse of male and female speakers and distinguishing wether the implicit meaning in this story is caused by violation of Grice's cooperative principle are other purposes of this study. To answer the questions of this study, the story is devided into 13 sections and violation of Grice's principle and the usage of implicit meaning has been investigated in each of these sections. The study reveals that: the principle of manner has been violated most and after that the violation of Grice principles is respectively related to principles of quality, quantity and relation. The most cases of violation of quality and manner was related to female speaker, the principle of relation has been violated by male speaker and both sexes have similar approach to principle of quantity. The implicit meaning is caused by violation of the principle of manner. The female speaker has used implicit meaning more in comparison with male speaker.
    Keywords: principle of quality, principle of quantity, principle of manner, principle of relation, implicit meaning, semantic meaning
  • Dr. Mohammad Reza Ghari, Kamin Alipour Page 155
    The present article studies the elements and functions of the poem by Farrokhzad and it’s role in foregrounding the poetical concept and its meaning on the reader. It also studies the concept of rhetorics of a literary work in today’s meaning. The scope of language functions from morphology, phonology, words, phrases and sentences to episodes in a poem is analysed and tries to depict whether these elements are unconsciously used or they are applied consciously by the poet. Then their functions in the rendering of meaning is studied.
    Keywords: study, elements, rhetorics, poem, Forough Farrokhzad
  • Dr. Mah Nazari Page 179
    Literature is the most refined, highest or most profoundly emotional experience and expression lies to the beautiful word. in this way, different ways of artistic expression as a means of ordinary things, or people And the simile and metaphor and style and different ways to portray same meaning Life, Love, spring and fall, day and night, death and destruction, war youth and speaks But not every frequent Rudaki is a fantasy world, full of surprises encryption literary imagination the wind caressing his hair to give to B. And express their Mjzasay, all the elements are mixed in a spicy posing Vmtnaqz.This imagery Court Rudaki has been addressed with the idea of space, time, style of his win.
    Keywords: poetry, simile, metaphor, metonymy