فهرست مطالب

اندیشه و رفتار در روان شناسی بالینی - پیاپی 34 (زمستان 1393)
  • پیاپی 34 (زمستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/11/12
  • تعداد عناوین: 8
|
  • رویا آفتاب، احمد کربلایی*، صادق تقی لو صفحات 7-16
    در مدل آبشار هیجانی، افراد دارای شخصیت مرزی برای اجتناب از راهبردهای تنظیم هیجانی ناسازگارانه به برون ریزی خشونت نسبت به همسر خود مبادرت می کنند. با این حال تفاوت های جنسیتی در این مدل نادیده گرفته شده است. هدف پژوهش حاضر، تعیین تفاوت های جنسیتی در مدل ساختاری پژوهش بود که در ان شخصیت مرزی و راهبردهای تنظیم هیجانی نشخوار فکری و سرکوب فکر در قالب یک مدل، خشونت خانگی را پیش بینی می کند. بدین منظور طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، 311 دانشجوی متاهل انتخاب و از نظر تاکتیک های تعارضی، نشانه های مرزی، سبک های پاسخ نشخواری و سرکوب مورد آزمون قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که مدل ساختاری پژوهش به صورت متفاوتی با داده های دو گروه مردان و زنان برازش دارد. در این پژوهش رابطه ی بین شخصیت مرزی و نشخوار فکری و همچنین رابطه بین شخصیت مرزی و خشونت خانگی در زنان قوی تر از مردان بود. به نظر می رسد صفت روان ازرده گرایی ممکن است، موجب درگیری بیشتر در انواع خشونت از جمله خشونت خانگی در زنان با شخصیت مرزی شود.
    کلیدواژگان: تفاوت های جنسیتی، خشونت خانگی، شخصیت مرزی
  • سحر محبت بهار، محمد اسماعیل اکبری، فاطمه ملکی، محمد مرادی جو صفحات 17-26
    سرطان پستان از شایع ترین سرطان ها در زنان است که تاثیرات عمیقی بر سلامت روانی- اجتماعی و کیفیت زندگی زنان به جا می گذارد. هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی روان درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه آزمایشی 30 نفر از زنان مبتلا به سرطان پستان بیمارستان شهدای تجریش به شیوه ی نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایشی (15 نفر) و کنترل (15 نفر) کاربندی شدند. گروه آزمایش طی 8 جلسه 90 دقیقه ای مداخله ی مبتنی بر پذیرش و تعهد را دریافت کردند ولی گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. هر دو گروه در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون از نظر کیفیت زندگی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که برنامه ی درمانی کیفیت زندگی آزمودنی های گروه آزمایش را در ابعاد سلامت جسمانی(فیزیکی)، سلامت روان شناختی و روابط اجتماعی، بهبود بخشیده است و می توان گفت که روان درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد، روشی موثر به منظور افزایش کیفیت زندگی مبتلایان به سرطان پستان است.
    کلیدواژگان: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، کیفیت زندگی، سرطان پستان
  • مژگان فاضلی، پروین احتشام زاده، سید اسماعیل هاشمی شیخ شبانی صفحات 27-36
    در نظریه ی انعطاف پذیری شناختی، سلامت روان به عنوان پذیرش محیطهای درونی و بیرونی خود فرد و تعهد به فعالیتهایی در نظر گرفته می شود که از لحاظ ارزشمندی باثبات است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی درمان شناختی- رفتاری بر انعطاف پذیری شناختی افراد افسرده بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل 37 نفر از بین دانشجویان دانشگاه اهواز که علایم خفیف افسردگی داشتند، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل کاربندی شدند (21 نفر گروه آزمایش و 16 نفر در گروه کنترل). گروه ها در ابتدا و انتهای پژوهش از نظر افسردگی و انعطاف پذیری شناختی مورد آزمون قرار گرفتند سپس گروه آزمایش به مدت دو ماه (8 جلسه 90دقیقه ای) تحت درمان شناختی- رفتاری گروهی قرار گرفتند، تحلیل مانکوا نشان داد درمان شناختی- رفتاری بر افزایش انعطاف پذیری شناختی اثربخش بوده است و این تاثیر تا مرحله پیگیری تداوم داشته است. به نظر می رسد با استفاده از تکنیک های شناختی- رفتاری و تمرین های آن می توان انعطاف پذیری را افزایش داده و در نهایت خلق را بهبود بخشید.
    کلیدواژگان: درمان شناختی، رفتاری، انعطاف پذیری شناختی، افسردگی
  • مالک بسطامی کتولی، جعفر حسنی، علیرضا مرادی صفحات 37-46
    اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی بزرگسالان چیزی فراتر از علایم تشخیصی اولیه ی بی توجهی، تکانش گری و بیش فعالی است و علایم نارسایی کنش های اجرایی نیز بایستی در نشانه شناسی این اختلال در نظر گرفته شود. هدف پژوهش حاضر، تعیین نقش نارسایی مدیریت زمان، خودانگیزشی، مهار خود خود سازماندهی/ حل مساله و خودنظم جویی هیجانی در پیش بینی علایم نارسایی توجه/ بیش فعالی بود. بدین منظور طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، 302 نفر (139 پسر و 163 دختر) از دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد به شیوه ی نمونه گیری در دسترس انتخاب و از نظر نارسایی کنش های اجرایی و نشانه های اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی بزرگسالان مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که نارسایی در کنش های اجرایی خودانگیزشی، خود نظم جویی هیجانی، خود سازماندهی/ حل مساله و مهار خود در علایم اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی را در بزرگسالان پیش بینی می کند. به نظر می رسد که باید نقش نارسایی کنش های اجرایی در بروز علایم اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی بزرگسال، مورد توجه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: کنش های اجرایی، بیش فعالی، نارسایی توجه
  • محمد علی بشارت*، مرضیه مسعودی، مسعود غلامعلی لواسانی صفحات 47-56
    یکی از اهداف پژوهش ها در رویکردهای مختلف روان شناسی، شناخت عواملی است که در آسیب پذیری افراد نقش دارند. بررسی و شناسایی عوامل آسیب پذیری روانی و بدنی در پیشگیری تشخیص و اتخاذ روش درمانی، جهت گیری تازه ای به وجود می آورد. افراد ممکن است آسیب پذیری های روان شناختی و جسمانی ویژه ای داشته باشند که آن ها را مستعد اختلال های روانی و جسمانی کند. ناگویی هیجانی یکی از این متغیرهای آسیب زا است. هدف پژوهش حاضر، پیش بینی آسیب پذیری های روانی و بدنی بر اساس ناگویی هیجانی بود. در این پژوهش، همچنین نقش تعدیل کننده ی جنس و تاهل در روابط بین ناگویی هیجانی با آسیب پذیری روانی و بدنی بررسی شد. بدین منظور تعداد 206 مرد و 193 زن از جمعیت عمومی تهران در این پژوهش شرکت کردند. شرکت کنندگان چک لیست علایم و مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو-20 را تکمیل کردند. نتایج پژوهش نشان داد که ناگویی هیجانی با آسیب پذیری روانی و آسیب پذیری بدنی در سطح 01/0p < رابطه ی مثبت معنادار دارد. همچنین تاهل، در رابطه ی بین ناگویی هیجانی و آسیب پذیری بدنی نقش تعدیل کننده داشت. بر اساس یافته های این پژوهش، می توان نتیجه گرفت که شناسایی به موقع نارسایی های هیجانی می تواند به پیشگیری از آسیب های بدنی و روانی کمک کند. همچنین می توان برای مدیریت و درمان نارسایی های هیجانی در چارچوب مدل های مداخله ای اقدام کرد.
    کلیدواژگان: ناگویی هیجانی، آسیب پذیری روانی، آسیب پذیری بدنی
  • شوان شیدایی اقدم، سلوی شمس الدینی*، سمیه عباسی، سارا یوسفی، صفیه عبداللهی، محمد مرادی جو صفحات 57-66
    مولتیپل اسکلروزیس، یکی از شایعترین بیماری های مزمن سیستم عصبی مرکزی است که با دمیلینه شدن نورون های عصبی همراه است. این بیماری فرد را دچار استرس، افسردگی و پریشانی می کند و عملکرد حسی و حرکتی او را تحت تاثیر قرار می دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در کاهش افکار ناکارآمد و پریشانی بیماران مبتلا به M.S بود. بدین منظور از میان بیماران مراجعه کننده به بیمارستان امام خمینی تهران 24 نفر به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. هر دو گروه قبل و بعد از شرکت در جلسات آموزشی و 2 ماه بعد از آن، از نظر میزان پریشانی و افکارناکارآمد مورد آزمون قرارگرفتند. گروه آزمایش در 8 جلسه ی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد شرکت کردند ولی گروه گواه هیچگونه آموزشی دریافت نکرد. نتایج تحلیل کوواریانس داده ها نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش افکار ناکارآمد و پریشانی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیسموثر است. بنابراین می توان با استفاده از این شیوه در کاهش پریشانی و افکار ناکارآمد این بیماران کمک کرد و از گسترش پریشانی و افکارناکارآمد آنها کاست.
    کلیدواژگان: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، پریشانی، افکارناکارآمد
  • وحید نجاتی، نسرین اسماعیلیان، امید امانی صفحات 67-76
    ناامیدی، یا انتظارات منفی در مورد آینده، یک حالت هیجانی است که زیر مجموعه ی هیجان اصلی غم است، باعث افسردگی و درماندگی شده، انگیزه ی فرد را از بین می برد و او را از تلاش کردن باز می دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اعتبار و پایایی مقیاس ناامیدی کودکان و نوجوانان در جامعه ی ایرانی بود. بدین منظور، 244 نفر از دانش آموزان 8 تا 15 ساله ی شهر تهران با مقیاس ناامیدی کودکان و نوجوانان و مقیاس امید کودکان مورد آزمون قرار گرفتند. تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که مقیاس ناامیدی کودکان مقیاسی سه عاملی است. همبستگی منفی و معنادار بین عدم شناختن مسیر رسیدن به اهداف، عدم احساس عاملیت و نمره ی کل مقیاس ناامیدی کودکان و نوجوانان با مقیاس امید به دست آمد که نشان دهنده ی اعتبار واگرای مقیاس امید کودکان بود. نتایج، نشان دهنده ی ثبات درونی و پایایی مطلوب این مقیاس در دانش آموزان ایرانی بود. پژوهش های زیادی از نتایج پژوهش حاضر حمایت کرده و اعتبار و پایایی این پرسشنامه را تایید می کنند. در این پژوهش، شواهد امیدوارکننده ای در مورد ویژگی های روان سنجی مقیاس ناامیدی کودکان و نوجوانان در جامعه ایران بدست آمد.
    کلیدواژگان: ناامیدی، ویژگی های روان سنجی، ساختار عاملی، کودکان
  • مصطفی احدی، علیرضا مرادی، جعفر حسنی صفحات 77-87
    اختلال استرس پس از سانحه، اختلالی است که به وسیله ی تجربه ی مجدد مداوم، اجتناب، بیش انگیختگی و نشانه های شناختی و عاطفی در پاسخ مستقیم یا غیرمستقیم مواجه شدن با حادثه ای تروماتیک، مشخص می شود. اختلال استرس پس از سانحه، موجب پدید آیی مشکلات متعددی در رفتار می شود. اگرچه افراد بزرگسال مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه، از اختلال در حافظه رنج می برند اما در زمینه ی کودکان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه، اطلاعات کمی در دست است. هدف پژوهش حاضر، بررسی حافظه ی شرح حال در نوجوانان مهاجر مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه بود. بدین منظور، طی یک پژوهش مقایسه ای، 22 نفر نوجوان مهاجر مبتلا، به عنوان گروه هدف از نظر حافظه ی شرح حال، اضطراب و افسردگی، با 22 نفر نوجوان مهاجر فاقد ملاک های اختلال استرس پس از سانحه مقایسه شدند. مقایسه ی میانگین ها نشان داد که افراد با اختلال استرس پس از سانحه به طور معناداری در عملکرد حافظه ی شرح حال ضعیف تر از افراد عادی بودند درحالی که در افسردگی و اضطراب تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده نشد. نتایج پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که حافظه ی شرح حال در بررسی تشخیصی و درمانی اختلال استرس پس از سانحه به عنوان یک عامل مهم موردتوجه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، حافظه ی شرح حال، نوجوانان مهاجر
|
  • Roya Aftab, Ahmad Karbalayi*, Sadegh Taghilo Pages 7-16
    In an emotional waterfall model، in order to avoid maladaptive emotional regulation strategies to externalization، people with borderline personality venture out on externalization of violence towards their spouse. Yet gender differences in this model is ignored. The purpose of this study was to determine gender differences in the structural model in which borderline personality and emotional regulation strategies، thought rumination and suppression of thought is predicted in a form of domestic violence model. For this purpose، in a descriptive study، correlational type 311 married students were selected. They were tested in terms of conflict tactics، borderline signs، ruminative response styles and repression. Findings indicated that the study structural model fit with data of both groups of men and women in a different way. In this study، the relationship between borderline personality and rumination، as well as the relationship between borderline personality and domestic violence were stronger in women than men. It seems Neuroticism trait may be a factor causing women with borderline personality get more involved with different forms of violence، including domestic violence.
    Keywords: gender differences, domestic violence, borderline personality
  • Sahar Mohabat Bahar, Mohammad Esmaeil Akbari, Fatemeh Maleki, Mohammad Moradi-Joo Pages 17-26
    Breast cancer is the most common cancer among women which leaves a profound impact on psychosocial health، and quality of life in women. The aim of this study was to determine the effectiveness of group psychotherapy based on acceptance and commitment on quality of life in women with breast cancer. To this end، in a semi-experimental study، 30 women with breast cancer were selected in available samples from Shohada-e Tajrish Hospital. They were randomly assigned into two groups of experiment (n = 15) and control (n = 15). The experimental group underwent 8 sessions of 90-minute group intervention based on acceptance and commitment. The control group did not undergo any intervention. Both the pre-test and post-test groups were evaluated in terms of quality of life. The results of analysis of covariance indicated that the quality of life therapy plan in subjects who were in experimental group has improved in dimensions of physical health، psychological health and social relations. It can be said that group psychotherapy based on acceptance and commitment، is an effective way to enhance quality of life in breast cancer patients.
    Keywords: therapy based on acceptance, commitment, quality of life, breast cancer
  • Mozhghan Fazeli, Parvin Ehteshamzadeh, Seyyed Esmali Hashemi Pages 27-36
    In cognitive flexibility theory، mental health is considered to be an acceptance of self’s internal and external environments، self-acceptance and commitment to activities which are consistent in terms of value. The purpose of this study was to evaluate the effectiveness of cognitive behavior therapy on cognitive flexibility of depressed people. To this end، during the pre-test and post-test، in a semi-experimental study with a control group، 37 students of Ahvaz University who had mild symptoms of depression were selected using purposive sampling. They were randomly divided into two groups of control and experiment (21 patients in the experimental group and 16 patients in the control group). The groups were tested both at the beginning and at the end of the study، in terms of depression and cognitive flexibility. The experimental group underwent cognitive behavioral group therapy for two months (8 sessions of 90 minutes each). Mankva analysis indicated that cognitive behavioral therapy is effective on increasing cognitive flexibility and this effect continues until the follow up stage. It seems that using cognitive-behavioral techniques and exercises، we can increase flexibility and eventually improve mood.
    Keywords: cognitive behavior therapy, cognitive flexibility, depression
  • Malek Bastami Katooli, Jafar Hasani, Ali Reza Moradi Pages 37-46
    Attention deficit disorder / hyperactivity in adults is something beyond the initial diagnostic symptoms of inattention، impulsivity and hyperactivity، and deficits in executive functioning should also be considered in the semiotics of the disorder. The purpose of this study was to determine the role of deficits in time management، self-motivation، self-control، self-organization / problem-solving and self-regulation of emotions in anticipation of attention deficit / hyperactivity symptoms. For this purpose in a descriptive study of correlational type، 302 undergraduate and graduate students (139 males and 163 females) were selected from available samples. They were evaluated in terms of deficits in executive functioning and attention deficit disorder / hyperactivity symptoms in adults. Stepwise regression analysis indicated that the deficits of self-motivation of executive actions، emotional self-regulation، self-organizing / problem-solving and self-control predicts symptoms of attention deficit / hyperactivity in adults. It seems that deficits in executive functioning should be considered in symptoms of attention deficit disorder / hyperactivity in adults.
    Keywords: executive functioning, hyperactivity, attention deficit
  • Mohammad Ali Besharat*, Marziyeh Masoodi, Masood Gholamali Lavasani Pages 47-56
    One of the research goals in psychology approaches، is to understand the factors that contribute to vulnerability of people. Investigation and identification of psychological and physical vulnerability factors has created a new orientation in prevention، diagnosis and adoption of the treatment method. People might have special physical and psychological vulnerabilities that predispose them to mental and physical disorders. Alexithymia is one of the traumatic variables. This study aims to predict psychological and physical vulnerabilities based on alexithymia. In this study، the moderator role of gender and marriage is studied in the relationship between psychological and physical vulnerability with alexithymia. 206 men and 193 women from the general population of Tehran participated in this study. The participants completed the symptoms Check list and the 20-itemToronto alexithymia scale. The results indicated that alexithymia has significant difference with psychological vulnerability and physical vulnerability at p<0. 01 level. Marriage، also has the role of moderator in the relationship between alexithymia and physical vulnerability. Based on these findings، it can be concluded that early detection of alexithymia، can help prevent physical and psychological damage. We can also manage and treat alexithymia in the context of intervention models.
    Keywords: alexithymia, psychological vulnerability, physical vulnerability
  • Shovan Sheydayi Aghdam, Salvi Shamseddini Lory*, Somaye Abassi, Sara Yosefi, Safiye Abdollahi, Mohammad Moradi Joo Pages 57-66
    Multiple sclerosis is the most common chronic disease of the central nervous system associated with demyelination of nerve neurons. This disease causes the person to have stress، depression and distress and affects the sensory and motor function. The aim of this study was to evaluate the efficacy of treatment based on acceptance and commitment in reducing dysfunctional thoughts and the distress of MS patients. For this purpose، 24 people were selected from the patients who referred to Imam Khomeini hospital in Tehran. They were randomly divided into two groups of experiment and control. Both groups were tested both before and after the training sessions and 2 months later، in terms of the amount of distress and dysfunctional thoughts. The experimental group participated in 8 sessions of treatment based on acceptance and commitment. The control group did not undergo any training. The results of analysis of covariance indicted that acceptance and commitment therapy is effective in reducing dysfunctional thoughts and distress in patients with multiple sclerosis. Therefore، using this method patients are helped to reduce distress، dysfunctional thoughts and the spread of distress and dysfunctional thoughts.
    Keywords: treatment based on acceptance, commitment, distress, dysfunctional thoughts
  • Vahid Nejati, Nasrin Esmaielian, Omid Amani Pages 67-76
    Hopelessness، or negative expectations about the future is an emotional state، in which the subset of the main emotion is sadness. It causes depression and helplessness and kills one’s motivation. The purpose of this study was to evaluate the validity and reliability of the children and adolescents'' hopelessness scale in Iran’s society. To this end، 244 students from 8 to 15 years of age in Tehran city were tested by children and adolescence’s hopelessness scale and children''s hope scale. Exploratory factor analysis indicted that children’s hopelessness scale has a three factor scale. There was a negative correlation and significant difference between the lack of understanding the way to achieve the objectives، lack of feeling subjectivity، the total score of children and adolescence’s hopelessness scale with the received hope scale. This reflected the divergent validity of the children’s hope scale. Findings indicated internal consistency and eligible reliability of this scale in Iranian students. Many studies support the results of the current research and confirm the validity and reliability of the questionnaire. In this research، a promising evidence about the psychometric properties of children and adolescence’s hopelessness scale was received in Iranian society.
    Keywords: hopelessness, psychometric Properties, factor structure of children
  • Mostafa Ahadi, Ali Reza Moradi, Jafar Hasani Pages 77-87
    Post-traumatic stress disorder is an anxiety disorder which is characterized by persistent re-experiencing، avoidance، arousal and cognitive and emotional symptoms in direct or indirect response while faced with traumatic events. Post-traumatic stress disorder، will cause several problems in behavior. Although adults with post-traumatic stress disorder suffer from memory impairment، but little information is available on children’s field suffering post-traumatic stress disorder. The purpose of this study was to evaluate autobiographical memory in the immigrant adolescents with traumatic stress disorder. For this purpose، in a comparative study، 22 young immigrants suffering the disease were selected as the target group، and they were compared to 22 young immigrant who did not have any criteria of post-traumatic stress disorder in terms of the autobiographical memory، anxiety and depression. Comparing the means indicated that people with post-traumatic stress disorder are significantly weaker than normal in the autobiographical memory function. While there was no significant differences between the two groups in terms of depression and anxiety. The current studies suggest that the autobiographical memory of post-traumatic stress disorder should be considered as an important factor in diagnostic and therapeutic study.
    Keywords: post, traumatic stress disorder (PTSD), autobiographical memory, immigrant adolescents