آرشیو دو‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۳۶۳۸
سیاست
۳

نمایندگان از دلایل رد صلاحیت خود سخن گفتند: مصونیت از دست رفته

امیرمحمد حسینی

اظهارنظر؛ این دلیل رد صلاحیت تعدادی از نمایندگان مجلس است؛ از علی مطهری گرفته تا محمود صادقی و غلامرضا حیدری. صادقی پیش از این توضیحاتی در این زمینه به «شرق» داده بود و حالا مطهری و حیدری روایتشان را از جلسه با شورای نگهبان مطرح کردند؛ جلسه ای که از آنها در درباره مواضع و نطق هایشان پرس وجو شده است. مطهری گفته که «در یک لحظه فکر کردم که دارم خواب می بینم». حیدری، دیگر نماینده تهران، هم به «شرق» می گوید همه یک ساعت جلسه با شورای نگهبان به سوال درباره یکی از نطق های او گذشته است. 

رد صلاحیت برای اظهارنظر

به گفته نمایندگان، آنچه این روزها نگرانی ها درباره رد صلاحیت ها را فزاینده کرده، نادیده گرفتن اصول قانون اساسی است. طبق اصل 84 قانون اساسی  «هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول است و حق دارد در همه مسائل داخلی و خارجی کشور اظهارنظر نماید». اصل 86 قانون اساسی نیز تاکید می کند که «نمایندگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی در اظهارنظر و رای خود کاملا آزادند و نمی توان آنها را به سبب نظراتی که در مجلس اظهار کرده اند یا آرایی که در مقام ایفای وظایف نمایندگی خود داده اند تعقیب یا توقیف کرد». حیدری در این زمینه می گوید: «من در جلسه با شورای نگهبان فقط درباره اظهارنظرهای مرتبط با نمایندگی مورد سوال قرار گرفتم. دلایل رد صلاحیت من کاملا سیاسی بود و تمام یک ساعت و ربعی که در شورای نگهبان حضور داشتم، تمرکز بر نطقی بود که شهریور سال  96 انجام دادم. یعنی جایی که من به عنوان کسی که همه جوانی خود را برای ایجاد انقلاب و نظام گذاشته است، متهم به عدم التزام عملی به نظام جمهوری اسلامی شدم. آنجا گفتم این تهمت است و من از تهمت زنندگان در قیامت نمی گذرم». او می گوید در جلسه به رویه شورای نگهبان شدیدا اعتراض و تاکید کرده این رویه «خلاف نص صریح قانون اساسی است که به نماینده در مقام اظهار نظر مصونیت داده است». حیدری حتی خطاب به کارشناسان شورای نگهبان گفته که  این رویه «عدم التزام عملی به نظام است».  او این سوال که پاسخ آنها به انتقادها چه بود را هم این طور پاسخ می دهد: «پاسخی به آن صورت نداشتند. البته آقای کدخدایی گفت در کلاس های درس و بحث [ممکن است]، اما از پشت تریبون [نه]. گفتم من نماینده مردم هستم  و باید آن طور که درک می کنم مطالبات عمومی را مطرح کنم نه آن طور که شما می خواهید. گفتم رویکرد من تفکر انتقادی است و این رویکرد را یکی از نقاط عطف بعد از رنسانس می دانم که مهم ترین عامل تاثیرگذار در توسعه یافتگی کشورها شد».حیدری برخی از سوال و جواب ها در جلسه با شورای نگهبان را هم به «ایسنا» چنین گفته: «نکته دیگری که در این جلسه مطرح کردند این بود که چرا گفتی «کشور خوب اداره نمی شود و اختیار یک جا و مسئولیت جای دیگر است و باید تغییر ساختار ایجاد شود»، من در توضیح خود گفتم مهم ترین دلیلش اصطکاکی بوده که همواره وجود داشته است و این نشان می دهد یک جای کار ایراد دارد و ساختار باید اصلاح شود. در دهه 70 حوزه تخصصی من ساختار بود، نامه مکتوبی به رهبری نوشتم و تقدیم ایشان کردم و عتابی هم ندیدم». حیدری ادامه داد: «من همچنین در توضیحاتم گفتم من مهندس برق بودم و بعد از نمایندگی در دو مجلس دوم و سوم با مشورت مرحوم دکتر سیدمحمود حسابی مدیریت خواندم و ذهنیتم باز شد و دیگر دنیا را فقط خودم و اطرافیانم ندیدم، بلکه وسیع تر دیدم و رویکرد من انتقادی شد، تفکر انتقادی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بعد از رنسانس بود که نقطه عطفی در توسعه یافتگی کشورها بود و حالا نگاه رو به جلو دارم. آقای کارشناس گفت مدیریت از غرب آمده، من گفتم خب، مهندسی هم از غرب آمده و حتی حقوق هم از غرب آمده!».

 احضاربه دلیل اظهارنظر

موضوع دیگری که این روزها مطرح شده، امکان های رئیس جمهوری برای پاسداشت قانون اساسی است چراکه او طبق سوگند خود باید پاسدار قانون اساسی باشد. حسن روحانی در سخنرانی های اخیر خود با تعابیر گوناگون به عمکرد شورای نگهبان و ردصلاحیت های گسترده انتقاد کرده است. با این همه، مواضع روحانی و دیگر دولتی ها تغییری در شرایط ایجاد نکرده. به تازگی پروانه سلحشوری، نماینده امیدی تهران در مجلس دهم، به دادگاه احضار و با قرار التزام آزاد شده است. او در متنی که منتشر کرد، اعلام کرد احضارش به دلیل مواضع و اظهارنظرهایش بوده و شاکی او نیز سازمان اطلاعات سپاه و برخی دیگر از مراجع بوده اند. نماینده تهران نوشته است سخت ترین لحظات احضارش «زمانی بود که از جایگاه یک نماینده مجلس به جهت اظهارنظر و دفاع از حقوق مردم، بازجویی می شدم».این در حالی است که طبق قانون شکایت از نمایندگان باید به هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان در مجلس ارجاع شود. سپس طبق رای این هیئت مشخص می شود که شکایت از نماینده وارد یا رد است. حیدری در این زمینه چنین می گوید: «طبق اصولی از قانون اساسی رئیس جمهوری مسئولیت حسن اجرای قانون اساسی را دارد. اینها هم از حقوق اساسی، حقوق ملت و حقوق نمایندگان ملت است. اما عملا اختیارات نهادهای انتخابی به حداقل رسیده است و دیگر نهادها غالب شده اند».

مطهری: با این نگاه نقش مردم در تعیین سرنوشت شان کم رنگ تر می شود

دیروز علی مطهری نیز یادداشتی درباره رد صلاحیت خود منتشر کرد. او پیش تر روایتی از دیدارش با یکی از حقوق دان های شورای نگهبان مطرح کرده بود. در یادداشت مطهری که در «ایسنا» منتشر شده آمده است: «دیشب فرماندار تهران به من خبر داد که شورای نگهبان صلاحیت این جانب را برای نامزدی مجلس یازدهم تایید نکرده است. از یک منظر خوشحال شدم و از یک منطر نگران. از این نظر که پاسخی پیدا کردم برای مردمی که اصرار داشتند تو حتما باید بیایی، تا به آنها بگویم آمدم و مانع شدند، خوشحال شدم. اما از این نظر که با این نگاه شورای نگهبان آزادی بیان محدودتر و نقش مردم در تعیین سرنوشت شان کم رنگ تر می شود، برای آینده انقلاب اسلامی نگران شدم. اینکه عضو حقوق دان شورای نگهبان در جلسه ای که به دعوت شورا به آنجا رفتم تلویحا گفت شما باید همان را بگویید که ما می گوییم، لرزه بر اندامم انداخت و در یک لحظه فکر کردم که دارم خواب می بینم. در همان حال سخن امام خمینی (ره) در فرانسه به یادم آمد که فرمود: «در جمهوری اسلامی حتی کمونیست ها در اظهار نظر آزادند» و سخن پاره تن او استاد شهید آیت الله مطهری که امروز 13 بهمن یکصدمین سال تولد اوست، به یادم آمد که در آستانه پیروزی انقلاب فرمود: «در جمهوری اسلامی احزاب غیر اسلامی نیز آزادند که اظهار نظر و فعالیت کنند مشروط به اینکه با تابلوی خودشان فعالیت کنند نه با تابلوی اسلام».این جانب ادامه این رویه را که در این دوره از انتخابات مجلس شدت گرفته است خطری می دانم که کیان جمهوری اسلامی را تهدید می کند.اما ردشدگان سه روز فرصت دارند که اعتراض کنند. ولی من به دو دلیل اعتراض نمی کنم؛ اول اینکه اعتراض در این مرحله اعتراض به شورای نگهبان است، در حالی که داور نیز شورای نگهبان است در صورتی که باید شخص سومی باشد. در واقع اشکال وحدت قاضی و طرف دعوا وجود دارد و البته نقص از قانون است و باید اصلاح شود. دوم اینکه اعتراض در این مرحله به معنی التماس خواهد بود و من قبلا گفته ام التماس نمی کنم.نکته آخر اینکه مردم عزیز و فهیم ایران را به شرکت فعال در انتخابات مجلس یازدهم دعوت می کنم. مشارکت بالا در این انتخابات پیام خوبی برای دنیا، به ویژه آمریکا و اروپا و صهیونیسم دارد و می تواند کمک موثری برای حل مشکلات اقتصادی و سیاسی ما در شرایط ویژه امروز کشور باشد. هر مقدار مشارکت بالاتر باشد افراد کارآمدتری وارد مجلس می شوند و مجلسی واقعی تر و شبیه تر به ملت خواهیم داشت.این نامهربانی ها را به دل نمی گیرم چون خود را از صاحبان این انقلاب می دانم و مانند مادری که برای حفظ فرزندش از حق خود می گذرد عمل خواهم کرد. از خدای متعال توفیق الهی ملت بزرگ ایران را تا رسیدن به اهداف انقلاب اسلامی مسئلت می کنم».