فهرست مطالب

انتظار موعود - پیاپی 47 (زمستان 1393)
  • پیاپی 47 (زمستان 1393)
  • بهای روی جلد: 50,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1394/09/25
  • تعداد عناوین: 7
|
  • امیرمحسن عرفان، محمدعلی فلاح علی آباد صفحه 7
    این نوشتار می کوشیم با رویکردی توصیفی - تحلیلی و با استناد به مولفه های «گفتمان انتظار»، نقش این آموزه را در مهندسی «فرهنگ مقاومت» به تصویر بکشد و این فرضیه را محک بزند که گفتمان انتظار، در نهادینه سازی فرهنگ مقاومت در جامعه نقش بنیادینی ایفا می کند. این گفتمان ظرفیت ها و قابلیت های متعددی در احیا و تجدید حیات فرهنگ مقاومت در میان مسلمانان دارد.
    این نوشتار ضمن رد رویکرد «سکولار» به فرهنگ، درصدد اثبات نقش آموزه های دینی در فرهنگ است. نکته ظریف و قابل توجه در این رویکرد آن است که دین، مبانی، اصول و جهات کلی فرهنگ را متذکر شده است.
    تبیین پیوندهای دوسویه انتظار و فرهنگ مقاومت، آغازگاهی است که این پژوهه برای ارائه تصویری روشن از بحث برمی گزیند. پی جویی در نصوص دینی و متون معتبر، چنین می رساند که گفتمان انتظار، بر نظام بینشی، گرایشی و منشی فرهنگ مقاومت تاثیرگذار است. امیدواریم در پژوهش های دیگر ابعاد دیگر این مسئله، به شکلی روشمند و از چشم اندازهای گوناگون مورد مداقه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: موعود، مهدویت، گفتمان انتظار، مهندسی فرهنگ، مقاومت
  • معصومه رضوانی، روح الله شاکری زواردهی صفحه 33
    ظهور فتنه های گوناگون و مدعیان دروغین در دوران غیبت، شناسایی مهدی حقیقی را به مراتب از هر دوره دیگری دشوارترساخته است. از این رو، معیارهای شناسایی امام زمان، هنگام ظهور از مهم ترین مباحث مهدویت است.
    در روایات، پنج نشانه یمانی، سفیانی، قتل نفس زکیه، خسف بیدا و صیحه آسمانی، از علایم ظهور مهدی عنوان شده اند. از این میان، از سه نشانه اول، به دلیل این که قابلیت تطبیق بر مصادیق متعدد دارند، نمی توان به آسانی برای شناسایی امام مهدی استفاده کرد؛ اما از آن جا که خسف بیدا و صیحه آسمانی وقایعی معجزه آسا و منحصر به فرد به نظر می رسند؛ تشخیص آن ها آسان است. مبنای این مقاله، شناسایی نشانه های مهدی حقیقی از مدعیان دروغین است. لذا معیاری را جست و جو کرده ایم که ما را برای رسیدن به این هدف یاری می رساند. خسف بیدا اگر چه نشانه ای اعجاز گونه است؛ واقعه ای نیست که ما را به سوی شخص مهدی حقیقی راهنمایی کند؛ اما چون از صیحه آسمانی در روایات به عنوان ندایی یاد شده که مهدی را با نام و مشخصات به همه مردم معرفی می کند؛ این نشانه می تواند نشانه اختصاصی برای شناسایی امام عصر تلقی گردد. ما در تحقیق حاضر، موضوع مورد نظر را به دو روش عقلی و نقلی، تحلیل و بررسی کرده است.
    کلیدواژگان: مهدویت، نشانه های ظهور، مدعیان، ندای آسمانی، خسف بیدا، سفیانی، یمانی
  • سید محمد موسوی مقدم، زینب کیانی صفحه 55
    همراهی «مبین با قرآن» از جمله مباحث کلامی- علوم قرآنی است. قرآن به عنوان مهم ترین مصدر تشریع احکام، یگانه محور تردیدناپذیر همه فقهای اسلامی، اعم از امامیه و اهل سنت، به شمار رفته و کتا ب هدایت تا روز قیامت است؛ اما بهره مند شدن از این امر (هدایت الاهی) مستلزم آن است که خداوند در کنار کتاب هدایت خویش، مبینی را قرار دهد که به بیان مراد الاهی بپردازد. «تبیین» در کاربرد لغوی به معنای آشکار شدن، آشکار کردن و توضیح دادن می باشد. اساس نظریه «همراهی قرآن و مبین» مطابق عقل و سیره عقلا بوده و آیات و روایات بر آن صحه می گذارند. حق بیان برای خداوند محفوظ است؛ ولی به دلیل برخورداری از معانی و مفاهیم ژرف و آموزه های عالی، تنها راه عقلایی برای پی بردن به چگونگی استفاده از آن، بیانات پیامبر و تبعیت مطلق از ایشان می باشد. وجوب اطاعت از پیامبر اکرم و اطلاق شان تبیین و تعلیم قرآن برای ایشان، دلیلی روشن بر لزوم مراجعه به تمامی بیانات ایشان در مورد قرآن در هر سطحی از بیان می باشد. همچنین قرآن کریم و روایات در جهت شان تبیینی پیامبر اکرم ائمه اطهار و به ویژه امام زمان را وارثان این شان تحت عناوین ذیل مطرح می کنند: راسخان در علم، و حاملان و صاحبان علم.
    کلیدواژگان: قرآن کریم، تبیین، اجمال، مبین، حجیت، فریقین
  • ابراهیم عبداللهی، سید محمدرضا موسوی نسب صفحه 81
    از منظری ویژه، آموزه مهدویت، عصاره ناب تمام معارف اسلامی است که در آن، ظرفیت های فراوان الگوگیری برای تربیت افراد برای زمینه سازی ظهور در جهت تحقق جامعه تراز اسلامی دارد. در این مسیر مناسب ترین زمان برای انتقال و نهادینه سازی آموزه های دینی، به ویژه مهدویت، دوره کودکی است که ماندگاری آموزه ها در این دوره به مثابه ایجاد نقش واره بر سنگ می باشد. یکی از روش های تربیتی متناسب با این دوره که می تواند ما را در امر نهادینه سازی آموزه های مهدوی یاری کند، «تلقین» است که عنصر محوری آن، ایجاد باور به حقانیت آموزه های مهدوی از طریق «تکرار» می باشد. نوشتار پیش رو، عهده دار پاسخ به چگونگی نهادینه سازی معارف مهدوی در کودکان از طریق تلقین و شبهات مربوط به آن می باشد. به همین منظور، با پژوهشی کتابخانه ای و با روش توصیفی- تحلیلی، پس از بازشناسی معنایی و جایگاه شناسی تلقین، به تبیین مراحل تهیه محتوای تلقینی پرداخته شده و در نهایت، بهره گیری از آن، به شرط رعایت چهارچوب اجرایی و با درنظرگرفتن ویژگی های دوران کودکی، مطلوب ارزیابی شده است. همچنین، قالب هایی نظیر شعر، قصه، نقاشی، نمایش و پرسش و پاسخ، با نمونه کاربردی برای دست یابی به مقصود، معرفی و پیشنهاد گردیده است.
    کلیدواژگان: امام مهدی، مهدویت، کودک، تربیت، روش تربیتی، تلقین، زمینه سازی ظهور
  • مجید احمدی کچایی، مهدی حمیدی نژاد صفحه 111
    بررسی فضای دوره غیبت صغرا، ما را به این نتیجه رهنمون می سازد که امامیه در آن دوره در عرصه های گوناگون اجتماعی جنب و جوش فراوانی داشته است. به نظر می رسد با وجود نظریه های گوناگون در چرایی چنین مواجهه ای، «تقیه» به عنوان نظریه مختار، بر روش عملگرایانه آن دوره امامیه بیش ترین دلالت را داشته است؛ به طوری که شبکه وکالت به عنوان نهادی از پیش طراحی شده، ساز وکار خویش را بر پایه پنهان کاری شدید استوار ساخت و لذا نه تنها مکان حضور امام برای امامیه فاش نشد، بلکه نام امام را نیز آشکار نگردید. همچنین منابع حدیثی امامیه و گمانه های کلامی ایشان تا اندازه قابل توجهی از شرایط پدید آمده متاثر بوده است. این جستار بعد از بررسی نظریه های موجود در این زمینه، سعی داشته است دیدگاه مختار را در لابه لای متون تاریخی حدیثی معرفی کند.
    کلیدواژگان: امام دوازدهم، امامیه، تقیه، غیبت صغرا
  • زهیر دهقانی آرانی، سیدرضی موسوی گیلانی صفحه 127
    مهدی پژوهان معاصر غربی، تحقیقاتی متمایزتر و خاص تر از پیشینیان خود در موضوع منجی گرایی اسلامی (مهدویت) ارائه کرده اند و این، به دلیل ارتباطات علمی گسترده تر، وجود منابع اصیل تر و تمرکز بیش تر ایشان بر این موضوع بوده است. «تیموتی فرنیش» یکی از این مستشرقان است که با توجه به تخصص در تاریخ، فرقه ها و عقاید اسلامی؛ به این موضوع پرداخته و در این زمینه کتاب و مقالات بسیاری نگاشته است؛ به طوری که دیدگاه های وی در محافل علمی و رسانه ای غرب مورد استناد قرار می گیرد. بررسی دیدگاه های فرنیش در زمینه مهدویت، علاوه بر شناخت پیش فرض ها، مستندات و نتیجه گیری های او، زمینه نقد دیدگاه های وی و همفکرانش را فراهم می کند و به تبیین رویکرد محافل علمی غرب در دوره معاصر یاری می رساند. این نوشتار ابتدا مباحث مطرح شده از سوی فرنیش به ویژه در زمینه مهدویت را دسته بندی و عنوان کرده و در این جهت، به ریشه یابی و ردیابی مبنای فکری وی پرداخته است. در ادامه اشکالات روشی و محتوایی سخنان وی که به نتیجه گیری های نادرست منجر گردیده؛ طرح شده است. ذکر مولفه های مثبت و منفی تحقیقات فرنیش و نیز راستی آزمایی و نقد آرای وی از دیگر مباحث طرح شده در این مقاله است. روش تحقیقی این نوشتار، کتابخانه ای نرم افزاری بوده و با نگاه توصیفی- تحلیلی نگاشته شده است.
    کلیدواژگان: مهدویت، تیموتی فرنیش، شرق شناسان غربی، منجی گرایی اسلامی
|
  • Amir Mohsen Erfān, Muhammad Ali Fallāh ābād Page 7
    In this article، with a descriptive-analytic approach and with reference to the components of “discourse of waiting”، we try to visualize its role in the doctrine of engineering the “culture of resistance”، and examine this hypothesis that the discourse of waiting plays a fundamental role in the institutionalization of the culture of resistance in the society. This discourse has various capacities and capabilities in the restoration and revitalization of the culture of resistance among the Muslims. While the current paper rejects the “secular” approach to the culture، it proves the role of religious teachings in the culture. The delicate and significant point in this approach is that religion has pointed out the principles and the overall directions of the culture. Explaining the bilateral relations between the waiting and the culture of resistance is the initiating point that the current research has chosen to present a clear picture of the discussion. Investigating in the religious texts and reliable documents implies that the discourse of waiting affects the perceptual، attitudinal، and dispositional system of the culture of resistance. We hope that in other studies، the other aspects of this issue are examined closely in a methodical way and from different perspectives.
    Keywords: the promised, Messianism, the discourse of waiting, engineering the culture, resistance
  • Dr. Rouh Allah ShᾹkerie ZavᾹrdehie, Maʼsoumeh Rezvāni Page 33
    The emergence of various disturbances and false claimants at the Occultation period has made it far more difficult than any other periods to identify the true Mahdi (A. S). Therefore، the criteria for recognizing the Imam of the Time (A. S) at the time of Appearance are one of the important Messianic topics. In traditions، the five indications of “Yamāni”، “Sofiyāni”، “manslaughter of the pure soul”، “Khasf Baydā” (the submerged desert)، and “the celestial shout” are among the signs of Appearance of Mahdi. Of these signs، because the first three signs can be compared to multiple instances، they cannot be easily used to identify Imam Mahdi (A. S). However، since Khasf Baydā and the celestial shout seem to be miraculous and unique events، it is a lot easier to recognize them. The basis of the current paper is identifying the signs of the true Imam Mahdi (A. S) from the false claimants; therefore، we have searched for a criterion، which helps us to achieve this goal. Although Khasf Baydā is a miraculous sign، it is not an event، which leads us to the true Imam Mahdi (A. S). But because the celestial shout is mentioned in the traditions as a shout which introduces Imam Mahdi (A. S) with his name and details to all people، this sign can be inferred as an exclusive sign to the identification of Imam of the Time (A. S). In the present paper، we investigate and analyze this issue using intellectual and traditional methods.
    Keywords: Messianism, the signs of Appearance, the claimants, the celestial shout, Khasf Baydā, Sofiyāni, Yamāni
  • Seyyed Muhammad Mousavie Moghaddam, Zeynab Kiyānie Page 55
    The Collaboration of an explainer with the Holy Qur’an is among theological-Qur’anic sciences discussions. The Holy Qur’an is considered as the most important source of legislation of laws، the only unquestionable axis for all Islamic scholars، both Shiite and Sunni and the book of guidance until the Doomsday. However، to benefit from this book (the Divine guidance)، it requires God to position an explainer by the side of His book of guidance، who explains the Divine’s purposes. “Explanation” in its literal sense means to unfold، reveal and explain. The foundation of the theory of “collaboration of Qur’an and the explainer” accords with the intellect and precept of the intellectuals and the (Qur’an’s) verses and traditions verify it. The right of expressing is reserved for God; but because of its profound meanings and purports، and its great teachings، the only logical way to understand the howness of using it is the Prophet’s sayings and absolute adherence to his example. The necessity of obeying the Prophet (PBUH) and the attribution of the status of explanation and teaching of the Qur’an to him is a clear reason for the need to refer to all his sayings about the Qur’an at every level of expression and decision. Moreover، the Qur’an and traditions in order to describe the explanatory dignity of the Prophet (PBUH) introduce the Pure Imams (A. S) specially the Imam of the Time as the heirs of this status under the following headings: the unshakables in knowledge، the carriers and the owners of the knowledge.
    Keywords: the Holy Quran, explanation, brevity, explainer, authoritativeness, the two sects
  • Ebrāhim Abdellāhi, Seyyed Muhammad Rezā Mousavie Nasab Page 81
    From a special perspective، Messianic teachings are the pure extract of all Islamic knowledge where there are great potentialities for taking models to train people in order to pave the ground for the Appearance for the realization of a balanced Islamic society. In this way، the best time to transfer and institutionalize the religious teachings، specially the Messianic ones، is the childhood that the permanence of teachings at this period is like carving on a rock. One of the training methods appropriate to this period، which can help us institutionalize the Messianic teachings، is the inculcation، the central element of which is creating a belief in the truth of the teachings of Messianism via “repetition”. The current article is responsible to answer the howness of institutionalization of the Messianic teachings in children through inculcation and its related doubts. For this purpose، with a library-based method and with a descriptive-analytic approach، and after recognizing the meaning and place of inculcation، we explain the stages of producing inculcation contents، and finally benefiting from the inculcation is evaluated as appropriate on the condition that the administrative framework is observed and the characteristics of childhood period are considered. Moreover، we introduce and suggest forms such as poetry، story، drawing، presentation، questions and answers with a practical example to achieve this goal.
    Keywords: Imam Mahdi (A.S), Messianism, child, training, training method, inculcation, pavement of the ground for the Appearance
  • Majid Ahmadi Kachāie, Mahdi Hamidie Nezhād Page 111
    Investigating the atmosphere of Minor Occultation period leads us to conclude that Imamites at that time had a great movement in different social fields. It seems despite various theories on the whyness of such an encounter، the dissimulation of one’s faith as Mokhtār’s theory had the most implication on the pragmatic approach of Imamites at that period; in a way that the representation network as a pre-designed institution based its mechanism on strict secrecy and not only was the place of Imam disclosed for the Imamites، but also they did not reveal the name of the Imam. Moreover، Imamites hadith sources and theological speculations have been considerably affected by the emerged conditions. After examining the theories in this regard، this article tries to understand Mokhtār’s perspective using historical-anecdotal (hadithi) texts.
    Keywords: the Twelfth Imam, Imamites, dissimulation of faith, Minor Occultation
  • Zoheyr Dehghānie ārānie, Seyyed Razi Mousavi Gilānie Page 127
    Contemporary western Mahdism scholars have done more particular and distinguishable researches than their predecessors on the issue of Islamic Messianism، and it is due to the wider scientific communications and more authentic resources and more focus on this topic. “Timothy Furnish” is one of the orientalists who has specialized in Islamic history، sects and beliefs، was engaged in the subject of Messianism and has written the books and articles in this regard; in a way that his views have been numerously referred to in the scientific meetings and western media. Investigating Furnish’s views in the field of Messianism، in addition to knowing his assumptions، evidences، documents and conclusions، paves the way in criticizing his colleagues’ and his own views as well and helps us explain the western scientific meeting’s approach (toward this issue) in modern times. This paper has classified and mentioned the raised discussions by Furnish-especially in the field of Messianism، and tried to trace and find the roots of his intellectual bases. Then، the methodical and thematic flaws of his speeches، which have led him to incorrect conclusions، are raised. Mentioning the positive and negative components of Furnish’s reaches as well as verification and criticism of his opinions are among the other raised discussions in the current paper. The methodology of this paper is based on library and software and is written with a descriptive-analytic view.
    Keywords: Messianism, Timothy Furnish, western orientalists, the viewpoints of western orientalists in the field of Islamic Messianism.