فهرست مطالب

  • سال چهل و هشتم شماره 1 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/03/29
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مقاله کامل
  • مجید آب روشن، بهمن زاهدی *، رضا سیاه منصور صفحات 1-9
    به منظور بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت های لاله واژگون (Fritillaria imperialis L.) در پنج منطقه از استان لرستان از چهل صفت ریخت شناختی (مورفولوژیکی) استفاده شد. در کل، 140 نمونه یا بوم جور (اکوتیپ) از پنج منطقه از سه شهر خرم آباد، الیگودرز و دورود در طی دو سال (بهار 1393 و 1394) گرد آوری و بررسی شدند. از هر منطقه سی نمونه تهیه شد. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که بین جمعیت ها از نظر بیشتر صفات اندازه گیری شده اختلاف معنی داری وجود دارد. در این بررسی تجزیه خوشه ای داده های استانداردشده صفات، به روش Ward و توان دو فاصله اقلیدسی، پنج جمعیت مورد بررسی را در سه خوشه گروه بندی کرد. در تجزیه به مولفه های اصلی ده مولفه معرفی شدند که در مجموع 34/85 درصد از تنوع صفات را توجیه می کنند. در مولفه اول، صفات طول برگ بالایی و طول برگ میانی ضریب بالا و مثبت داشت. گروه بندی ناشی از تجزیه خوشه ای با نتایج تجزیه به مولفه های اصلی تایید شد. نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان داد که صفات ریخت شناختی می توانند تنوع را در بین جمعیت های لاله واژگون نشان دهند.
    کلیدواژگان: تجزیه خوشه ای، صفات کمی، مولفه های اصلی
  • مجید اسمعیلی، رضا صالحی *، مصباح بابالار، محمدرضا طاهری، حسین محمدی صفحات 11-25
    در این پژوهش تاثیر پایه Ace و سطوح مختلف نیتروژن (60، 120 و 180 کیلوگرم در هکتار) بر رشد رویشی، عملکرد، ویژگی های کیفی میوه، غلظت نیتروژن برگ و میوه طالبی رقم سمسوری در شرایط مزرعه ای به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سال 1392 ارزیابی شد. افزایش میزان نیتروژن از 60 کیلوگرم به 120 کیلوگرم، موجب 4/23درصد افزایش در عملکرد کل بازارپسند شد، درحالی که با افزایش میزان نیتروژن از 120 کیلوگرم به 180 کیلوگرم در هکتار، عملکرد بازارپسند 7/19درصد کاهش یافت. عملکرد کل بازارپسند در گیاهان پیوندی در مقایسه با گیاهان غیرپیوندی، 85/18درصد بیشتر بود. عملکرد تک بوته، شمار میوه و عملکرد بازارپسند در بوته در گیاهان پیوندی بالاتر از گیاهان غیرپیوندی بود. سفتی گوشت میوه در پاسخ به افزایش میزان نیتروژن، کاهش یافت و بالاترین میزان سفتی گوشت میوه در تیمار 60 کیلوگرم نیتروژن خالص به دست آمد. درصد ماده خشک در میوه های برداشت شده از گیاهان پیوندی به طور معنی داری بالاتر از گیاهان غیرپیوندی بود. مواد جامد محلول وpH تحت تاثیر پیوند و میزان نیتروژن قرار نگرفت. طول ساقه نیز تحت تاثیر تیمار پیوند قرار گرفت و بالاترین طول ساقه (17/212 سانتی متر) در گیاهان پیوندی به دست آمد، درحالی که کمترین طول ساقه (56/173 سانتی متر) در گیاهان غیرپیوندی ثبت شد. غلظت نیتروژن در برگ و میوه گیاهان پیوندی در مقایسه با گیاهان غیرپیوندی بیشتر بود. بر پایه نتایج، کاربرد روش پیوند و سطح بهینه نیتروژن (120کیلوگرم) می تواند موجب بهبود رشد و عملکرد در گیاه طالبی شود.
    کلیدواژگان: پایه کدو، پیوندک، طالبی، عملکرد
  • شاهین علیزاده، حمید حسن پور* صفحات 27-37
    زرشک یکی از ریز میوه ها است که به صورت خودرو در مناطق شمال غرب ایران رشد می یابد. ارزیابی ویژگی های میوه و بذر می تواند در انتخاب رقم های برتر سودمند واقع شود. هدف از این پژوهش بررسی شناخت بهتر ویژگی های ژنوتیپ های وحشی زرشک استان آذربایجان غربی به منظور کاربرد آن ها در برنامه های اصلاحی است. در آغاز مناطق و سپس ژنوتیپ های زرشک موجود شناسایی و نمونه برداری از آن ها صورت گرفت و بی درنگ به آزمایشگاه منتقل و صفاتی شامل طول و عرض میوه، بذر و برگ، رنگ و چگالی میوه اندازه گیری شد. تجزیه کلاستر به روش وارد (Ward) انجام شد. نتایج نشان داد که تنوع بالایی در برخی از صفات مانند وزن و طول میوه، عرض بذر، و صفات مرتبط به رنگ وجود دارد. ژنوتیپ SH14 نسبت به دیگر ژنوتیپ های بررسی شده بزرگ ترین میوه را دارد. صفات مرتبط با برگ از جمله طول و عرض برگ همبستگی معنی داری با صفات مرتبط با میوه مانند وزن و اندازه میوه و طول و عرض بذر دارند. سه عامل اصلی نزدیک به 68 درصد از واریانس کل را توجیه کردند. در تجزیه کلاستر ژنوتیپ های زرشک به چهار گروه اصلی تقسیم شدند. ژنوتیپ های موجود در گروه A دارای بیشترین میانگین صفت طول دم میوه و شاخص های a* و b* رنگ را داشتند. شاخص هیو نیز در جداسازی گروهB نقش مهمی داشت. ژنوتیپ های بی بذر نیز در گروه C قرار گرفتند. ژنوتیپ های موجود در گروه D نیز میانگین صفات طول و عرض برگ و شمار بذر بالاتری بودند. نتایج به دست آمده ممکن است برای برنامه های اصلاحی و معرفی رقم در زرشک سودمند باشد.
    کلیدواژگان: تجزیه کلاستر، زرشک، صفات مورفولوژیکی، همبستگی
  • علی محمد خورشید دوست*، فریبرز زارع نهندی، اعظم خلیلی صفحات 39-47
    در این پژوهش داده های اقلیمی سال 1389 از ایستگاه های هواشناسی ساری، آمل، قراخیل، بابلسر و گلوگاه شامل فراسنجه های اقلیمی دما، بارش، رطوبت نسبی، بیشینه سرعت باد، شمار ساعت های آفتابی و روز های یخبندان گرد آوری شد. برخی داده های کیفیت میوه شامل وزن، حجم، اسیدیته و غیره نیز در آزمایشگاه اندازه گیری شد. بررسی ویژگی های کیفی میوه در ایستگاه های مورد بررسی نشان داد، ویژگی های اندازه گیری شده تحت تاثیر فراسنجه های دما، بارش و رطوبت نسبی قرار گرفتند. ایستگاه های مورد بررسی بر پایه ویژگی های کیفی میوه و فراسنجه های اقلیمی در دو گروه A (گلوگاه و قراخیل) و B (ساری، آمل و بابلسر) جای گرفتند. میوه های تولیدی از باغ های مرکبات ایستگاه های گروه A اسیدیته، وزن و ضخامت پوست بیشتری نسبت به گروه B داشتند، درحالی که میوه های تولیدی از باغ های گروه B، ویتامین ث، وزن گوشت، حجم و وزن میوه بیشتری نسبت به گروه A داشتند. دیگر ویژگی های اندازه گیری شده تحت تاثیر فراسنجه های اقلیمی قرار نگرفتند.
    کلیدواژگان: اقلیم، فراسنجه های بیوکلیماتیک، کیفیت محصول، مرکبات
  • داود هاشم آبادی* صفحات 49-59
    به منظور بررسی تاثیر آب مغناطیس شده روی گیاه زینتی پروانش، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با شانزده تیمار در سه تکرار اجرا شد. عامل های آزمایش شامل چهار نوع آب (آب شهر مغناطیس شده، آب شهر، آب چاه مغناطیس شده و آب چاه) و چهار دورهای آبیاری (دو روز یک بار، چهار روز یک بار، شش روز یک بار و هشت روز یک بار) بود. بنابر نتایج به دست آمده کمترین زمان تا گلدهی پروانش (20/45 روز)، بیشترین شمار گل (96/17 گل)، بیشترین شمار برگ (88/165)، بیشترین شمار شاخه (44/17)، بیشترین ارتفاع بوته (71/21 سانتی متر) و همچنین بیشترین قطر ساقه گل دهنده (95/6 میلی متر) و کمترین نشت یونی (96/55 درصد) در تیمار آبیاری دو روز یک بار با آب شهر مغناطیس شده به دست آمد. تیمارهای آبیاری دو روز یک بار با آب چاه و شهر مغناطیس شده به ترتیب با 19/6 و 25/6 نانومول در هر گرم وزن تر کمترین و آبیاری هشت روز یک بار با آب شهر و چاه مغناطیس نشده با 7/9 و 45/9 نانومول در هر گرم وزن تر بیشترین میزان مالون دی آلدئید را در بین تیمارها به خود اختصاص دادند. بیشترین و کمترین فعالیت سوپراکسیددیسموتاز به ترتیب مربوط به تیمارهای آبیاری هشت روز یک بار با آب چاه مغناطیس شده (75/59 واحد آنزیم در گرم وزن تر) و آبیاری هشت روز یک بار با آب چاه (86/10 واحد آنزیم در گرم وزن تر) بود. بیشترین فعالیت POD با 04/6 نانومول در هر گرم وزن تر در تیمار آبیاری شش روز یک بار با آب چاه مشاهده شد.
    کلیدواژگان: آب مغناطیسی، نشت یونی، مالون دی آلدئید، Catharanthus roseus
  • معصومه لایق حقیقی، معظم حسن پور اصیل، بهلول عباس زاده* صفحات 61-71
    در این پژوهش صفات مورفولوژیک درمنه دشتی برداشت شده از سه نقطه رویشگاه طبیعی دارای خاک متفاوت، از 35 کیلومتری شمال قم در مرحله گل دهی کامل شامل: ارتفاع گیاه، شمار پنجه، قطر بزرگ و کوچک تاج پوشش، طول و وزن ریشه، میزان قندهای محلول، پرولین، سدیم، پتاسیم، منیزیم، کلسیم، کلر، آهن و درصد اسانس اندازه گیری و مقایسه شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد، بین نقاط برداشت در سرشاخه گل دار، وزن ساقه، وزن ریشه، وزن کل ماده خشک، قندهای محلول، پرولین، سبزینه (کلروفیل) کل، سبزینهa، سدیم، پتاسیم، منیزیم، کلر، سبزینه b و کلسیم اختلاف آماری معنی دار مشاهده شد. مقایسه میانگین نمونه ها نشان داد که حداکثر عملکرد سرشاخه گل دار 3/48 گرم بر بوته، وزن سرشاخه کل 5/173 گرم بر بوته، وزن ریشه 2/70 گرم بر بوته و وزن کل ماده خشک 6/243 گرم بر بوته و حداکثر درصد اسانس 75/0درصد بود. حداکثر قندهای محلول 68/0 میلی گرم بر لیتر، پرولین 17/1 میلی گرم بر لیتر، سبزینه کل 81/0 میلی گرم بر لیتر، سدیم 8/8 پی پی ام، پتاسیم 7/15 پی پی ام، منیزیم 7/4 پی پی ام، کلسیم 86/22 پی پی ام و کلر 2/35516 پی پی ام بودند. نتایج همبستگی صفات نشان داد که قندهای محلول با پرولین و کلر همبستگی مثبت معنی دار داشت و با سبزینه کل، سبزینه a و سبزینه b همبستگی منفی معنی دار داشت. پرولین با کلر (**82/0=r) همبستگی مثبت معنی دار داشت. نتایج نشان داد که درمنه دشتی گیاهی متحمل به شوری کم بوده و با افزایش اسمولیت های تنظیم کننده، نسبت به شوری تحمل نشان داده و عملکرد اندام های هوایی با افزایش شوری به شدت کاهش می یابد.
    کلیدواژگان: درمنه دشتی، پرولین، قندهای محلول، عنصرهای کانی، ICP
  • شیرین دیانتی دیلمی *، محسن کافی، سید علیرضا سلامی صفحات 73-83
    برای بهینه سازی جوانه زنی بذر ارکیده خربقی معمولی، از دوازده سطح تیمار مختلف قندی (ساکارز، فروکتوز، گلوکز و دو ترکیب از قندهای فروکتوز و ساکارز) به همراه دو سطح تیمار نیتروژن آلی (2 گرم در لیتر پپتون) در محیط کشت فاست استفاده شد. نتایج نشان داد تیمارهای قندی ترکیب 2 فروکتوز- ساکارز (H12)، 10 گرم در لیتر ساکارز (H8)، 20 گرم در لیتر گلوکز (H2) و ترکیب 1 فروکتوز- ساکارز (H11) بدون اختلاف معنی دار به ترتیب بهترین تاثیر را بر درصد جوانه زنی و تیمارهای ترکیب 1 و 2 فروکتوز-ساکارز (H11 و H12) بهترین تاثیر را در رشد پداژه نما ها داشتند. تیمارهای ترکیب 2 فروکتوز- ساکارز، 20 گرم در لیتر گلوکز و 10 گرم در لیتر ساکارز (H12P2، H2P2 و H8P2) که همگی 2 گرم در لیتر پپتون داشتند، بهترین ترکیب برای جوانه زنی ناهمزیست بذر (به ترتیب با میانگین جوانه زنی 6/79درصد، 6/74درصد و 2/71درصد) بودند. تیمار 30 گرم در لیتر ساکارز (H10P2) بهترین ترکیب برای رشد پداژه نما ها (3/17میلی متر) بود. در مجموع می توان گفت نوع قند و مواد آلی بر درصد جوانه زنی بذر به صورت ناهمزیست و نیز بر رشد بعدی گیاهچه های پداژه نمای این گونه تاثیر معنی دار دارند. بنابراین می توان با استفاده از ترکیبی مناسب از آن ها درصد جوانه زنی و رشد گیاهچه های این گونه را بهبود بخشید.
    کلیدواژگان: ارکیده بومی ایران، پپتون، ثعلب خاکروی، رشد پداژه نما، کشت درون شیشه ای، کربوهیدرات (قند)
|
  • Majid Ab-Rooshan, Bahman Zahedi *, Reza Siahmansour Pages 1-9
    In order to study of genetic diversity of Fritillaria populations (Fritillaria imperialis L.), in the five regions of Lorestan Province, used 40 morphological characteristics. Generally, 140 samples from five regions of the three cities including: Khorramabad, Aligudarz and Dorud were collected and analyzed in spring 2014 and 2015 for two years. From each area 30 samples were studied. These results showed that there is significant difference between populations of morphological characteristics. The results of cluster analysis using Ward method and Euclidean distance grouped the samples to five populations. Based on Principal Component Analysis (PCA) results, there were 10 factors that explained 85.34 % of their biological variations. In the first component, threre was positive and high coefficient in length of upper and middle leaf. The classification of cluster analysis was confirmed by principal component analysis. According to this study morphological traits can apply to assess variation among populations of Fritillaria.
    Keywords: cluster analysis, Quantitative traits, principal components
  • Majid Esmaeili, Reza Salehi Mohammadi *, Mesbah Babalar, Mohammad Reza Taheri, Hossein Mohammadi Pages 11-25
    In this study effect of Ace rootstock and different levels of nitrogen (60, 120, 180 Kg/h) on vegetative growth, yield, quality characteristics of fruit, leaf and fruit nitrogen concentration of Cucumis melo cv. Samsoori as a factorial experiment in Completely Randomized block Design evaluated in field condition in 2013. Increasing nitrogen levels from 60 to 120 kg.ha–1 increased marketable yield by 23.4%, whereas increasing nitrogen rate from 120 to 180 kg.ha–1 decreased muskmelon yield by 19.7%. Marketable yield was higher (18.85%) in grafted in relation to non-grafted plants. Yield per plant, marketable fruit number and total yield per plant was higher in grafted plants. Fruit flesh firmness decreased in response to an increase in nitrogen fertilization and the highest values recorded on plants receiving 60 kg nitrogen per hectare. Fruit dry matter percent in fruits harvested from grafted plants were significantly higher than non-grafted plants. Total soluble solid and pH not affected by grafting and nitrogen amount. Stem length was also affected by grafting and highest stem length (212/17 cm) obtained in grafted plants, whereas lowest stem length (173/56 cm) were recorded in the non-grafted plants. Nitrogen concentration in leaf and fruits of grafted plants was higher than non-grafted. According to results, use of grafting and appropriate rate of nitrogen (120 kg) can improve growth and yield of muskmelon plants.
    Keywords: Cucurbita rootstock, Melon, scion, yield
  • Shahin Alizadeh, Hamid Hassanpoor * Pages 27-37
    Barberry is a small fruit that grows in the wild in North West of Iran. Evaluation of fruit and seed characteristics can be useful in selection of superior cultivars for commercial cultivation. The aim of this study is to better understand the characteristics of barberries in order to use in breeding programs. The area and barberry genotypes were identified and sampling of them were done, then were transported to the laboratory and attributes such as length and width of fruits, seeds and leaves, fruit color were measured. Cluster analysis was performed on the basis of Ward's method. There is high variation in some traits, including berry weight, berry length, flesh weight, seed width, color characteristics such as a*, b*, Hue angle and chroma values. The results indicated that SH14 genotype had the largest fruit. Leaf traits, including leaf length and width significantly correlated with fruit traits such as weight and size of the fruit and seed length and width. The 3 main factors were explained approximately 68% of the total variance. According to cluster analysis, genotypes were divided into four main groups. Genotypes in group A had highest average length of pedicle and a* and b* color variables of fruits. The hue angle had a significant role in separation of group B. Also, seedless genotypes were located in group C. Genotypes in group D had a higher average length and width of leaves and seed number. The results obtained might be helpful for breeders who trying to develop new varieties.
    Keywords: Barberry, correlation, factor analysis, Morphological characteristics
  • Ali Mohammad Khorshiddoost *, Fariborz Zare Nahandi, Azam Khalili Pages 39-47
    In this research the climatic data of the year 2010 for the meteorological stations of Sari, Amol, Qrakhyl, Babolsar, and Galoogah were collected which included climatic factors of temperature, precipitation, relative humidity, maximum wind speed, number of sunny hours days, and freezing days. Some of the quality data of fruit such as weight, mass, acidity, etc. were analyzed in the lab. The analysis of qualitative characteristics of the fruit in the study stations indicated that the measured attributes have been affected by temperature, precipitation, and relative humidity parameters. The study stations according to the qualitative characteristics of the fruit and climatic parameters were placed in two groups of A (Galoogah and Qrakhyl), and B (Sari, Amol, and Babolsar). Fruits produced from the gardens of group A included higher acidity, weight, and skin thickness comparing to the group B. While the fruits produced from the gardens of group B compared to the group A, had more vitamin C, higher flesh weight and volume, and finally higher weight. Others measured attributes were not affected by climatic parameters.
    Keywords: Bioclimatic parameters, Citrus, Climate, Product quality
  • Davood Hashemabadi * Pages 49-59
    To investigate the effect of magnetic water on the periwinkle a factorial experiment based on CRD carried out with 16 treatments in three replications. Treatments consisted of four types of water (magnetic tap water, the tap water, magnetic well water and well water) and four irrigation intervals (2, 4, 6 and 8 days). The results showed the least time to flowering periwinkle (45.20 days), the highest number of flower (17.96), the highest number of leaves (165.88), the maximum number of branches (17.44), maximum height (21.71 cm), maximum diameter of the stem (6.95 mm) and lowest ionic leakage (55.96%) were found in treatment of 2 days and magnetic tap water. The minimum MDA observed in interval irrigation of 2 days with magnetic well water and magnetic tap water. The maximum MDA obtained in irrigation intervals of 8 days tap (9.7 nmol g F.W-1) and well water (9.45 nmol g F.W-1), respectively. The highest and lowest activity of SOD were found in irrigation intervals of 8 days with magnetic well water (59.75 IU. g D.W-1) and irrigation intervals 2 days with well water (10.86 IU. g D.W-1). Maximum POD activity (6.04 nmol g F.W-1) was observed in irrigation of 6 days with well water.
    Keywords: Catharanthus roseus, ionic leakage, magnetic water, MDA
  • Masoumeh Layeghhaghighi, Moazzam Hassanpour Asil, Bohloul Abbaszadeh* Pages 61-71
    In this research, the plant samples of Artemisia were collected at full flowering stage from three natural habitats in North of Qom province, Iran. Morphological characters were plant height, the number of tiller, large and small diameter of canopy, root length, root weight. The samples were analyzed for their soluble sugars, proline, chlorophyll, Na, K, Mg, Ca and Cl content and percentage of essential oil. Analysis of variance indicated that habitats significantly influenced flowering shoot, stem weight, root weight, total dry matter weight, soluble sugars, proline, chlorophyll a, Na, K, Mg and Cl at P≤ 0.01, and chlorophyll b and Ca at P ≤ 0.05. The means of traits indicated that flowering shoot yield with 48.3 g/plant, root weight with 70.2 g/plant, total dry matter yield with 234.6 g/plant and the percentage of essential oil with 0.75% were maximum. The highest soluble sugars, proline, Na, K, Mg, Ca and Cl with 0.68 mg/lit, 1.17 mg/lit, 8.8 ppm, 15.7 ppm, 4.7 ppm, 22.86 ppm and 35516.2 ppm means were observed. The results showed that Artemisia is an endurable plant in a low salty conditions and it can increase regulator osmolytes and reduce yield to suffer salty conditions.
    Keywords: Artemisia sieberi, ICP, mineral elements, proline
  • Shirin Dianati Daylami *, Mohsen Kafi, Seyed Alireza Salami Pages 73-83
    For improvement asymbiotic seed germination media of temperate terrestrial orchid Epipactis veratrifolia , 12 different concentrations of the carbohydrates (fructose, glucose, sucrose and two combination of fructose with sucrose ) were assessed on the seed germination and protocorm development, in the presence (2g L−1) and absence of peptone in Fast medium. Results revealed significant differences between treatments on seed germination percentage and protocorm growth. Carbohydrate treatments; H12 (3.5g/l fructose g/l sucrose), H8(10 g/l sucrose), H2 (20 g/l glucose), and H11 (5 g/l fructose g/l sucrose) had significant effect on seed germination percentage. H11and H12 was the best medium for protocorm growth. H8P2(10 g/l sucrose g/l peptone), H2P2(20 g/l glucose g/l peptone) and H12P2(3.5g/l fructose g/l sucrose g/l peptone) were the best for seed germination respectively with 79/6%, 74/6% and 71/9% seed germination percentage. H10P2 (30 sucrose g/l g/l peptone) with 17/3mm growth, significantly was the best for protocorm growth. Therefore kind and concentration of carbohydrate and presence of organic nitrogen (peptone) influence asymbiotic seed germination percentage and protocorm growth and could improved both of them. This finding revealing that it is possible to improvement asymbiotic seed germination of this species orchid with combination of mono and disaccharides and organic nitrogen.
    Keywords: Carbohydrate, In vitro culture, Native Orchid of Iran, Orchid, Peptone, Protocorm growth