فهرست مطالب

تحقیقات تمثیلی در زبان و ادب فارسی - پیاپی 32 (تابستان 1396)
  • پیاپی 32 (تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/06/25
  • تعداد عناوین: 7
|
  • دیالکتیک در باب اول مرزبان نامه
    سعید امامی، محمدرضا روزبه صفحات 10-28
    در این مقاله سعی بر آن است تا با روش تحلیل ساختارشکنانه ی دریدا باب اول مرزبان نامه را – که به شیوه ی حکایت در حکایت است_ ساختارشکنی کنیم و پیوندش را با دیالکتیک هگل نشان دهیم. شخصیت های اصلی این باب، مرزبان و دستور هستند. نگرش ساختارشکنانه ی دریدا برای ما روشن می سازد که بین این دو شخصیت به ظاهر متضاد، ضدیتی وجود ندارد. در واقع این دو همچون دو همکار یا دو هم بازی هستند که وجود آن ها برای کامل شدن متن ضروری است. حکایات و سخنان ایراد شده توسط این دو شخصیت، دیالکتیکی را می سازد که تزها، آنتی تزها و سنتزهایش را قاب بندی کرده ایم. این باب دارای دوازده وضعیت در هم تنیده است که همان سخنان ملک زاده و دستور است که در نه قاب مشخص و نشان داده شده است که جنگی بین ملک زاده و دستور نیست. بلکه خویش کاری این دو همکار این است که متن را به سرانجام برسانند. بنابراین دو شخصیت دستور و مرزبان، دو شخصیت حقیقی متضاد نیستند بلکه دو تمثیل از نیروهای متفاوت در جهان هستند که به وسیله این دو نیروی متضاد، جهان در گردش و تکامل است.
    کلیدواژگان: مرزبان نامه، تمثیل، ساختارشکنی، دیالکتیک
  • مهناز بازگیر صفحات 29-51
    شاعران از تمثیل با بسامد سگ بسیار استفاده کرده اند، گاه آن را مظهر وفاداری، گاه عاشق سالک و نفس اماره قرار داده اند و بدین ترتیب الفاظ و تصاویر پلی برای رسیدن به معنا می شود. در آغاز شرحی از تمثیل می آید که یکی از صور خیال است و آرای مختلف استادان در این مورد به عنوان شاهد آورده می شود. چرا که تمثیل برای ملموس کردن مفاهیم عرفانی حربه ای کاراست و به واسطه آن پیامهای اخلاقی و اجتماعی و سیاسی و عرفانی بیان می شود، سپس طی سیری در متون مختلف تصویر سگ، نگرش به آن، تطور ایماژهای آن در کلام گویندگان مورد بررسی قرار می گیرد، نکات و حکمت ها و ظرایف به کار رفته مستند بیان می شود. آموزه های عرفانی و اخلاقی و سیاسی و اجتماعی حاصل به شرح در می آید و گوشه ای از عرفان و جهان بینی و سلوک بزرگان این مرز و بوم نشان داده می شود و در نهایت پیام شاعران به عنوان نتیجه منطقی تمثیل ها موشکافی می گردد.
    کلیدواژگان: تمثیل، سگ، سنایی، عطار، مولانا
  • سیدجمال حسینی، عباس کی منش، آذر دانشگر صفحات 52-68
    تمثیل از انواع ادبی شمرده می شود که در زبان عامه وسخنوران کاربردی چشمگیر داشته است. تمثیل، زبان مشترک انسان ها و وسیله ی بیان احساسات و تجربه های مشترک انسانی است به گونه ای که هم شنونده و هم گوینده در آن سهم دارند و این شراکت منجر به حس التذاذی می گردد که ریشه در فطرت، هویت و فرهنگ مردم دارد. کلیدر رمان حجیمی است که حوادث آن اگرچه مبتنی بر زندگی واقعی انسان ها است اما زبان شخصیت های این اثر انباشته از مثالک های کوتاهی است که بازتاب دهنده ی فرهنگ و هویت جامعه کوچک آنهاست. جامعه ای که نمادی از جوامع مشابه خویش در دوره ای از تاریخ این سرزمین است. این پژوهش به انواع تمثیل در اثر کلیدر پرداخته است و از شواهد به دست آمده این نتیجه حاصل شده که مثالک ها حیوانی «فابل» پرکاربردترین نوع تمثیل در این اثر داستانی است که در خدمت توصیف درآمده است.
    کلیدواژگان: تمثیل، مثالک، فابل، رمان، کلیدر
  • مریم خزاییلی، عطامحمد رادمنش صفحات 69-93
    مرزبان نامه یکی از کتب مهم ادب پارسی و از جمله شاهکارهای نثر به شمار می رود، که با انشایی مصنوع و مزین و در عین حال در اغلب موارد به طرزی ساده، بسیار فصیح و زیبا نگارش یافته است. این اثر ارزنده، توسط مرزبان بن رستم بن شروین، یکی از شاهزادگان طبرستان، به گویش طبری به رشته تحریر درآمده و در قرن ششم و اوایل قرن هفتم، به دست نویسنده و ادیب گرانقدر، سعدالدین وراوینی از لهجه طبری باستان به زبان فارسی دری، آراسته به صنایع لفظی و معنوی و اشعار تازی و پارسی و امثال و اخبار بازنویسی شده است. مرزبان نامه از نوع ادب تمثیلی (فابل) محسوب می شود و نوع نثر آن، فنی است. امثال عربی و پارسی فراوانی در این کتاب گرانقدر یافت می شود. یکی از شعرایی که از اشعارش در مرزبان نامه به عنوان شاهد و مثال استفاده شده، شاعر پرآوازه عرب، متنبی است. وی از شعرای دوره عباسیان، در اوایل قرن چهارم هجری است، که صاحب این گنجینه نفیس از امثال و حکم وی در نگارش اثرش بهره برده است. حتی مضامین مشترکی بین امثال متنبی و امثالی که در مرزبان نامه وجود دارد، مشاهده می شود. در این پژوهش سعی بر این است، امثال و حکمی که در این دو اثر دارای تشابه و اشتراکاتی است، تطبیق، بررسی و شناخته شود.
    کلیدواژگان: مرزبان نامه، وراوینی، متنبی، امثال، اشتراکات
  • سعیده ساکی انتظامی، ملک محمد فرخزاد، سید احمد حسینی کازرونی صفحات 94-110
    قهرمان مصیبت نامه «سالک فکرت» است که به دنبال شناخت حقیقت است. آنچه در مصیبت نامه نشان داده شده تلاش روح و فکر آدمی در جهت پی بردن به حقیقت و کنه معنی وجودی خداست که آن را در خود می یابد. در لابه لای این حکایات تمثیلی مواردی نغز از تشبیه، تمثیل، مثل، استعاره تمثیلیه و اسلوب و معادله به چشم می خورد. در این تحقیق محققان در پی یافتن آنند که عطار در مصیبت نامه چگونه از تمثیل بهره برده و از چه انواعی بهره گرفته است، انواع تمثیل چه تاثیری در بیان شاعر داشته، ساختار تمثیل در حکایات تمثیلی مصیبت نامه چگونه است به شیوه کتابخانه ای و از طریق فیش برداری به توصیف و تحلیل داده ها پرداخته شده است.
    کلیدواژگان: حکایت های تمثیلی، تمثیل، استعاره تمثیلیه، مثل، اسلوب و معادله
  • ابوالفضل غنی زاده، مریم شریفی صفحات 111-129
    مقامات حمیدی مجموعه ای است از داستان های کوتاه تمثیلی که در هر کدام از آنها، یک موضوع عرفانی به صورت تمثیلی مورد بحث قرار می گیرد. این مقاله حکایت جنون را با توجه به معماری داستان و هندسه ساختاری آن، ماموریت ذاتی اثر و کردار گفتاری- نوشتاری سراینده، به صورت کمی تشریح می نماید و در پایان به این نتیجه می رسد که نویسنده در این کتاب تعلیمی با تبحر خاصی انسجام متن را با هنر و مهارت درآمیخته و پند و اندرزهای دینی- اخلاقی خود را به مخاطب ارائه کرده است.
    کلیدواژگان: مقامات حمیدی، تمثیل و ساختارگرایی، جنون
  • بررسی دنیا و تمثیل های تعلیمی آن از نگاه «سعدی»و«محمد تقی بهار»
    رضا موسی آبادی، مهدی نوروز صفحات 130-149
    تمثیل یکی از ابزارهای مهم بیانی شاعران و نویسندگان در دوره های مختلف ادبیات کلاسیک فارسی بوده است. در هر زمان بنابر مقتضیات دوره، شاعران و نویسندگان به گونه ای از این نوع ادبی در بیان تمثیل های تعلیمی مربوط به دنیا بهره برده اند. سعدی شیرازی از شاعران دوره کلاسیک و محمد تقی بهار از شاعران عصر مشروطه از جمله شاعران برجسته ای هستند که آثارشان از جهات کمیت، کیفیت و استفاده از تمثیل های شعری درخور توجه و بررسی است. بی تردید دنیا و تمثیل های تعلیمی آن در آثار و باورهای ذهنی تعداد بی شماری از اندیشمندان و صاحب نظران به ویژه در گستره ادب پارسی سایه افکنده است و همواره مورد توجه و عنایت بسیاری از شاعران و نویسندگان بوده است. در شعر سعدی و ملک الشعرای بهار نیزدنیا و تمثیل های تعلیمی آن تصاویری است که نه تنها مطلوب و لذت بخش نیستند؛ بلکه گاه مهیب و هولناک نیز می باشند. البته اگر گاهی تصویر زیبایی نیز دیده می شود یا در عمق خود، دربرگیرنده ترس و اندوه دنیاست و یا صرفا به این دلیل که به گونه ای به آخرت مربوط می شوند خوب ترسیم شده است. این پژوهش برآن است که دنیا و تمثیل های تعلیمی آن را براساس اشعار این شاعران سترگ ادب پارسی با رویکرد تمثیلی و روش توصیفی – تحلیلی بررسی نماید.
    کلیدواژگان: سعدی، محمد تقی بهار، دنیا، تمثیل، ادبیات تعلیمی
|
  • Marzban and Dastour two allegory For Deconstruction and relation between Dialectic in Marzbannamah
    S. Emami, M. R. Rozbeh Pages 10-28
    Varavaing translated Marzbannameh from archaic Tabari language to Dary Farsi in first half of seventh century. This essay tried by deconstruction critisism. Derida has made First unit of the text and showed the relation to hegels Dialectic. The main characters of this part one: Marzban and Dastor. Dridas deconstruction viewing shows that there isn’t any opposition between two characters. In fact theyre not at the sane play that is necessary for compeleting the text. It makes the dialogue such as anecdotes and words by these two charactors that is Dialectic. Which thesis, antithesis and senthesi s are formed this chapter has twelve linked states. Those are speaking Malekzade and Dstor which has shown in nine (9) formtes that there is no fight.Between Malekzade and Dastor. But conection of these two colleagues has finished the text.
    Keywords: Marzbannameh, Allegory, deconstruction, Dialectic
  • M. Bazgir Pages 29-51
    Poets have used parable with abundance of dog very much, sometimes have known it as a symbol of loyalty, sometimes lover and sensuality. Thus words and pictures become a bridge to reach the meaning. In the beginning comes a description of the parable which is one of Imaginary faces and in this case, different opinions of professors have brought as a witness. Because the allegory is a tool for making tangible the mystical concepts and by that expressed moral, social and political messages and mystical. Then with survey in different texts of dog picture and attitude to it, transformation of pictures in the words of Announcers will be examined. and Tips and wisdom and subtlety that have been used, documented expresses. Resulted spiritual, moral, social and political teachings will be described. And the corner of mysticism, worldview and demeanor of this land's elders will be show. and finally the messages of Poets as a logical result of Parables will be scrutinized.
    Keywords: parable, Dog, Sanaee, Attar, Maulana
  • S. J. Hosseini, Abbas Kaymanesh, A. Daneshgar Pages 52-68
    Allegory is one of one figure of speech which is eye-catching application in speech of ordinary people and orators, allegory is common language of human beings and means for expressing human common feelings and experience in such a way that both the listener and the speaker share in that and this leads to an enjoyment having roots in immanent nature, identity, and culture of people. Kalidar is a voluminous novel whose events are based on real life of people but the language of its personals is full of short legends, the legends which reflect the culture and identity of their small societies. The societies manifest the societies similar to their own in a period of the history of this land. This study deals with different types of allegory in Kalidar. The evidence extracted from the study show that animal legend (fable) is the most-frequently used type of allegory. Here, fable serves explanation.
    Keywords: Allegory, legend, Fable, novel, Kalidar
  • M. Khazaeili, M. Khazaeili Pages 69-93
    Marzban-nameh is one of the important books of Persian literature and one of the masterpieces of Persian prose which has been written ornately yet in most cases quite simply, very eloquently and beautifully. This valuable work was written in Tabari dialect by Marzban Ibn Rostam Ibn Shervin, one of the Tabari princes. And it was rewritten from ancient Tabari dialect to Dari Persian Language by worthy Author and scholar, Sad-Al-Din Varavini which adorned in the literal and spiritual Persian and Arabic poetry and proverbs and News. Marzban-nameh is considered allegorical literature (fable) and its prose is technical. Arabic and Persian proverbs can be found in abundance in this valuable book. One of the poets whose poetries have been used in Marzban-nameh as a witness and example is the renowned Arab poet, Mutanabbi. He is Abbasid era poet in the early fourth century AD that the owner of this exquisite treasure has used his proverbs and aphorisms in his writing. Even, common themes are observed between Mutanabbi’s proverbs and proverbs in Marzban-nameh. In this study, it is tried to study and find proverbs and aphorisms which have similarities and parallels.
    Keywords: Marzban-nameh, Varavini, Mutanabbi, proverbs, parallels
  • Saeideh Saki Entezami, M. M. Farokhzad*, Seyed Ahmad Hosseini Kazerooni Pages 94-110
    The hero of Mosibat Nameh is Salek Fekrat who looks for understanding the truth. That has been shown in the Mosibat Nameh is an attempt of human spirit and mind to find out the truth and existence of God in itself. In these allegorical tales examples of simile, allegory, symbol, mixed metaphor and osloub moadele can be seen. In this research the researchers want to understand that which kinds of allegories are used in Mosibat Nameh by Attar, what are the effects of various kinds of allegory on the poem and what is the allegory structure in allegorical tales? The data were gathered through library method and note taking and then they were analyzed.
    Keywords: allegorical tales, Allegory, mixed metaphor, symbol, osloub moadele
  • Abolfazl Ghanizade, M. Sharifi Pages 111-129
    Structuralists have introduced some rules to describe the authors’ works which describe the aesthetic aspects of a work and to compare the work with others as well as to determine the level of its creator’s ability beside criticizing and evaluation the work. This paper describes the “madness” anecdote from “Maghamat Hamidi” book in quantitative form based on the Structuralism Rules according to the anecdote architecture and its structural geometry, the work inherent mission and the author’s speech-written behavior. It concludes that the author have combined the context integrity in this book with art and talent as well as have presented his moral-religious advices to the readers. The Hamidi papers (book) are a series of short parable anecdote in each of them a mystical subject has been reviewed in the parable form.
    Keywords: The Hamidi papers, the madness, Structuralism
  • Study of Comparative the universe and its Educational Exemplums at the sight of Saadi and Mohammad taghi bahar
    R. Mosa Abadi, M. Norozi Pages 130-149
    Prarable has been one of the most important expressive tools for the poets and writers indifferent ages of Persian classic literature. Inevery time, according to circumstances of the age the poets and writers has enjoyed of these tools in the exposition of parables didactic univers attached. Saadi’s shirazian of the chassic poets ana Mohammad taghi bahar of the constitution poets are the quantity, quality and exemplums poetic aspects. Doubtless one of mainly addresses utopian and humane issues, in particular the universe and its educational. In fact the universe and exemplums debt the pedagogical views and images of the world have been drawn by him in the framework of the poems and because of this, neither these images are pleasant nor suitable, and some of them are horrible and terrible. Sometimes some beautiful images and views are seen but they are deeply filled with fear and grief, and because they are linked to the afterlife, they are not drawn properly. The aim of the present paper is to study the ethical and didactic themes the universe and its exemplum educational in the poem in the poetries huge literature to investigate this subject matter.
    Keywords: Saadi, Mohammad taghi bahar, Universe, Exemplum, didactic literature