فهرست مطالب

اپیدمیولوژی ایران - سال سیزدهم شماره 3 (پیاپی 47، پاییز 1396)
  • سال سیزدهم شماره 3 (پیاپی 47، پاییز 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/09/21
  • تعداد عناوین: 11
|
  • محمد امین عرفان منش* صفحات 162-173
    مقدمه و اهداف
    این پژوهش با هدف مطالعه جایگاه جمهوری اسلامی ایران در تولید علم منطقه ای و جهانی حوزه اپیدمیولوژی طی سال های 2015-2011 میلادی انجام شده است.
    روش کار
    این پژوهش نوعی مطالعه کاربردی بوده که با استفاده از شاخص های علم سنجی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل تمامی 53300 مقاله اپیدمیولوژی جهان طی سال های 2015-2011 میلادی است که در پایگاه اسکوپوس نمایه شده اند.
    یافته ها
    پژوهشگران اپیدمیولوژی کشور در بازه ی زمانی مورد بررسی، تعداد 1196 مقاله بین المللی تالیف کرده اند که ایران را در جایگاه شانزدهم جهان و نخست خاورمیانه قرار می دهد. بررسی تولیدات علمی دانشگاه ها نیز نشان می دهد که 7 دانشگاه ایرانی در جمع 10 دانشگاه پرتولید منطقه ی خاورمیانه قرار داشته اند. میانگین استنادهای دریافتی مقاله های پژوهشگران ایرانی در حوزه ی اپیدمیولوژی معدل 9/3 استناد به ازای هر مدرک بوده که این میزان برای کل تولیدات خاورمیانه و جهان برابر با 3/5 و 4/7 استناد است. هم چنین تولیدات علمی ایران در سه شاخص درصد مدارک استنادشده، درصد مقاله های پراستناد و تاثیرگذاری استنادی وزن دهی شده در سطح رشته، از سطح کیفی پایین تری در مقایسه با متوسط منطقه و جهانی این حوزه برخوردار بوده است.
    نتیجه گیری: با وجود جایگاه برجسته کشور در زمینه کمیت تولیدات علمی حوزه اپیدمیولوژی، کیفیت این تولیدات نسبت به متوسط منطقه ای و جهانی پایین تر است.
    کلیدواژگان: اپیدمیولوژی، علم سنجی، تحلیل استنادی
  • کورش اعتماد، علیرضا حیدری *، محمدحسین پناهی، منصوره لطفی، فاطمه فلاح، صدف صادقی صفحات 174-182
    مقدمه و اهداف
    داده های موجود در یک نظام مراقبت بهداشتی در صورتی که درست، به موقع و قابل دسترسی باشد، نقش اساسی در برنامه ریزی توسعه و پشتیبانی خدمات بهداشتی ایفا می کند. داده های موجود در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به راحتی در دسترس نیستند و این دسترسی محدود ارزش آن ها را کاهش می دهد. هدف از انجام این مطالعه، تبیین چالش های دسترسی به داده های موجود در وزارت بهداشت بود.
    روش کار
    این پژوهش در قالب یک مطالعه کیفی در سال 1394 انجام شد. 23 نفر از صاحب‏نظران علمی و اجرایی به صورت هدفمند انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختارمند استفاده شد. مصاحبه های پیاده سازی شده با استفاده از روش تحلیل محتوا تحلیل شدند.
    یافته ها
    یافته های این مطالعه 4 درون مایه اصلی (چالش های دسترسی به داده های نظام مراقبت، چالش های دسترسی به داده های حاصل از پیمایش های کشوری و پروژه های سفارش داده شده، چالش های دسترسی به داده های سامانه پرونده الکترونیک سلامت و چالش های دسترسی به داده های محرمانه ) و 15 موضوع فرعی را ارایه می‏دهد.
    نتیجه گیری: با توجه به چالش های متعدد دسترسی به داده های موجود در وزارت بهداشت، طراحی سازوکارهای دسترسی به طور نظام مند در قالب دستورالعمل و ساختار تشکیلاتی برای مدیریت دسترسی به داده ها پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: دسترسی، داده، نظام مراقبت، وزارت بهداشت، چالش ها، مطالعه کیفی
  • ثریا عباس زاده، محمدرضا بانشی*، فرزانه ذوالعلی، یونس جهانی، حمید شریفی صفحات 183-189
    مقدمه و اهداف
    بعضی مواقع اثر متغیرهای مستقل به طور همزمان، روی چندین متغیر وابسته سنجیده شود، و علاوه بر آن یک همبستگی درونی بین متغیرهای مستقل وجود داشته باشد. این مطالعه با هدف بررسی عملکرد مدل های تحلیل واریانس چند متغیره (مانوا) و مدل سازی معادله های ساختاری روی بررسی روابط پیچیده بین متغیرها انجام شد.
    روش کار
    این مطالعه به بررسی آگاهی و نگرش افراد 18-15 سال در مورد مواد محرک پرداخته است. با استفاده از روش مدل سازی معادله های ساختاری و مانوا، اثر متغیرهای مستقل (جنس، وضع تاهل، سطح سواد و سن) روی دو متغیر پنهان آگاهی و نگرش بررسی شد. میانگین مجموع مربع های خطای (Mean Square Error; MSE) دو روش باهم مقایسه شد.
    یافته ها
    در دو روش سمت معنی داری مسیرها یکی شد، اما مقدار ضرایب و P-value ها با هم متفاوت بود. با توجه به نتایج به دست آمده، مشاهد شد در هر دو روش، تنها متغیر جنس، بر آگاهی افراد، اثر گذار بوده است. هم چنین در هر دوی این روش، متغیر جنس و متغیر وضع تاهل، بر نگرش افراد اثرگذار بوده اند. میانگین مجموع مربع های خطا، دو روش تحلیل واریانس چند متغیره و روش مدل سازی معادله های ساختاری به ترتیب 98/0 و 002/0 شده اند.
    نتیجه گیری: در این مطالعه عملکرد روش مدل سازی معادله های ساختاری نسبت به عملکرد روش مانوا بهتر بوده است. پیشنهاد می شود که برای بررسی هم زمان روابط بین متغیرها از روش مدل سازی معادله های ساختاری استفاده شود. متغیر جنس، بر آگاهی افراد اثرگذار بوده است. هم چنین متغیرهای جنس و وضع تاهل، بر نگرش افراد اثرگذار بوده اند.
    کلیدواژگان: تحلیل واریانس چند متغیره (مانوا)، مدل سازی معادله های ساختاری، آگاهی، نگرش، شیشه و اکستازی
  • مریم پرواره، قباد مرادی، بیژن نوری، فرشاد فرزادفر، نازیلا رضایی صفحات 190-198
    مقدمه و اهداف
    با توجه به دگرگونی سیمای اپیدمیولوژیک بیماری ها و ویژگی های جمعیت شناختی و نیازهای سلامتی جامعه، بازنگری شرح وظایف پرسنل بهداشتی ضرورت دارد. این پژوهش با هدف زمان سنجی فرایندهای جاری در خانه های بهداشت انجام شد.
    روش کار
    در این مطالعه مقطعی به روش Stop Watch فرایندهای یک روز کاری بهورزان 30 خانه بهداشت شهرستان سقز در سال 1394 مورد زمان سنجی قرار گرفت. زمان و دفعات انجام فرایندها در چک لیست ثبت شد. میانگین زمان صرف شده، زمان استاندارد، زمان بدبینانه، زمان مورد انتظار و میانگین دفعات انجام فرایندها محاسبه شد. میانگین زمان انجام فرایندها با زمان استاندارد آن با آزمون تی محاسبه شد.
    یافته ها
    در خانه های بهداشت روزانه به طور متوسط 2/97±5/157 دقیقه صرف انجام فرایندها شد که معادل 33 درصد زمان کار روزانه است. بیش ترین زمان (6/26±5/38 دقیقه) صرف فعالیت های مربوط به رابطان بهداشتی بود. در طی یک روز کاری متوسط دفعه های انجام مراقبت بیماری های غیرواگیر (14/2±4/2 بار) و فرایندهای مرتبط با آمار (73/3±4/2 بار) بیش تر از سایر فرایندها بود. زمان انجام عمده فرایندها از جمله مراقبت مادری، مراقبت سالمند، مراقبت بیماری های واگیر و غیر واگیر با زمان استاندارد تفاوت داشت و از زمان مورد انتظار و زمان بدبینانه کم تر بود ( 05/0>P).
    نتیجه گیری: با توجه به صرف زمان کم برای فرایندهای مهم در خانه های بهداشت و میانگین پایین زمان مفید کاری در خانه های بهداشت، بازنگری در مدل و روش ارایه خدمات در خانه های بهداشت ضروری است. استفاده ی مناسب از بهورزها، کم کردن فرایندهای غیر ضروری، اضافه نمودن بسته های خدمت به روز پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: زمان سنجی، خانه بهداشت، بهورزان، مراقبت اولیه بهداشتی
  • سید حسین سید آقا، امیر کاوسی*، احمدرضا باغستانی، مهشید ناصحی صفحات 199-209
    مقدمه و اهداف
    سل در بین بیماری های عفونی تک عاملی شایع ترین علت مرگ بوده و دارای رتبه ی دهم مرگ در بین همه بیماری ها در جهان است. این بیماری از فرد مبتلا به افراد نزدیک از نظر مکانی و به طور عمده زیر یک سقف سرایت می کند. هدف این مطالعه بررسی ارتباط ساختار همبستگی مکانی (فضایی) و زمان بهبودی بیماران مبتلا به سل ریوی در ایران است.
    روش کار
    در این مطالعه داده های 20554 بیمار مبتلا به سل ریوی اسمیر خلط مثبت در ایران برای سال های 93-1389 مورد استفاده قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل زمان شکست شتاب دار پارامتری همراه با شکنندگی مکانی (فضایی) با رویکرد بیزی استفاده شد. برای برازش مدل از نرم افزارOpenBUGS 4/1 و به منظور پهنه بندی اثرهای محیطی از ArcGIS استفاده شد.
    یافته ها
    میانگین سنی بیماران 35/50 سال با خطای استاندارد 6/21 سال بود. یافته های مطالعه نشان داد که محیط جغرافیایی، جنس، وضع زندانی بودن، درجه مثبت بودن اسمیر در زمان تشخیص و محل زندگی افراد (شهر، روستا) تاثیرتاثیر معنی داری بر زمان بهبودی بیماران سل ریوی داشت. زمان بهبودی بیمارانی که با درجه اسمیر 9-1 باسیل، 1+ و 2+ تحت درمان قرار گرفته بودند به طور معنی داری کم تر از بقیه افراد بود.
    نتیجه گیری: بر اساس این مطالعه محیط جغرافیایی و محل زندگی افراد تاثیر معنی داری بر زمان بهبودی بیماران سل ریوی اسمیر مثبت دارد. در برخی استان ها این تاثیر وابسته به درجه ی مثبت بودن اسمیر و در برخی استان ها مستقل از آن است.
    کلیدواژگان: مدل زمان شکست شتاب دار پارامتری، آمار فضایی، تحلیل بیزی، تحلیل بقای پارامتری، سل ریوی
  • مجتبی حبیبی، سجاد الله دادی*، محسن سالاری، نیکزاد قنبری صفحات 210-221
    مقدمه و اهداف
    این پژوهش با هدف بررسی ساختار عاملی، پایایی و روایی نسخه ی فارسی آزمون تشخیص اختلالات مصرف دارو (DUDIT) در بین افراد مبتلا به سوءمصرف مواد در چند شهر ایران صورت گرفت. هم چنین نمرات DUDIT در مورد تعدادی از عوامل جمعیت شناختی مورد بررسی قرار گرفت.
    روش کار
    پرسشنامه DUDIT به زبان فارسی ترجمه، سپس ترجمه به انگلیسی برگردانده شد و مقایسه آن با نسخه اصلی صورت گرفت. پس از اجرای مقدماتی روی 20 آزمودنی، اصلاحات لازم انجام شد. تعداد 281 آزمودنی مبتلا به سوءمصرف مواد از زندان، خوابگاه و کمپ ها به پرسشنامه پاسخ دادند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ویژگی های جمعیت شناختی، آزمون تشخیص اختلالات مصرف دارو (DUDIT)، پرسشنامه شدت اعتیاد (SDS) و پرسشنامه وابستگی لیدز (LDQ) استفاده شد. برای تحلیل داده ها از روش های تحلیل عاملی تاییدی، ضریب آلفای کرونباخ، ضریب دونیمه کردن گاتمن و روایی هم گرا استفاده شد.
    یافته ها
    یافته ها از ساختار تک عاملی DUDIT حمایت کرد. آلفای کرونباخ و آزمون دونیمه کردن گاتمن به ترتیب 81/0 و 68/0 به دست آمد. بررسی روایی هم گرا از طریق محاسبه ضریب هم بستگی مقیاس DUDIT با مقیاس های LDQ و SDS به ترتیب 61/0 و 46/0 بود. سابقه ی مصرف در خانواده، سکونت در کمپ، مصرف هم زمان چند ماده و استفاده از چند روش مصرف به طور هم زمان بیش ترین نمره را در DUDIT حاصل نمودند.
    نتیجه گیری: نسخه فارسی DUDIT از ویژگی های روان سنجی مناسبی در بین جمعیت مورد پژوهش مبتلا به سوءمصرف مواد برخوردار است. توجه به عوامل جمعیت شناختی موثر بر افزایش اختلالات مصرف مواد، در برنامه ریزی های پیش گیری و درمان، لازم است.
    کلیدواژگان: سوءمصرف مواد، DUDIT، پایایی، روایی
  • سعید میرزایی، حسین صافی زاده، نادیا ارومیه ای صفحات 222-234
    مقدمه و اهداف
    امروزه عدالت یکی از اولویت های اساسی سیاست گذاران بوده و توزیع عادلانه سلامت یکی از نگرانی های آن ها به شمار می آید. چهارچوب بین المللی حقوق بشر حرکت به سوی عدالت در سلامت از طریق توجه به تعیین کننده های اجتماعی سلامت را مورد تاکید خاص قرار داده است. در این پژوهش به منظور شناخت بیش تر مدل های موجود در دنیا در زمینه ی عوامل اجتماعی موثرموثر بر سلامت 7 چهارچوب پرکاربرد تعیین کننده های سلامت برای شناسایی و بررسی دقیق معرفی شده اند.
    روش کار
    این پژوهش از مطالعه های تطبیقی بوده و محیط پژوهش شامل تمامی مدل های عوامل اجتماعی موثر بر سلامت در دنیا بوده که، 7 مدل با معیار عدالت محوری، تصمیم گیری مبتنی بر شواهد، رویکرد راهبردی و جامع، اهمیت خانواده در سلامت از طریق جست وجوی هدفمند، انتخاب شدند و به صورت دقیق مورد بررسی قرار گرفتند.
    یافته ها
    در این مطالعه، 7 مدل شناسایی شده و از لحاظ سطح مدل، نوع، اساس و حیطه تمرکز مورد بررسی قرار گرفتند.
    نتیجه گیری: مدل های بسیار متنوعی برای نشان دادن عوامل اجتماعی و در واقع تعیین کننده های سلامت در سراسر دنیا وجود دارد که هر کدام از این مدل ها دارای مزایا و معایبی هستند. این پژوهش می تواند به سیاست گذاران و پژوهشگران در انتخاب مدل برای تحلیل عوامل اجتماعی موثر بر سلامت با توجه به گفتمان حاکم، کمک نماید.
    کلیدواژگان: مطالعه تطبیقی، تعیین کننده های اجتماعی سلامت، مدل
  • فرناز فرشباف مانی صفت*، عباس ابوالقاسمی، اوشا برهمند، نادر حاجلو صفحات 235-243
    مقدمه و اهداف
    شروع قاعدگی یک مساله مهم دوران نوجوانی و درد قاعدگی یک مشکل رایج در نوجوانان است. این پژوهش با هدف تعیین الگوی قاعدگی و شیوع دیسمنوره در دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر اردبیل انجام شد.
    روش کار
    این پژوهش در قالب یک مطالعه مقطعی انجام شد. جامعه پژوهش شامل تمامی دختران دوره ی متوسطه دوم ناحیه یک و دو شهر اردبیل در سال 1394 بود، که حجم نمونه 1600 نفر به شیوه نمونه گیری خوشه ایدو مرحله ای از 7 مدرسه ناحیه 1 و 5 مدرسه ناحیه 2 انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه پژوهشگرساخته و مقیاس درجه بندی دیداری درد استفاده شد.
    یافته ها
    براساس نتایج این مطالعه، میانگین سن نخستین قاعدگی 88/12سال بود. شیوع دیسمنوره 91 درصد (فاصله اطمینان 95 درصد: 92- 90 درصد) بود و شدت درد در 25 درصد دختران شدید بود. بررسی الگوی مشخصات قاعدگی در دانش آموزان نشان داد در 2/61 درصد دوره های قاعدگی منظم، مدت خونریزی قاعدگی و طول دوره قاعدگی به ترتیب در 88 و 2/93 درصد دختران طبیعی بود. در این پژوهش، 8/84 درصد دختران بیان کردند توانایی فعالیت آن ها از قاعدگی تاثیر می پذیرد و 7/29 درصد دختران به دلیل درد قاعدگی از مدرسه غیبت کرده بودند.
    نتیجه گیری: دیسمنوره، شیوع بالایی دارد و مشکل رایج دختران نوجوان است که بر توانایی فعالیت آن ها و حضور در مدرسه تاثیر می گذارد. بنابراین آموزش دانش آموزان در زمینه بهداشت قاعدگی، شیوه های کنترل و کاهش درد قاعدگی ضروری به نظر می رسد.
    کلیدواژگان: قاعدگی، درد قاعدگی، شیوع، شدت درد، اردبیل
  • مصطفی عنایت راد، کورش اعتماد، سهیلا خداکریم، پروین یاوری * صفحات 244-252
    مقدمه و اهداف
    سرطان کولورکتال چهارمین سرطان شایع و پنجمین علت مرگ ومیر ناشی از سرطان در ایران است. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط میزان بروز سرطان کولورکتال در مردان و زنان با شاخص توسعه انسانی و اجزای آن در استان های مختلف ایران انجام شد.
    روش کار
    این مطالعه یک بررسی اکولوژیک، برای تعیین ارتباط میزان بروز سرطان کولورکتال در مردان و زنان با شاخص توسعه انسانی می باشد، که بر اساس اطلاعات مرکز ثبت سرطان و داده های سرشماری مرکز آمار ایران انجام شده است. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 23 انجام شد. از آزمون همبستگی پیرسون برای ارزیابی ارتباط بین میزان بروز سرطان کولورکتال و شاخص توسعه انسانی و اجزای آن استفاده شده است. P≤0.05 سطح معنی داری آماری در نظر گرفته شد.
    یافته ها
    بیش ترین میزان بروز سرطان کولورکتال در مردان، به ترتیب در استان های تهران (78/16)، آذربایجان شرقی (41/14)، سمنان (62/13) و بیش ترین میزان بروز سرطان کولورکتال در زنان، به ترتیب در استان های تهران (47/18)، سمنان (80/14) و آذربایجان شرقی (82/12) گزارش شده است. نتایج بررسی نشان داد بین میزان بروز سرطان کولورکتال در مردان (605/0=r) و زنان (661/0=r) با شاخص توسعه انسانی همبستگی مثبت وجود دارد، این رابطه از نظر آماری معنی دار بود (001/0< P).
    نتیجه گیری: با توجه به بالا بودن میزان بروز سرطان کولورکتال در استان هایی که شاخص توسعه انسانی بالاتری دارند؛ بنابراین بررسی میزان بروز سرطان توسط شاخص توسعه انسانی و اجزای آن می تواند برای نشان دادن تصویر واضح تری از توزیع سرطان در هر کشور مفید باشد و برای پیشگیری از سرطان مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: میزان بروز، سرطان کولورکتال، شاخص توسعه انسانی، ایران
  • بررسی طغیان های سپتی سمی خونریزی دهنده ویروسی (Viral Hemorrhagic Septicemia) و عوامل موثر بر آن در مزرعه های ماهی قزل آلای کشور در سال 1393: یک مطالعه مقطعی
    سعید بکایی*، کامران آبسالان فرد، محمدحسین فلاح مهرآبادی، حسینعلی ابراهیم زاده موسوی، امرالله قاجاری، نسترن شهبازیان صفحات 253-261
    مقدمه و اهداف
    پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان در ایران در بیش تر استان های کشور انجام می شود. سپتی سمی خونریزی دهنده ویروسی از جمله مهم ترین بیماری های عفونی قزل آلای پرورشی و تهدید جدی صنعت پرورش این ماهی است. این مطالعه با هدف بررسی طغیان های بیماری در مزرعه های پرورش ماهی قزل آلای کشور در سال 1393 و تعیین کننده های موثر در ورود عامل و بروز بیماری انجام شد.
    روش کار
    داده های مربوط با استفاده از پرسشنامه طراحی شده جمع آوری شد. تشخیص بیماری با علایم بالینی، شناسایی ویروس به روش Real-Time PCR و به روش Conventionl –RTPCR انجام شد.
    یافته ها
    در طول 52 هفته مطالعه در سال1393 تعداد 114 مزرعه از 1140 (63/12 درصد) مزرعه واقع در 78 زون در 14 استان کشور مبتلا به بیماری گزارش شدند. در تحلیل چند متغیره نیز ورود غیر مجاز بچه ماهی (نسبت شانس=81/7؛فاصله اطمینان 95 درصد: 80/16-63/3)، ورود غیر مجاز ماهی بازاری (نسبت شانس= 60/5؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 35/10-03/3) و آب رودخانه به عنوان منبع تامین آب (نسبت شانس= 46/2؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 02/4-51/1) به عنوان عوامل خطر احتمالی ورود عامل بیماری به مزرعه شناسایی شدند.
    نتیجه گیری: رعایت اصول امنیت زیستی در مزرعه ها و اجرای برنامه مراقبت مبتنی بر خطر (Risk-based surveillance) بیماری بر اساس عوامل خطر شناسایی شده و ارزیابی این عوامل به صورت منظم و دوره ای نقش مهمی در کنترل و پیشگیری از بیماری دارد.
    کلیدواژگان: سپتی سمی خونریزی دهنده ویروسی (VHS)، عوامل خطر، مزرعه های قزل آلا
  • ستار رضایی، مسلم صوفی، بهزاد کرمی متین صفحات 262-263
|
  • M. Erfanmanesh * Pages 162-173
    Background And Objectives
    The current research tries to investigate the position of Iran in regional and global research of epidemiology.
    Methods
    To conduct this applied research, scientometric indicators were utilized. The study population comprised 53300 papers published by different countries during 2011 to 2015 indexed in Scopus database.
    Results
    The results of the study revealed that Iranian Epidemiology researchers published 1196 international articles, making Iran the 16th country in the world and the first country in the Middle East region. Investigating the publication output of institutions showed that seven out of top ten institutions in the Middle East were from Iran. Iranian publications received 3.9 citations on average, while the mean number of citations for regional and global publications was 5.3 and 7.4, respectively. Moreover, the scientific output of Iranian researchers in epidemiology had a lower quality compared to the region and the world, based on three indicators: citedness rate, percentage of highly cited papers, and field-weighted citation impact.
    Conclusion
    Despite the notable position of the Islamic Republic of Iran in the quantity of the research output in epidemiology, the quality of these publications is relatively low in comparison with regional and global average.
    Keywords: Epidemiology, Scientometrics, Citation analysis
  • K. Etemad, A. Heidari *, Mh Panahi, M. Lotfi, F. Fallah, S. Sadeghi Pages 174-182
    Background And Objectives
    Data plays a major role in a health care system in development planning and health services support if they are correct, timely and accessible. The data of the Ministry of Health are not readily available and the limited access reduces their value. The aim of this study was to explore the challenges of access to the data of the Iranian Ministry of Health.
    Methods
    This qualitative study was conducted in 2015. Twenty-three academic and administrative experts were selected purposefully. Semi-structured interviews were conducted to collect the data. The transcripts of the interviews were analyzed using content analysis.
    Results
    The results of this study provided 4 main themes (challenges of access to the data of the surveillance system, challenges of access to the data of national surveys and ordered projects, challenges of access to the data of electronic health records, and challenges of access to confidential data) and 15 sub-themes.
    Conclusion
    Given the multiple challenges of access to the data of the Iranian Ministry of Health, it is suggested to design access mechanisms in a systematic manner in the form of guidelines and organizational structures for data access management.
    Keywords: Access, Data, Surveillance system, Ministry of health, Challenges, Qualitative study
  • S. Abbaszadeh, Mr Baneshi *, F. Zolala, Y. Jahani, H. Sharifi Pages 183-189
    Background And Objectives
    We may sometimes measure the joint effect of correlated independent variables on several dependent variablesThe present study aimed to evaluate the performance of multivariate analysis of variance (MANOVA) and structural equation modeling (SEM) on complex relationships between variables.
    Methods
    The present study evaluated the knowledge and attitude of 15-18 year-old individuals towards narcotics (glass, ecstasy). The effect of independent variables on two latent variables of knowledge and attitudes was studied using SEM and MANOVA modelingThe mean square error of methods were compared.
    Results
    The direction of associations was similar in both methods but their coefficients and p-values were different. only the effect of gender (P-value= 0.007) on knowledge in both methods was significant. Nevertheless, gender (P-value
    Conclusion
    In the current studythe performance of SEM was better than MANOVA. Therefore, it is suggested that SEM to be used to study the multifactorial relationship between variables. In addition, only gender was effective on knowledge in both methods, while gender and marital status were effective on attitude in both methods.
    Keywords: Multivariate analysis of variance (MANOVA), Structural equation modeling, Information, Attitude, Glass, Ecstasy
  • M. Parvareh, Gh Moradi, B. Nouri, F. Farzadfar, N. Rezaei Pages 190-198
    Background And Objectives
    In order to determine the workload of health workers(Behvarz), this research was conducted for work measurement and time assessment in rural health centers(health house).
    Methods
    This cross sectional study was conducted in 30 health centers during a routine working day in Saghez in 2015 using the “stop watch method”. The time and frequency of the processes were recorded in a checklist. We estimated and compared spent, standard, expected and pessimistic time, and also the mean repetition for each process per day and month as the unit of time.
    Results
    The mean real working time was about 157.5 minutes (33%) per day, which was mostly (35.5 minutes) spent on the affairs of health volunteers. Care for non-communicable diseases was the most frequent task with an average of 2.4 times per day. In a month, family planning was undertaken more than other processes. The time of most activities like mother care, elderly care, care for communicable and non-communicable disease was significantly lower than the expected and pessimistic times (P
    Conclusion
    The time spent by health workers was low and unscheduled, particularly for important activities of primary health care. It seems that it is necessary to revise the models and methods of service provision in health centers. Efficient use of existing personnel, reducing unnecessary activities and adding more service packages according to the health system priority seem to be important requirements in the first level of health system.
    Keywords: Work measurement, Time assessment, Health system, Health workers, Primary health care, Iran
  • Sh Seyedagha, A. Kavousi *, Ar Baghestani, M. Nasehi Pages 199-209
    Background And Objectives
    Tuberculosis is the most common cause of death among single-factor infectious diseases and is the tenth cause of death among all diseases in the world. The disease is spread mainly from an infected person through close contact with other people living in one place. The aim of this study was to investigate the relationship between the spatial correlation structure and the recovery time of patients with pulmonary tuberculosis in Iran.
    Methods
    In this applied study, the data of 20554 patients with sputum smear-positive pulmonary tuberculosis in Iran from 1389 to 1393 were used. A parametric accelerated failure time model with spatial frailty and batesian approach was used to analyze the data. The OpenBUGS 1.4 was used for programming and the ArcGIS 9.2 was used for mapping the environmental impact on tuberculosis.
    Results
    The mean age of the patients was 50.35 years with a standard deviation of 21.6 years. The results showed that the geographical environment, gender, prison condition, degree of smear positivity at diagnosis and location (urban-rural) had a significant impact on the recovery time of pulmonary tuberculosis patients. The recovery time of patients with smear grade 1-9 bacilli, 1 and 2 who were treated was significantly shorter than the others.
    Conclusion
    According to the study, geographical environment and the location have a significant impact on smear positive patients’ recovery time. This impact depends on the degree of smear positivity in some provinces and is independent of it in some other provinces.
    Keywords: Parametric accelerated failure time model, Spatial statistics, Bayesian analysis, Parametric survival analysis, Pulmonary tuberculosis
  • M. Habibi, S. Alahdadi *, M. Salari, N. Ghanbari Pages 210-221
    Background And Objectives
    The current study was conducted to assess factor structure, validity, and reliability of the Persian version of the Drug Use Disorders Identification Test (DUDIT) among drug abusers in many city of Iran. It also assessed the DUDIT scores of a number of demographic factors.
    Methods
    The LDQ underwent forward translation to to Persian abackward translation to English. Furthermore, it was compared with the original scale. We made essential changes after it was used by 20 participants. Two hundred and eighty one drug abusers from prisons, dormitories, and rehabilitation camps completed the questionnaire. A demographic questionnaire as well as the Drug Use Disorders Identification Test (DUDIT), Severity of Dependence Scale (SDS), and Leeds Dependence Questionnaire (LDQ) were used to collect data. Methods used for data analysis included Confirmatory factor analysis, Cronbach’s alpha coefficient, Guttman split-half coefficient and convergent reliability.
    Results
    Findings supported the unidimensional structure of the DUDIT. The Cronbach’s alpha and Guttman scale score were 0.81 and 0.68, respectively. The convergent validity through calculation of the correlation coefficient of the DUDIT with LDQ and SDS was 0.61 and 0.46, respectively. History of drug abuse in the family, residence in rehabilitation camps, taking several substances simultaneously, and use several methods of drug abuse simultaneously obtained the highest score in the DUDIT.
    Conclusion
    The Persian version of the DUDIT has suitable psychometric properties in drug abusers. It is important to pay attention to the demographic factors affecting drug use disorders for prevention and treatment plans.
    Keywords: Drug abuse, DUDIT, Reliability, Validity
  • S. Mirzaei, H. Safizadeh, N. Oroomiei Pages 222-234
    Background And Objectives
    Today, justice is one of the main priorities of policy makers, and equitable distribution of health is one of their concerns. The concept of justice is a health policy objective. International human rights framework places particular emphasis on moving towards equity in health through attention to social determinants of health. In this study, for better recognition of available social determinants of health models, seven common determinants of health frameworks are presented.
    Methods
    This was a comparative study. The research environment included all social determinants of health models in the world, of which seven models were selected by targeted search. The criteria for selection were justice, evidence-based decision-making, strategic and comprehensive approach, and importance of family in health. The models were studied in detail.
    Results
    In this study, seven models were identified and investigated in terms of level, type, basis and focus area.
    Conclusion
    There are many models around the world to demonstrate the determinants of health, and each of these models has its advantages and disadvantages. Wider Determinants of Health Model is the most frequently used model in Iran. This research can help policy makers and researchers in selecting models for analyzing social determinants of health according to the dominant discourse.
    Keywords: Comparative study, Social determinants of health, Model
  • F. Farshbaf Manei Sefat *, A. Abolghasemi, U. Barahmand, N. Hajloo Pages 235-243
    Background And Objectives
    Menarche is an important issue for teenagers and dysmenorrhea is a common problem in adolescence. This study aimed to determine the menstruation pattern and prevalence of dysmenorrhea in second high school students in the city of Ardabil.
    Methods
    This research was a cross-sectional study. The study population included all second high school girls in districts one and two of Ardabil in 1394. A sample of 1,600 girls was selected by a two-stage cluster sampling method from 5 schools in district one and 7 schools in district two. A researcher- made questionnaire and a visual analogue scale were used for data collection.
    Results
    According to the results, the mean age at the first menstruation was 12.88 years. The prevalence of dysmenorrhea was 91.9% (95% CI: %90 - %92). Dysmenorrhea was severe in 25% of the girls. The pattern of menstrual characteristics in students showed that 61.2%, 88%, and 93.2% had regular menstrual cycles, normal menstrual bleeding days, and normal duration of the menstrual cycle, respectively. In this research, 84.8% of the girls stated that their activities were affected by menstruation and 29.7% of the girls were absent due to menstrual pain.
    Conclusion
    The prevalence of dysmenorrhea is high. It is a common problem in adolescent girls which affects their activities and school attendance. Therefore, it is necessary to educate students regarding menstrual hygiene, and menarche pain control methods.
    Keywords: Mensuration, Dysmenorrhea, Prevalence, Pain measurement
  • M. Enayatrad, K. Etemad, S. Khodakarim, P. Yavari * Pages 244-252
    Background And Objectives
    Colorectal cancer is the fourth most common cancer and the fifth cause of cancer-related mortality in Iran. This study aimed to determine the incidence of colorectal cancer in men and women and to investigate its relationship with the human development index (HDI) and its components in Iranian provinces.
    Methods
    This ecological study was conducted to assess the correlation between age-specific incidence of colorectal cancer in men and women and the Human Development Index. We used the data of the Iranian Cancer Registry and Statistical Centre of Iran. We used a bivariate correlation method to assess the correlation of ASR and HDI. P values less than 0.05 were considered significant. All reported P-values are two-sided. Statistical analyses were performed using the SPSS software version 23.
    Results
    The highest incidence of colorectal cancer in men was seen in Tehran (78.16), Eastern Azerbaijan (41.14), and Semnan (62.13), and the highest incidence of colorectal cancer in women was seen in Tehran (47.18), Semnan (80.14), and Eastern Azerbaijan (82.12), respectively. The results showed that the incidence of colorectal cancer in men (r = 0.605) and women (r = 0.661) had a positive significant correlation with the Human Development Index (P
    Conclusion
    The incidence of colorectal cancer was high in provinces with a higher human development index. Therefore, evaluation of the incidence of cancer by the Human Development Index and its components can be used to show a clearer picture of the distribution of cancer in each country and may be useful for cancer prevention plans.
    Keywords: Colorectal cancer, Human development index, Incidence, Iran
  • Investigation of Outbreaks of Viral Hemorrhagic Septicemia and Associated Risk Factors in Rainbow Trout Farms in Iran, 2014
    S. Bokaei *, K. Absalanfard, Mh Fallah Mehrabadi, H. Ebrahimzadeh Mosavi, A. Ghajari, N. Shahbazian Pages 253-261
    Background And Objectives
    In Iran, rainbow trout farms exist in almost all provinces. Viral hemorrhagic septicemia is one of the most important infectious diseases of the rainbow trout which is a serious threat to the farming industry. This study was conducted to investigate outbreaks in 2014 and identify important determinants of the agent entry and disease occurrence in the farms.
    Methods
    Data were collected using a structured questionnaire and the disease was detected based on clinical signs and laboratory investigations by PCR methods.
    Results
    During 52 weeks of the study in 2014, 114 of 1140 (12.63%) farms were affected within 78 zones in 14 provinces. In multivariable analysis, illegal entrance of fries (odds ratio: 7.81, 95% CI: 3.63-16.8), illegal entrance of fish (odds ratio: 5.60, 95% CI: 3.03-10.35) and use of river as the water supply (odds ratio: 2.46, 95% CI: 1.51-4.02) were detected as risk factors associated with virus entry and disease outbreak in farms.
    Conclusion
    Observing biosecurity measures in the farm level, applying risk-based surveillance based on known risk factors, and assessing these factors on a regular basis are important in prevention and control of VHS.
    Keywords: Viral hemorrhagic septicemia (VHS), Risk factors, Rainbow trout farms