فهرست مطالب

  • سال نهم شماره 1 (پیاپی 17، بهار و تابستان 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/08/03
  • تعداد عناوین: 11
|
  • بهرام ملک محمدی*، خه بات درفشی، فاطمه عادلی صفحات 5-16

    آسیب پذیری ناشی از سیلاب متغیر و پیچیده است. شهری مانند تهران با تغییرات زیاد سطح اجتماعی - اقتصادی و کیفی زندگیدر نواحی مختلف و نیز تفاوت های ساختاری در بافت فیزیکی و کالبدی شهر، آسیب پذیری های جانی و خسارت مالی متفاوتی را در برابرسیلاب های شهری می تواند تجربه کند. در این پژوهش، به منظور دست یابی به الگویی در تحلیل آسیب پذیری دو منطقه ی 10 و 22 ،متغیرهای بلوک های با بافت فرسوده، تراکم جمعیت، کاربری اراضی و فاصله از پل به منزله ی عناصر فیزیکی در معرض خطر و متغیرهایشیب و شبکه ی آبراهه به منزله ی متغیرهای تشدید کننده ی آسیب پذیری به کار گرفته شده اند. اولویت بندی و تعیین روابط بین این متغیرهابا برآورد آسیب پذیری از طریق روش تحلیل سلسله مراتبی انجام گرفت و بر اساس نظرات کارشناسی، وزن اهمیت معیارها و متغیرها برایتهیه ی نقشه ی آسیب پذیری تعیین شد. وزن به دست آمده برای معیارها نشان می دهد که عامل تراکم جمعیت و تراکم شبکه ی آبراهه با0/3825 و 0428 / 0 به ترتیب بیشترین و کمترین وز نهای معیار را در تهی هی نقشه ی آسیب پذیری دارند. میزان آسیب پذیری به دست آمدهاز روش تحلیل سلسله مراتبی برای دو منطقه ی 10 و 22 ، به ترتیب دو عدد 8/ 7 و 6/ 2 را نشان می دهد. همچنین نتایج این تحقیق نشانمی دهد، نقشه ی میزان ریسک سیلاب در منطقه ی 10 دارای دامنه ی بالاتری نسبت به منطقه ی 22 است.

    کلیدواژگان: تحلیل آسیب پذیری، تحلیل سلسله مراتبی، ریسک سیلاب، منطقه ی 10 تهران، منطقه ی 22 تهران
  • نگار حامدی*، علی اسماعیلی، حسن فرامرزی صفحات 17-27

    آتش سوزی جنگل عوارض جانبی زیادی بر روی عملکرد جنگل و زمین، مانند از دست دادن تنوع زیستی، کاهش ارزش اقتصادی جنگل هاو تغییرات آب و هوایی در مقیاس بزرگ دارد. با توجه به اهمیت موضوع، مطالعه ی حاضر به بررسی تغییرات پتانسیل خطر آتش سوزیمی پردازد. برای رسیدن به این هدف لایه های رقومی و داده های مورد نیاز از سایت های مرتبط، سازمان ها و برداشت های میدانی در منطقه یمورد مطالعه تهیه شد. پس از آماده سازی داده ها و در نظر گرفتن آتش سوزی های رخ داده با فازی سازی لایه ها از روش تحلیل شبکه ای و روشمیانگین وزنی مرتب استفاده گردید. بدین منظور آتش سوزی جنگل های زاگرس شهرستان لردگان با استفاده از تصاویر ماهواره ی لندستو مادیس همراه با عوامل موثر بر آتش سوزی)عوامل توپوگرافی، انسانی، اقلیمی و پوشش گیاهی(مورد بررسی قرار می گیرد. در روش ،ANPبیشترین وزن ها را فاکتورهای فاصله از مناطق مسکونی و جاده، شاخص GVMI و حداکثر دمای روزان هی هوا به دست آوردند. روش OWAبرای تهیه ی مدل پیش بینی خطر صورت پذیرفت و با استفاده از نتایج نقشه ی خطر آتش سوزی در چهار طبقه خطر بسیار کم، کم، متوسط،زیاد تهیه گردید. ارزیابی صحت نیز با استفاده از مشخصه ی عامل نسبی صورت پذیرفت. از بین شش سناریوی اعمال شده، سناریوی سطحریسک پایین و مقدار اندک جبران با میزان ROC= 0.702 به منزله ی بهترین مدل برای پیش بینی خطر آتش سوزی جنگل برآورد گردید. باتوجه به صحت و دقت بالای مدل به دست آمده می توان از آن برای مهار آتش سوزی هایی که در آینده رخ خواهد داد استفاده کرد.

    کلیدواژگان: آتش سوزی جنگل، سنجش ازدور ROC، OWA، ANP
  • امیرحسین آصفی، علی بزرگی امیری*، وحیدرضا قضاوتی صفحات 29-41

    بحران ها از واقعیت های اجتناب ناپذیر زندگی بشر هستند. پیشرفت علوم و فناوری اگر چه می تواند به کاهش خسارات و تلفات تا حد زیادی کمک کند، با این وجود نمی تواند به طور کامل از وقوع آن جلوگیری کند یا خسارات مالی و جانی را به صفر برساند. مدیریت بحران یکی از مهم ترین مباحث علمی-کاربردی است که امروزه تمامی کشورها بدان متمایل گشته اند. در این مطالعه فاز پاسخ گویی که با وقوع بحران شروع می شود و مهم ترین فاز مدیریت بحران محسوب می شود، مورد مطالعه قرار می گیرد. عملیات کلیدی مانند عملیات امداد و نجات، تخلیه ی مجروحان و حادثه دیدگان و توزیع اقلام امدادی در این فاز انجام می شود. در این مقاله مکان یابی و مسیریابی مراکز توزیع کالا با در نظر گرفتن قابلیت اطمینان مسیرهای امدادی انجام شده و نیز تخصیص مراکز توزیع به مراکز اسکان موقت انجام می شود. مسئله به صورت یک برنامه ریزی چند هدفه مدل سازی شده است و اهداف زیر را دنبال می کند: 1. کمینه سازی بیشینه میزان کمبود در هر نقطه ی آسیب دیده؛ 2. کمینه سازی بیشینه زمان خدمت رسانی توسط وسایل نقلیه ی در دسترس. مدل دو هدفه ی پیشنهادی با روش محدودیتاپسیلون تعمیم یافته برای مطالعه ی موردی در استان سیچوآن کشور چین حل شده است. نتایج نشان دهنده ی کارایی و کاربردپذیری مدل پیشنهادی برای تصمیم گیری در مورد مکان توزیع کالا است و تخصیص مراکز اسکان موقت و نیز تخصیص بخش های مختلف شبکه ی لجستیک امداد تحت شرایط بحران را نشان می دهد.

    کلیدواژگان: لجستیک امداد بشردوستانه، مکا نیابی، مسیریابی، بهینه سازی چندهدفه، قابلیت اطمینان
  • پرویز جعفری فشارکی*، محسن فروغی زاده صفحات 43-52

    پساب تصفیه خانه های فاضلاب به منزله ی یک منبع آب غیرمتعارف می تواند در بسیاری از مصارف مورد استفاده قرار گیرد و برداشتبی رویه ی منابع آب با کیفیت را محدود نماید. پیش از طراحی و اجرای تصفیه خانه های فاضلاب باید با استفاده از روش های مبتنی برفرضیات علمی مستدل، فرایند تصفیه ی مناسب را تعیین نمود. هدف از این تحقیق انتخاب فرایند بهینه ی تصفیه ی فاضلاب برایطراحی در یک مجتمع تحقیقاتی- صنعتی با استفاده از رو شهای تحلیل چند معیاره است. در این پژوهش از روش تحلیل سلسله مراتبیAHP((برای انتخاب فرایند بهینه ی تصفیه ی فاضلاب انسانی این مجتمع استفاده شده است و فرایندهای سپتیک تانک، برکه یتثبیت، لا گون هوادهی، لجن فعال، صافی چکنده و MBBR از نظر معیارهای فنی- اجرایی، اقتصادی و نیز محیط زیستی مورد ارزیابیقرار گرفتند. نتایج نشان داد که فرایندهای MBBR ، لجن فعال، صافی چکنده، سپتیک تانک، لا گون هوادهی و برکه ی تثبیت نیز بهترتیب با وزنه ای نهایی 280 / 0، 197 / 0، 162 / 0، 133 / 0 و 116 / 0 و 112 / 0 در رتبه های اول تا ششم قرار گرفتند. در تحلیل حساسیتتحلیل سلسله مراتبی مشخص شد که با تغییر در وزن معیارها تغییر چندانی در نتیجه ی نهایی ایجاد نمی گردد و تقریبا در تمامی حالت هافرایند MBBR در رتبه ی نخست قرار گرفته است مگر در حالتی که وزن های نسبی معیارهای اقتصادی و محیط زیستی جا به جا شوندکه در این حالت گزینه ی سپتیک تانک با اختلاف اندکی بالاتر از MBBR قرار می گیرد. در نهایت نتیجه گیری این پژوهش نشان داد کهروش MBBR بالاترین اولویت را از آن خود کرده است.

    کلیدواژگان: تصفیه ی فاضلاب، انتخاب گزینه ی بهینه، رو شهای تحلیل چند معیاره، تحلیل سلسله مراتبی
  • زهرا جمشیدی، محمدیاسر رادان*، محمدعلی نکوئی صفحات 53-68

    پل ها یکی از عناصر کلیدی و راهبردی در شبکه ی حمل ونقل یک کشور هستند و از این رو، از اولین اهداف حملات انفجاری در زیرساخت های حمل و نقل هستند. انهدام پل ها در یک شبکه منجر به کاهش قابل توجه دسترسی و بروز تاخیر در جابه جایی می شود. به منظور مقابله و کاهش اثرات پیامدهای ناشی از این گونه تهدیدات، رعایت الزامات طراحی و ساخت بهینه ی سازه های مستحکم و مقاوم در برابر امواج انفجاری، ضروری و حیاتی است. علیرغم افزایش هر روزه ی این نوع تهدیدات در سراسر جهان، تاکنون پژوهش های بسیار محدودی در مورد ارزیابی ریسک پل انجام شده است.در این پژوهش، ضمن بررسی انواع روش های ارزیابی ریسک، به دلیل وجود ارتباط منطقی، جامعیت و سهولت استفاده، روش مطرح شده در دستورالعمل FEMA452 انتخاب شد. به منظور تعیین اهمیت نقاط آسیب پذیر پل ها، پرسش نامه ای بر اساس معیارهای FEMA طراحی و در اختیار خبرگان و کارشناسان مرتبط قرار داده شد. در این پرسش نامه، ابتدا تهدیدات متوجه شبکه ی راه شناسایی و رتبه بندی شده و سپس، ارزش دارایی های پلمورد بررسی قرار گرفته و میزان آسیب پذیری محتمل در هر سناریوی تهدید محاسبه گردید. به منظور ارزیابی نتایج حاصل شده، یکی از پل های مسیر راه آهن درود - خرم آباد برای مطالعه ی موردی انتخاب و محاسبات ریسک روی اجزای آن صورت پذیرفت. نتایج تحلیل ها، عدد ریسک 250 را آستانه ی تعیین دارایی های همراه با ریسک بالا و خیلی بالا معرفی نموده و بر همین اساس، عرشه و ستون با اعمال ضریب تهدید، ارزش دارایی و آسیب پذیری بیشترین عددریسک را به خود اختصاص دادند.به منظور تحلیل خرابی پل در اثر وقوع انفجار، با کمک نرم افزار ANSYS نسخه ی شماره ی 15 ، پل مورد نظر مدل سازی شده و دارایی های با ریسک بالاتر از مقدار تعیین شده تحت بارهای ناشی از انفجار مقادیر مختلف TNT قرار گرفته و رفتار پل از نظر پایداری کلی و خرابی بتن مورد توجه قرار گرفت. با بررسی نتایج حاصل از مد ل سازی، راهکارهایی به منظور کاهش ریسک در مقابل تهدیدات انفجاری تروریستی ارایه گردید که به تداوم خدمت رسانی پل در زمان بحران کمک خواهد نمود.

    کلیدواژگان: پل، بارگذاری انفجار، ملاحظات پدافند غیرعامل، مدیریت بحران، ارزیابی ریسک
  • حسین جمالی*، مهدی بشیری صفحات 69-82

    این مقاله به بررسی مکان یابی مراکز امدادرسانی افرادی که در یک ناحیه ی بحران زده قرار دارند، می پردازد و یک مدل سازی جدید برای آنارایه می دهد. در چنین وضعیتی به دلیل محدودیت امکانات، این امر که تیم امدادرسان همه ی نقاط آسیب دیده را بازدید کند ممکن نیست و مردمروستاها باید برای به دست آوردن کالاهای حیاتی به شهرها مراجعه نمایند. شهرها باید در یک فاصله ی قابل دسترسی برای اهالی روستاها قرارگیرند. هدف این مسئله تشکیل یک تور همیلتونی روی زیر مجموعه ای از این شهرها با حداقل زمان)طول(است، به طوری که همه ی روستاهایحادثه دیده نیز پوشش یابند. برای حل مسئله ی مذکور در ابعاد بزرگ، الگوریتم فراابتکاری ژنتیک ارایه و استفاده شده است. به منظور اعتبارسنجیمدل پیشنهادی، سه مسئله با ابعاد کوچک حل شده و جواب های به دست آمده از الگوریتم ژنتیک پیشنهادی با جواب های دقیق به دست آمدهتوسط نرم افزار گیمز) Gams (مقایسه شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهند که الگوریتم پیشنهادی کارا و همگرا به جواب بهینه است.همچنین مسئله ی تور پوششی و مسئله ی فروشنده ی دوره گرد متناظر با آن، توسط الگوریتم ژنتیک حل گردیده و جواب ها نشان می دهند کهاستفاده از مسئله ی تور پوششی برای مسایل امدادرسانی به مراتب کاراتر است. همچنین این مقاله به تحلیل حساسیت مسئله ی تور پوششیمی پردازد که نتایج بررسی، شرایط الزام استفاده از مدل تور پوششی برای مسایل امداد رسانی را معین می کند.

    کلیدواژگان: مسئله ی تور پوششی، مد لسازی، پنجر ه های زمانی سخت، امدادرسانی، الگوریتم ژنتیک
  • هادی پازوکی طرودی*، مصطفی حاجی آقائی کشتلی، رضا توکلی مقدم صفحات 83-100

    امروزه بلایای طبیعی همواره جان انسان ها و اموال و دارایی های آن را مورد تهدید قرار می دهد. زنجیره ی تامین امداد، چابک ترین وپویاترین زنجیره های تامین است. درواقع، نقش محوری زنجیره ی تامین امداد در واکنش به بحران ها و کاستن از مشقت های وارده بهانسان ها مشخص شده است. در مسایل تخصیص و مکان یابی در امداد هدف آن است که هر فرد آسیب دیده با توجه به تقاضا، خدماتو کالاها را از مراکز توزیع دریافت نماید و تامین کنندگان نیز کالاها و خدمات را به مراکز توزیع عرضه نمایند. در این مقاله، هدف ارایه یمدل ریاضی برای مسئله ی تخصیص آسیب دیدگان در زلزله به بیمارستان های موجود و صحرایی بالقوه با بهره گیری از الگوریتم هایفرا ابتکاری است. لذا ابتدا به طراحی مدل ریاضی و نوآوری آن با هدف کمینه نمودن هزینه های تاسیس بیمارستان های صحرایی بالقوه،ارسال آسیب دیدگان و ارسال خدمات و کالاها از تامین کنندگان به مراکز توزیع بیمارستانی پرداخته شد. سپس با بهره گیری از نرم افزار گمز 1به اعتبارسنجی و صحت مدل ریاضی پرداخته شد و پس از آن با کد نویسی در نرم افزار متلب 2 و بهره گیری از الگوریتم های فرا ابتکاری کرمشب تاب و بهینه سازی ازدحام ذرات، نتایج قابل قبولی حاصل شد. پس از محرز شدن کارآمدی و به منظور قیاس الگوریتم ها، اقدام به اخذتست پرابلم 3 از داده ها 4 گردید و در نهایت مشخص گردید در هر دو عامل زمان اجرا و مقادیر هزینه، الگوریتم بهینه سازی ازدحام ذرات نسبتبه الگوریتم کرم شب تاب عملکرد و کارایی مناسب تری دارد.

    کلیدواژگان: زنجیره ی تامین امداد، بیمارستا نهای صحرایی بالقوه، آسیب دیدگان در زلزله، الگوریتم های فرا ابتکاری
  • سعید قنبری*، سیاوش صلواتیان، علی اصغر کیا صفحات 101-114

    تا ب آوری سازمانی و سنجش آن امروزه یک راهبرد سازمانی تلقی می شود، اما خبرگزاری های کشور ما علی رغم وجود مخاطرات گسترده یطبیعی در اطراف خود نگاهی به این مقوله ی راهبردی ندارند، چرا که اصولا شاخص های قابل اندازه گیری و برنامه ریزی برای تاب آوری آن هابا توجه به تفاوت هایشان با سازمان های تجاری ارایه نشده است. از این رو این مقاله با هدف ارایه ی شاخص های سنجش تاب آوری سازمانیخبرگزاری های ایران در بلایای طبیعی و تعیین میزان اهمیت هر یک از این شاخص ها با استفاده از روش دلفی انجام شد و دور اول دلفی به منظوراستخراج شاخص های ممکن با پانزده تن از کارشناسان مرتبط با موضوع مصاحبه ی عمیق صورت گرفت. استخراج 71 زیرشاخص، 14 شاخص و5 بعد نتیجه ی تجزیه و تحلیل دور اول دلفی بر اساس دو مرحله کد گذاری باز و محوری بود و بر همین مبنا زیرشاخص های استخراج شده ملاکتهیه ی پرسش نامه هایی برای دورهای دوم و سوم و بررسی اجماع بین کارشناسان در مورد «ضرورت وجود هر زیرشاخص » و «میزان اهمیت هر یکاز آنها » بر اساس معیار مد و میانگین شد. نتیجه نشان داد که بر روی 70 زیرشاخص در قالب 14 شاخص و 5 بعد «تاب آوری ارتباطی « ،» تاب آوریاطلاعاتی « ،» تاب آوری سازه ای « ،» تاب آوری فردی » و «سازمانی- فنی » برای سنجش تاب آوری سازمانی خبرگزاری های کشور در بلایای طبیعیاجماع وجود دارد. این 70 زیرشاخص با نگاهی همه جانبه به ابعاد سازمانی خبرگزاری های کشور به گونه ای مطرح شده اند که می توانند تاب آوریآینده نگرانه، تاب آوری همزمان و تاب آوری گذشته نگر را برای خبرگزاری ها در بلایای طبیعی رقم بزنند.

    کلیدواژگان: تاب آوری سازمانی، خبرگزاری ها، بلایای طبیعی، مدیریت بحران، سازمان های رسانه ای
  • سعید عزیزی*، محمد مهدی رشیدی، سید اکبر نیلی پور طباطبایی صفحات 115-127

    غالبا سازمان ها در کسب اهداف فردی و یا سازمانی با چالش های متفاوتی مواجه می شوند و در پی آن دچار بحران می گردند. بحران سبب بروزاختلال در سازمان می شود. مدیریت سازمان برای غلبه بر بحران نیازمند ابزار خاص آن سازمان است. اما در تمامی سازمان ها سرمایه ی انسانی، عاملمشترکی است که در مواجهه با بحران مدیریت سازمان را یاری می کند. مدیریت سرمایه ی انسانی عامل مهم کسب مزیت رقابتی محسوب می گردد وتوسعه ی سرمایه ی انسانی از جمله سازوکارهای ایجاد مزیت رقابتی در کسب و کار سازمان ها است.توسعه ی منابع انسانی فرایندی است که در رفع نیازمندی ها و جهت گیری های راهبردی سازمان ها و با به کارگیری تمهیدات لازم، شرایطی رافراهم می کند تا شایستگی ها و استعدادهای بالقوه ی کارکنان بالفعل گردد و سپس در خدمت تحقق اهداف به کار گرفته شود. در این تحقیق به دنبالآن هستیم که تعیین کنیم شاخص های توسعه ی سرمایه ی انسانی در مدیریت بحران چه شاخص ها و مولفه هایی هستند. با استفاده از نظر خبرگانسازمانی و دانشگاهی و مطالعه ی ادبیات تحقیق پنج مولفه ی توسعه ی فردی، توسعه ی فرهنگی - اجتماعی، توسعه ی حرفه ای، توسعه ی مدیریتیو توسعه ی سازمانی و نوزده شاخص توسعه ی سرمایه ی انسانی در مدیریت بحران مشخص گردیدند. مولفه ی فردی دارای شاخص های انگیزش،خلاقیت و حل مسئله است؛ مولفه ی توسعه ی فرهنگی - اجتماعی دارای شاخص های کار تیمی، اقناع فکری، روابط عمومی، فرهنگ سازی، روابطکاری و توزیع اطلاعات است؛ مولفه ی توسعه ی حرف های دارای شاخص های آموزش، دانش شغلی و تفویض اختیار است؛ مولفه ی توسعه ی مدیریتیدارای شاخص های نظارت و کنترل، برنامه ریزی و رهبری است؛ مولفه ی توسعه ی سازمانی دارای شاخص های مشارکت، ارزش یابی های مستمر،یادگیری سازمانی و شایسته سالاری است. در نهایت مدل تحقیق 1 مشتمل بر مولفه ها و شاخص های توسعه ی سرمایه ی انسانی در مدیریت بحرانمشخص می شود.

    کلیدواژگان: مدیریت بحران، سرمایه ی انسانی، سازمان امور مالیاتی
  • نرگس نونژاد، الهام ناظمی*، حمید صابری صفحات 129-140

    امروزه بحران معنای مکان به مفهوم بحران معنی اجتماعی از فضا و زمان، از بارزترین مشکلات شهرسازی معاصر است. به طور قطع بدون مدیریت شهری تعریف شد ه و در اختیار نهادن امکانات غنی و متناسب با نیازها و مقتضیات زمان، فضاهای شهری نمی تواند در تعیین هویت انسان ها کارکردی مناسب ایفا نماید. آمادگی و شناخت بحران یکی از وظایف مدیریت است اما از آن مهم تر، پیش بینی بحران است، چرا که بدون پیش بینی و قدرت نگاه به آینده، این بحران خواهد بود که ما را به هرسو خواهد کشاند. چنانچه در حوزه ی مطالعات شهری تاکنون مدیریت بحران بیشتر به مشکلات کمی و مادی ناشی از سیل، زلزله و جنگ پرداخته و مشکلات کیفی و به ویژه بحران های معنوی مورد غفلت واقع شده است. یکی از این بحران های معنوی که سرچشمه ی بسیاری از بحران ها است، بحران مکان است. لذا با توجه به تحولات همه جانبه ی عصر اطلاعات و ضرورت هماهنگی با این حرکت جهانی و اهمیت معنای مکان به منزله ی یکی ازمهم ترین متغیرهای کیفی محیط، تحقیقات در زمینه ی بررسی و شناخت اثرات حوزه ی سایبری و فضای مجازی بر نحوه ی ادراک، دلبستگی و تعلق مردم به مکان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف این پژوهش، ارزیابی و سنجش نقش استفاده از فضای مجازی بر مولفه های موثر مدیریت بحران شهری مبتنی بر معنای مکان است. بر این اساس مولفه های چهارگانه ی کالبدی، فردی، اجتماعی و عملکردی تدوین و در نمونه های مطالعاتی دو فضای شهری سنتی ومدرن مورد آزمون قرار گرفته اند. این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت توصیفی - تحلیلی است. نتایج نشان می دهد، در اثر میزان استفاده ی کاربران از فضای مجازی، مولفه ی کالبدی بیشترین و مولفه ی فردی کمترین میزان همبستگی و تاثیرپذیری را با میزان استفاده ی کاربران از فضای مجازی دارا است. با توجه به این نتایج، می توان با ساماندهی و مدیریت بحران شهری بر مبنای عوامل تاثیرگذار بر معنای مکان، از بحران معنای مکان در فضاهای شهری پیشگیری نمود.

    کلیدواژگان: بحران معنای مکان، مدیریت شهری، فضای مجازی، شهر اصفهان
  • مجید پریشان* صفحات 141-155

    مدیریت خطر زلزله در مناطق روستایی، علم، فن و یا هنر شناسایی، تجزیه و تحلیل و واکنش به زلزله در چارچوب مولفه های مهارت،آ گاهی و دانش برای کاهش و یا حذف پیامدهای منفی و دستیابی به روند پایدار است. در بین مولفه های مذکور، مهارت در ابعاد فنی وحرف های، ارتباطی)تعاملی(و بازتوانی که مشتمل بر مجموعه ای از قابلیت ها و توانایی ها است، از اهمیت اساسی برخوردار است. در اینپژوهش وضعیت مهارت مدیریت زلزله ی 3947 خانوار روستایی شهرستان قزوین با استفاده از رابطه ی کوکران در سطح 29 روستا و مدیرمحلی)شورای اسلامی و دهیار(و 386 نفر از سرپرستان خانوارها مورد بررسی قرار گرفت. انتخاب روستاهای نمونه به روش خوشه ای وانتخاب سرپرستان خانوارها به روش تصادفی سامان مند بوده است. به منظور تجزیه ی داده ها، از روش های آماری توصیفی، برای مقایسه یمیانگین ها و تبیین معنی دار بودن تفاوت های موجود بین طبقات یا گروه ها از آزمون توزیع دو جمله ای و T تک نمونه ای، و آزمون F وبرای تبیین همبستگی و تاثیرگذاری از آزمون آماری پیرسون و برای رتبه بندی مهارت در سطح جامعه از آزمون تحلیل خوش های استفادهشد. تحلیل مولفه ی مهارت در بین مدیران و سرپرستان خانوارها نشان داد که مهارت در بعد مهارت ارتباطی در نماگرهای سطح و میزانتعامل گروهی با نهادهای مرتبط)داخلی و بیرونی(، توانایی همدلی و همدردی با افراد آسیب دیده در سطح مناسب و بالاتر از حد متوسطگویه ها است اما میزان مهارت در بعد مهارت فنی و بازتوانی در اغلب نماگرها و گوی ه ها به ویژه در زمینه هایی همچون نحوه ی پیوند مناسببین فونداسیون و دیوارهای ساختمان، فضای مناسب بین دیوارهای ساختمان، سردر مناسب، پاس خگویی به نیازها در سطح پایین تری ازحد متوسط قرار دارد. همچنین تحلیل داده ها بیانگر ارتباط معنی دار مولفه ی مهارت و سطح تحصیلات و دانش بود. لذا تقویت نماگرها وشاخص های مهارت مدیریت بحران زلزله به ویژه مهارت های فنی و بازتوانی در بین جامعه و مدیران محلی به منزله ی یک ضرورت اساسیپیشنهاد می گردد.

    کلیدواژگان: مدیریت بحران زلزله، مهارت مدیریت زلزله، مهارت ارتباطی، مهارت فنی، مهارت بازتوانی
|
  • Bahram Malek Mohhamadi *, Khate Bat Derafshi, Fateme Adeli Pages 5-16

    Vulnerability is the main construct in flood risk management. One of the most significant aims of flood vulnerabilityassessment is to make a clear association between the theoretical conceptions of flood vulnerabilityand the daily administrative process. Flood vulnerability is complex and has a wide range depending on variousphenomena such as rainfall, runoff concentration and high exposure of the flooding downstream areas. Floodvulnerability changes over time and shifts its location due to natural conditions, human activities, and damagesthe culture of the community at risk. Tehran city has experienced various life and property damages because ofhigh varieties in the socio-economic and the life quality level in regions as well as structural varieties in the cityfabric. In this study, the blocks with weak texture, population density, land use, bridge, and slope and drainagedensity are defined as elements at risk for assessing the patterns of vulnerability between districts No. 10 and 22of Tehran. Prioritization and relationship among these variables as well as vulnerability were examined throughAnalytic Hierarchy Process; based on expert opinions creating a matrix with 6×6 dimensions to determine thevariables’ relative weight and vulnerability map. According to the results of relative weights, population densityof 0.3825 and drainage density of 0.0428 were revealed to be the highest and lowest relative weights respectively.The obtained vulnerability values from AHP method for districts No. 10 and 22 showed numbers 7.8 and 2.6 respectively.Tehran flood vulnerability has Multiple-scale analysis due to the amount of change or destruction ofthe urban natural watercourse, kind of land use, various densities of urban fabric and non-uniform distribution ofpopulation, as well as the socio-economic level and quality of life in urban neighborhoods.

    Keywords: Vulnerability Analysis, Analysis Hierarchical Process (AHP), Flood Risk, Region 10 of Tehran, Region 22 of Tehran
  • Negar Hamedi *, Ali Esmaeily, Hassan Faramarzi Pages 17-27

    Forest fire has many side effects on forest and land function. Among them are loss of biodiversity, reduction of economicvalue of forests and climate change in large scale. The aim of this study was to evaluate the changes in forest firespotentials. To achieve this goal, the required digital layers and data were obtained from the relevant websites and organizationsas well s through field surveys in the area of the study. After preparing the data by assuming the occurred fire, thelayers were entered in a fuzzy process using Analytical Network Process (ANP) and Ordered Weighted Average (OWA)method. For this purpose, Zagros fire forests (Lordegan city) were examined using Landsat and MODIS images and consideringthe factors affecting fire (topographical factors, human, climate and vegetation). In ANP procedure, the largestweighs were assigned to the distance of residential areas from roads, GVMI index and maximum daily air temperaturefactors in their magnitude order. OWA method was also used to create the hazard prediction model. Based on the results,the fire hazard map was prepared in four classifications: very low, low, medium, and high. An accuracy assessment wasalso performed using the relative operating characteristics. Of the six scenarios applied, the low-risk scenario and a smallcompensation amount of ROC = 0.702 were evaluated as the best model to predict the risk of forest fires. Due the highaccuracy and precision of the model obtained, it can be used to contain the fires that will occur in the future.

    Keywords: fire forest, Remote Sensing, ANP, OWA, Roc
  • Amir Hossein Asefi, Ali Bozorgi-Amiri *, Vahidreza Ghezavati Pages 29-41

    Crisis is an inevitable fact of the human’s life. Fortunately, science and technology development has highlycontributed to the reduction of losses and casualties, but it has not reduced the happenings or damages to zero.Crisis management is mentioned as one of the most important scientific-practical issues nowadays that everycountry stray toward it. This paper targeted the response phase of crisis management that is considered as the mostimportant crisis management phase. The basic operations such as relief and rescue, evacuation of the injured andvictims, and relief commodities distribution are carried out in this phase. In this study, the locating of temporarydepots and routing of vehicles were taken into account by considering the reliability of the roads and allocatingthe distribution centers. The model is multi-objective and aimed at achieving the following goals: 1) Minimizingthe maximum shortage of the disaster points. 2) Minimizing the maximum time of the vehicles by considering thevelocity and normal speed of vehicles. The proposed method augmented Epsilon Constraint generalized modelfor Case study in Sichuan, China. The results showed the effectiveness and applicability of the proposed modelwas reliable for product distribution centers and making decisions about allocation and assignment of temporaryaccommodation centers in different parts of logistics network in conditions of crisis .

    Keywords: Humanitarian relief distribution, Location-routing problem, Multi-objective optimization, Reliability
  • Parviz Jafari Fesharaki *, Mohsen Forughizadeh Pages 43-52

    Effluent of wastewater treatment plants as an alternative water source in many applications and restrict the uncontrolledexploitation of high-quality water resources. Before the design and implementation of wastewater treatment plants, youshould use the methods based on scientific reasonable assumptions to determine an appropriate process of treatment. Theaim of this study is to select the optimal wastewater treatment process in an industrial research complex using multi-criteriaanalysis. The present study used the Analytic Hierarchy Process (AHP) to select the optimal process of human’s wastewatertreatment plant and processes such as Septic tanks, stabilization ponds, aerated lagoons, activated sludge, tricklingfilter and MBBR were assessed technically, operationally, economically and environmentally. The results showed that theMBBR process, activated sludge, trickling filter, septic tanks, aerated lagoons and stabilization ponds with final weightsof 0.280, 0.197, 0.162, 0.133, 0.116 and 0.112 were ranked first to sixth respectively. The sensitivity analysis also showedthat the changes in weight of AHP criteria don’t show significant changes in the final result and MBBR process has beenin first place almost in all modes unless the relative weight of economic and environmental criteria are replaced. In thiscase, Septic tanks were slightly higher than MBBR. According to the results, the highest priority of treatment processesbelonged to MBBR.

    Keywords: Wastewater treatment, Selection of Optimum, Multi-criteria analysis methods, Analytic Hierarchy
  • Zahra Jamshidi, Mohammad Yaser Radan *, Mohammad Ali Nekooie Pages 53-68

    Bridges are one of the key elements in a country’s transportation network; thus, they are the first targets of exsplosiveattacks on transport infrastructure. Destruction of bridges in a network leads to a significant reduction in access andlatency in the transmission. In order to counteract and mitigate the consequences of these types of threats, it is essentialto meet the requirements for designing and constructing optimal structures resistant to explosive waves. Despite the risingnumber of such threats every day around the world, there has been very limited research on the risk assessment of thebridge. In this research, along with a review of a variety of risk assessment methods, the method proposed in the FEMA452 instructionwas selected due to its rationale, comprehensiveness and ease of use. In order to determine the importanceof vulnerable bridges, a questionnaire was developed based on FEMA criteria and was made available to experts. In thisquestionnaire, network threats were first identified and ranked, and then, the value of bridge assets was investigated andthe probable vulnerability was calculated in each threat scenario. In order to evaluate the results, one of the bridges ofDorood-Khorramabad railway route was selected as the case study and risk calculations were made on its components.The results of the analyses revealed the risk number of 250 as the threshold for identifying assets of high and ultra highrisks. Accordingly, the deck and column introduced the highest risk number by applying the coefficient of threat, assetvalue, and vulnerability. In order to analyze the breakdown of the bridge due to the explosion, version 15 of ANSYS software was used. In thisregard, the bridge was modeled and the assets with a higher risk than the specified value were subjected to the loadsof explosion of different values of the TNT. Then, the bridge behavior of the overall stability and concrete damage wasnoticed. By reviewing the results of modeling, solutions to reduce the risk of explosive threats have been presented, whichwill help to continue the service of the bridge in the time of crises.

    Keywords: bridge, Explosive loading, Passive defense, crisis management, Risk Assessment
  • Hossein Jamali *, Mahdi Bashiri Pages 69-82

    This paper deals with examining the locations of crisis relief zone for events of disruption and crisis to presenta new modeling for it. Due to limited resources in such situations, it may be impossible for rescue teams tovisit all the places; therefore, people in rural areas need to travel to the cities for seeking essential commodities.Cities should be located in an accessible distance for rural areas. The goal of this paper is to develop a Hamiltoniantour on a subset of cities located at the shortest distance in order to cover all affected rural areas during disaster. Agenetic algorithm was proposed to solve the large-scale problems. In order to validate the proposed model, threesmall-scale problems were solved and the associated results were compared with optimum solutions obtainedby GAMS software. The obtained results indicated that the proposed algorithm was efficient and convergent tooptimal solutions. In addition, the corresponding covering tour problem and traveling salesmen problem weresolved by the proposed algorithm. The comparison of results indicated that the covering tour problem was moreefficient. Also, the sensitivity analysis was conducted for the covering tour problem identifying essential conditionsof using the covering problem for crisis relief problems.

    Keywords: Covering tour Problem, Modeling, Hard Time Windows, Relief, and Genetic Algorithm
  • Hadi Pazoki Toroudi *, Mostafa Haji Aghaee, Reza Tavakkoli-Moghaddam Pages 83-100

    Today, natural disaster is threatening the lives of people and their assets and properties.Relief supply chain is the most agile and dynamic supply chain. Indeed, the pivotal role of relief supply chainhas been identified in responding to crises and reducing the burden on humans. In this regard, the goal of allocatingand locating issues is to allow each injured person to receive the services and goods from the distributioncenters according to demand, and suppliers will also provide goods and services for the distribution centers. Thepresent study tried to provide a mathematical model for the problem of allocating earthquake victims to existingand potential hospitals using ultra-innovative algorithms. For this purpose, first, the design of its mathematicalmodel and its innovation aimed at minimizing the costs of establishing potential hospitals, sending injured peopleand sending services and goods from suppliers to hospitals. Then, the validation and accuracy of the mathematicalmodel were evaluated using Gamz software. In the next step, acceptable results were obtained with codingin MATLAB, using fire suppression algorithms and optimizing particle swarm. After the efficiency was established,the problem test was used for the data in order to compare the algorithms. Finally, it was identified thatthe particle swarm optimization algorithm was superior to the firewall algorithm in both runtime and cost values.

    Keywords: Earthquake, relief supply chain, potential field hospital, cost minimization, firefly algorithm
  • Saeid Ghanbary *, Siavash Salavatian, Aliasghar Kia Pages 101-114

    Today, organizational resilience and its measurement is viewed as an organizational strategy. Nonetheless , our country‘s news agencies are not particularly keen to look at this strategic paradigm despite the existence of vast natural hazardsaround them, since there are no measurable indicators to manage their resileince regarding their differences with businessorganizations. Hence , this paper was carried out with the aim of providing resilience assessment indexes of iranian newsagencies in natural disasters and determining the importance of each of these indices using Delphi method. In the firstround of Delphi, 15 experts of the field were deeply interviwed to extract indices. As a result, extraction of 71 sub-indexes,14 indexes and 5 dimensions were based on two steps of coding: open and axial. BAsd on the extracted sub-indices, questionnaireswere developd for a second and third rounds Delphi to examine the consensus among experts on the “The Needfor Each Sub-Indicator” and “The Importance of Each of them”. The results showed the consensus of exprts on applying70 sub-indicators in the form of 14 indicators and 5 dimensions of “Communication Resilience”, “Information Resilience”,“Structural Resilience”, “Individual Resilience” and “Organizational-Technical” to assess the rsileince of our country’snews agencies in natural disasters. With a comprehnsive consideration of the organizational dimensions of Iranian newsagencis, these 70 sub-indexes have been proposed in such a way that they can address the resilience, simultaneous resilienceand retrospective resilience for news agencies in natural disasters.

    Keywords: Organizational Resilience, News Agencies, Natural Disasters, crisis management, Media Organizations
  • Saeed Azizi *, Mohammad Mahdi Rashidi, AKBAR NILIPOUR TABATABAEE Pages 115-127

    Often, organizations are facing different challenges in achieving individual or organizational goals; hence, they experiencecrisis. Crises cause a disruption in organizations. In this regard, the organizations’ management needs a specific tool toovercome the crises. In all organizations, human capital is a common asset that helps the management in dealing with the crisis.Human capital management is an important factor in gaining competitive advantage and human capital development is amongthe mechanisms applied to create a competitive advantage in the organizations’ business. In response to the needs and strategic alignments of organizations and using necessary arrangements, human resource developmentis a process that provides the conditions to activate the potential competencies and talents of employees to be appliedto realize the organizations’ goals. The present study attempted to identify and determine the indicators and components ofhuman capital development in crisis management in the Iranian National Tax Administration. Using the opinions of organizationaland academic experts and literature revies, five components of individual development were identified: socio-culturaldevelopment, professional development, management development and organizational development. Also, 19 indicators of humancapital development in crisis management were determined. Individual component has indicators of motivation, creativityand problem solving. The component of social-cultural development has the following indicators: cardimitism, persuasion,public relations, culture building, working relationships and information distribution; the component of professional developmenthas indicators of education, Job knowledge and empowerment. The component of managerial development has indicatorsof monitoring, control, planning and leadership; the organizational development component has the indicators of participation,continuous evaluations, organizational learning, and meritocracy.

    Keywords: crisis management, human capital, Iranian National Tax Administration
  • Narges Nonejad, Elham Nazemi *, Hamid Saberi Pages 129-140

    Today, the crisis of the meaning of place interpreted as the crisis of the social meaning of space and time, is one of the moststriking problems of contemporary urbanization. Certainly, without a pre-defined urban management and allocating therequired facilities corresponding to the requirements of time, urban spaces cannot function in determining the identity of humanbeings. Readiness and recognition of crisis is one of the important tasks of management, but the prediction of a crisis ismore important because without the power of predicting prospective potential crises, it will be the crisis that will control andpull us to some dangerous points. As in the field of urban studies, crisis management has so far focused on the quantitative andmaterial problems caused by floods, earthquakes and wars, and the spiritual crises have been neglected. One of these spiritualwhich leads to many crises is the crisis of place. Therefore, given the comprehensive developments of the information ageand the necessity of coordinating with this global movement as well as the importance of the meaning of the place as one of themost important qualitative variables in the environment, it is of significant importance to conduct research in investigatingand identifying the effects of cyberspace on perception of and attachment to place. The present study is an attempt to evaluateand assess the role of using cyberspace in the components effective on urban crisis management in terms of place. Accordingly,the four components called physical, individual, social and functional have been formulated to test the cases studies oftwo spaces: traditional and modern urban spaces. This study is an example of applied and descriptive-analytical research interms of purpose and nature respectively. According to the results, the user’s share of cyberspace revealed that the physicalcomponent has the highest and the individual component has the least correlation with the user’s use of cybercafe. Regardingthese results, it is possible to prevent the crisis of the meaning of place through organizing and managing urban crisis consideringthe components and factors effective on the meaning of place.

    Keywords: Crisis of meaning of place, Urban Management, Cyberspace, Isfahan
  • Majid Parishan * Pages 141-155

    The main aim of earthquake crisis management in rural areas is to prevent the occurrence, reduce its effects and controlthe consequences by combining different structural and non-structural approaches. In this regard, the component skillis very important. The present study has used both qualitative and quantitative methods to assess the level and condition ofearthquake risk management skills among local managers and rural households in Qazvin. The present research tried to investigate the status of earthquake skills among local managers and rural households inQazvin. To collect the required data, 29 villages, 29 local and rural councils (Islamic councils of rural areas) and 386households’ supervisors, out of 2537 rural households, were selected. The results of data analysis through the quantitative methods, especially SWOT method, revealed that skill in generaland skill in specific (proper linkage between foundations and building walls, proper space between the walls of thebuilding, proper hallway) and rehabilitation skills in the sample community were at a lower level than the average level.Data analysis also showed that there was a meaningful relationship of the component skill to the level of education andknowledge. In this regard, strengthening the earthquake risk management skill and increasing the variety of skills related toearthquake crisis management (communication, technical, etc.) among local managers are recommended as a fundamentalnecessity.

    Keywords: Earthquake Crisis Management, Earthquake Skills, Tehnical Skill, Communicational Skill