mohammadkhosro sahaf
-
حرکت در فضا، لازمه ی ادراک معمارانه است. فلسفه نیز عامل حرکت را مبنایی برای ادراک جهان مادی می داند. به گونه ای که فلاسفه ی اسلامی نیز از دیرباز بر این مهم تاکید داشته اند و حرکت را دارای کمال و غایت می دانستند. ملاصدرا بنیانگذار حکمت متعالیه با بیان نظریه ی حرکت جوهری خود معتقد است که وجود مادی با حرکت دائمی خود به سوی وجود عقلانی و مجرد، با طی مراتب و گذر از عوالم سه گانه (محسوس، خیال، و معقول) به ادراک حقایق جهان نایل خواهد شد. در این ارتباط مسئله حرکت جوهری و ادراک فضا در معماری موضوع اصلی این پژوهش خواهد بود. حال سوال پژوهش این گونه خواهد بود که چگونه می توان به ادراک فضای معماری -بالاخص مورد پژوهش حاضر یعنی رواق الله وردی خان در حرم مطهر امام رضا (ع)- با نظر به حرکت جوهری ملاصدرا نائل آمد و تفسیری جدید از این ادراکات ارائه نمود؟ هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی مراتب ادراک فضا در رواق الله وردی خان با نگاهی به مفهوم حرکت جوهری ملاصدرا می باشد. بدین منظور، در این مقاله ابتدا به بررسی مفهوم حرکت جوهری ملاصدرا پرداخته و سپس به بررسی مراتب ادراک فضا در رواق الله وردی خان پرداخته شده است. پژوهش پیش رو از نوع کیفی تحلیلی-توصیفی بوده و راهبرد آن پرداختن به مطالعات موردی با رویکرد تفسیری می باشد. این مقاله با تحلیل تجربه ی ادراکی ناظر در رواق الله وردی خان، مقارنه ی حرکت و ادراک در فلسفه و معماری را مورد بررسی قرار می دهد. نتایج مطالعات نشان داده است که سلسله مراتب فضایی در رواق الله وردی خان، عدم تنوع مصالح در فضای داخلی این رواق و مواجهه ی انسان از ورودی تا مرکز آن مبتنی بر دیدگاه تجربه فضایی است که منجر به بهبود ادراکات حسی و تجربه فضایی زائران از رواق و فضامندی آن شده است. ضمن اینکه بستری برای کشف و شهود درونی ناظر فراهم می سازد، با توجه به تجربه ی ادراکی از نازل به سوی کامل ترین آن هدایت خواهد شد. همچنین با توجه به نوع فضاها و حرکت زائر در فضای رواق می بایست بیان نمود که تجربه فضایی به گونه ای چندحسی بوده و کالبد این رواق به نحوی ساخته و پرداخته شده که حواس پنج گانه زائران را درگیر خودش می نماید.
کلید واژگان: مراتب ادراک فضا, حرکت جوهری, رواق الله وردی خان, سلسله مراتب فضایی, ملاصدراMovement in space is a requirement of architectural perception. Philosophy also considers the factor of movement as a basis for understanding the material world. Mulla Sadra, the founder of transcendental wisdom, by expressing his theory of essential movement, believes that material existence with its constant movement towards rational and abstract existence, by passing through the three worlds (perceptible, imaginary, and sensible) will achieve the understanding of the world. Became. So, the problem of intrinsic movement and perception of space in architecture will be the main topic of this research. The main goal of the present study is to investigate the levels of space perception in the portico of Allah Vardi Khan based on the concept of the essential movement of Mulla Sadra. For this purpose, the levels of perception of space in the portico of Allahvardi Khan have been examined. This is a qualitative and analytical-descriptive research. The research strategy is a case study with an interpretive approach. This article discusses the comparison of movement and perception in philosophy and architecture by analyzing the perceptual experience of the observer in the portico of Allahvardi Khan. The results show that the spatial hierarchy in the portico of Allahvardi Khan, the lack of variety of materials in the interior of the portico, and the human encounter from the entrance to its center lead to the improvement of the sensory perceptions and the spatial experience of the pilgrims from the portico.
Keywords: The Steps Of Space Perception, Substantial Motion, Allahverdi Khan Portico, Spatial Hierarchy, Mulla Sadra -
اغلب فضاهای جمعی امروز تحت تاثیر رویکرد مدرنیستی 70 سال گذشته، دستخوش تغییرات هویتی- تاریخی و اجتماعی شده اند و فضاهای غیرقابل پیش بینی را خلق کرده اند. میدان شهداء مشهد نیز به عنوان یکی از مهم ترین فضاهای جمعی و عمومی تاریخ این شهر، در سالهای اخیر شاهد تغییراتی بنیادین در شکل و عملکرد بوده است. هدف این پژوهش بررسی تاثیر ماحصل این تغییرات کالبدی بر شکل زندگی مردم و احساسشان نسبت به دگرگونی های این میدان است. برای پاسخ به این سوال که آیا تغییرات میدان، خواسته و نیاز مردم از فضای عمومی را برآورده نموده یا خیر، این پژوهش از روشی کیفی و کمی بهره گرفته است. در روش کیفی، با استفاده از پرسشنامه باز، از طریق گام های تحلیل تماتیک، 18 مولفه بر مبنای پیشینه تحقیق شناسایی شد و در پنج شاخص عملکرد محیط، فعالیت ها، کیفیت محیط، معنای محیط و ویژگی های فیزیکی قرارگرفت. در روش کمی، بر اساس فراوانی داده ها، کدگذاری انجام شده و سپس جهت رتبه بندی از شاخص RII استفاده گردید. نتایج رتبه بندی نشان می دهد که عوامل نمادین و یادمانی مهمترین عوامل موثر بر کیفیت زندگی روزمره فضای میدان شهداست اما به لحاظ تامین ویژگی های تنوع فضایی و سازماندهی فعالیت ها، در جایگاه مناسبی قرار ندارد. در واقع مهمترین عامل هویت بخش این فضا، همجواری با حرم مطهر رضویست و تغییرات کالبدی، کارایی فضا را کاهش داده است. وسعت و گستره این میدان تنها پاسخگوی رویدادهای مناسبتی، رسمی و تجمعات سیاسی است درحالیکه فاقد ویژگی های لازم برای گذراندن روزمرگی افراد به عنوان یک فضای جمعی است.
کلید واژگان: عوامل کالبدی, عوامل مفهومی, کیفیت زندگی جمعی, فضای عمومیMost of the collective spaces today, under the influence of the modernist approach of the last 70 years, have undergone identity-historical and social changes and have created unpredictable spaces. Mashhad Martyrs' Square, as one of the most important public and public spaces in the history of this city, has witnessed fundamental changes in shape and function in recent years. This study has been carried out with the aim of investigating the effect of these physical changes on the life style of people and their feelings towards the changes in this square. To answer the question of whether the changes in the square have met the demands and needs of the public space or not, this research has used a qualitative and quantitative method. In the qualitative method, using an open-ended questionnaire, through thematic analysis steps, 18 components were identified based on the research background and were divided into five factors of environmental performance, activities, environmental quality, environmental meaning and physical characteristics. In the quantitative method, based on the frequency of data, coding was performed and then the RII index was used for ranking. The ranking results show that symbolic and memorial factors are the most important factors affecting the quality of daily life of the Martyrs' Square space, but in terms of providing the characteristics of spatial diversity and organization of activities, is not in a good position. In fact, the most important factor in identifying this space is its proximity to the holy shrine of Razavi, and physical changes have reduced the efficiency of the space. The size and scope of this square only responds to occasional, formal events and political gatherings, while it lacks the necessary characteristics for people to spend their daily life of individuals as a collective space.
Keywords: Physical Factors, Conceptual Factors, Quality Of Collective Life, Public Space -
از دیدگاه فلسفی پدیدارشناسی، جهان زندگی انسان مکانی است که در آن به سر می برد. انسان و مکان نه در مقابل یکدیگر، بلکه به طور صمیمانه ای در هم تنیده اند. لذا مکان پدیداری است همواره حاضر و مربوط به زندگی روزمره که تجارب زیسته انسان در آن قوام یافته و حس مکان شکل می گیرد. از آن جا که این تجارب، بدون تفکر ارادی و مستقیما از کنش و تعامل روزانه با مکان و عناصر آن شکل می گیرند، منبع موثقی هستند برای دستیابی به ویژگی های مطلوب مکان. هدف از این پژوهش تبیین ویژگی هایی است که حس مکان را القاء می کنند و سوال اساسی چنین است که بر مبنای تجارب زیسته، چه مولفه هایی سازنده حس مکان در میدان شهداء مشهد به عنوان یک فضای شهری هستند؟ بنابراین تجارب زیسته در مواجهه با این مکان را با روش تحقیق پدیدارشناسی براساس الگوی موستاکاس استخراج کردیم. این پژوهش شامل دو بخش نظری و عملی است. بخش نظری شامل اطلاعاتی است که از پژوهشی کیفی در مورد پدیدارشناسی مکان حاصل شده و بخش عملی برگرفته از مصاحبه های نیمه ساخت مند با 60 شرکت کننده و سپس استخراج گزاره های مهم و تم های تحقیق است. در نهایت به تحلیل داده ها و تدقیق یافته ها برای دستیابی به نتایج تحقیق پرداخته شده است. پس از تحلیل داده ها و تدقیق یافته های مستخرج از آراء کاربران از میدان شهداء مشهد با مبانی نظری مربوط به مکان، آن چه یافت شد، پنج مولفه اساسی مکان بر مبنای تجارب زیسته بود: درونگرایی، مرکزگرایی، محصوریت، تراکم و عینیت.
کلید واژگان: پدیدارشناسی, حس مکان, مولفه های مکان, تجربه زیسته, میدان شهداء مشهدFrom the phenomenological point of view, the life-world of every human is a place he lives in. Place and human not only are against each other, but also they are sincerely acquainted and reflect each other. So place considers as a "everyday life phenomenon" that human lived experiences are formed in it. As the lived experiences are formed directly without voluntary thinking, they are the reliable source for achieving the desired features of the place. The purpose of this study was to explain the characteristics of the place based on the lived experiences of its users. This research seeks to answer the question that based on lived experiences, what are the characteristics of a space to become a place in the heart of the city?In this research, Shohada square of Mashhad has been chosen as a case study. To answer the question of the research, we have used Moustakas phenomenological research method. This Study composed of two parts: theoretical and field researches. The theoretical part includes the available information about phenomenology of place. The field part is taken from open and semi-structured interviews with sixty participants. After providing textural and structural descriptions and combining them together, six basic characteristics of the place was achieved: Introversion, Centrality, Enclosure, Density and Objectivity.
Keywords: Phenomenology, Place, lived experience, Characteristics of Place, Shohada square of Mashhad -
فاصله گرفتن محیط های ساخته شده در دوره مدرنیته از نیاز های هویتی - رفتاری کاربران، نتیجه برخورد افراطی رویکرد عملکردگرایان و فرمالیست ها با معماری بوده است. همین امر سبب شد تا نوعی بیگانگی و سردرگمی میان کاربران و محیط آنها رخ دهد. کودکان به عنوان آینده سازان نسل های بعدی جامعه از محیط اطراف خود تاثیر می پذیرند. بنابراین نقش کیفی محیط های کودکان در روان و جسم آنها اهمیت بالایی دارد. این مقاله می کوشد تا با مفاهیم، مبانی و روش پدیدارشناسی و گفتمان پدیدارشناسی معماری، الگوی معماری محیطی را توصیف کند که علاوه بر اینکه در راستای نیازهای کاربران باشد، زمینه ساز پژوهشی ارزشمند یعنی استعدادیابی کودکان و نوجوانان باشد تا بتواند معماری را به صورت صحیح برای نسل امروز و فردا به خدمت گیرد. دست یافتن به مبانی نظری و طراحی معماری محیط های کشف استعداد کودکان با رویکرد پدیدارشناسی معماری هدف اصلی تحقیق است و پرسش اصلی تحقیق این است که : پارادایم پدیدارشناسی معماری چگونه می تواند رویکرد مناسبی برای طرح معماری محیط های کشف استعداد کودکان باشد؟ روش تحقیق این مقاله، روش ترکیبی توصیفی - تحلیلی و کیفی پدیدارشناسی مکان است.در نهایت می توان گفت پدیدارشناسی معماری مبانی موثر و مفیدی را برای الگوی معماری محیط های کشف استعداد کودکان پیشنهاد می دهد. از جمله مبانی طراحی همچون جهت گیری، مرکزیت و ریتم، نور و سایه، کاربرد رنگ، تنوع فضایی، درگیری حواس، نمادگرایی، طبیعت، فرهنگ و اصالت را می توان نام برد.کلید واژگان: معماری, پدیدارشناسی, کودک, خلاقیت, استعدادیابیThe distancing of built environments in the period of modernity from the identity-behavioral needs of users has been the result of the extreme approach of functionalists and formalists to architecture. This caused a kind of alienation and confusion between users and their environment. Children, as the future builders of the next generations of society, are influenced by their surroundings. Therefore, the quality role of children's environment in their mind and body is very important. This research tries to describe the architectural model of the environment with the concepts, foundations and methods of phenomenology and phenomenological discourse of architecture, which, in addition to being in line with the needs of users, is the basis for valuable research, that is, finding the talent of children and teenagers, so that architecture can be The correct form should be used for today's and tomorrow's generation. The main question of the research is how the phenomenological paradigm of architecture can be a suitable approach for the architectural design of children's talent discovery environments? Achieving the theoretical foundations and architectural design of children's talent discovery environments with the architectural phenomenology approach is the main goal of the research. The research method of this article is a combined descriptive-analytical and qualitative method of place phenomenology. Finally, it can be said that architectural phenomenology offers effective and useful foundations for the architectural model of children's talent discovery environments. such as orientation, centrality and rhythm, light and shadow, color, spatial diversity, conflict of senses, symbolism, nature, culture and authenticity.Keywords: architecture, phenomenology, child, Creativity, Talent spotting
-
مقررات و قوانین وضع شده و ممنوعیت های ارتباطی در راستای ممانعت از گسترش بیماری Covid-19، سبب تغییر رفتار افراد در فضاهای عمومی گردیده و حفظ فواصل اجتماعی و عدم حضور مردم در فضاهای عمومی، موجب کاهش کیفیت این فضاها و از بین رفتن تعاملات اجتماعی شده است. فضاهایی که زنده بودن آن ها عاملی مهم در جهت تاب آوری شهرها در مقابل بحران همه گیری بیماری می باشد. پژوهش کاربردی حاضر که رویکردی کم-کیفی دارد، باهدف شناسایی و ارزیابی عوامل متاثر از ویروس کووید-19 و تاثیر آن ها بر فضاهای عمومی به منظور ارتقاء کیفیت زندگی در این فضاها و با تاکید بر تاب آوری شهری تنظیم و نوشته شده است. در همین راستا، متخصصین دو حوزه بهداشت- سلامت و معماری-شهرسازی، بر اساس پرسشنامه، تغییرات کالبدی و رفتاری افراد در فضاهای عمومی را بررسی نمودند. درمجموع 41 عامل موثر حاصل شد که به روش آمار توصیفی و تحلیلی مورد ارزیابی قرار گرفت. آمار توصیفی شامل آماره های فراوانی، میانگین، انحراف معیار، ضرایب چولگی و کشیدگی بوده و در آمار استنباطی، از تکنیک تحلیل عاملی اکتشافی بهره برده شد. همچنین برای محاسبه درصد مربوط به فراوانی پاسخ ها، از شاخص RII استفاده گردید. عوامل مذکور، در 17 رده تحت عنوان دو شاخص کالبدی و رفتاری قرار گرفتند. نتایج ارزیابی ها نشان می دهد کلیه عناصر و ویژگی های فیزیکی و عوامل مرتبط با آن ها یعنی مقیاس، دسترسی، علایم هشداردهنده و مبلمان، تراکم، فضای سبز، آلودگی، تردد، حمل ونقل، امنیت و فاصله؛ در بخش کالبدی و عوامل مربوط به فعالیت های اجتماعی و انفرادی و واکنش های حسی، وضع قوانین و مقررات، نظم، فعالیت های حمایتی، نظارت و فعالیت های مبتنی بر بهداشت و سلامت، در بخش رفتاری قرار می گیرند. در بخش کالبدی، افزایش فضاهای سبز، کاهش تردد و کاهش تراکم ساختمانی و در بخش رفتاری، نظارت بر فعالیت های رسمی، کاهش تراکم جمعیتی و ایجاد صف های منظم بر اساس شاخص RII، به عنوان مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر فضاهای عمومی به منظور تاب آوری شهر معرفی می شوند.
کلید واژگان: ویژگی های کالبدی-رفتاری, فضای عمومی, تاب آوری, بیماری کووید 19IntroductionRegulations and communication bans in order to prevent the spread of Covid-19 have changed the behavior of people in public spaces and have restricted the presence of people in public spaces. Therefore, people's way of life and activities have undergone forced changes and their meetings and social activities have stagnated. As a result, the dynamism, the sense of vitality, the social relations and the sense of security in public spaces have been lost, and as this situation continues, we will inevitably face a decrease in communication in all aspects of life. The city of Mashhad, despite the special socio-political and cultural spaces such as Shohada Square, Arg Street, etc., which is the destination of many pilgrims and tourists for various reasons, including pilgrimage; with the closure of shrines, parks, Restaurants, etc. has lost many collective activities in these spaces, and as a result, these spaces have become empty of the presence and gathering of people, and social events have also disappeared. This study, which aims to identify and evaluate the factors affected by the Covid-19 and their impact on the architecture of public spaces; with an emphasis on urban resilience and studying the short-term experience of the actions of governments and countries and also examining the background of similar conditions, has tried to identify the physical-behavioral factors of public spaces affected by the epidemic of Covid-19 and evaluate the effective measures on these factors and their importance in preventing the outbreak of the disease. Accordingly, the content of the research is divided into three general sections, namely: 1. design 2. perception, how to use and behave, which with an emphasis on sections one and two, it examines the design and use of space in times of crisis and concludes the discussion with an overview of the third section, namely inequality and deprivation. The background section, referring to the importance of public spaces from the past to the present, includes two main issues: 1. research on the impact of the disease crisis on public spaces and 2. current actions of governments and countries, which considering the consensus of all existing researches in the field of maintaining social distance and observing health protocols, finally seven main effective indicators on public spaces were extracted, which include access, scale, social activities, warning elements, pollution, order and delimitation.
MethodologyThe research method of the present study is applied and with a quantitative-qualitative approach. The questions of questionnaire were designed based on the research background and considering the effective components resulting from the effect of Covid-19 on public spaces, with 41 items, based on five-point Likert scale. The validity of the questions was checked by five architecture-urban planning experts. Cronbach's alpha method was used in the reliability of the questionnaire. The selection of the statistical population is based on the purpose of the research and with emphasis on the views of philosophers in this field who believe that planning for such crisis conflicts should be examined from the perspective of experts in related fields such as public health, environmental psychology, architects and urban managers and by integrating those skills, it becomes a specialty. Accordingly, 84 people were selected from experts in the two fields of health-wellness and architecture-urban planning, based on non-random and judgmental sampling. A total of 41 effective factors were obtained which were evaluated by descriptive and analytical statistics. Descriptive statistics included frequency, mean, standard deviation, skewness and kurtosis coefficients and in inferential statistics, exploratory factor analysis technique was used. Bartlett test was used to ensure the accuracy of the data. The output of this test shows the chi-square statistic, the degree of freedom and the level of significance, which, if significant, means that there is a correlation between the variables related to a factor. In addition, RII index was exerted to calculate the percentage related to the frequency of responses.
Results and discussionThe 41 mentioned factors were classified in 17 categories, as two physical and behavioral indicators. The results of the evaluations indicate all the physical elements and characteristics and their related factors, i.e. scale, accessibility, warning signs and furniture, density, green space, pollution, traffic, transportation, security and distance; In the physical part and the factors related to social and individual activities and sensory reactions, setting rules and regulations, order, supportive activities, monitoring and activities based on health, are included in the behavioral part which are introduced as the most important factors affecting public spaces in order to improve the city. Among the physical factors "green spaces in neighborhoods", "reduction of tourist traffic in public spaces" and "building density" and among the behavioral factors "monitoring of official activities", "population density and feeling of congestion" and "creating regular queues" are the most important from the opinion of respondents. In this study, although there was an overview of the effect of the crisis on public spaces in Mashhad, what researchers need is the management of spaces on a local scale. Therefore, this research can be used as a basis in future research on a smaller scale.
ConclusionPublic spaces are the focus and main pillar of keeping alive communications, interactions and exchanges in urban spaces, and attention to physical factors and the way people behave that will change due to pervasive crises affect the quality of these spaces. Therefore, this research is emphasis on accurate planning to face these spaces with pervasive crises, which are intended to increase the resilience of cities. On the other hand, it should be noted that the change in conditions that cause changes in the culture and habits of the people is not sudden and annoying, and such issues should be managed with the least harm to different segments of the people with different cultures, traditions and religions.
Keywords: Physical-Behavioral Characteristics, Public space, Resilience, COVID-19
- در این صفحه نام مورد نظر در اسامی نویسندگان مقالات جستجو میشود. ممکن است نتایج شامل مطالب نویسندگان هم نام و حتی در رشتههای مختلف باشد.
- همه مقالات ترجمه فارسی یا انگلیسی ندارند پس ممکن است مقالاتی باشند که نام نویسنده مورد نظر شما به صورت معادل فارسی یا انگلیسی آن درج شده باشد. در صفحه جستجوی پیشرفته میتوانید همزمان نام فارسی و انگلیسی نویسنده را درج نمایید.
- در صورتی که میخواهید جستجو را با شرایط متفاوت تکرار کنید به صفحه جستجوی پیشرفته مطالب نشریات مراجعه کنید.