فهرست مطالب

یافته های تحقیقاتی در گیاهان زراعی و باغی - سال هشتم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • سال هشتم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/04/01
  • تعداد عناوین: 12
|
  • توحید نجفی میرک*، شهریار ساسانی، منوچهر خدارحمی، علی اکبر مویدی، احمد جعفر نژاد، مجید طاهریان، اکبر قندی، فرزاد افشاری صفحات 1-12
    رقم هانا در سال زراعی 88-1387 با میانگین عملکرد 7547 کیلوگرم در هکتار در خزانه های بین المللی، در سال زراعی 89-1388 با میانگین عملکرد 9666 کیلو گرم در هکتار در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی (PRDYT) و در سال زراعی 90-1389 با میانگین عملکرد 6768کیلوگرم در هکتار در آزمایش مقایسه عملکرد پیشرفته (ARDYT) به مراحل بعدی برنامه به نژادی گندم دوروم برای مناطق معتدل راه یافت. در آزمایش سازگاری که طی دو سال زراعی 91-1390 و 92-1391 در چهار ایستگاه تحقیقاتی اجرا گردید، این لاین با میانگین عملکرد 7938 کیلوگرم در هکتار حدود شش درصد برتر از شاهد دنا (با عملکرد 7478 کیلوگرم در هکتار) بود. تجزیه پایداری عملکرد دانه لاین های امید بخش گندم دوروم نشان داد که رقم جدید دارای پایداری عملکرد دانه مطلوبی می باشد. از نظر کیفیت سمولینا، این لاین با میانگین درصد پروتئین %1/12 در گروه خوب قرار دارد. رقم هانا از نظر واکنش به بیماری های زنگ گندم از جمله زنگ زرد و زنگ قهوه ای نیز وضعیت مطلوبی داشت و به هردو پاتوژن عامل بیماری مقاومت نشان داده است. لاین جدید در بررسی های تحقیقی - تطبیقی %39 و در بررسی های تحقیقی- ترویجی چهار درصد برتر از شاهد دنا بود. در مجموع با توجه به نتایج مطالعات انجام شده که نشان دهنده پتانسیل عملکرد دانه بالا، سازگاری و پایداری عملکرد بالا و مقاومت به بیماری های زنگ زرد و زنگ قهوه ای رقم جدید می باشد، نامگذاری آن برای کشت در مناطق معتدل کشور پیشنهاد و نهایتا با نام رقم جدید هانا معرفی گردید. این رقم برای کشت در اراضی واقع در مناطق معتدل کشور از جمله استان های تهران، البرز، خراسان رضوی، اصفهان و قسمت های مرکزی و شمالی کرمانشاه، فارس و لرستان توصیه می شود.
    کلیدواژگان: گندم، دوروم، رقم جدید، اقلیم معتدل، هانا
  • حمیدرضا نیکخواه*، احمد یوسفی، حبیب الله قزوینی، بهزاد سرخی، علی براتی، مهران پات پور، منوچهر طاهری مازندرانی، حمید تجلی، محسن آرزمجو، مهرداد محلوجی، محمد شریف الحسینی، مجید طاهریان، رضا اقنوم، سیدعلی طباطبایی، فضل الله حسنی صفحات 13-24

    با توجه به اهمیت اقلیم معتدل کشور در تولید جو، معرفی ارقام با پتانسیل بالا، سازگاری مناسب و پایداری عملکرد از اصلی ترین اهداف به نژادی جو در این اقلیم می باشد. رقم ارمغان با شجره Legia//Rhn/Lignee527 حاصل از دورگ انجام شده در سال زراعی 81-1380 به منظور تولید لاین با پتانسیل عملکرد بالا و سازگاری مناسب در بخش تحقیقات غلات موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر می باشد. به منظور بررسی پایداری عملکرد دانه و سازگاری لاین های امیدبخش جو، این لاین به همراه سایر ژنوتیپ ها در هشت مکان به مدت دو سال زراعی به همراه رقم شاهد نصرت مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت و با میانگین عملکرد 8362 کیلوگرم در هکتار برتر از سایر ژنوتیپ ها و رقم شاهد نصرت با عملکرد 7857 کیلوگرم در هکتار بود. در آزمایشات تحقیقی- ترویجی، رقم ارمغان با میانگین عملکرد دانه 6584 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با رقم نصرت با عملکرد 6019 کیلوگرم در هکتار دارای برتری عملکرد 565 کیلوگرم در هکتار (بیش از 9 درصد) بود. رقم ارمغان دارای تیپ رشد بهاره، سنبله شش ردیفه، میانگین ارتفاع بوته 93 سانتی متر، وزن هزار دانه نسبتا بالا (میانگین 44 گرم) می باشد. واکنش این رقم نسبت به بیماری سفیدک پودری جو نیمه مقاوم تا نیمه حساس و نسبت به بیماری لکه قهوه ای نواری دارای واکنش مقاوم تا نیمه حساس بوده و در مناطق مختلف کشور نسبت به قارچ عامل زنگ زرد جو واکنش مقاوم تا نیمه حساس (0-50MS)نشان داد.

    کلیدواژگان: رقم جو، سازگاری، پایداری تولید، اقلیم معتدل
  • ابراهیم عابدی قشلاقی*، داوود جوادی مجدد، ابراهیم فرزام صفحات 25-36
    کیوی فروت یک گونه گیاهی دوپایه است که برای تولید میوه نیاز به دگرگرده افشانی دارد. هدف از این تحقیق مطالعه تاثیر دما و زمان های نگهداری بر قوه نامیه دانه گرده کیوی فروت رقم “توموری” بود. دانه های گرده جمع آوری شده به مدت 1، 2، 3 و 15 روز در دمای معمولی به مدت 3، 15، 30، 45 و 60 روز در دمای 4 درجه و به مدت 3، 30، 60 و 180 روز در دمای 20- درجه سانتی گراد نگهداری شدند. آزمایش در قالب طرح آماری کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا شد. درصد جوانه زنی و طول لوله گرده با افزایش دما و طول دوره نگهداری دانه گرده کاهش یافت و یک رابطه معکوس بین درصد جوانه زنی و طول لوله گرده با مدت نگهداری مشاهده شد. زمان و دمای نگهداری، رشد لوله گرده را بیشتر از درصد جوانه زنی تحت تاثیر قرار داد. در دمای معمولی درصد جوانه زنی گرده ها بعد از 15 روز نگهداری به صفر رسید. بعد از یک ماه نگهداری گرده ها در دمای 4 درجه سانتی گراد، رشد لوله گرده به شدت کاهش یافت و در بین تیمارها به کمترین مقدار رسید. بعد از 6 ماه نگهداری گرده ها در 20- درجه سانتی گراد، درصد جوانه زنی 65 درصد و طول لوله گرده به380 میکرون بود. با توجه به نتایج حاصل، می توان دانه گرده توموری را پس از خشک شدن تا سه روز در دمای معمولی نگهداری نمود ولی برای نگهداری بلندمدت بهتر است دانه های گرده را در دمای 20- درجه سانتی گراد قرار داد.
    کلیدواژگان: کیوی فروت، توموری، جوانه زنی، دانه گرده، لوله گرده
  • داود حسن پناه*، حسن حسن آبادی، رحیم احمدوند، احمد موسی پور گرجی، خسرو پرویزی، محمد کاظمی، امیرهوشنگ جلالی، رامین حاجیان فر، محمدحسین عالم خومرام، عبدالستار دارابی صفحات 37-47

    رقم جاوید در سال 1383 از بین 26 جمعیت اصلاحی سیب زمینی انتخاب و مراحل گزینش آن طی سال های 1395-1383 تکمیل گردید. این رقم به همراه هفت کلون دیگر در آزمایشات سازگاری در پنج منطقه (کرج، اردبیل، خراسان رضوی، همدان و اصفهان) به مدت دو سال (1392 و 1393) بررسی و با عملکرد غده بالا (45/21 تن در هکتار) انتخاب گردید. این رقم نسبت به ارقام شاهد در کشت بهاره در کرج %21، اردبیل %5، خراسان رضوی %45، همدان %28، اصفهان %12 و به طور میانگین در کلیه مکان ها %22 و در کشت پاییزه، در بهبهان %21، رامهرمز %78، گرگان %20 و جیرفت %23 و به طور میانگین در کلیه مکان ها %35 افزایش عملکرد داشت. این رقم دارای صفاتی مانند رنگ گوشت زرد روشن، رنگ پوست زرد، شکل غده تخم مرغی مایل به گرد، رنگ سرخ شده شفاف، خوش طعم، چشم غده سطحی، سیاه شدن جزئی گوشت غده، عدم زنگ داخلی و حفره ای شدن غده، نداشتن شکاف های رشد، دوره خواب 45 روزه، دوره رشد 122 روزه، زمان رسیدگی متوسط دیررس، مقاوم به دو ویروس PVYNTNو PVA و بیماری پوسیدگی خشک فوزاریومی و نیمه مقاوم به بیماری های رایزوکتونیا و اسکب باکتریایی می باشد. براساس نتایج به دست آمده طی 12 سال تحقیق، رقم جاوید مناسب برای مصرف تازه خوری و جهت کشت در مناطقی با کشت بهاره و پاییزه در کشور معرفی شد.

    کلیدواژگان: کشت پاییزه، بهاره، رقم جاوید، کلون، سیب زمینی
  • علیرضا خلیل آریا*، ملیحه همایونی فر، سید حیدر موسوی انزابی صفحات 49-60
    کلزا (.Brassica napus L) یکی از گیاهان دانه روغنی مهم در کشور بوده که کشت آن در یک دهه اخیر به طور قابل ملاحظه ای در ایران افزایش یافته است. افزایش سطح زیر کشت کلزا باعث ازدیاد آفات مربوط به این گیاه گردیده است که از آن جمله می توان به شته مومی کلم Brevicoryne brassicae (L.) اشاره کرد که خسارت شدیدی را به طور مستقیم با کاهش محصول و یا غیر مستقیم با افزایش مصرف سموم در مزارع ایجاد می نماید. یکی از مناسب ترین روش های کاهش خسارت این آفت استفاده از ارقام مقاوم است. برای این منظور مقاومت 12 ژنوتیپ کلزا نسبت به شته مومی کلم در ایستگاه تحقیقات کشاورزی میاندوآب طی دو سال متوالی مورد بررسی قرار گرفت. در هر سال دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار تحت شرایط آلودگی طبیعی و عدم آلودگی اجرا شد. شاخص آلودگی از حاصلضرب میانگین طول ساقه آلوده به شته در میانگین تعداد شته در یک سانتی متر از ساقه آلوده در درصد آلودگی هر کرت به شته مومی کلم در مزرعه آلوده محاسبه شد و شاخص کاهش عملکرد با داده های بدست آمده از عملکرد و اجزای آن در هر دو مزرعه آلوده و شاهد محاسبه گردید. در بررسی های پاییزه تیمارها، هیچ نوع آلودگی شته مومی مشاهده نگردید اما آلودگی های بهاره کلزا به شته مومی برای ارزیابی حساسیت ژنوتیپ ها مناسب بود. در گروه بندی ژنوتیپ ها بر اساس شاخص کاهش عملکرد ارقام لیکورد، اپرا، زرفام و ارینت دارای کمترین شاخص کاهش عملکرد بوده و به عنوان ژنوتیپ های متحمل به شته مومی کلم شناخه شده و لذا قابلیت کشت در میاندوآب و مناطق مشابه را دارند. ژنوتیپ های آر جی اس 003 و اس ال ام 046 دارای بالاترین شاخص کاهش عملکرد بوده و به عنوان ژنوتیپ های حساس گروه بندی شدند.
    کلیدواژگان: شته مومی کلم، کلزا، ارقام مقاوم، آذربایجان غربی
  • بهرام علیزاده*، محمد یزداندوست همدانی، عباس رضایی زاد، شیوا عزیزی نیا، مجید خیاوی، امیر حسین شیرانی راد، فرزاد جاویدفر، بهمن پاسبان اسلام، معرفت مصطفوی راد، فرناز شریعتی، سیامک رحمانپور اوزان، محمد حسین عالم خومرام، بهرام مجد نصیری، حسن امیری اوغان، اسدالله زارعی سیاه بیدی صفحات 61-76

    رقم کلزای نیما حاصل انتخاب و خالص سازی تک بوته ها در نسل های در حال تفکیک مربوط به تلاقی اوکاپی (Okapi) با مودنا (Modena) می باشد. تک بوته های انتخابی از نسل F2 و نسل های درحال تفرق آن طی پنج سال متوالی کشت و لاین های خالص تاحصول نسل F6 از بین آنها گزینش شدند. در سال 1387 لاین های خالص حاصل از تلاقی فوق درهمدان بصورت آزمایش مقدماتی مقایسه عملکرد دانه بررسی شدند ونتایج این بررسی نشان داد که عملکرد لاین SW102 (رقم نیما) نسبت به رقم شاهد اوکاپی %7 بیشتر بود. بررسی سازگاری لاین های منتخب درکرج، خسروشاه تبریز، اسلام آباد غرب، اراک و همدان طی سال های زراعی 89-1388 و90-1389 نشان داد که لاین SW102 نسبت به رقم شاهد اوکاپی بیش از %18 برتری عملکرد داشته و از نظر شاخص های ضریب تغییرات محیطی و میانگین و واریانس رتبه از پایداری عملکرد بالایی نیز برخوردار بود. ارزیابی های بیماری های رقم جدید نیز حاکی از تحمل نسبی این لاین در مقابل بیماری پوسیدگی سفید ساقه و بیماری ساق سیاه بود. نتایج به دست آمده از پروژه تحقیقی- تطبیقی اجرا شده در فامنین همدان در سال 1391 نشان داد که لاین SW102 با 4983 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را تولید کرد. نتایج پروژه تحقیقی- ترویجی در سال 95-1394 در استان اصفهان نشان داد که کاهش عملکرد لاین SW102 و شاهد اوکاپی در شرایط تنش خشکی نسبت به شرایط آبیاری نرمال به ترتیب 13/4 و 23/6 درصد بود. بنابراین با توجه به ویژگی های مطلوب لاین SW102 مانند عملکرد دانه و روغن بالا، سازگاری خوب، تحمل نسبی به تنش خشکی آخر فصل و بیماری اسکلروتینیایی ساقه در قیاس با رقم شاهد اوکاپی، این لاین در سال 1395 بنام نیما نامگذاری و برای کشت در مناطق سرد و معتدل سردکشور توصیه شد.

    کلیدواژگان: کلزا، پایداری عملکرد، رقم، آزادسازی
  • علی ماهرخ*، ویدا قطبی، فرهاد عزیزی، علی مقدم، مجید غلامحسینی صفحات 77-89
    زئولیت ها کانی های آلومینوسیلیکاته و از رایج ترین ترکیبات معدنی در میان سنگ ها هستند. خواص فیزیکی و شیمیایی منحصر به فرد زئولیت های طبیعی، همراه با فراوانی آنها در ترکیبات رسوبی و سنگ های آتشفشانی، کاربرد زئولیت ها را در صنایع مختلف به خصوص در بسیاری از بخش های کشاورزی و محیط زیست مانند تولید کودها و سموم شیمیائی کند رها شونده زئولیتی، کاهش مصرف و افزایش کارایی کودهای شیمیائی، کاهش شستشوی عناصر غذایی از خاک، افزایش تولید محصولات زراعی، محیط های کشت زئولیتی، جیره غذائی حاوی زئولیت برای حیوانات اهلی، پیشگیری و درمان بیماری های دام و طیور، تصفیه آب و فاضلاب، پالایش خاک های آلوده، احیای اراضی بایر مقدور ساخته است. ویژگی های زئولیت ها از جمله قدرت تبادل یونی بالا، آب گیری و آب دهی مکرر و جذب انتخابی، این نوید را می دهد که استفاده از این منابع طبیعی کمک چشمگیری در افزایش کمی و کیفی تولیدات دامی و گیاهی را به همراه داشته باشد. باید توجه داشت که هرگونه فعالیت تحقیقاتی در زمینه زئولیت ها در ایران که دارای ذخایر عظیمی از این مواد طبیعی می باشد، حائز اهمیت است، چرا که منجر به استفاده از منابع طبیعی کشور شده و کاهش وابستگی به کشورهای خارجی به عنوان تامین کنندگان انواع نهاده های گران قیمت را در پی دارد. به عبارت دیگر استفاده از زئولیت ها در صنایع کشاورزی و محیط زیست مترادف است با حداکثر استفاده از مواد خام و ارزان قیمت محلی و حداقل کاربرد محصولات وارداتی که باید با صرف هزینه های گزاف خریداری شوند. در این مقاله سعی شده است ضمن معرفی زئولیت های طبیعی به عنوان یک ماده قابل دسترس با ویژگی های منحصر بفرد، به طور خلاصه برخی ویژگی ها و نیز تعدادی از کاربردهای آنها در صنایع کشاورزی تشریح گردد.
    کلیدواژگان: زئولیت کلینوپتیلولیت، محیط زیست، اصلاح کننده خاک، صرفه جویی در مصرف آب
  • فاضل پورحقگوی سرشکه*، کوروش مجد سلیمی، مهران غلامی صفحات 91-105
    به منظور دستیابی به فن پیوند خزانه ای و تولید نهال های پیوندی چای، پژوهشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با نه تیمار و سه تکرار طی دو سال در ایستگاه تحقیقات چای شهید اسلامی لاهیجان اجرا شد. در این آزمایش از سه کلون امیدبخش 100، ژنوتیپ انتخابی 2021 و رقم DN (سریلانکایی) به عنوان پایه و پیوندک استفاده شد. پس از پیوند، برخی از صفات کیفی برگ سبز چای مانند پلی فنل کل، میزان فعالیت آنزیم های پلی فنل اکسیداز و پراکسیداز و درصد پروتئین در نزدیک ترین برگ ها به محل پیوند درگیاهان پیوندی و غیر پیوندی (شاهد) اندازه گیری شد. هم چنین اندازه گیری صفات کمی مانند ماده خشک، ارتفاع گیاه، تعداد برگ، قطر ساقه و درصد زنده مانی پیوند و نهال های شاهد پس از پیوند انجام گردید. نتایج نشان داد که بین گیاهان پیوندی و غیرپیوندی از نظر درصد زنده مانی برای تولید نهال، درصد پلی فنل کل و آنزیم پلی فنل اکسیداز اختلاف معنی داری وجود داشت به طوری که درصد زنده مانی نهال های قلمه ای در همه موارد بیشتر از نهال های پیوندی بود. در بین ترکیبات پیوندی، پیوند 100/DN (پایهDN و پیوندک 100) با %56 بیشترین درصد زنده مانی را داشت. از نظر درصد ماده ی خشک، ارتفاع گیاه، تعداد برگ و قطر ساقه بین گیاهان پیوندی و غیرپیوندی اختلاف معنی داری وجود نداشت. مقایسه میانگین ها نشان داد که بیشترین مقدار پلی فنل کل مربوط به گیاهان پیوندی 2021/ 100(پایه 2021 و پیوندک 100)به میزان %13/7 و کمترین مقدار نیز مربوط به قلمه های ریشه دار کلون 100 به میزان %10/4 بود. بیشترین مقدار پروتئین مربوط به گیاهان پیوندی DN/2021 (پایه 2021 و پیوندک DN) به میزان %13/5 و کمترین مقدار آن نیز مربوط به گیاهان غیرپیوندی DN به میزان 9% بود.
    کلیدواژگان: چای، پیوند خزانه ای، اثر متقابل پایه و پیوندک، ترکیبات بیوشیمیایی
  • بابک مدنی*، مریم بروجردنیا صفحات 106-115
    پاپایا یکی از میوه های تجاری مهم در بسیاری از مناطق گرمسیری جهان است. این میوه سرشار از ویتامین ها، عناصر معدنی و آنتی اکسیدان های ضروری بوده و به صورت یک میوه تازه خوری یا فرآوری شده استفاده می شود. این محصول فرازگرا بوده و دارای عمر پس از برداشت پایین و حساسیت بالا نسبت به آسیب های فیزیکی، از دست دادن آب، صدمه سرمازدگی، بیماری ها و آفات می باشد.حفظ کیفیت میوه پاپایا به مدیریت باغ، شیوه های برداشت، عملیات بسته بندی، تیمارهای پس از برداشت، مدیریت دما و شرایط حمل و نقل و انبار بستگی دارد. بلوغ میوه پاپایا در مرحله برداشت، فاکتور اصلی در کیفیت میوه، عمرماندگاری، پتانسیل انبارداری در دمای پائین و حساسیت به صدمات مکانیکی و بیماری ها می باشد. طول عمرانباری پاپایا با بسته بندی و انبارداری مناسب و تیمارهای قبل از برداشت و پس از برداشت همانند گرما، ترکیبات کلسیم و اشعه افزایش می یابد. این مقاله به فاکتورهای موثر در کیفیت میوه و مسائل پس از برداشت این محصول شامل تغییرات بیوشیمیایی، بیماری های پس از برداشت و راهکارهای موثر در افزایش کیفیت آن پرداخته است.
    کلیدواژگان: پاپایا، پس از برداشت، قبل از برداشت، کیفیت میوه
  • حسن ابراهیمی کولایی، حامد منصوری*، جمشید سلطانی، سید باقر محمودی، محسن آقایی زاده، مهدی حسنی، محمدرضا اوراضی زاده، عادل پدرام صفحات 117-134
    استفاده از ارقام مقاوم بهترین روش کاهش خسارت بیماری پوسیدگی ریشه و طوقه و ریزومانیا در چغندرقند می باشد. به منظور تهیه رقم مقاوم، در سال 1382 ژنوتیپ های چغندرقند در شرایط آلودگی مصنوعی به ریزوکتونیا ارزیابی و یکی از گرده افشان ها به عنوان مقاوم ترین توده به ریزوکتونیا (SB19) انتخاب شد. در سال 1383 از ریشه های سالم این توده لاین های خودگشن و در سال 1384 بذر هیبرید تهیه شد. هیبریدهای انتخابی طی دو سال و در مناطق مختلف مورد مقایسه عملکرد قرار گرفتند وهمزمان مقاومت لاین های گرده افشان در میکروپلات های ایستگاه همدان مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میانگین عملکرد شکر هیبریدی که والد پدری آن سپس به عنوان والد پدری رقم اکباتان انتخاب شد 10/2 تن در هکتار و شاخص بیماری والد پدری آن 2/16 بود. در سال 1386، میانگین عملکرد شکر این هیبرید در مناطق غیر آلوده و آلوده به ترتیب 9/1 و 7/0 تن در هکتار بود. بر اساس نتایج ارزیابی عملکرد و مقاومتبه ریزوکتونیا، ده لاین برتر انتخاب و در سال 1388 به منظور تهیه هیبرید مقاوم به ریزوکتونیا و متحمل به ریزومانیا، از تلاقی آن ها با دو والد مادری مقاوم به ریزومانیا 18 هیبرید تهیه و طی سال های 1389 و 1390 در سه منطقه مختلف که دارای آلودگی طبیعی به بیماری بودند، مقایسه عملکرد شدند. میانگین عملکرد دوساله شکر هیبرید (7112×SB36) × S1-24 که در نهایت به عنوان رقم اکباتان نامگذاری شد، در این مناطق به ترتیب 8/7، 8/9، 3/99/3 تن در هکتار بود. به طورکلی نتایج نشان داد که عملکرد و مقاومت رقم اکباتان، مشابه رقم مقاوم خارجی بود. زمان لازم برای رسیدن به %90 جوانه زنی بذر اکباتان80 ساعت ثبت شد که بسیار سریع تر از رقم های فلورس و جلگه بوده و بیانگرسرعت بالای جوانه زنی این رقم می باشد.
    کلیدواژگان: چغندرقند، پوسیدگی ریشه، پی تیوم، ریزومانیا، سرعت جوانه زنی، مقاومت به بیماری
  • غلام رضا جنت پور، صنم صفایی چایی کار*، کوروش فلک رو صفحات 135-144
    به منظور تعیین بهترین مدت زمان استراحت بوته (عدم برگ چینی) و زمان انجام هرس جوان سازی به روش کف بر در باغ های چای، آزمایشی به صورت فاکتوریل با دو عامل در قالب طرح پایه ی بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار از سال 1388 شروع و در مدت چهار سال در ایستگاه تحقیقات شهید افتخاری فومن (فشالم) اجرا گردید. عامل اول شامل مدت زمان استراحت بوته قبل از انجام هرس جوان سازی به روش کف بر، در سه سطح (عدم برگ چینی پائیزه، عدم برگ چینی در دور آخر پائیز و برگ چینی پائیزه)، و عامل دوم شامل تاریخ هرس کف بردر چهار سطح (پانزدهم ماه های آذر، دی، بهمن و اسفند). نتایج حاصل از تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ها نشان داد که عدم برگ چینی در پائیز، بیشترین تاثیر را در ذخیره سازی نشاسته در بوته های چای داشت. همچنین اثر مدت زمان استراحت بوته برای تعداد شاخساره، عملکرد برگ سبز و درصد تانن معنی دار بود، به طوری که بیشترین میانگین تعداد شاخساره، عملکرد برگ سبز چای و مقدار تانن متعلق به تیمار عدم برداشت برگ سبز در طول فصل پائیز بود. اثر زمان انجام هرس کف بر نیز برای صفات درصد نشاسته در ریشه، عملکرد برگ سبز چای و مقدار تانن معنی دار بود و بیشترین میزان نشاسته در ریشه و عملکرد برگ سبز چای با انجام هرس کف بر در تیمار 15 دی ماه حاصل شد.
    کلیدواژگان: چای، دوره ی برداشت، عملکرد، کیفیت، هرس
  • سیدباقر محمودی، محسن آقایی زاده*، پرویز مهدیخانی، مسعود احمدی، جمشید سلطانی، علیرضا قائمی، محسن بذرافشان، کیوان فتوحی، سعید دارابی، فرشید مطلوبی، سعید واحدی، رحیم محمدیان، محمد عبدالهیان نوقابی، پیمان نوروزی، سعید صادق‎زاده حمایتی، محمدرضا اوراضی‎زاده، عبدالمجید خورشید، اباذر رجبی صفحات 145-156
    بیماری های ریزومانیا و نماتد سیستی چغندرقند قریب ‎به %50 سطح زیر کشت چغندرقند کشور را تحت تاثیر قرار داده و موجب خسارت زایی این محصول می شوند. استفاده از ارقام مقاوم، ساده ترین و کارآمدترین روش کنترل هر دو بیماری به‎شمار می‎رود. در سال 1394، رقم شکوفا به‎عنوان دومین رقم منوژرم (تک جوانه) ایرانی مقاوم به هر دو بیماری معرفی شد. عملکرد شکر سفید این رقم در مزارع آلوده به ریزومانیا و نماتد 7/44 تن در هکتار بود که با ارقام مقاوم خارجی لودوینا (8/28 تن در هکتار) و توس (7/32 تن در هکتار) در گروه برتر قرار گرفت. ارزیابی مقاومت این رقم نسبت‎به نماتد مولد سیست در شرایط گلخانه ای نشان داد که متوسط تعداد سیست بر روی ریشه رقم شکوفا 30 عدد، در دو شاهد مقاوم خارجی پائولتا و سانتا به ترتیب 23 و 26 عدد و در شاهد حساس جلگه 114 عدد بود. در سال 1393، بر اساس نتایج آزمایش‎های میدانی، مزارع آلوده به نماتد در حوزه کارخانه های قند خوی و فریمان، عملکرد شکر این رقم برابر 9/23 تن در هکتار و تقریبا مشابه رقم شاهد خارجی توکان (9/47 تن در هکتار) بود. در مزارع آلوده به ریزومانیای حوزه کارخانه های قند نیشابور و قزوین عملکرد شکر رقم شکوفا برابر 7/17 تن در هکتار و بیشتر از کلیه ارقام داخلی و خارجی مورد آزمایش بدست آمد.
    کلیدواژگان: چغندرقند، هیبرید، مقاومت، بیماری ریزومانیا، نماتد
|
  • Tohid Najafi Mirak *, Shahryar Sasani, Manoocheher Khodarahmi, Aliakbar Moayedi, Ahmad Jafarnzhad, Majid Taherian, Akbar Ghandi, Farzad Afshari Pages 1-12
    Hana (DM-90-14) was selected from international durum wheat nurseries with grain yield of 7547 kgha-1in cropping season 2009-10. This line was assessed in the regional yield trials in four cropping seasons,from 2009 to 2013, in four locations of temperate agro-climate zone of Iran. Hana had a grain yield of 9666 and 6768 kgha-1 in preliminary and advanced yield trials, respectively. In elite regional yield trial in 2011-12 and 2012-13 this line with 7938 kg ha-1 was selected as a superior line based on its grain yield and yield stability. Hana also has a high quality for semolina as well as high protein content (12.1%). The results of on farm trials in Kermanshah showed that this cultivar with grain yield of 8934 kg ha-1was superior than check cultivar, Dena, with grain yield of 6440kg ha-1. Based on its high grain yield, yield stability, quality of semolina and resistance to yellow and leaf rusts, line DM-90-14 released as a new durum wheat cultivar with name “Hana” for temperate agro-climate zone of Iran including Tehran, Alborz, Isfahan, Khorasane Razavi and the north of Kerman, Lorestan, Kerrmanshah and Fars provinces.
    Keywords: Durum wheat, new cultivar, temperate zone, Iran
  • Hamidreza Nikkhah *, A. Yousefi, H. Ghazvini, B. Soorkhi, A. Barati, M. Patpour, M. Taheri Mazandarani, H. Tajali, M. Azarmjoo, M. Mahlooji, M. Sharif Alhosseini, M. Taherian, R. Aghnoom, S. A. Tabatabaei, F. Hasani Pages 13-24

    The temperate climate zone has a major role in barley production in Iran. Therefore, the release of high potential varieties with proper adaptability and yield stability is one of the most important breeding objectives in this climate zone. Armaghan variety with pedigree of Legia//Rhn/Lignee 527, was derived from a cross with the aim of high yield potential and proper adaptationin in 2001-2002 that was made in Cereals Research Department in Seed and Plant Improvement Institute. In order to study the yield stability and adaptability of the elite barley lines, Armaghan and other genotypes including barley cultivar Nosrat as check were evaluated in eight locations for two years and their grain yields were compared. Results indicated that Armaghan with 8362 kgha-1had higher grain yield compared to other genotypes and check cultivar Nosrat with yield of 7857 kgha-1. Results of on-farm trials showed that Armaghan variety with a mean grain yield of 6584 kgha-1compared to check cultivar Nosrat with grain yield of 6019 kgha-1, had yield increase of 565 kgha-1(more than 9%). Armaghan variety has a spring growth habit, six-row spike, average plant height of 93 cm, and 1000 kernel weight of 44 g. This variety showed infection response of semi-resistant to semi-susceptible to powdery mildew, resistant to semi-susceptible infection response to leaf strip and infection response of 0-50MS to yellow rust.

    Keywords: new barley variety, Adaptation, production stability, moderate zone
  • Ebrahim Abedi Gheshlaghi *, Davood Javadi Mojaddad, Ebrahim Farzam Pages 25-36
    Kiwifruit is a dioecious plant species, requiring cross pollination for fruit production. The objective of this study was to evaluate effects of temperature and duration storage on viability of ‘Tomuri’ pollen grains. Collected pollen grains were stored for 1, 2, 3 and 15 days in room temperature; 3, 15, 30, 45 and 60 days in 4°C and 3, 30, 60 and 180 days in -20°C. This research was carried out using completely randomized design with 12 treatments and three replications. Germination percentage and length of pollen tube decreased with increasing temperature and pollen storage period and an inverse relationship between germination percentage and pollen length with storage period was observed. The pollen tube growth was more affected by duration and temperature of the pollen storage compared to germination percentages. At room temperature, the germination percentage of pollen reached zero after 15 days. After one month of pollen storage at 4°C, growth of pollen tubes declined sharply and reached to the lowest levels among treatments. After six months months of pollen storage at -20 °C, percentage of germination was 65% and length of pollen tube was 380 μ. According to the results, the Tomuri pollen grains can be stored for up to three days at room temperature and for a long time at -20 °C after drying.
    Keywords: Kiwifruit, germination, pollen grain, Pollen tube, Tomuri
  • Davoud Hassanpanah *, Hasan Hassanabadi, Rahim Ahmadvand, Ahmad Mousapour Gorji, Khosro Parvizi, Mohammad Kazemi, Amir Hooshang Jalali, Ramin Hajianfar, Mohammad Hossein Alem Khomaram, A. Darabi Pages 37-47
  • Alireza Khalilaria *, Maliheh Homayonifar, Seyed Haydar Musavi Anzabi Pages 49-60
    Canola (Brassica napus L.) is the most important oilseed crop in Iran that its acreage during the last decade have been significantly increased. Due to increase in the acreage of canola, pests of this crop have been increased correspondingly. One of the most important pests of this crop is Brevicoryne brassicae (L.) that causes direct damage on yield and indirect damage through application of chemical treatments. One of the best ways to reduce the damage of these pests is the use of resistant cultivars. In this study, the resistance of 12 genotypes of canola to the cabbage aphid during two cropping seasons (2009-2010 and 2011-2012) was tested in a field experiment using a randomized complete block design with three replications in Agricultural Research Station of Miandoab. In each year, one experiment was conducted under natural condition and another experiment with the same genotypes was conducted where chemical treatments were applied. Infection indices were calculated from square roots of mean for aphid infected shoot length × average number of aphids in one centimeter of infected stem × percentage of contaminated plots to cabbage aphid and index of yield reduction was calculated based on grain yield of canola genotypes in infected fields compared to control fields. In the autumn survey of treatments, no contamination was observed but spring contamination of canola genotypes with aphid provided suitable conditions to evaluate tolerance of the genotypes. At the grouping of genotypes, the indices of yield reduction for Opera, Zarfam, Orient and Licord were the lowest and these genotypes can be considered as tolerant genotypes in Miandoab and similar regions. Genotypes SLM046 and RGS003 had the highest indices of yield reduction and were grouped as susceptible genotypes.
    Keywords: cabbage aphid, Canola, Resistance genotypes, west Azerbaijan
  • Bahram Alizadeh *, Mohammad Yazdandust Hamedani, Abbas Rezaei Zad, Shiva Azizinia, Majid Khiyavi, Amir Hossein Shirani Rad, Farzad Javidfar, Bahman Pasban Eslam, Marefat Mostafavi Rad, Farnaz Shariati, Siyamak Rahmanpour Ozan, Mohammad Hossein Alem Khumaram, Bahram Majd Nasiri, Hassan Amiri Oghan, Asadolah Zareei Siahbidi Pages 61-76

    Nima variety, is resulted from the selection and purification of single plants in segregating generations derived from the cross Okapi´Modena. Single plants in F2 and their segregating generations were cultivated for five consecutive years until pure-lines were obtained in F6 generation. Selected pure lines were evaluated in a preliminary yield trial conducted in Hamedan in 2008-09. The result showed that seed yield of line SW102 (Nima) was 7% higher than Okapi (check cultivar). The study of selected lines in Karaj, Hamedan, Arak, Khosroshah near Tabriz and Islamabad-e-Gharb during 2009 and 2010 showed that seed yield of line SW102 (Nima) was 18% higher than Okapi. Based on stability parameters of environmental coefficient of variation and mean and variance of ranks for grain yield, SW102 had a good yield stability across different environments in all experinments. Evaluation of resistance to common oilseed rape diseases in Iran indicated relative resistance of SW102 to blackleg and sclerotinia diseases. Results of on- farm trials in Hamedan in 2012 showed that SW102 with grain yield of 4983 kgha-1 produced the highest seed yield. Results of on- farm trials in Isfahan showed that grain yield of SW102 and Okapi under drought stress decreased 13.4 and 23.6%, respectively, compared to normal irrigation. Based on desirable characteristics of line SW102 such as high grain and oil yield, good adaptability, relative tolerance to terminal drought stress and resistance to blackleg and sclerotinia stem rot compared to Okapi (check), this line was released as Nima and is recommended for cultivation in cold and moderately cold regions of Iran.

    Keywords: Oilseed rape, release, variety, Yield stability
  • Ali Mahrokh *, Vida Ghotbi, Farhad Azizi, Ali Moghadam, Majid Gholamhoseeini Pages 77-89
    Zeolites are aluminosilicate minerals and are the most common minerals in the Earth's crust. The unique physical and chemical properties of natural zeolites, together with their abundance in sedimentary compositions and volcanic rocks, contribute to the importance of zeolites in many agricultural and environmental applications such as producing slow-release fertilizers and pesticides, increasing chemical fertilizers efficiency, decreasing nutrients leaching, increasing crop yield, creating zeolite growth media, zeolite amendment diet, prevention and treatment of animal and poultry diseases, water and sewage purification, refining contaminated soils and reclaiming wasteland. The properties of zeolites such as high ion exchange capacity, hydrophilicity/hydrophobicity and selective absorption enable them to be used for increasing livestock and crop production. It should be taken into account that any research on zeolites in Iran, where it has proven to be a rich reserve of these natural materials, is vital because it would lead to an increase in the use of natural resources in the country and reduction in the country’s dependence on expensive foreign inputs. In other words, the application of zeolites in the agricultural and environmental industries would help to maximize the utilization of inexpensive and locally available raw materials and minimum use of imported products that will face higher tariffs. In this article, while trying to introduce natural zeolites as an available material with unique properties, we briefly describe some features and some of their applications in the agricultural industry.
    Keywords: Clinoptiolite, Environment, mineral mater, soli breeder, water saving
  • Fazel Pourhaghgo Sereshkeh *, Kourosh Majd Salimi, Mehran Gholami Pages 91-105
    In order to experience grafting technique and production of composite tea plants, this research was conducted in a randomized block design with nine treatments in three replications at Shahid Eslami tea research station. In this research three genotype consists of promissing clone 100, selected clone 2021 and a foriegn clone (DN) were used as either stock or scion. Qualitative factors sush as total polyphenols, polyphenol oxidase and peroxidase enzyme rate as well as protein content in the nearest leaves to the grafting union were measured in both grafted treatments and ungrafted clones (controls). Also quantitative traits such as dry matter, plant height, number of leaf, stem diameter and percentage of viability were measured after grafting as well as cuttings without grafting (control). Results showed that the success rate was significantly differences (p≤0.001). Also the result for total polyphenol, polyphenol oxidase enzyme and protein showed significant differences (p≤0.001) between grafted and cuttings plants. The success rate of cuttings in all cases were more than grafting. Among grafted plants, grafting of clone 100 on clone DN (100/DN) showed %56 success. Dry matter percentage, plant height, leaf number and stem diameter between grafted plants and cuttings was not significant. Mean comparison showed that the highest amount of total polyphenol belongs to grafted plant 100/2021 with %13.75 and lowest one (%10.42) was observed in clone 100 (control). The highest amount of protein was observed in grafted plant (DN/2021) and the lowest percentage of protein was observed in cutting plants (DN) having protein conteuts of %13.5 and % 9, respectively.
    Keywords: Tea, Nursery grafting, Root stock, scion interaction, Biochemical constituents
  • Babak Madani *, Maryam Boroujerdnia Pages 106-115
    Papaya is one of the most important commercial fruits in many tropical regions of the world. The fruit is a rich source of vitamins, minerals and dietary antioxidants and can be used as afresh or processed fruit. This product is climacteric and has short postharvest life and susceptibilities to physical damage, water loss, chilling injury, diseases and pests. Maintenance of papaya fruit quality depends on orchard management, harvesting practices, packing operations, postharvest treatments, temperature management, and transportation and storage conditions. Harvest maturity in papaya is a critical factor that determines fruit quality, shelf life, storage potential at low temperature, and susceptibility to mechanical injuries and diseases. Postharvest storage life of papaya increases with suitable packaging storage and pre-harvest and post-harvest treatments like heat treatment, calcium, and irradiation. This paper reviewed effective factors in the quality of fruit and post-harvest issues of fruit including biochemical changes and post-harvest diseases as well as appropriate methods to maintain the quality of this product.
    Keywords: Papaya, postharvest, Pre-harvest, fruit quality
  • Hasan Ebrahimi Koulaei, Hamed Mansouri *, Jamshid Soltani, Seyyed Bagher Mahmoudi, Mohsen Aghaeezadeh, Mehdi Hasani, Mohammad Reza Orazizadeh, Adel Pedram Pages 117-134
    Using resistant cultivars is the best way to reduce damages caused by sugar beet root rot and rhizomania. In order to develop resistant cultivar to these diseases, sugar beet genotypes were evaluated under artificial inoculation to rhizoctonia and one of the pollinators was selected as the most resistant population to rhizoctonia (SB19) in 2003. Self-fertile lines and hybrids were derived from non-inoculated roots of this population in 2004 and 2005, respectively. Selected hybrids were compared in terms of yield in different regions for two years and also pollinator lines were evaluated in terms of resistance under micro plot conditions in Hamedan. Results showed that sugar yield of a hybrid that its pollinator was selected as Ekbatan cultivar’s pollinator was 10.2 t.ha-1 and decease index of its pollinator was 2.16. Average sugar yield of Ekbatan in infested and non- infested regions with rhizoctonia was 9.1 and 7.0 t.ha-1, respectively. According to the results of yield and resistance to rhizoctonia evaluation, 10 superior lines were selected. In order to obtain resistant hybrid to rhizoctonia as well as tolerant torhizomania, 18 hybrids were developed by crossing those 10 superior lines with some male sterile lines that were resistant to rhizomania. Yield comparison of the hybrids was performed in three different regions that were naturally infested with rhizoctonia and rhizomania during 2010 and 2011. Two-years averages of sugar yield for (7112*SB36)*S1-24 hybrid that was released as Ekbatan in those regions were 8.7, 8.9 and 9.3 ton.ha-1, respectively. In general, results indicated that yield and resistance of Ekbatan cultivar was similar to the foreign resistant cultivar. The time needed to reach 90% seed germination by Ekbatan was 80 hours that is faster than that for Flores and Jolgeh cultivars. This indicates the higher germination rate of this cultivar.
    Keywords: sugar beet, germination rate, Pythium, resistance to disease, Rhizomania, root rot
  • Gholam Reza Jannatpour, Sanam Safaei Chaeikar *, Koroosh Falakro Pages 135-144
    In order to determine the best resting period (without-plucking) and collar pruning time in tea gardens, a factorial experiment with two factors using a randomized complete block design with four replications was done during four years at the Fouman (Fashaml) Shahid Eftekhari Research Station. The first factor was resting period in three levels including without-plucking in autumn, plucking in autumn and without-plucking in the last picking turn of autumn, and the second factor was collar pruning time at four levels including 6th of December, 6th of January, 6th of February and 6th of March. The results of analysis of variance and mean comparisons showed that the without-plucking treatment in autumn had the greatest effect on starch storage in tea plants. Also, the effect of plant resting time on number of shoots, yield of green leaf and tannin percentage were significant, so that the highest mean shoot number, yield of green leaf and tannin content was observed in without planking treatment during autumn. The effect of pruning time on starch storage, yield of green leaf and tannin content was significant and the highest starch content and yield of green leaf was achieved in pruning treatment of 6th of January.
    Keywords: Plucking period, pruning, quality, Tea, yield
  • S. B. Mahmoudi, Mohsen Aghaeezadeh *, P. Mehdikhani, M. Ahmadi, J. Soltani, A. Ghaemi, M. Bazrafshan, K. Fotohi, S. Darabi, F. Matloubi, S. Vahedi, R. Mohammadian, M. Abdollahian Noghabi, P. Norouzi, S. Sadeghzadeh Hemayati, M. Orazizadeh, A. Khorshid, A. Rajabi Pages 145-156
    Over 50% of the sugar beet fields in Iran are infested by rhizomania and beet cyst nematode diseases. Using resistant varieties is a simple and efficient method of managing these diseases. In 2015, Shokofa was released as the second domestic monogerm variety, resistant to both rhizomania and beet cyst nematode. White sugar yield of this variety under infested field condition was 7.44 tha-1 which was in the same group as foreign control Ludwina (8.28 tha-1) and domestic control Tous (7.32 tha-1). In an experiment conducted in greenhouse, the resistance of Shokofa variety to cyst nematode was evaluated and results showed that the average number of cyst on Shokofa root was 30, while two foreign controls including Pauletta and Sanetta infested with 23 and 26 cysts respectively, and the susceptible control Jolge was infested with 114 cysts. Based on two on-farm experiments conducted in Khoy and Fariman Sugar Factories in 2014, the sugar yield of Shokofa was 9.23 tha-1 that was almost equal to sugar yield of Toukan cultivar (9.47 tha-1), a foreign sugar beet control. However, under rhizomania infected fields in Neishabor and Qazvin Sugar Factories, the sugar yield of Shokofa was 7.17 tha-1 which was higher than all domestic and foreign controls.
    Keywords: sugar beet, Hybrid, resistance, Heterodera, BNYVV