به جمع مشترکان مگیران بپیوندید!

تنها با پرداخت 70 هزارتومان حق اشتراک سالانه به متن مقالات دسترسی داشته باشید و 100 مقاله را بدون هزینه دیگری دریافت کنید.

برای پرداخت حق اشتراک اگر عضو هستید وارد شوید در غیر این صورت حساب کاربری جدید ایجاد کنید

عضویت

جستجوی مقالات مرتبط با کلیدواژه "توجه" در نشریات گروه "روانشناسی"

تکرار جستجوی کلیدواژه «توجه» در نشریات گروه «علوم انسانی»
  • رئوف احمدیان، سید داود حسینی نسب*، معصومه آزموده
    پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش تفکرانتقادی بر توجه، پردازش شناختی و راهبردهای تنظیم هیجان کودکان با اختلال یادگیری خاص صورت گرفت. روش پژوهش از نوع تحقیق نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان 9 تا 12 سال مراجعه کننده به مرکز مشکلات یادگیری خاص ناحیه سه تبریز در نیمه دوم سال 1400 بود. از این بین تعداد 40 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل گمارش تصادفی شدند. ابزارهای مورد استفاده پژوهش پرسشنامه توجه و پردازش شناختی و تنظیم هیجان بود. فرضیه های پژوهش بااستفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند. نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد سطح معنی داری در تمامی مقایسه ها کمتر از 05/0 بود که نشان داد مداخله آموزش تفکرانتقادی بر توجه، پردازش شناختی و تنظیم هیجان اثربخشی معناداری داشت (05/0>p). بررسی اندازه اثر نشان داد که بیشترین تفاوت در نمره کل پردازش شناختی باضریب 710/0 مشاهده شد. نتیجه پژوهش حاضر فاقد بررسی پیگیری بلندمدت بود. لذا پیشنهاد می شود در پژوهش های آینده اثربخشی این مداخلات را به صورت پیگیری بلندمدت بررسی کنند و آموزش تفکر انتقادی به عنوان رویکردی نوین در کنار مداخلات آموزشی به مربیان مراکز اختلالات یادگیری خاص آموزش داده شود تا این مربیان در مداخلات خود این راهبردها را به کار گیرند.
    کلید واژگان: اختلال یادگیری خاص, توجه, پردازش شناختی, تفکرانتقادی, تنظیم هیجان
    Raeouf Ahmadian, Seyyed Davod Hosseininasab *, Masoumeh Azemode
    The present study aimed to investigate the effectiveness of critical thinking training on attention, cognitive processing and emotion regulation strategies of children with special learning disorders. The research method was a semi-experimental research with a pre-test-post-test design and a control group. The statistical population included all students aged 9 to 12 who referred to the Center for Special Learning Problems in the third district of Tabriz in the second half of 1400. Among them, 40 people were selected by purposive sampling and randomly assigned to two experimental groups and one control group. The tools used in the research were attention and cognitive processing and emotion regulation questionnaires. Research hypotheses were analyzed using multivariate covariance analysis. The results of covariance analysis showed that the significance level in all comparisons was less than 0.05, which showed that the critical thinking training intervention had a significant effect on attention, cognitive processing and emotion regulation (p<0.05). Examining the effect size showed that the biggest difference was observed in the total score of cognitive processing with a coefficient of 0.710. The result of the present study lacked a long-term follow-up study. Therefore, it is suggested to investigate the effectiveness of these interventions in the form of long-term follow-up in future researches and to teach critical thinking training as a new approach alongside educational interventions to the trainers of special learning disorders centers so that these trainers can use these strategies in their interventions.
    Keywords: Specific Learning Disorder, Attention, Cognitive Processing, Critical Thinking, Emotion Regulation
  • معراج درخشان*، مریم رامینه، حمزه کاظمیان
    پووهش حاضر بررسی تاثیر توان بخشی شناختی بر ارتقاء سطوح مختلف توجه و حافظه در کارکنان ادارات شهر شیراز بود. روش پژوهش آزمایشی و طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کارکنان سه اداره شهر شیراز در سال 1401 تشکیل دادند که از بین آن ها 30 نفر که نمره مطلوبی در مصاحبه سلامت روانی و شناختی به دست آوردند، از راه نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و به شکل تصادفی در یکی از گروه های پژوهش گمارش شدند. برای اجرای مداخلات از پروتکل توان بخشی شناختی آرام و برای جمع آوری داده ها از آزمون های عملکرد مداوم، استروپ، توجه تقسیم شده، N-BACK و حافظه وکسلر بزرگسالان استفاده شد. ابتدا پیش آزمون و در پایان نیز پس آزمون هر کدام به مدت 40 دقیقه اجرا شد. اعضای گروه آزمایش به مدت 10 جلسه یک ساعته مداخلات توان بخشی شناختی دریافت کردند و اعضای گروه گواه هیچ آموزشی نگرفتند. برای تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره و تک متغیره استفاده شد و یافته ها نشان داد، مداخله توان بخشی شناختی تاثیر معناداری بر افزایش توجه پایدار و توجه انتخابی داشت اما بر توجه تقسیم شده تاثیر معناداری نداشت. همچنین تاثیر معناداری بر حافظه فعال دیداری و شنیداری داشت. با توجه به یافته های پژوهش می توان از توان بخشی شناختی به عنوان روشی مطلوب برای تقویت توجه و حافظه در کارکنان ادارات استفاده کرد.
    کلید واژگان: توان بخشی شناختی, توجه, حافظه
    Meraj Derakhshan *, Maryam Ramineh, Hamzeh Kazemayan
    The purpose of the present study was to investigate the effect of cognitive rehabilitation on the improvement of different levels of attention and memory in office workers in Shiraz city. The research method was experimental and pre-test and post-test design with control group. The statistical population of the research was formed by the employees of three offices in Shiraz city in 2022, among them 30 employees who obtained a favorable score in the mental and cognitive health interview were selected through random cluster sampling and randomly in one of the Research groups were assigned. For the implementation of the interventions, the ARAM cognitive rehabilitation protocol was used and for the data collection, continuous performance, Stroop, divided attention, N-BACK, and Wechsler memory tests of adults were used. First, the pre-test and at the end the post-test, each for 40 minutes. The experimental group received cognitive rehabilitation interventions for 10 one-hour sessions, and the control group did not receive any training. Multivariate and univariate analysis of covariance tests were used for data analysis and the findings showed that the cognitive rehabilitation intervention had a significant effect on increasing sustained attention and selective attention, but it did not have a significant effect on divided attention. It also had a significant effect on visual and auditory of active memory. According to the findings of the research, cognitive rehabilitation can be used as a desirable method to strengthen the attention and memory in office workers
    Keywords: Cognitive Rehabilitation, Attention, Memory
  • سیده فاطمه بهبودی، علی اکبر ارجمندنیا*، سعید حسن زاده

    پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی بسته توانبخشی کارکردهای اجرایی (بتا) بر بهبود توجه و حافظه فعال در کودکان دارای اختلال نقص توجه و بیش فعالی انجام شد. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون_ پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان سنین 12-8 سال (پایه های دوم تا ششم) مبتلا به اختلال نقص توجه بیش فعالی مدارس ابتدایی پسرانه شهرستان صومعه سرا در سال تحصیلی 1401-1402 بودند. نمونه پژوهش شامل 24 دانش آموز بود که به صورت نمونه‎ گیری هدفمند انتخاب شدند و به صورت تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و کنترل (12 نفر گروه آزمایش و 12 نفر گروه کنترل) قرار گرفتند. جهت جمع آوری داده ها از آزمون عملکرد پیوسته دیداری شنیداری-2 (IVA-2؛ آربل و همکاران، 2014) و مجموعه آزمون حافظه فعال کودکان (WMTB-C؛ پیکرینگ و گدرکول، 2001) استفاده شد. گروه آزمایش طی 10 جلسه 45 دقیقه ای به صورت فردی تحت مداخله توانبخشی کارکردهای اجرایی قرار گرفتند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کواریانس چند متغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که با کنترل پیش آزمون بین میانگین پس آزمون توجه و حافظه فعال در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح 05/0 وجود دارد.  در مجموع می توان نتیجه گرفت که بسته توانبخشی کارکردهای اجرایی (بتا) یک مداخله موثر بر بهبود توجه و حافظه فعال در کودکان دارای اختلال نقص توجه و بیش فعالی است.

    کلید واژگان: توانبخشی کارکردهای اجرایی, توجه, حافظه فعال, اختلال نقص توجه و بیش فعالی
    Seyyede Fatemeh Behboodi, Aliakbar Arjmandnia*, Saeed Hasanzadeh

    The present study was conducted to determine the effectiveness of the executive function training package (BETA) on improving attention and working memory in children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). The present research method was semi-experimental with a pre-test-post-test design and a control group. The statistical population of this research included all students aged 8-12 years old (second to sixth grades) with ADHD in boys' primary schools in Soumesara city in the academic year of 2022. The research sample consisted of 24 students selected through purposive sampling and placed in two experimental and control groups (12 in the experimental group and 12 in the control group) randomly. To collect data, Integrated Visual and Auditory-2  (IVA-2; Arbel et al, 2014) and Children's Working Memory Test (WMTB-C; Pickering and Gathercole, 2001) were used to collect data. The experimental group underwent 10 sessions of 45 minutes individually under the intervention of training of executive functions. Multivariate covariance analysis was used to analyze the data. The results showed that with pre-test control, there is a significant difference at the 0.05 level between the average of the post-test of attention and working memory in the two control test groups. In general, it can be concluded that the executive function training package (BETA) is an effective intervention in improving attention and working memory in children with ADHD.

    Keywords: Executive Function Training, Attention, Working Memory, Attention Deficit Hyperactivity Disorder
  • محسن جلالی، امینه خدمتی نوجه ده سادات، احمد ترابی*، مریم نادری

    بیماری HIV با اثرات گسترده جسمانی و روان شناختی، پیامدهای منفی زیادی بر کیفیت زندگی بیماران دارد. توان بخشی شناختی یکی از مداخلات نوین برای بهبود وضعیت شناختی و روانی این بیماران است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی مداخله توان بخشی شناختی بر کاهش افسردگی، بهبود حافظه کاری، و افزایش توجه در بیماران مبتلا به نقص ایمنی بود. این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل در شهرستان ایذه و در سال 1402 انجام شد. تعداد 30 بیمار مبتلا به HIV به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل (هر کدام 15 نفر) تقسیم شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه افسردگی بک، آزمون حافظه کاری، و آزمون عملکرد مداوم برای سنجش توجه بود. گروه آزمایش به مدت 12 جلسه 60 دقیقه ای (سه بار در هفته) تحت مداخله توان بخشی شناختی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. پس از اتمام مداخله، از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم افزار SPSS.23 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مداخله توان بخشی شناختی باعث کاهش معنادار افسردگی و افزایش معنادار حافظه کاری و توجه در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد.یافته های این پژوهش نشان می دهد که توان بخشی شناختی می تواند به عنوان یک رویکرد موثر در بهبود جنبه های شناختی و روان شناختی بیماران مبتلا به نقص ایمنی مورد استفاده قرار گیرد.

    کلید واژگان: توان بخشی شناختی, افسردگی, حافظه کاری, توجه, نقص ایمنی, HIV
    Mohsen Jalali, Amineh Khedmati Nojeh Deh Sadat, Ahmad Torabi*, Maryam Naderi

    HIV is associated with extensive physical and psychological consequences, significantly affecting the quality of life of patients. Cognitive rehabilitation is a novel intervention aimed at improving cognitive and psychological functioning in these individuals. The present study aimed to evaluate the effectiveness of cognitive rehabilitation intervention on reducing depression, improving working memory, and enhancing attention in patients with immune deficiency. This quasi-experimental study utilized a pretest-posttest control group design and was conducted in Izeh, Iran, in 2023. A total of 30 patients with HIV were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental and control groups (15 participants per group). Instruments included the Beck Depression Inventory, Working Memory Assessment, and Continuous Performance Test to measure attention. The experimental group underwent 12 sessions of cognitive rehabilitation (60 minutes each, three times a week), while the control group received no intervention. Posttests were administered to both groups after the intervention. Data were analyzed using multivariate covariance analysis (MANCOVA) in SPSS.23. The results showed that cognitive rehabilitation significantly reduced depression and improved working memory and attention in the experimental group compared to the control group (P ≤ 0.001). These findings suggest that cognitive rehabilitation is an effective approach for enhancing cognitive and psychological outcomes in patients with immune deficiency and can be utilized in therapeutic settings.

    Keywords: Cognitive Rehabilitation, Depression, Working Memory, Attention, Immune Deficiency, HIV
  • علیرضا سبقتی، علیرضا کیامنش*، ولی الله فرزاد
    مقدمه

    دوران اولیه کودکی دوره ای حساس و مهم برای رشد مهارت های شناختی است و مداخلاتی که توجه و تمرکز را هدف قرار می دهند می توانند پیامدهای مهمی بر رشد کلی کودکان داشته باشند. بنابراین، درک تاثیر چنین مداخلاتی بر ادراک دیداری می تواند بینش های ارزشمندی را برای مربیان و مراقبین فراهم نماید. پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته آموزشی توجه و تمرکز و بررسی اثربخشی آن بر ادراک دیداری کودکان پیش دبستانی انجام شد.

    روش کار

    پژوهش حاضر با طرح پیش آزمون_پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه انجام شد. جامعه آماری شامل کودکان مراکز پیش دبستانی شهر تهران در سال تحصیلی 1402-1401 بود. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 40 کودک انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش 20 جلسه مداخله آموزشی دریافت کردند. شرکت کنندگان در پیش آزمون_پس آزمون و دو ماه پس از اتمام مداخله ها به پرسشنامه TVPS پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس آمیخته و در فضای نرم افزار SPSS نسخه 25 انجام شد.

    یافته ها

    ویژگی های روان سنجی پروتکل مطلوب و امکان سنجی آن در گروه نمونه قابل قبول بود. بر اساس یافته های به دست آمده برنامه آموزشی طراحی شده به طور موثری توانایی ادراک دیداری کودکان پیش دبستانی را افزایش داد (0/001>P).

    نتیجه گیری

    چنین می توان عنوان کرد که ارائه آموزش مبتنی بر توجه و تمرکز در دوران پیش دبستانی می تواند نقش به سزایی در بهبود توانایی های ادراک دیداری در کودکان خردسال داشته باشد و اهمیت مداخله های بهنگام در رشد شناختی را برجسته نماید.

    کلید واژگان: ادراک دیداری, پیش دبستان, توجه, تمرکز
    Alireza Sebghati, Alireza Kiamanesh*, Valiollah Farzad
    Introduction

    Childhood is considered as a pivotal period for developing fundamental cognitive skills (1). Research indicates that the first five years of a child's life are critical for cognitive skill development (2). Among the essential abilities necessary for learning in preschool children is attention. Attention is conceptualized as an integral component in all cognitive processes (3). Studies suggest that, like other skills, attention can be enhanced through education and practice (9). An example of an approach to improving cognitive structure is attention training using the Sohlberg and Mateer 2001 method (10). These exercises aim to address deficiencies in attention dimensions through specific attention exercises, thereby enhancing attention-related abilities, including visual perception in children (12). Visual perception is the process of integrating sensory-based data from experiences to make accurate judgments about objects’ size, shape, color, and spatial relationships (13). Recognizing the role of education in preventing learning difficulties in preschool children and the importance of providing timely preschool education to prevent such problems, this research aimed to develop an educational package on attention and concentration and assess its effectiveness on the visual perception of preschool children.

    Methods

    The present study employed an experimental design with pre-test and post-test control groups and a follow-up period. The statistical population included preschool children aged five to six in Tehran, Iran, who were enrolled in preschool centers in the years 2022-2023. Sampling was conducted by randomly selecting District 10 among the educational districts, and two preschools from this district were randomly chosen one as the experimental group and the other as the control group. Twenty students were randomly selected from each preschool, totaling 40 participants in the research. The primary objective was to investigate the validity and reliability of the “Attention and Concentration” educational package developed and its effectiveness on the visual perception of preschool children. The following four stages were undertaken to achieve this:First Stage: Conducting literature studies and reviewing the research premise.Second Stage: Designing an educational exercise package to improve visual perception and assess content validity. Content validity was evaluated using the Lawshe method, with supervision from 10 experts in the field of executive functions. Content validity ratio (CVR) andcontent validity index (CVI) were assessed, and the content was modified based on expert opinions.Third Stage: Pilot program developmentTen students available at the time participated in a 30-session training program, each lasting 1 hour per day and conducted three days per week. Upon re-evaluation, the session count was adjusted to 20, maintaining the same duration and frequency.Fourth Stage: Implementation of educational intervention Before the intervention, both the experimental and control groups underwent a pre-test using the TVPS visual perception test. Subsequently, the educational program was implemented for the experimental group, consisting of 20 sessions lasting 1 hour per day, conductedthree days per week. The control group did not receive this educational intervention. After completing the program, the TVPS test was administered again to both groups. A follow-up test was conducted after a 2-month interval from the pre-test, where students from both groups completed the TVPS questionnaire. The collected data was then analyzed.

    Results

    In the first stage, ten experts assessed the content validity of the attention and concentration educational package, confirming its adequacy through CVR and CVI. Therefore, the validity of the educational package was established. Descriptive statistics, including mean, standard deviation, and skewness, were examined for both the experimental and control groups to describe the average performance and dispersion of participants’ scores in visual perception variables.In the experimental group, visual perception showed an increasing trend from pre-test (80.8) to post-test (85.11) and follow-up (87.12). However, in the control group, the mean visual perception scores decreased from the pre-test (70.17) to the post-test (60.01), and follow-up showed a mean of 59.95, indicating a decreasing trend.After ensuring assumptions such as the continuity of the dependent variable, normality of data distribution, homogeneity of covariance among groups, and independence of individuals, a mixed analysis of variance (ANOVA) was conducted (within-subjects factor and between-subjects factor). The visual perception score variable was analyzed across three levels (pre-test, post-test, and follow-up) and two groups (experimental and control).Mauchly’s sphericity test was employed to verify the homogeneity of covariances. As the calculated Mauchly’s sphericity value was less than 0.05 (0.008<0.05, χ² (2)=59.9, W=77), indicating a violation of the assumption of covariance homogeneity, the correction methods such as epsilon estimation or multivariate tests were considered.The summary of within-group ANOVA analysis revealed a significant interaction effect between visual perception and group (P<0.001, F (15.191)=15.191). This interaction implies that different results were obtained from the combination of levels of visual perception (pre-test, post-test, and follow-up) and group levels (control and experimental). The between-group ANOVA analysis showed a significant difference between the two groups (P<0.001, F (38.127)=38.127), indicating a meaningful distinction between the experimental and control groups.The results of the mixed ANOVA showed that the main effect of time on visual perception is significant (F (2, 37)=71.14, P<0.001, η²=0.64). This result indicates that, regardless of the experimental and control groups, the mean visual perception scores significantly changed from pre-test to post-test and follow-up. Furthermore, the interaction effect between time and group is also significant (F (2, 37)=7.66, P<0.001, η²=0.27). This means that the changes in the mean visual perception scores across the three stages of pre-test, post-test, and follow-up differ significantly between the experimental and control groups. Finally, the main effect of the group is also significant.Table 4 indicates that the experimental intervention significantly impacted the experimental group. Finally, to determine which two periods among the mean scores of the three test phases differed, the Bonferroni post-hoc test was utilized. The results indicated a significant difference between pre-test scores and both post-test (P<0.001) and follow-up (P<0.001) scores, confirming the second hypothesis of the research regarding the effect of the attention and concentration educational package on the visual perception of children between the pre-test and post-test phases.

    Conclusion

    The primary aim of this research was to develop an educational package to enhance attention and concentration and determine its effectiveness on the visual perception of preschool children. As per the studies conducted, the first five years of a child's life mark a crucial developmental stage for cognitive skill growth, laying the foundational groundwork for a child's initial learning experiences during this golden period. One of the most vital and necessary factors influencing education and learning is attention. Attention is the process of directing processing resources toward a particular stimulus, playing a crucial role in advanced mental activities such as planning, problem-solving, and reasoning.This research focused on the content of an educational program based on Frostig’s perceptual approach and emphasized exercises related to attention, concentration, and visual perception. Exercises such as visual clarity, shape stability, spatial visual perception, shape discrimination against a background, visual completion, and visual-auditory memory sequence were highlighted. The research results distinctly indicate the effectiveness of the educational intervention. Additionally, the content validity of the educational package was confirmed by ten experts in the field of executive functions and learning disabilities. However, what ensures the sustained positive effects of cognitive interventions beyond the continuity of educational exercises is the role of age. Therefore, age plays a crucial role alongside the continuous practice in educational interventions. Ensuring the long-term effects of visual perception-related exercises relies not only on consistent practice post-education but also on adapting exercises according to the increasing age of children.

    Keywords: Visual Perception, Preschool, Attention, Concentration
  • زهرا محسنی نسب*، سمیه ساکت، معصومه دیلمی پویا، سمانه بسیطی، ساحل جعفری

    هدف این پژوهش اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر کارکردهای اجرایی (حافظه کاری و توجه) و خودکارآمدی در بیماران مبتلا به اختلال اضطرابی بود. نمونه این پژوهش شامل 30 نفر از جامعه مذکور بود که به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. 15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه گواه به صورت تصادفی تقسیم شدند. طرح پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و آزمایش بود. ابزار اندازه گیری شامل پرسشنامه کارکردهای اجرایی جیویا و همکاران (2000) و خودکارامدی عمومی شرر بود. برای اجرا، در ابتدا، از هر دو گروه پیش آزمون گرفته شد. سپس گروه آزمایش  طی 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت مداخله ذهن آگاهی قرار گرفتند سپس از هر دو گروه پس آزمون گرفته شد. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (مانکوا) و تحلیل کوواریانس یک راهه (آنکوا) صورت گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که آموزش ذهن اگاهی بر کارکردهای اجرایی (حافظه کاری و توجه) و خودکارآمدی بیماران مبتلا به اختلال اضطرابی تاثیر معناداری دارد.

    کلید واژگان: آموزش ذهن آگاهی, کارکردهای اجرایی, حافظه کاری, توجه, خودکارآمدی, اختلال اضطرابی
    Zahra Mohseninasab*, Somaye Saket, Masoome Deilami Pooya, Samaneh Basiti, Sahel Jafari

    The purpose of this research was the effectiveness of mindfulness training on executive functions (working memory and attention) and self-efficacy in patients with anxiety disorders. The sample of this research included 30 people from the mentioned community who were selected by available sampling method. 15 people in the experimental group and 15 people in the control group were randomly divided. The research design was semi-experimental with pre-test-post-test with control and experimental groups. The measurement tools included Gioia et al.'s executive function questionnaire (2000) and Scherer's general self-efficacy. To implement, at first, a pre-test was taken from both groups. Then the experimental group underwent mindfulness intervention during 8 sessions of 90 minutes, then a post-test was taken from both groups. Data analysis was done using multivariate covariance analysis (MANCVA) and one-way covariance analysis (ANCVA). The results of the research showed that mindfulness training has a significant effect on executive functions (working memory and attention) and self-efficacy of patients with anxiety disorders.

    Keywords: Mindfulness Training, Executive Functions, Working Memory, Attention, Self-Efficacy, Anxiety Disorder
  • زهرا سروریان، رسول روشن چسلی*، محمدرضا نائینیان، حجت الله فراهانی، ساجد یعقوب نژاد
    زمینه

    توجه و بازداری پاسخ از مشکلات دانش آموزان نارسانویس هست که به درمان آن توجه چندانی نشده، لذا نیازمند مداخلات روانشناختی جدید از جمله توان بخشی شناختی است.

    هدف

    مطالعه حاضر باهدف تعیین اثربخشی توان بخشی شناختی بر توجه و بازداری پاسخ دانش آموزان نارسانویس انجام شد.

    روش

    پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با دوره پیگیری همراه با گروه گواه بود. جامعه پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دختر پایه دوم و سوم ابتدایی مبتلابه اختلال نارسانویسی منطقه 15 شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1400 بودند که از مدارس عادی به مرکز مشاوره شرق ارجاع داده شده بودند. 14 نفر به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند؛ و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جای دهی شدند و به پرسشنامه های تشخیصی نارسانویسی یعقوبی و همکاران (1400)، آزمون توجه انتخابی، تمرکز و تلاش مندی بریکن کمپ (2002) و آزمون برو- نرو هافمن (1984) پاسخ دادند. سپس گروه آزمایش به مدت 10 جلسه 60 دقیقه ای برنامه آموزش توان بخشی توجه و حافظه آرام نجاتی (1397) را دریافت کردند، ولی برای گروه گواه فقط آموزش های مدرسه ارائه شد. بعد از جلسات آموزش پس آزمون اجرا شد. برای تحلیل داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که آموزش توان بخشی شناختی بر بهبود توجه و بازداری پاسخ دانش آموزان نارسانویس در مقایسه با گروه گواه موثر بود و این نتایج در دوره پیگیری تداوم داشت (0/01 >P).

    نتیجه گیری

    آموزش توان بخشی شناختی با ایجاد محیط جذاب آموزشی می تواند به عنوان یک درمان مکمل در کنار مداخلات آموزشی دیگر برای افزایش توجه و بازداری استفاده شود.

    کلید واژگان: توان بخشی شناختی, توجه, بازداری پاسخ, دانش آموزان نارسانویس
    Zahra Sarvarian, Rasol Roshan*, Mohammadreza Naeinian, Hojjatollah Farahani, Sajed Yaghobnezhad
    Background

    Attention and response inhibition is one of the problems of dysgraphia students whose treatment has not been paid much attention, so it requires new psychological interventions including cognitive rehabilitation.

    Aims

    The present study was conducted with the aim of determining the effectiveness of cognitive rehabilitation on the attention and response inhibition of dysgraphia students.

    Methods

    The current research was semi-experimental with a pre-test and post-test design with a follow-up period with a control group. The research population included all second and third grade female students with dysgraphia in the 15th district of Tehran in the academic year of 2021-2022, who were referred to Sharq Counseling Center from regular schools. 14 people were selected by multi-stage cluster random sampling; and they were randomly placed in two experimental and control groups and answered Yaqoubi et al.'s dysgraphia diagnostic questionnaires (2021), Mandy Brackencamp's selective attention, concentration and effort test (2002) and Bruno-Nero Hoffman test (1984). Then the experimental group received the Aram Nejati attention and memory rehabilitation training program (2017) for 10 sessions of 60 minutes, but only school training was provided to the control group. After the training sessions, the post-test was conducted. Analysis of variance with repeated measures was used to analyze the data.

    Results

    The results showed that cognitive rehabilitation training was effective in improving attention and response inhibition of dysgraphia students compared to the control group. These results continued in the follow-up period(p< 0/01).

    Conclusion

    Based on the results, counselors and experts can use cognitive rehabilitation training to improve attention and inhibit response of dysgraphia students.

    Keywords: Cognitive Rehabilitation, Attention, Response Inhibition, Dysgraphia Students
  • مهدیه رحمانیان*، مزگان آگاه هریس، امیر عبدالحسینی، امین رفیعی پور، رضوان دهبانی

    پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی نرم افزار توانبخشی شناختی کاپتان لاگ بر توجه و حافظه فعال دیداری فضایی و شنیداری بزرگسالان دارای اختلال نقص توجه همراه با بیش فعالی  (ADHD) انجام پذیرفت. این پژوهش به صورت آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل همراه با دوره پیگیری یک ماهه اجرا شد. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه بزرگسالان 18 تا 40 ساله دارای اختلال ADHD مراجعه کننده به کلینیک های منطقه 2 شهر تهران در سال 1401 تشکیل می داد، که ابتدا یک کلینیک به صورت هدفمند انتخاب شده سپس تعداد 24 نفر از مراجعه کنندگان این کلینیک به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (12 نفر) و گروه کنترل (12 نفر) گمارش شدند. برای جمع آوری داده ها از ابزارهای سنجش مقیاس درجه بندی ADHD بزرگسالان بارکلی، آزمون کرسی بلک، آزمون حافظه فعال وکسلر، آزمون بررسی یکپارچه عملکرد دیداری شنیداری و نرم افزار شناختی کاپتان لاگ استفاده شد. گروه آزمایش به مدت یک ماه (12 جلسه 45 دقیقه ای) تحت مداخله توانبخش شناختی کاپتان لاگ قرار گرفتند.  نتایج تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد که آموزش توانبخشی شناختی نرم افزار کاپتان لاگ بر توجه و حافظه فعال دیداری و شنیداری بزرگسالان دارای اختلال ADHD موثر است و پیشنهاد می گردد  که از این نرم افزار در کلینیک های توانبخشی اعصاب و روان، دانشگاها و مشاغلی که نیاز به توجه و حافظه فعال بالایی دارد استفاده گردد.

    کلید واژگان: توانبخشی شناختی, نرم افزار کاپتان لاگ, توجه, حافظه فعال دیداری فضایی و شنیداری, بزرگسالان
    Mahdiyeh Rahmanian*, Mojgan Aghah Haris, Amir Abdolhoseini, Rezvan Dehbani

    The present study was conducted with the aim of investigating the effectiveness of Captain Log cognitive rehabilitation software on attention and visual spatial and auditory active memory of adults with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). This research was conducted as an experiment with a pre-test-post-test design with a control group with a one-month follow-up. The statistical population of the current study consisted of all adults aged 18 to 40 with ADHD who referred to the clinics of the 2nd district of Tehran in 2022, first a clinic was selected purposefully, then the number of 24 patients of this clinic was randomly selected. They were assigned in two experimental groups (12 people) and control group (12 people). To collect data, Barclay's Adult ADHD Rating Scale, Black's Chair Test, Wechsler's Working Memory Test, Integrated Visual Auditory Performance Test, and Captain Log cognitive software were used to collect data. The experimental group underwent cognitive rehabilitation intervention of Captain Log for one month (12 sessions of 45 minutes). The results of the analysis of variance with repeated measurements showed that the cognitive rehabilitation training of the Captain Log software is effective on the attention and active visual and auditory memory of adults with ADHD and it is suggested that this software be used in neuropsychological rehabilitation clinics, universities and jobs that require It should be used for attention and high active memory.

    Keywords: Cognitive Rehabilitation, Captain Log Software, Attention, Visuospatial, Auditory Active Memory, Adults, ADHD
  • کریم گل محمدی*
    مقدمه و اهداف

    هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری مدرسه محور بر افزایش کنترل توجهی و کاهش سوگیری توجه به تهدید کودکان مضطرب بود.

    مواد و روش ها

    پژوهش حاضر از نوع مطالعات تک آزمودنی با چند خط پایه و جامعه آماری آن در برگیرنده تمامی کودکان 13-9 ساله مراجعه کننده به مراکز بهداشت شهر قم بود که از این تعداد و متناسب با ادبیات پژوهش در زمینه طرح های تک آزمودنی، تعداد 3 آزمودنی برای اجرای پروتکل درمانی در نظر گرفته شد. داده ها با استفاده از مصاحبه ی تشخیصی نیمه ساختاریافته ی اختلالات خلقی و اسکیزوفرنیا برای کودکان و نوجوانان، مقیاس کنترل توجهی و آزمایه ی رایانه ای دات پروب به دست آمدند. پروتکل درمانی نیز شامل 8 جلسه انفرادی هفتگی با کودکان و 2 جلسه با والدین بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل دیداری، درصد بهبودی و اندازه اثر (d کوهن)، انجام گرفت.

    یافته ها

    یافته ها نشان داد که دو آزمودنی در کنترل توجهی روند تغییرات افزایشی و هر سه آزمودنی در سوگیری توجه روند تغییرات کاهشی داشته اند، به نحوی که درمان شناختی رفتاری مدرسه محور با اندازه اثر (18/0=d)، اثربخشی کمی در افزایش کنترل توجهی کودکان داشت و با اندازه اثر (93/2 =d)، اثربخشی بالایی در کاهش سوگیری توجه داشته است.

    نتیجه گیری

    براساس نتایج این پژوهش، این درمان علیرغم تاثیر محدود آن بر افزایش کنترل توجهی، می تواند به عنوان درمانی موثر در کاهش سوگیری توجه به تهدید در کودکان مبتلا به اختلالات اضطرابی قلمداد شود.

    کلید واژگان: درمان شناختی رفتاری مدرسه محور, توجه, کنترل توجهی, سوگیری توجه, اختلالات اضطرابی
    Karim Golmohammadi *
    Background and Aim

    The aim of present study was to evaluate the effectiveness of school-based cognitive-behavioral therapy on increasing attentional control and reducing attention bias towards threat in anxious children.

    Materials and Methods

    The present study was a Single-subject study with Multiple Baseline. The statistical sample of this study included all children aged 9 to 13 referred to the health centers of Qom city and according to the research literature in the field of single subject designs, 3 subjects were considered for the implementation of the treatment protocol. Data was collected using the Kiddie schedule for Affective Disorder and Schizophrenia- Present and Lifetime Version (K-SADS-PL), Attentional Control Scale for Children and Dot Probe Task. The treatment protocol included 8 weekly individual sessions with children and 2 sessions with parents too. Data was analyzed using visual analysis, percentage of improvement and effect size (Cohen's d).

    Results

    The findings show that all two subjects had an increasing trend in attentional control and all three subjects had a decreasing trend in attention bias, so that the school-based cognitive-behavioral therapy with the effect size (d=0/18) had small effect in increasing children's attentional control, but was effective in reducing attention bias with effect size (d= 2/93).

    Conclusion

    Based on the results of this research, school-based cognitive-behavioral therapy can be an effective Therapy in reducing attention bias towards threat in children with anxiety disorders, despite the fact that it has a small effect in increasing attentional control.

    Keywords: School-Based Cognitive-Behavioral Therapy, Attention, Attentional Control, Attention Bias, Anxiety Disorders
  • مهشید آقاجان بیک*

    پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی تمرین های مبتنی بر تقویت چندحسی کنترل شناختی بر کاهش مشکلات حافظه و توجه در کودکان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون_ پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری پژوهش کودکان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی شهر تهران در سال 1401 بود. حجم نمونه تعداد 30 نفر از کودکان مرکز توانبخشی پایا به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل به صورت همتا قرار داده شدند و گروه آزمایش در معرض فعالیت های مبتنی بر تقویت چندحسی کنترل شناختی قرار گرفت و گروه کنترل تحت برنامه مداخله ای قرار نگرفت. ابزار مورد استفاده در این پژوهش مقیاس هوشی وکسلر کودکان (2013) و مقیاس درجه بندی اسنپ سوانسون نولان و پلهام (1980) نسخه چهار (SNAP-IV) بود. روش تجزیه و تحلیل داده ها تحلیل کواریانس چند متغیری بود. یافته ها نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون توجه و حافظه در دو گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری در سطح معناداری 01/0 وجود داشت. می توان نتیجه گرفت که تمرینات مبتنی بر تقویت چندحسی کنترل شناختی تاثیر قابل قبولی در بهبود مشکلات حافظه کاری و دقت و توجه کودکان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی داشته است.

    کلید واژگان: اختلال نقص توجه, بیش فعالی. تقویت چندحسی کنترل شناختی, توجه, حافظه کاری
    Mahshid Aghajanbeik*

    The present study was conducted to determine the effectiveness of exercises based on multisensory strengthening of cognitive control on reducing memory and attention problems in children with attention-deficit/hyperactivity disorder. The semi-experimental research method was done with a pre-test-post-test and control group. The statistical population of the study was children with attention-deficit/hyperactivity disorder in Tehran in 2023. The sample size of 30 children from Paya Rehabilitation Center was selected by the available sampling method and they were placed in two experimental and control groups, and the experimental group was exposed to activities based on multisensory strengthening of cognitive control, and the control group was subjected to There was no intervention program. The tools used in this research were the Wechsler Children's Intelligence Scale (2013) and the SNAP-Swanson Nolan and Pelham (1980) version four (SNAP-IV) rating scale. The data analysis method was multivariate covariance analysis. The findings showed that by controlling the effect of the pre-test, there was a significant difference between the average of the post-test of attention and memory in the two experimental and control groups at a significance level of 0.01. It can be concluded that exercises based on the multisensory strengthening of cognitive control had an acceptable effect in improving working memory problems and the accuracy and attention of children with attention-deficit/hyperactivity disorder.

    Keywords: Attention Deficit, Hyperactivity Disorder, Multisensory Enhancement Of Cognitive Control, Attention, Working Memory
  • طیبه بنی اسدی*
    مطالعات یادگیری حرکتی روی بزرگسالان نشان داده است که هدایت توجه یادگیرندگان به نشانه های بیرونی موثرتر از نشانه های درونی است. در این مطالعه، بررسی کردیم که آیا این می تواند برای کودکان مبتلا به اختلال هماهنگی رشدی (DCD) اعمال شود یا خیر. 45 پسر مبتلا به اختلال هماهنگی رشدی با استفاده از پرسشنامه مشاهده حرکتی معلمان انتخاب شدند. آزمون تعادل ایستا بود که در دو شرایط آزمایشی تمرکز توجه درونی (تمرکز روی اندام بدن) و بیرونی (تمرکز روی نشانگر رکس) اندازه گیری شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون آماری ANOVA و توکی در سطح معنی داری 05/0 > P استفاده شد. نتایج نشان داد که تمرکز بیرونی می تواند یادگیری حرکتی را بهبود بخشد، اما بین گروه های تمرکز داخلی و کنترل تفاوت معناداری وجود نداشت. بنابراین کودکان مبتلا به DCD از تمرکز بیرونی توجه به یادگیری مهارت تعادل ایستا سود می برند. با توجه به نتایج این مطالعه، درمانگران و مربیان باید روش ها و دستورالعمل های توانبخشی خود را بر اساس تمرکز بیرونی تنظیم کنند.
    کلید واژگان: اختلال هماهنگی رشدی, تعادل, توجه, کودکان, یادگیری حرکتی
    Tayebeh Baniasadi *
    Motor learning studies on adults have shown that directing the learners’ attention to external cues is more effectual than internal cues. In this study, we investigated if this could be applied to children with developmental coordination disorder (DCD). 45 boys with developmental coordination disorder were selected using motor observation questionnaire for teachers. The task was static balance test that was measured in two experimental conditions including internal (focus on body limb) and external (focus on rex marker) focus of attention. For data analysis, ANOVA and Tukey’s post hoc were used at the significant level of P < 0.05. Results showed that external focus could improve motor learning. However, there was no significant difference between internal focus and control groups. Thus children with DCD benefit from the external focus of attention to learning a static balance skill. According to the results of this study, therapists and coaches should adjust their rehabilitation methods and instructions based on external focus of attention.
    Keywords: attention, Balance, children, DCD, Motor learning
  • ساناز شفیق، حسین بیگدلی*، فاطمه خویینی

    هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر حافظه فعال و توجه بر اختلال یادگیری خواندن با میانجی گری ادراک از کلاس در دانش آموزان بود. روش پژوهش توصیفی_همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. به این منظور 258 نفر از دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خواندن در منطقه 2 آموزش پرورش شهر تهران  در سال 1400-1401 که براساس نظر معلم و چک لیست بررسی نشانگان نارساخوانی در معرض خطر ابتلاء به ناتوانی و مشکلات خواندن تشخیص و شناسایی شده بودند، به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. جمع آوری داده ها از طریق آزمون نگهداری توجه: عملکرد پیوسته (CPT، رازولد و همکاران (1956) و آزمون حافظه فعال کودکان (WMT ، وکسلر، 2003)، پرسشنامه ادراک از کلاس (PCQ،  فراسر و همکاران، 1996) و چک لیست اختلال یادگیری خواندن (RLDI، سلیمی تیموری، 1386) صورت گرفت. داد ه ها به روش معادلات ساختاری تحلیل شد. شاخص های برازندگی حاکی از برازش نسبتا خوب الگو با داده ها بود. نتایج حاکی از این بود که حافظه فعال و توجه به طور منفی و معنی داری با اختلال یادگیری خواندن کودکان مرتبط است (01/0p<). همچنین بین ادراک از کلاس بر اختلال یادگیری خواندن اثر منفی و معنی داری مشاهده شد (01/0p<). نتایج مسیرهای غیرمستقیم نیز نشان داد که حافظه فعال و توجه از طریق ادراک از کلاس بر اختلال یادگیری خواندن اثر معکوس و معنی دار دارد (01/0p<). براساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که حافظه فعال و توجه از عوامل اثرگذار بر اختلال خواندن به شمار می روند. از این رو، جهت بهبود عملکرد خواندن کودکان ، بایستی سطح حافظه فعال و توجه در دانش آموزان را تقویت نمود.

    کلید واژگان: اختلال خواندن, ادارک از کلاس, توجه, حافظه فعال
    Sanaz Shafigh, Hossein Bigdeli*, Fatemeh Khoyeeni

    The purpose of this study was to investigate the effect of modeling reading and attention on reading learning disorders mediated by classroom perception in students. The descriptive-correlation research method was structural equation modeling. A total of 258 students with reading learning disabilities in District 2 of Tehran in 2021-2022 education who were at risk of dyslexia and dyslexia syndrome checklist, were selected as the sample by available sampling method. Data were collected using the Attention Retention Test: Continuous Performance Test (CPT, Rosvold et al., 1956) and Children's Working Memory Test (WMT, Wechsler, 2003), Perception of Classroom Questionnaire (PCQ, Fraser et al., 1996) and Reading Learning Disorder Inventory (RLDI, Salimi Teimouri's, 2007). Data analysis was done using structural equations. The goodness-of-fit indices indicated a relatively good fit of the model with the data. The results showed that working memory and attention were negatively and significantly associated with learning disabilities in children (p<0.01). Also, there was a negative and significant effect between the perception of class on reading learning disorder (p<0.01). The results of indirect pathways also showed that working memory and attention through the perception of class have a significant negative effect on reading learning disorder (p<0.01). Based on the findings of the study, it can be concluded that working memory and attention are effective factors in reading disorders. Therefore, to improve children's reading performance, the level of working memory and attention in students should be strengthened.

    Keywords: reading disorder, perception of classroom, attention in students, active memory
  • مهدیه رحمانیان*، مریم زمانی، شهرزاد پاکدلان
    مقدمه

    حافظه و تمرکز دو مولفه اصلی از کارکردهای شناختی هستند که در روند یادگیری انسان نقش به سزایی دارند. هدف از تحقیق حاضر مقایسه اثربخشی دو روش درمانی آموزش ذهن آگاهی و تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای همراه با تمرین تقویت حافظه N-Back در بهبود کارکرد حافظه و تمرکز دانشجویان است.

    روش

    روش تحقیق حاضر از نوع کاربردی و شیوه گردآوری داده ها از نوع نیمه آزمایشی با طرح تحقیق پیش آزمون- پس آزمون است. به منظور بررسی اهداف تحقیق 30 نفر آزمودنی با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و به طور تصادفی به دو گروه 15 نفری تقسیم شدند. تمام شرکت کنندگان آزمون حافظه بالینی وکسلر و تست TOVA انجام دادند. سپس یک گروه تحت آزمون ذهن آگاهی قرار گرفته و گروه دیگر در جلسات تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای همراه با تمرین تقویت حافظه N-Back شرکت کردند. در پایان هر دو گروه مجدد مورد ارزیابی قرار گرفتند.

    یافته ها

    نتایج تحقیق حاضر نشان داد که هر دو روش مداخله، یعنی آموزش ذهن آگاهی و تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای همراه با تمرین تقویت حافظه N-Back موجب بهبود حافظه و تمرکز می گردند. هر دو شیوه بر بهبود عملکرد توجه تاثیر داشتند. در مولفه های حافظه تنها در مولفه حافظه بینایی دو گروه متفاوت بودند. بر اساس نتایج اثر بخشی تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای همراه با تمرین تقویت حافظه N-Back بیشتر از آموزش ذهن آگاهی بود .

    نتیجه گیری

    با توجه به نتایج به نظر می رسد هر دو شیوه بر بهبود توجه موثر هستند اما درمان های زیستی عملکرد بهتری خواهتد داشت هنگامی که پایه های زیستی و فرایندهای خاص شناختی را مد نظر قرار می دهند.

    کلید واژگان: حافظه, توجه, ذهن آگاهی, تحریک الکتریکی فراجمجمه ای (Tdcs), بازتوانی شناختی
    Mahdieh Rahmanian *, Maryam Zamani, Sahrzad Pakdelan
    Introduction

    Memory and concentration are two main components of cognitive functions that play a significant role in the human learning process. The purpose of this research is to compare the effectiveness of two therapeutic methods of mindfulness training and transcranial electrical stimulation along with N-Back memory strengthening exercise in improving the memory function and concentration of students.

    Method

    The current research method is applied and the method of data collection is semi-experimental with a pre-test-post-test research design. In order to investigate the objectives of the research, 30 subjects were selected by available sampling method and randomly divided into two groups of 15 people. All participants performed Wechsler clinical memory test and TOVA test. Then one group underwent a mindfulness test and the other group participated in transcranial electrical stimulation sessions along with N-Back memory strengthening exercise. At the end, both groups were re-evaluated.

    Findings

    The results of this research showed that both intervention methods, namely mindfulness training and transcranial electrical stimulation along with N-Back memory strengthening exercise, improve memory and concentration. Both methods had an effect on improving attention performance. In terms of memory components, the two groups differed only in the visual memory component. Based on the results, transcranial electrical stimulation combined with N-Back memory training was more effective than mindfulness training.

    Conclusion

    According to the results, it seems that both methods are effective in improving attention, but biological treatments perform better. It will be when biological foundations and specific cognitive processes are considered.

    Keywords: Memory, Concentration, Mindfulness, Electrical Stimulation Of The Brain Cortex (Tdcs), Cognitive Rehabilitation
  • رئوف احمدیان، سید داود حسینی نسب*، معصومه آزموده

    پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی تقویت حافظه کاری بر توجه، پردازش شناختی و راهبردهای تنظیم هیجان کودکان با اختلال یادگیری خاص انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان 9 تا 12 سال مراجعه کننده به مرکز مشکلات یادگیری خاص ناحیه سه تبریز در نیمه دوم سال 1400 بود. نمونه آماری شامل40 کودک بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. ابزار جمع آوری داده ها شامل  پرسشنامه پردازش شناختی (CPI) کروز (1999) و پرسشنامه تنظیم هیجان (CERQ-K) گارنفسکی و همکاران (2012) و پرسشنامه توجه  (JADDI) جردن (1992) بود. در این پژوهش، شرکت کنندگان گروه آزمایش برنامه تقویت حافظه کاری را طی 16 جلسه 50 دقیقه ای در هشت هفته (هفته ای دو جلسه) دریافت کردند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری انجام شد. تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد  که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون توجه، پردازش شناختی و تنظیم هیجان در دو گروه آزمایش و گواه تفاوت معنی داری در سطح 01/0 وجود داشت. با توجه به این یافته ها می توان مطرح کرد که مداخله تقویت حافظه کاری درمان موثری برای بهبود توجه، پردازش شناختی و تنظیم هیجان در کودکان بوده است.

    کلید واژگان: اختلال یادگیری خاص, پردازش شناختی, تقویت حافظه کاری, تنظیم هیجان, توجه
    Raeouf Ahmadian, Seyyed Davoud Hosseini Nesab*, Masoumeh Azmodeh

    The present study was conducted to determine the effectiveness of strengthening working memory on attention, cognitive processing, and emotion regulation strategies of children with specific learning disorders. The research method was semi-experimental with a pre-test-post-test design and a control group. The statistical population included all students aged 9 to 12 who were referred to the Center for Special Learning Problems in the third district of Tabriz in the second half of 1400. The statistical sample consisted of 40 children who were selected by purposive sampling method and randomly replaced in two experimental and control groups. Data collection tools included the cognitive processing questionnaire (CPI) of Crouse (1999), the emotion regulation questionnaire (CERQ-K) of Garnefski et al (2012), and the attention questionnaire (JADDI) of Jordan (1992). In this research, the participants of the experimental group received the working memory strengthening program during 16 sessions of 50 minutes in eight weeks (two sessions per week). Data analysis was done using multivariate covariance analysis. The data analysis showed that by controlling the effect of the pre-test, there was a significant difference at the level of 0.01 between the average of the post-test attention, cognitive processing, and emotion regulation in the two experimental and control groups. According to these findings, it can be suggested that working memory strengthening intervention has been an effective treatment for improving attention, cognitive processing, and emotion regulation in children.

    Keywords: Specific learning disorder, Cognitive processing, Working memory enhancement, Emotion regulation, Attention
  • مژگان حاتمی بروجنی، شهزاد طهماسبی بروجنی*، مهدی شهبازی
    پژوهش حاضر با هدف بررسی فرسایش انرژی روانی، کنترل توجه و تصمیم گیری در فوتبالیست های ماهر زن انجام شد. روش تحقیق نیمه آزمایشی و از نظر هدف کاربردی بود و در چارچوب طرح درون گروهی با پیش آزمون و پس آزمون انجام گرفت. جامعه آماری شامل فوتبالیست های ماهر زن حاضر در لیگ برتر استان تهران در سال 1396 بود. شرکت کننگان 40 بازیکن ماهر زن فوتبال با میانگین سنی 03/2+950/23 سال بودند که سابقه شرکت در مسابقات به مدت هشت سال یا بیشتر دارند. نمونه ها به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه فرسایش انرژی روانی و عدم فرسایش انرژی روانی تقسیم شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه اطلاعات فردی، پرسشنامه سلامت عمومی، نرم افزار استروپ و نرم افزار تصمیم گیری استفاده شد. گروه فرسایش انرژی روانی که قدرت خودکنترلی آن ها با انجام تکلیف قبلی (تکلیف ناهمخوان استروپ[1]) در دو بلوک با 80 کوشش تخلیه شد، تکلیف تصمیم گیری مبتنی بر کامپیوتر شامل 180 تصویر مربوط به موقعیت های مختلف فوتبال را تحت شرایط حواس پرتی انجام دادند. از روش آماری تحلیل مرکب (2×2) با دستور SYNTAX با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 برای تحلیل داده ها استفاده شد. یافته ها نشان داد فرسایش روانی موجب کاهش معنی‍دار دقت و افزایش سرعت تصمیم گیری (001/0>P) می شود. با وجود این، گروه عدم فرسایش روانی، افزایش معنی داری را در دقت (003/0=P) و کاهش معنی داری را در سرعت (001/0>P) تصمیم گیری نشان داد. درمجموع می توان گفت ایجاد فرسایش روانی از طریق خستگی ذهنی موجب تخلیه قدرت خودکنترلی می شود و متعاقب آن تصمیم گیری بازیکنان تضعیف می شود.
    کلید واژگان: تصمیم گیری ورزشی, توجه, خستگی ذهنی, خودکنترلی
    Mozhgan Hatami Boroujeni, Shahzad Tahmasebi Boroujeni *, Mehdi Shahbazi
    This study aimed to investigate ego-depletion, attention control, and decision-making in proficient female soccer players. Utilizing a quasi-experimental design with an applied objective, the research was conducted intra-group using a pre-test-post-test methodology. The statistical population comprised proficient female footballers who competed in the Premier League of Tehran Province. This study involved forty proficient female football players, with an average age of 23.09+2.03 years, who had at least eight years of competition experience. The samples were arbitrarily divided into two groups—ego-depletion and non-ego-depletion—using convenience sampling. The data were collected using the personal information questionnaire, General Health Questionnaire, Stroop, and the Decision-making tool. The ego-depletion group’s self-control strength was diminished in two cycles of eighty trials through the prior task, which was the Stroop inconsistent task. They executed a computer-based decision-making task under distracting conditions, which comprised 180 images depicting various football scenarios. The data analysis was conducted using SPSS-21 software and a mixed ANOVA with the SYNTAX command. The results showed that the ego-depletion group made decisions with significantly slower speeds and reduced accuracy (P<0.001). In contrast, the non-ego-depletion group demonstrated a statistically significant improvement in accuracy (P=0.003) but a considerable decline in decision speed (P<0.001). Overall, one could contend that mental fatigue-induced ego depletion undermined the capacity for self-control, which consequently compromised the decision-making abilities of the participants.
    Keywords: attention, Mental fatigue, Self-Control, Sports Decision
  • الهام شفیعی، علی اکبر ارجمندنیا*، سوگند قاسم زاده، سعید حسن زاده، مسعود غلامعلی لواسانی

    هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه توانبخشی مبتنی بر کارکردهای اجرایی بر سرعت پردازش و توجه کودکان اتیسم بود. این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری بود. جامعه آماری شامل کودکان دبستانی مبتلا به اتیسم در سال تحصیلی 1401-1402 در شهر تهران بودند. با استفاده از نمونه گیری هدفمند 20 کودک انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش گمارش شدند. گروه آزمایش 20 جلسه مداخله، 30 دقیقه و 2 بار در هفته را دریافت و گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. آزمون بررسی یکپارچگی عملکرد دیداری - شنیداری برای جمع آوری داده ها در سه مرحله استفاده شد (قبل، بعد و دو ماه بعد از اجرای برنامه توانبخشی شناختی). تجزیه و تحلیل داده ها با روش اندازه گیری مکرر انجام شد. نتیجه نشان داد که برنامه توانبخشی شناختی مبتنی بر کارکردهای اجرایی بر سرعت پردازش و توجه کودکان اتیسم تاثیر داشته است. براساس این یافته برنامه توانبخشی شناختی مذکور باعث افزایش سرعت پردازش و بهبود توجه کودکان اتیسم شده است. بنابراین پیشنهاد می شود که از این برنامه برای تقویت و ارتقا کارکردهای اجرایی و بهبود عملکرد تحصیلی کودکان اتیسم استفاده شود.

    کلید واژگان: توانبخشی شناختی, توجه, سرعت پردازش, کودکان طیف اتیسم
    Elham Shafiee, AliAkbar Arjmandnia *, Sogand Ghasemzadeh, Saeed Hasanzadeh, Masuoud Gholamali Lavasani

    The aim of the present study was to investigate the effectiveness of the rehabilitation program on processing speed and attention of children with autism spectrum disorder. This research was semi-experimental with a pre-test, post-test, control group and follow-up design. The statistical population included all autistic students in the academic year 2022-2023 in Tehran. A sample of 20 students were selected by purposive sampling and randomly divided into control and experimental groups. The experimental group received 20 sessions of 30 mins cognitive rehabilitation intervention, twice per week while the control group did not receive any intervention. Integrated Visual and Auditory Continues Performance was used to collect data in three stages (before, after and two months later after the implementation of the cognitive rehabilitation program). The data analyses were done by repeated measurement test. The result showed that the cognitive rehabilitation program had effect on the processing speed and attention of students with autism spectrum disorder. Based on this finding, it is suggested that this program can be used to strengthen and improve executive functions of children with autism spectrum.

    Keywords: attention, Autism spectrum disorder, cognitive rehabilitation, processing speed
  • کریم گل محمدی*، عبدالعزیز افلاک سیر، مهدی ایمانی، حبیب هادیان فرد

    هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی درمان فراشناختی کودکان (MCT-C) بر افزایش کنترل توجهی و کاهش سوگیری توجه به تهدید کودکان مضطرب بود. پژوهش حاضر از نوع مطالعات تک آزمودنی با چند خط پایه و جامعه آماری آن در برگیرنده تمامی کودکان 13-9 ساله مراجعه کننده به مراکز بهداشت شهر قم بود که از این تعداد و متناسب با ادبیات پژوهش در زمینه طرح های تک آزمودنی، تعداد 3 آزمودنی برای اجرای پروتکل درمانی در نظر گرفته شد. داده ها با استفاده از مصاحبه ی تشخیصی نیمه-ساختاریافته ی اختلالات خلقی و اسکیزوفرنیا برای کودکان و نوجوانان، مقیاس کنترل توجهی و آزمایه ی رایانه ای دات پروب به دست آمدند. پروتکل درمانی نیز شامل 8 جلسه انفرادی هفتگی با کودکان و 2 جلسه با والدین بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل دیداری، درصد بهبودی و اندازه اثر (d کوهن)، انجام گرفت. یافته ها نشان داد که هر سه آزمودنی در کنترل توجهی روند تغییرات افزایشی و در سوگیری توجه روند تغییرات کاهشی داشته اند، به نحوی که درمان فراشناختی کودکان با اندازه اثر (0/51=d)، درمانی اثربخش در افزایش کنترل توجهی کودکان بود. همچنین این درمان به صورتی اثربخش با اندازه اثر (3/37 =d)، قابلیت کاهش سوگیری توجه به تهدید را داشت. براساس نتایج این پژوهش، درمان فراشناختی کودکان می تواند به عنوان درمانی موثر در افزایش کنترل توجهی و کاهش سوگیری توجه به تهدید در کودکان مبتلا به اختلالات اضطرابی باشد.

    کلید واژگان: درمان فراشناختی برای کودکان, توجه, کنترل توجهی, سوگیری توجه, اختلالات اضطرابی
    Karim Golmohammadi *, Abdulaziz Aflakseir, Mahdi Imani, Habib Hadianfard

    The aim of present study was to evaluate the effectiveness of Metacognitive Therapy for Children on increasing attentional control and reducing attention bias towards threat in anxious children. The present study was a Single-subject study with Multiple Baseline. The statistical sample of this study included all children aged 9 to 13 referred to the health centers of Qom city and according to the research literature in the field of single subject designs, 3 subjects were considered for the implementation of the treatment protocol. Data was collected using the Kiddie schedule for Affective Disorder and Schizophrenia- Present and Lifetime Version (K-SADS-PL), Attentional Control Scale for Children (ACS-C) and Dot Probe Task. The treatment protocol included 8 weekly individual sessions with children and 2 sessions with parents too. Data was analyzed using visual analysis, percentage of improvement and effect size (Cohen's d). The findings show that all three subjects had an increasing trend in attentional control and a decreasing trend in attention bias, so that the metacognitive therapy for children with the effect size (d=0/51) was an effective treatment in increasing children's attentional control. As well as, this treatment was effective in reducing attention bias towards threat with effect size (d= 3/37). Based on the results of this research, metacognitive therapy for children can be an effective Therapy in increasing attentional control and reducing attention bias towards threat in children with anxiety disorders.

    Keywords: Metacognitive Therapy for Children (MCT-C) Attention, Attentional Control, Attention Bias, Anxiety disorders
  • محمد قادری رمازی، ماهگل توکلی*، مجید برکتین، احمد عابدی
    مقدمه

    ساخت بسته های توان بخشی شناختی جز با شناخت دقیق مشکلات شناختی سالمندان میسر نیست. در پژوهش حاضر، با به کارگیری یک روش پژوهش کیفی، شناسایی مشکلات شناختی سالمندان ایرانی مبتلا به نقص شناختی خفیف (MCI) مدنظر قرار گرفت.

    روش کار

    نوع پژوهش، کیفی از نوع تحلیل مضامین بود. جامعه هدف شامل تمامی سالمندان ایرانی مبتلا به MCI بود. تعداد 14 مشارکت کننده سالمند با تشخیص MCI، 7 فرد آگاه از وضعیت افراد سالمند (افراد مطلع) و 5 فرد متخصص آشنا به امور مراقبتی از سالمندان، جمعا به تعداد 26 نفر، به عنوان اعضای نمونه در پژوهش حاضر مشارکت داشتند. این افراد به شکل هدفمند انتخاب شدند و مبنای کفایت حجم نمونه نیز اصل اشباع داده ها بود.

    یافته ها

    نتایج نشان داد سالمندان ایرانی مبتلا بهMCI  در حیطه شناختی با دو نوع کلی مشکلات دست وپنجه نرم می کنند: مشکلات شناختی اصلی و مشکلات جانبی. مشکلات اصلی شامل مضامین مشکلات حافظه (عمدتا از نوع حافظه رویدادی)، توجه (شامل مشکلات تغییر توجه، توجه گزینشی، حفظ توجه و توجه پراکنده)، کارکردهای اجرایی (شامل مشکلات حافظه کاری، مشکلات در کنترل بازداری و مشکلات در حیطه انعطاف پذیری شناختی) و مضمون مشکلات زبانی (عمدتا از نوع یافتن کلمات) بود. در کنار مشکلات اصلی، مشکلات دیگری تحت عنوان مضمون خلق مضطرب نیز از داده ها استخراج گردید.

    نتیجه گیری

    فهم عمیق از نوع مشکلات شناختی که سالمندان ایرانی مبتلا به MCI واقعا با آن روبه رو هستند، در کنار اهمیت توجه به وضعیت خلقی سالمندان که عملکرد شناختی آنان را تحت تاثیر قرار می دهد، یافته هایی است که می تواند پژوهشگران ایرانی را در ساخت بسته های توانمندسازی شناختی موثرتر برای سالمندان یاری رساند.

    کلید واژگان: نقص شناختی خفیف, توجه, حافظه, کارکرد اجرایی, ایران
    Mohammad Ghaderi Rammazi, Mahgol Tavakoli*, Majid Barekatain, Ahmad Abedi
    Introduction

    Preserving the cognitive ability of the elderly is a common issue of concern among researchers and health policymakers (1). Mild cognitive impairment (MCI) is a concerning condition indicating an elderly person's cognitive abilities are less than expected (3-5). Researchers interested in aging research strive to prevent the progression of cognitive problems as much as possible by identifying the cognitive problems of the MCI elderly as early as possible or, if this goal is not met, to compensate for their cognitive problems by developing rehabilitation packages (11). Evidently, cognitive rehabilitation packages cannot be provided without first understanding the cognitive problems of the elderly with MCI (15). According to the previous studies, the majority of those studies conducted for developing cognitive rehabilitation packages for the elderly have used the results of quantitative studies as the basis for choosing cognitive tasks (6, 11, 14, 16-19); this is even though in these studies, the actual view of the elderly themselves, or people who know them well, has never been asked. The current study used a qualitative research method to identify the cognitive problems of the Iranian elderly with mild cognitive impairment (MCI) to address these limitations. Besides, the results can be used to develop a cognitive rehabilitation package for the Iranian elderly with MCI.

    Methods

    The current study was a qualitative thematic analysis study that followed the method proposed by Braun and Clarke (27). The statistical population consisted of all Iranian elderly with MCI. The study sample included 14 elderly subjects with MCI diagnoses, seven relatives of elderly MCI patients (informants), and five specialists in providing mental health services to the elderly (Two psychiatrists, two psychologists, and one nurse), for a total of 26 subjects. The subjects were all Kerman city residents, and the study occurred between the summer and fall of 2021. Data Saturation was used to determine the adequacy of the sample size. The NUCOG test and a semi-structured in-depth interview were used as research tools (28). Guba and Lincoln's four recommended criteria (i.e., Credibility, Dependability, Confirmability, and Transformability) were used to assess the trustworthiness of the research data (31).
    The data analysis process was carried out in six comprehensive steps:

    Familiarization with the data,
    Generation of initial codes,
    Search for themes,
    Review of the identified themes,
    Definition and naming of themes,
    Production of the final report.

    Results

    As Figure 1 illustrates, the cognitive problems of the Iranian MCI elderly fall into two broad categories: Main problems and side problems. The main cognitive problems include four themes a) memory problems, b) attention problems, c) executive function problems, and d) language problems. Besides the main problems, another theme under the title of anxious mood has also been extracted (side problems).

    Figure 1. Final thematic map related to the cognitive problems of the Iranian MCI elderly

    A more in-depth investigation revealed that the theme of memory problems in the Iranian elderly is more of an episodic memory type; this means that their most common type of forgetfulness is related to forgetfulness in daily affairs. In terms of attention, they have problems in all four general areas of attention, i.e., shifting attention, selective attention, sustained attention, and divided attention. The theme of executive function problems in Iranian MCI elderly was so diverse that it included problems in all three general areas of executive functions, i.e., cognitive flexibility, inhibitory control, and working memory. In addition, the theme of linguistic problems in the Iranian MCI elderly manifested in difficulty finding words. Furthermore, Iranian elderly with MCI demonstrated a high level of emotional and mood problems, prompting the extraction of another theme from the data under the heading of anxious mood theme.

    Conclusion

    The current study's findings are consistent with previous research that has shown that the MCI elderly have problems with memory (6-8), attention (6-8), executive functions (7-9), and language (7, 8). An intriguing finding from the current study was that the problems of the Iranian elderly were significantly more prominent in some aspects of a cognitive domain than in others. For example, in the field of memory, the problems of the Iranian elderly were mainly of the episodic variety (and not other types of memory such as procedural, semantic, and the like). Similarly, regarding language, the Iranian MCI elderly had more difficulty finding words than other problems (such as Neologism, understanding, and the like). As a result, relying on such findings is critical for developing rehabilitation packages for the Iranian MCI elderly. Another intriguing finding was that, while the study was designed to identify cognitive problems in the elderly with MCI, the majority of subjects raised issues related to mood and emotional aspects of their lives due to the MCI disorder. This prompted the researchers to propose another theme; i.e., anxious mood; something more than the cognitive problems that the current study focused on (the main problems). Indeed, it appears that cognitive rehabilitation programs tailored to the Iranian elderly should include tasks that address both their primary (cognitive) issues, as well as their secondary issues (anxious mood).
    Ethical Considerations
    Compliance with ethical guidelines
    The ethical principles included in this study were the subjects' arbitrary participation in the research, adherence to confidentiality principles, and informed consent. Additionally, the study was approved by the Research Ethics Committee of the University of Isfahan (Approval ID: IR.UI.REC.1400.49).
    Authors' contributions
    This article is part of Mohammad Ghaderi Rammazi's PhD dissertation at the University of Isfahan (IranDoc tracking code: 1617543). All authors participated in the ideation, writing, editing, and preparation of the article's final version.
    Funding
    This research was funded with the support of the Cognitive Science and Technologies Council (CSTC; tracking code: 10567).

    Acknowledgments
    The authors with this express their gratitude to all the participants and people who facilitated the implementation of this research in any way.
    Conflicts of interest
    This article contains no conflicts of interest.

    Keywords: Mild cognitive impairment, Attention, Memory, Executive function, Iran
  • مهرانگیز قنبرزهی *، سراج کرد، مهرنگار قنبرزهی، ساجده کرد

    تمرکز یک تمرین ذهنی است. با بیان دیگر تمرکز فعالیت آزادانه ذهن را محدود به یک امر مانند مطالعه می کند. تمرکز روشی برای پرورش ذهن است که باعث می شود فکر و اندیشه فرد عملکرد خوبی داشته باشد و به حالت ذهنی آرام و آسوده تری دست یابد. در حالت تمرکز فرد، زندگی و سایر موضوعات را بهتر می شناسد و بهتر درک می کند. بنابرین با تمرکز می تواند حالت های ذهنی مفیدی را کسب کرد. توجه و تمرکز در کلاس درس، از جمله مهمترین شرط یادگیری و موفقیت برای دانش آموزان است . بدیهی است که اگر دانش آموز از هوش بالایی هم برخوردار باشد؛ ولی به مطلب یا موضوعی توجه نکند، نمی تواند آن را فرا گیرد. علت افت و شکست تحصیلی برخی از دانش آموزان، ناشی از همین عدم توجه به معلم و مطالب تدریس شده در کلاس درس و نیز عدم تمرکز حواس هنگام مطالعه و انجام تکالیف درسی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی پرورش تمرکز و توجه دانش آموزان و به روش توصیفی – تحلیلی بر آن است تا با بیان مفهوم تمرکز و عوامل موثر بر آن ، به بررسی شیوه های تقویت و افزایش توجه و تمرکز حواس دانش آموزان در کلاس درس بپردازد.

    کلید واژگان: تمرکز, توجه, کلاس درس, دانش آموزان
  • مروارید سفری وصال، محمدعلی نظری*، حسن بافنده قراملکی
    زمینه

    بسیاری از کودکان دارای اختلال یادگیری ریاضی با مشکلاتی در عمکرد توجه، بازداری پاسخ و درک کلامی روبرو هستند و توانبخشی شناختی یکی از مداخلات تاثیرگذار بر بهبود یادگیری این کودکان است. اما تاکنون مطالعات کافی در راستای طراحی و توسعه ابزارهای توانبخشی شناختی و بررسی اثربخشی آن ها انجام نگرفته است.

    هدف

    این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی توانبخشی شناختی بر عملکرد توجه، بازداری پاسخ و درک کلامی کودکان با اختلال یادگیری ریاضی انجام شد.

    روش

    پژوهش حاضر، شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون، پس آزمون با گروه گواه بود. از جامعه ی آماری دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی مراجعه کننده به مراکز اختلال یادگیری و توانبخشی های شناختی مناطق 2، 5، 15 و 18 شهر تهران، 30 نفر گروه نمونه به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) جای دهی شدند. به منظور تشخیص اختلال ریاضی از آزمون تشخیصی کی-مت (کانلی، 1988) استفاده شد. گروه آزمایش 12 جلسه 50 تا 60 دقیقه ای به مدت شش هفته در برنامه مداخله ای با بسته محقق ساخته به نام مروا شرکت کردند. ولی گروه گواه هیچ مداخله ای را دریافت نکردند. عملکرد کودکان در پیش و پس از ارایه ی مداخله، به وسیله مجموعه ی آزمون وکسلر کودکان (WISC-IV) (وکسلر، 2003) مورد ارزیابی قرار گرفت. داده ها با روش تحلیل کوواریانس در محیط نرم افزار SPSS 22 مورد تجزیه و تحلیل شدند.

    یافته ها

    نتایج نشان داد گروه دریافت کننده برنامه توانبخشی شناختی نسبت به گروه گواه افزایش معناداری در متغیرهای توجه و بازداری پاسخ نشان دادند (0/001 >P) اما بر درک کلامی تاثیر معنی داری نداشت (0/001 <P).

    نتیجه گیری

    با توجه به ارتقاء عملکرد در متغیرهای توجه و بازداری پاسخ در کودکان با اختلال یادگیری ریاضی، می توان استفاده از بسته توانبخشی شناختی مروا را به عنوان یک مداخله ثمربخش به متخصصان این حوزه پیشنهاد کرد.

    کلید واژگان: اختلالات یادگیری, بازداری پاسخ, توجه, درک کلامی, مشکلات ریاضی
    Morvarid Safari Vesal, MohammadAli Nazari*, Hassan Bafande Gharamaleki
    Background

    Many children with math learning disabilities encounter challenges related to attention, response inhibition, and verbal comprehension. Cognitive rehabilitation has been recognized as an effective intervention for enhancing the learning abilities of these children. However, there is a lack of comprehensive research regarding the design, development, and effectiveness of cognitive rehabilitation tools.

    Aims

    This study was conducted with the aim of examining the effectiveness of cognitive rehabilitation on attention, response inhibition, and verbal comprehension in children with mathematical learning disabilities.

    Methods

    This study employed a quasi-experimental design with pre-test and post-test measurements, including a control group. The statistical population consisted of students with math learning disabilities who were referred to centers for learning disorders and cognitive rehabilitation in areas 2, 5, 15, and 18 of Tehran. From this population, a purposive sample of 30 individuals was selected and randomly assigned to two groups: experimental (15 individuals) and control (15 individuals). To diagnose math learning disabilities, the Key-Math examination was used. The experimental group received twelve 50-60 minute sessions of intervention using a researcher-made package called Morva, while the control group did not receive any intervention. The children’s’ performance before and after the intervention was evaluated by the Children’s fourth Wechsler test (Wechsler, 2003) < . Analysis of covariance for the data was conducted in SPSS 22 software.

    Results

    The results showed that the group receiving cognitive rehabilitation program had a significant improvement compared to the control group in attention and response inhibition variables (p<0.001), but had no significant effect on verbal comprehension (p>0.05)

    Conclusion

    Considering the positive impact on attention and response inhibition variables in children with math learning disabilities, we recommend the utilization of the MORVA cognitive rehabilitation package as an effective intervention for professionals working in this field.

    Keywords: learning disabilities, response inhibition, attention, verbal comprehension, math problems
نکته
  • نتایج بر اساس تاریخ انتشار مرتب شده‌اند.
  • کلیدواژه مورد نظر شما تنها در فیلد کلیدواژگان مقالات جستجو شده‌است. به منظور حذف نتایج غیر مرتبط، جستجو تنها در مقالات مجلاتی انجام شده که با مجله ماخذ هم موضوع هستند.
  • در صورتی که می‌خواهید جستجو را در همه موضوعات و با شرایط دیگر تکرار کنید به صفحه جستجوی پیشرفته مجلات مراجعه کنید.
درخواست پشتیبانی - گزارش اشکال