فهرست مطالب

  • سال سیزدهم شماره 2 (زمستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1391/02/20
  • تعداد عناوین: 7
|
  • زهرا احمدآبادی، مهدی قاجار سپانلو، محمد علی بهمنیار صفحه 1
    به منظور مطالعه اثر کاربرد کود آلی ورمی کمپوست بر میزان غلظت عناصر کم مصرف خاک و میزان جذب این عناصر در اندام های گیاهی گیاه دارویی گاوزبان (Borago officinalis)‎، آزمایشی در قالب طرح کرت های خرد شده با پایه بلوک های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سه تکرار در سال 1388 انجام شد. تیمارهای کودی شامل دو سطح 20 و 40 تن در هکتار از ورمی کمپوست، تلفیقی از ورمی کمپوست و کود شیمیایی، کود شیمیایی شامل سولفات پتاسیم 100 کیلوگرم در هکتار، سوپرفسفات 100 و اوره 150 کیلوگرم در هکتار، شاهد (بدون کود شیمیایی و ورمی کمپوست) و سال های مصرف به صورت سال 85، 85 و 88، 5 و 86، 85، 86 و 88، 85 تا 87 و 85 تا 88 کود خورده می باشند. طبق نتایج حاصل، مشخص شد که تیمارهای کودی با تاثیر بر شکل قابل جذب این عناصر بر میزان غلظت آنها در خاک و گیاه اثر معنی دار داشت. سال های مصرف کود نیز در همه موارد به جز میزان غلظت مس در برگ و میزان غلظت مس و منگنز در گل دارای اثر معنی دار بود. همچنین اثرات متقابل تیمارهای کودی و سال های مصرف آنها بر میزان قابل جذب تمامی عناصر کم مصرف در خاک اثر معنی داری را نشان داد، درصورتی که در برگ و گل فقط بر میزان غلظت آهن معنی دار بود. درنهایت باتوجه به نتایج حاصل از این آزمایش کاربرد ورمی کمپوست به عنوان یک کود آلی توصیه می شود.
    کلیدواژگان: گاوزبان، کود آلی، غلظت عناصر کم مصرف، سال های مصرف، کود شیمیایی
  • رقیه امینیان، شهرام محمدی، سعدالله هوشمند، محمود خدام باشی، کریم نوزاد نمینی صفحه 13
    این مطالعه به منظور تعیین اثرات اندازه و فراوانی روزنه بر سرعت فتوسنتز، هدایت روزنه ای، عملکرد و همچنین تعیین مکان کروموزومی ژن های کنترل کننده این خصوصیات با استفاده از لاین های جایگزین کروموزومی رقم تایمستین در زمینه ژنتیکی رقم چاینیز اسپرینگ در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط نرمال و تنش آب در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد در سال 1387 انجام شد. شرایط مرحله طویل شدن ساقه (مرحله 29 زادکس) شروع شد. طول مدت تنش براساس درجه روز رشد مشخص شده در آزمایشات قبلی تعیین شد. تفاوت های معنی داری بین لاین های جایگزین در خصوص صفات مورد بررسی مشاهده شد. در شرایط بدون تنش، همبستگی عملکرد با فراوانی روزنه (**461‎/0 = r)‎ و در شرایط تنش، همبستگی عملکرد و اندازه روزنه (**450‎/0 = r)‎ معنی دار بود. همچنین، همبستگی عملکرد با سرعت فتوسنتز (**556‎/0 =r در شرایط تنش و **482‎/0 =r در شرایط بدون تنش) و هدایت روزنه ای (**247‎/0 =r در شرایط تنش و **457‎/0 =r در شرایط بدون تنش) هم در شرایط تنش و هم در شرایط بدون تنش معنی دار بود. بررسی کروموزوم های گندم نشان داد نقش ژنوم B نسبت به دو گروه دیگر در کنترل صفات مورد بررسی برجسته تر بود.
    کلیدواژگان: اندازه روزنه، هدایت روزنه ای، فراوانی روزنه، سرعت فتوسنتز، لاین های جایگزین
  • محسن ابراهیمی، محمد گلباشی، محمدرضا بی همتا، عبدالهادی حسین زاده، فرنگیس خیال پرست صفحه 27
    به منظور بررسی تنوع فنوتیپی و ژنوتیپی برخی از صفات مهم زراعی مرتبط با عملکرد دانه لوبیا، 30 ژنوتیپ لوبیای سفید در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در دو محیط بدون تنش (نرمال) و تنش (آبیاری محدود) مطالعه شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که ژنوتیپ ها از نظر صفات مورد بررسی اختلاف معنی داری دارند که دلالت بر وجود تنوع ژنتیکی بین لاین ها دارد. نتایج حاصل تحت شرایط تنش نشان داد که در لوبیا سفید صدمات زیادی به ترتیب بر عملکرد دانه، وزن غلاف، عملکرد بیولوژیک، تعداد دانه در بوته و تعداد غلاف در بوته وارد شد. همچنین شاخص های تحمل به خشکی، میانگین محصول دهی و میانگین هندسی محصول دهی بهترین شاخص ها برای تعیین ژنوتیپ های مقاوم به خشکی بودند. در شرایط بدون تنش (نرمال) و تنش، وزن غلاف بیشترین همبستگی را با عملکرد دانه داشت. تجزیه به عامل ها در هر دو محیط سه عامل را مشخص نمود که در محیط بدون تنش در مجموع بیش از 82 و در محیط تنش بیش از 86 درصد از کل تغییرات داده ها را توجیه نمودند. نتایج رگرسیون گام به گام در شرایط تنش نشان داد که حداکثر اختلاف عملکرد دانه لاین ها را می توان به وزن غلاف، شاخص برداشت، وزن صد دانه و تعداد دانه در گیاه نسبت داد. نتایج تجزیه علیت تاکید بر نقش مهم اثرات این صفات در عملکرد دانه داشت. به طورکلی، در هر دو شرایط بدون تنش (نرمال) و تنش بیشترین اثر مستقیم و مثبت بر عملکرد دانه مربوط به وزن غلاف بود. به منظور گروه بندی ژنوتیپ ها براساس صفات فنوتیپی مورد بررسی، از تجزیه خوشه ای به روش UPGMA استفاده گردید که در هر دو محیط لاین ها در چهار گروه مجزا قرار گرفتند.
    کلیدواژگان: تجزیه خوشه ای، تجزیه به عامل ها، همبستگی، تجزیه به مولفه های اصلی
  • مسعود بخشایشی قشلاق صفحه 41
    این مطالعه به منظور بررسی سازگاری و پایداری عملکرد دانه ارقام آبی گندم نان الوند، الموت، زرین، نوید، آذر 2، سبلان، امید و بزوستایا، در قالب طرح آماری بلوک های کامل تصادفی و به مدت سه سال زراعی (89-1386) در شش شهرستان اجرا شد. در هر سال و در هر منطقه پس از برداشت، تجزیه واریانس ساده برای عملکرد دانه انجام و در پایان سال سوم در هر منطقه تجزیه واریانس مرکب (سه ساله) و در خاتمه تجزیه واریانس مرکب نهایی (سه سال و شش منطقه) انجام شد. برای تعیین پایداری ارقام از روش های لین و بینز، واریانس محیطی، اکووالانس ریک و واریانس پایداری شوکلا استفاده گردید. نتایج حاصل از تجزیه مرکب (سه سال و شش منطقه) نشان داد که اثر متقابل ژنوتیپ × منطقه × سال بر عملکرد دانه از نظر آماری معنی دار بود. بیشترین و کمترین عملکرد دانه در بین ارقام آزمایشی به ترتیب متعلق به ارقام الوند با 74‎/3 و آذر 2 با 72‎/2 تن در هر هکتار می باشد. نتایج حاصل از تجزیه پایداری به روش لین و بینز نشان داد که رقم زرین دارای کمترین واریانس درون مکانی در بین ارقام آزمایشی بوده و کمترین واریانس محیطی نیز متعلق به رقم آذر 2 است. نتایج حاصل از تجزیه پایداری به روش واریانس پایداری شوکلا نشان داد که کمترین واریانس پایداری شوکلا در بین این ارقام به ترتیب متعلق به ارقام زرین و سبلان می باشد. همچنین، نتایج حاصل از روش اکووالانس ریک نشان داد که رقم زرین دارای کمترین اکووالانس ریک در بین ارقام می باشد. جمع بندی نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد که ارقام زرین و سبلان از پایداری بالاتری نسبت به سایر ارقام مورد تحقیق برخوردار بوده و کشت آن در مناطق مورد مطالعه توصیه می شود.
    کلیدواژگان: واریانس پایداری شوکلا، عملکرد دانه، سازگاری، گندم نان
  • رئوف سیدشریفی، میر ناصر سیدی، محمد ضعیفی زاده صفحه 51
    به منظور ارزیابی تاثیر مقادیر مختلف کود نیتروژنه بر کارایی مصرف کود و عملکرد دانه ارقام کلزا، آزمایشی در سال زراعی 1386 به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. کود نیتروژن در چهار سطح (صفر، 50، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار) به عنوان کرت های اصلی و ارقام کلزا در سه سطح (کلاور، اوپرا و اوکاپی) در کرت های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر رقم و سطوح نیتروژن بر عملکرد دانه، دانه در نیام، نیام در بوته، وزن هزاردانه، شاخص برداشت و ارتفاع بوته معنی دار گردید. اثر متقابل رقم در سطوح نیتروژن نیز بر عملکرد دانه، دانه در نیام، نیام در بوته و ارتفاع بوته معنی دار گردید. مقایسه میانگین ها نشان داد که با افزایش سطح کودی عملکرد دانه افزایش یافت. بین ارقام مورد بررسی نیز تفاوت هایی از نظر عملکرد دانه وجود داشت، به طوری که بیشترین عملکرد دانه به رقم اوپرا با عملکردی معادل 18‎/1 تن در هکتار و کمترین آن به رقم اوکاپی با عملکردی معادل 78‎/0 تن در هکتار تعلق داشت. مقایسه میانگین ها نشان داد که بیشترین عملکرد دانه، دانه در نیام، نیام در بوته وارتفاع بوته در کرت هایی به دست آمد که رقم اوپرا با 150 کیلوگرم کود نیتروژن به کار گرفته شده بود. کمترین آنها نیز در کرت هایی برآورد گردید که رقم اوکاپی بدون مصرف کود نیتروژن به کار برده شد. البته کاربرد 100 و 150 کیلوگرم از کود نیتروژن در رقم اوپرا عملکرد دانه مشابهی داشتند. کارایی مصرف نیتروژن تحت تاثیر رقم، سطوح نیتروژن و اثر ترکیب تیماری رقم در سطوح نیتروژن معنی دار گردید. مقایسه میانگین ها نشان داد که با افزایش نیتروژن مصرفی کارایی کود کاهش یافت و بین ارقام از این نظر تفاوت هایی وجود داشت. حداکثر کارایی (26‎/5 کیلوگرم بر کیلوگرم)، مربوط به کرت هایی بود که رقم اوپرا با سطح کودی 100 کیلوگرم در هکتار و حداقل آن (64‎/2 کیلوگرم بر کیلوگرم) مربوط به کرت هایی بود که رقم اوکاپی با سطح کودی 150 کیلوگرم در هکتار به کار برده شدند.
    کلیدواژگان: راندمان مصرف نیتروژن، کلزا، نیتروژن، عملکرد دانه
  • عبدالله عزیزیان، فریبا میقانی، سید محمد میروکیلی، محمد علی باغستانی صفحه 61
    سال 1386 آزمایشی با هدف تعیین فنولوژی تطبیقی کاتوس (Cynanchum acutum)‎ با پسته و کنترل تلفیقی آن در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 18 تیمار و سه تکرار با علف کش های پاراکوات، تری کلوپیر، گلیفوزیت و تیمار کف بری اجرا شد. نتایج نشان داد که رشد کاتوس از سبز شدن (0 GDD =) آغاز و با GDD تجمعی به میزان 2848 خاتمه یافت. در بررسی فنولوژی تطبیقی کاتوس و پسته، هم زمان با تورم جوانه های گل و گل دهی پسته، کاتوس سبز شد و ضمن رشد میوه و توسعه رویان، مبادرت به ایجاد انشعاب ثانوی کرد. این مرحله تا 1029 درجه - روز رشد ادامه داشت. تشکیل پوسته سخت پسته تقریبا هم زمان با آغاز گل دهی و گرده افشانی کاتوس و برداشت پسته هم زمان با اواسط مرحله تولید میوه کاتوس بود. مراحل فنولوژی پسته از زمان تورم جوانه های گل تا رسیدن و برداشت معادل با GDD تجمعی 2365 بود. در مجموع، بیشترین کاهش تعداد ساقه کاتوس ناشی از اعمال تیمار دو بار کف بر + یک بار تری کلوپیر دو لیتر در هکتار بود. سه بار سم پاشی با پاراکوات سه لیتر در هکتار به عنوان بهترین تیمار باعث بیشترین کاهش وزن خشک ساقه کاتوس (97 درصد) شد.
    کلیدواژگان: تری کلوپیر، پاراکوآت، کنترل مکانیکی، گلیفوزیت
  • زهرا مهرابی زاده، پرویز احسان زاده صفحه 75
    کنجد گیاهی دانه روغنی با نیاز نه چندان بالای آبی محسوب می شود. این آزمایش با هدف مطالعه تاثیر شرایط مختلف رطوبتی بر رشد، فلورسانس کلروفیل، محتوای پرولین، عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم گیاه کنجد در سال زراعی 1386 به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. سطوح تیمار آبیاری براساس تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس A شامل 1I (75 میلی متر تبخیر)، 2I (110 میلی متر تبخیر) و 3I (145 میلی متر تبخیر) به عنوان عامل اصلی و چهار ژنوتیپ کنجد (ناز تک شاخه، یکتا، ورامین و اولتان) به عنوان عامل فرعی بودند. تاثیر رژیم آبیاری و ژنوتیپ بر شاخص بیشینه فلورسانس (Fm)‎ معنی دار بود، ولی بر حداکثر کارآیی نظام نوری دو (Fv/Fm)‎ و میزان کلروفیل برگ معنی دار نبود، به طوری که مقدار Fv/Fm تنها از 81‎/0 در سطح اول آبیاری به 77‎/0 در سطح سوم کاهش یافت. محدودیت رطوبت خاک منجر به افزایش میزان پرولین برگ از 5‎/3 در سطح اول آبیاری به 6‎/8 میلی گرم بر گرم برگ در سطح دوم آبیاری شد. تنش خشکی باعث 55، 42، 37، 48 و 49 درصد کاهش به ترتیب در شاخص سطح برگ، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، عملکرد دانه و عملکرد ماده خشک شد. به طور کلی، تنش کمبود رطوبتی باعث کاهش رشد و عملکرد دانه کنجد از 1212 به 625 کیلوگرم در هکتار گردید. این تاثیر بیش از آنکه از طریق کاهش Fv/Fm باشد، ناشی از کاهش سطوح فتوسنتزکننده در رقم های مورد مطالعه در شرایط آزمایش حاضر بود. دو رقم یکتا و ورامین از نظر عملکرد دانه و تولید روغن نسبت به دو ژنوتیپ دیگر برتری داشتند.
    کلیدواژگان: عملکرد و اجزای عملکرد، فلورسانس کلروفیل، کنجد، خشکی، پرولین
|
  • Zahra Ahmad Abadi, Mehdi Ghajar Sepanlou, Mohammad Ali Bahmanyar Page 1
    In order to investigate the effect of vermicompost (VC) application on amount of micro elements in soil and plant organs of the medicinal plant of Borage (Borago officinalis), an experiment was carried out in split plot based on complete randomized block design with three replications in the research farm of the Sari University of Agricultural Science and Natural Resources. fertilizer treatments include two levels (20 and 40 tons per hectare) of VC, mix VC and fertilizers, fertilizers, (fertilizers include 100 kg/hac potassium sulfate, 100 kg/hc super phosphate and 150 kg/hc urea) and control (without fertilizer and vermicompost) and years of consumption: 2006, 2006 and 2008, 2006 and 2007, 2006, 2007 and 2009, 2006, 2007 and 2008 and 2006, 2007, 2008 and 2009. The results showed that fertilizer treatments had a significant effect on the rate of micro-elements in soil and plant. The years of consumption of fertilizer had a significant effect in all cases except the rate of Cu in the leaves and on the rate of Cu and Mn in petal. The interaction between the years of fertilizer consumption and fertilizer treatments on the rate of micro-elements absorbant in the soil were significantly different, where as significantly affected the Fe in the leaves and petals only. In conclusion, using vermicompost is recommended as an organic fertilizer.
  • Roghayeh Aminian, Shahram Mohammadi, Sadollah Houshmand, Mahmoud Khoddam Bashi, Karim Nozad Page 13
    This study was conducted to determine the effects of stomatal size and frequency on stomatal conductance, photosynthesis rate and yield, and to locate the genes controlling these traits. Therefore, substitution lines series of ‘Timstein’ (Tim) into genetic background of ‘Chinese Spring’ (CS) were tested in a completely randomized block design with three replications under two normal and water stress conditions in Shahrekord University research farm. Stress condition was started at elongation stage and irrigation periods were scheduled based on pre-determined ‘Growth Degree Day’ (GDD) during the length of stress period. Significant differences were found among substitution lines in terms of stomatal frequency, stomatal size, stomatal conductance, photosynthetic rate and yield. The significant correlation was found between the yield with stomatal size (r = 0.450**) and stomatal frequency (r = 0.461**) in stress and non-stress condition, respectively. In addition, there were significant correlation between yield with photosynthetic rate (r = 0.556** in stress condition and r = 0.482** in non-stress condition) and stomatal conductance (r = 0.247** in stress condition and r = 0.457** in non-stress condition). Based on the obtained results, it can be concluded that role of group B chromosomes was more prominent than the other two groups.
  • Mohsen Ebrahimi, Mohammad Golbashi, Mohammad Reza Bihamta, Abdolhadi Hosseinzadeh, Farangis Khiyalparast Page 27
    To study the phenotypic and genotypic diversity of some important agronomic traits associated with yield in white beans, 30 genotypes of white bean were evaluated using a randomized complete block design with four replications in two environments under water stress and non stress conditions. Analysis of variance for most of the traits showed significant differences among genotypes, indicating the existence of genetic variation among varieties. Most traits were affected by the stress. The results indicated that grain yield, weight of pod, biological yield, number of grain per plant and number of pod per plant in white bean reduced under water stress condition whereas, evaluation of drought resistance in bean genotypes, showed that stress tolerance index (STI) and mean productivity (MP) and geometric mean productivity (GMP) were the best criteria for recognizing tolerant genotypes (21 and 30). Under both condition weight of pod was highly correlated with the grain yield. Factor analysis was performed for genotypes both under water stress and non stress conditions and under both conditions three common factor have been extracted, which described most of traits variations. Stepwise regression analysis showed that in water stress conditions, pod weight, harvest index, 100 grain weight and number of grain per plant and in non stress conditions pod weight, harvest index and biological yield have the highest effect on grain yield. Result of path analysis showed that the highest direct positive effect was related to weight of pod under both condition. In classification of genotypes based on phenotypic characteristics, using cluster analysis (UPGMA), all genotypes classification into three separate groups under non stress and stress condition.
  • Masoud Bakhshayeshi Geshlagh Page 41
    In order to study adapatability and yield stability of irrigated bread wheat cultivars Alvand, Alamout, Zarrin, Navid, Azar 2, Sabalan, Omid and Bezostiya this experiment was conducted in RCBD during three cropping seasons (2007-2010) in six cities. Simple ANOVA and combined analysis of variance for three years in every location and also combined analysis of variance for three years and six locations were implemented. Lin and Binns parameter, environmental variance, Rick Ecovalance method and Shukla stability variance were used for determination of stable cultivars. Results of combined ANOVA (three years × six locations) showed that interaction effect of year × location × genotype was significant. The highest and lowest grain yield belonged to Alvand (3/74 tha1) and Azar 2 (2/72 tha1) cultivars. Results of stability analysis with Lin and Binns method showed that Zarrin cultivar had the lowest inside location variance for grain yield and the lowest environmental variance belonged to Azar 2 cultivar. Results of stability analysis with Shukla Stability variance method showed that Zarrin and Sabalan cultivars had the lowest Shukla stability variance, respectively. Also results of Rick Ecovalance method showed that Zarrin cultivar had the highest amount for this parameter. Zarrin and Sabalan cultivars had the lowest yield stability and can be recommended for studied locations.
  • Raouf Seyed Sharifi, Mir Naser Seyyedi, Mohammad Zaefizadeh Page 51
    To evaluate the effect of various levels of nitrogen fertilizer on nitrogen use efficiency and grain yield of canola cultivars, a split plot experiment based on randomized complete block design was conducted in 2007. Factors were: nitrogen fertilizer at four levels (zero, 50, 100 and 150 kg/ha) in the main plots and canola cultivars at three levels (‘Clover’, ‘Opera’ and ‘Okape’) in the sub plots. The results showed that the effects of cultivar and nitrogen levels were significant on grain yield, grain per plant, pod per plant, grain 1000 weight, harvest index and plant height. The interaction effects of cultivars in nitrogen levels were significant on grain yield, grain per plant, pod per plant and plant height. Means comparison showed that with increasing nitrogen levels, grain yield increasing. Response of canola cultivars was different to grain yield. The highest grain yield (1.18 ton/ha) was obtained in Opera cultivar and the least (0.78 ton/ha) of it was in Okape cultivar. Means comparison showed that the highest grain yield, grain per plant, pod per plant and plant height was obtained by the plots which applied 150 kg N/ha with Opera cultivar and the least of it was in Okape cultivar without nitrogen application. However, application of 100 and 150 kg N/ha had similar grain yield in Opera cultivar. Nitrogen use efficiency was significantly as affected by cultivar, nitrogen levels and cultivar × nitrogen levels. Means comparison showed that with increasing of nitrogen, decreased nitrogen use efficiency. Response of canola cultivars was different with nitrogen use efficiency. Maximum nitrogen use efficiency (5.26 kg/kg) was obtained in the plots which 100 kg nitrogen ha-1 with Opera cultivar was used and minimum (2.64 kg/kg) was obtained in the plots which 150 kg nitrogen ha-1 with okape cultivar was used.
  • Abdolllah Azizian, Fariba Meighani, Seyed Mohammad Mirvakili, Mohammad Ali Baghestani Page 61
    This research was undertaken to determine the comparative phenology of swallow wort (Cynanchum acutum) in pistachio orchards and investigate the possibilities of its integrated management as a randomized complete block design with 18 treatments and three replications during 2007. The treatments consisted using Paraquat, Glyphosate, Triclopyr and removine the weed. The results indicated that swallow wort growth started from emerging at zero GDD and ends at 2848 cumulative GDD. Formation of pistachio shell was almost at the same time with the beginning of flowering and pollination of swallow wort and pistachio harvesting were taken during the middle of swallow worth fruiting. The corresponding stages for pistachio had cumulative GDD 2365. Overall, two times weed removal + Triclopyr was the best treatment for reduction of swallow worth stem number. Three times Paraquat three l/ha was the best treatment for reducing in swallow wort stem biomass (97%).
  • Zahra Mehrabi Zadeh, Parviz Ehsan Zadeh Page 75
    Sesame could be an appropriate oilseed crop for water limited environments. This research was aimed at studying growth, leaf chlorophyll fluorescence, proline content, yield and yield components of sesame cultivars under different moisture regimes. A 4-replicate split plot RCBD field experiment was conducted at the Lavark Research Farm, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran in 2007. Three levels of irrigation consisting I1 = control (no water deficit), I2 = moderate water deficit and I3 = severe water deficit, representing irrigation after 75, 110 and 145 mm evaporation from the standard Class A Pan, respectively, served as main plots. Four sesame genotypes consisting ‘Non Branching Naz’, ‘Yekta’, ‘Varamin’ and ‘Oltan’ were considered as sub plots. Irrigation regimes and cultivars differed in terms of Fm at grain filling stage, though they did not differ in terms of leaf chlorophyll content and Fv/Fm. The latter trait decreased non-significantly from 0.81 at the I1 to 0.77 at the I3 level of irrigation. Leaf proline content increased from 3.5 at I1 to 8.6 mgg-1 at the I3 level of irrigation. Severe water deficit decreased LAI, pod/plant, seed/pod, grain yield and dry matter by 55, 42, 37, 48 and 49 percent, respectively. Severe water deficit led to a significant decrease in grain yield from 1212 to 625 kg/ha. It seems that water deficit affects sesame growth and grain yield significantly and this negative effect is mainly through a reduction in the photosynthetic surfaces, rather than a decrease in the maximum of quantum efficiency for photosystem II of the present genotypes. Yekta and Varamin sesame were more productive compared to the rest of cultivars.