فهرست مطالب

  • پیاپی 49 (زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/12/01
  • تعداد عناوین: 20
|
  • علی اکبر عنابستانی*، کبریا مرادی صفحات 817-831

    گردشگری امروزه از جمله اولین فعالیت ها جهت اشتغال زایی و درآمدزایی در جهان محسوب می شود در سال های اخیر با رشدی شتابان جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. صنعت گردشگری به دلیل ماهیت چتر گونه خود دارای انواع گوناگونی است و به بخش های متفاوتی تقسیم می شود که یکی از زیر مجموعه های آن گردشگری کشاورزی است. یکی از مهم ترین شروط برنامه ریزی و توسعه گردشگری، شناسایی عوامل موثر بر توسعه آن است. شهرستان محلات به دلیل برخورداری از جاذبه های زیبا و کم نظیر کشاورزی، به ویژه مزارع و باغات پرورش گل و گیاه قابلیت های فراوانی در زمینه گردشگری کشاورزی دارد. بنابراین برنامه ریزی و توسعه گردشگری گل و گیاه در شهرستان محلات نیازمند توجه به ابعاد مختلف تاثیرگذار بر توسعه این نوع گردشگری است که یکی از وجوه آن مساله عوامل موثر بر توسعه گردشگری کشاورزی است. در این راستا هدف از پژوهش حاضر تعیین وزن هر یک از شاخص های موثر بر توسعه ی گردشگری کشاورزی شهرستان محلات است. این پژوهش از نوع پژوهش های توصیفی - تحلیلی است و از نظر هدف یک پژوهش کاربردی است. جامعه آماری پژوهش را مسیولین و صاحب نظران شهرستان محلات در حوزه گردشگری تشکیل می دهند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) استفاده گردید. نتایج پژوهش حاکی از آن است که عوامل فرهنگی- اجتماعی با ضریب (768/0) تاثیر گذارترین عامل برتوسعه گردشگری کشاورزی می باشد از این منظر قطب گردشگری با ضریب تاثیر (768/0)، فرهنگ سازی ضریب تاثیر (768/0) و تبلیغات ضریب تاثیر (768/0) بیشترین نقش را در توسعه گردشگری کشاورزی شهرستان محلات دارا می باشند.

    کلیدواژگان: گردشگری، گردشگری کشاورزی، شهرستان محلات، فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP)
  • حسین فراهانی، مهری جهانسوزی* صفحات 833-845

    امروزه کارآفرینی کشاورزی از مهم ترین راه کارهای توسعه ی روستایی محسوب می شود. اگر چه کارآفرینی تنها راه کار اشتغال زایی و افزایش درآمدهای مردم روستایی نیست، اما قطعا بهترین و بهره ورترین نوع آن است. به همین منظور این پژوهش با هدف تحلیل عوامل موثر بر کارآفرینی در بخش کشاورزی نواحی روستایی انجام شده است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف از نوع کاربردی و براساس ماهیت از نوع توصیفی- تحلیلی می باشد. اطلاعات و داده های مورد نیاز با استفاده از روش کتابخانه ای و میدانی گردآوری شده و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از تحلیل عاملی به شیوه اکتشافی استفاده گردید. دهستان مورد مطالعه مشتمل بر 15روستا می باشد که به علت کم بودن تعداد روستاها، تمامی روستاها مورد مطالعه قرار گرفته اند. جامعه آماری پژوهش حاضر برابر با 987 بهره بردار کشاورزی بوده است که تعداد 276 بهره بردار، با استفاده از فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. پایایی گویه ها با استفاده از آلفای کرونباخ به میزان 712/0 محاسبه گردید. نتایج به دست آمده از آزمون تحلیل عاملی نشان می دهد که از بین عامل های هفت گانه شناخته شده، اثر گذارترین عامل از لحاظ کار آفرینی کشاورزی در محدوده ی مورد مطالعه مربوط به عامل اقتصادی با مقدار ویژه 731/5 می باشد که به تنهایی 831/12 درصد از کل واریانس را تبیین نموده است. کمترین اثر گذاری مربوط به عامل دسترسی به زیرساخت های فیزکی با مقدار ویژه 445/1 است که 412/5 درصد از واریانس کل را تبیین می کند.

    کلیدواژگان: کارآفرینی، توسعه اقتصادی، توسعه روستایی، دهستان دامنکوه
  • ابراهیم سامی، پوران کرباسی*، زهرا افضلی صفحات 847-868
    امروزه یکی از موارد بسیار مهم و پیچیده برای برنامه ریزان شهری، تصمیم گیری در مورد مکانه ای مناسب جهت گسترش آتی شهر و تعیین اراضی مناسب توسعه می باشد که این مهم تنها با نگاهی جامع نسبت به تمام عوامل تاثیرگذار در جهت یابی توسعه ی فیزیکی شهر ، محقق خواهد شد. در این راستا، پژوهش حاضر که از نوع توسعه ای -کاربردی می باشد، باهدف تعیین مکان مناسب جهت توسعه شهر بناب، با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی پرداخته است. بدین منظور هشت متغیر مرتبط شناسایی شدند ابتدا برای تعیین اهمیت شاخص های موردنظر جهت ارزیابی تناسب زمین، هر یک از معیار ها با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی در نرم افزار Expert Choice ارزش گذاری گردید. سپس لایه های مذکور توسط نرم افزارهای GIS و IDRISI فازی شده و در طیف عددی صفرتا یک قرار گرفتند. در مرحله بعد تمامی لایه های فازی شده در هر یک از وزن های حاصل از مدل تحلیل سلسله مراتبی ضرب و بدین صورت لایه های وزن دار فازی آماده شدند. درنهایت عملگر های ضرب، جمع، گامای فازی 7/0، 8/0 و 9/0 روی لایه ها انجام گرفته و هم پوشانی لایه ها صورت گرفت. نتایج حاصله نشان داد گامای 9/0 فازی بهترین همپوشانی را دارا است. با تقسیم بندی گامای 9/0 مشخص گردید که 66.24 درصد از منطقه موردمطالعه (511.412 کیلومترمربع) در کلاس کاملا نامناسب و 9.56 درصد از منطقه موردمطالعه (73.8124 کیلومترمربع) در کلاس کاملا مناسب قرار می گیرد. بر اساس نقشه نهایی طبقه بندی می توان نتیجه گرفت پهنه های مساعد جهت توسعه شهر بناب بیشتر در بخش شمال شرقی و جنوب غربی قرار دارند.
    کلیدواژگان: شهر، توسعه فیزیکی، امکان سنجی، مدلAHP، FUZZY، بناب
  • عامر نیک پور*، میلاد حسنعلی زاده صفحات 869-889
    با مطالعه سیستم های شهری نحوه پخشایش و میزان تعادل در توزیع جمعیت مشخص تر می شود. این مقاله با هدف بررسی تحولات نظام شهری منطقه شمال کشور جهت مشخص کردن وضعیت تعادل آن تدوین شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی - تحلیلی بوده و مبنای آماری داده ها، نتایج سرشماری های عمومی نفوس و مسکن کشور در 8 دوره گذشته است. در این مقاله ضمن طبقه بندی شهرهای منطقه طی 60 سال گذشته، از شاخص های نخست شهری شامل نخست شهر، دو شهر، کینزبرگ، مهتا، موماو و الوصابی، تسلط موسوی و شاخص های تمرکز شامل هرفیندال، هندرسون و شاخص های تعادل شامل آنتروپی، ضریب تغییرات و رتبه - اندازه جهت بررسی نظام شهری منطقه استفاده شده است. نتایج حاصل از شاخص های نخست شهری و تمرکز نشان می دهد که میزان نخست شهری و تمرکز از سال 1335 تا 1365 روندی کاهشی داشته اما از سال 1365 تا 1390 روند صعودی یافته است تا اینکه در سال 1395 مجددا روند نزولی در پیش می گیرد. نتایج شاخص های تعادل نیز نشان می دهد که عدم تعادل و توازن در توزیع فضایی جمعیت در نظام شهری منطقه از سال 1335 تا سال 1395 همواره افزایش یافته است. نتایج شاخص رتبه - اندازه نیز بیانگر وجود اختلاف نسبتا زیاد بین جمعیت واقعی و جمعیت مطلوب شهرهای منطقه طی سال های مورد مطالعه و همچنین اهمیت نسبی شهرهای میانی از سال 1335تا سال 1355 و تسلط نخست شهری از سال 1355 تا سال 1395 می باشد.
    کلیدواژگان: نظام شهری، نخست شهری، تمرکز، تعادل، منطقه شمال
  • هوشنگ سرور* صفحات 891-912

    در دهه های اخیر همگام با رشد شهرنشینی، مدل های مختلفی جهت بررسی و پیش بینی رشد شهری بکار گرفته شده است.در این زمینه، ماشین های خودکار سلولی در چهارچوب رویکرد سیستمی وارد مباحث جغرافیایی شد. مدل های مختلفی به منظور ایجاد قوانین گذار در ماشین های خودکار سلولی ترکیب می شوند که در این زمینه می توان به زنجیره مارکوف اشاره کرد.در زنجیره مارکوف،حالت آینده یک سیستم تنها وابسته به حالت پیشین سیستم است، درحالیکه در ماشین های خودکار سلولی،حالت آینده یک سیستم نه تنها وابسته به حالت سابق، بلکه وابسته به حالت همسایگان نیز می باشد و همین ویژگی است که به آن ماهیت فضایی یا جغرافیایی می بخشد. پایش الگوی رشد شهر درطی تقریبا 30 سال گذشته روند توسعه شهر مراغه عمدتا در جهات شرقی و بر روی زمین های بایر رانشان می دهد.شهر مراغه در بین سال های 1369 تا 1379 یک رشد نسبتا سریعی را تجربه کرده و پس از آن نیز به صورت پیوسته عمدتا به سمت شرق توسعه یافته است. شبیه سازی فضایی الگوی رشد شهر نشان می دهد که در سال های آتی این روند همچنان تداوم خواهد یافت. بطوریکه در طی 17 سال آینده 774 هکتار از اراضی بایر و دیم و درحدود 417 هکتار از اراضی کشاورزی و باغات به ساخت وسازهای شهری تبدیل خواهند شد. همپوشانی فازی لایه های مختلف نشان می دهد که مکان یابی اولیه توسعه فیزیکی شهر مراغه به طور مناسبی صورت گرفته و بهتر است روند فعلی توسعه با تمایل بیشتر به سمت جنوب شرق، اجتناب از ساخت و ساز در شیب های تند و همچنین جلوگیری از تغییر کاربری اراضی کشاورزی به شهری تداوم یابد.

    کلیدواژگان: دینامیک شهری، ماشین های خودکار سلولی، زنجیره مارکوف، سیستم های اطلاعات جغرافیایی، شهر مراغه
  • بایزید گلابی، قادر بایزیدی*، ارسلان طهماسبی، جلیل سحابی صفحات 913-929

    پژوهش حاضر به کاوش معنای معماری خانه های بومی منطقه موکریان ایران برخاسته از حسیت و تجربه ادراکی می پردازد. هدف نهایی پژوهش، نگرش ناب به حس و خانه در جهت کشف رابطه عمیق آن ها و بیان یک روش علمی برای هویدایی ادراک حسی معماری و تجربه ادراکی خانه توام با افشا نمودن و آشکارگی میزان درگیری حس ها با فضا و اهمیت خصایص هستندگی مستخرج از تجربه ادراکی در خانه های موکریان است. پژوهش، ابتدا با رویکرد پدیدارشناسی وسپس به روش توصیفی تحلیلی انجام گرفت و نظام تحلیل آن، روش کیفی وکمی است و از روش هفت مرحله ای کلایزی و نرم افزار MAXQDA برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و ارایه مقوله هسته و از نرم افزار SPSS جهت سنجش آن استفاده شده است. محقق با انجام مصاحبه های باز و عمیق و ثبت تحریرهای میدانی در ذیل سرفصل های تجربه زیسته و خصایص هستندگی نسبت به گردآوری اطلاعات در خصوص یکی از فضاهای خانه به نام «مدبق (فضای پخت نان)» اقدام نموده و تفاسیر مهم با مشارکت ساکنان و تاکید بر "ادراک حسی مدبق " و " ماهیت تجارب انسانی"، تحت 45 عبارت مهم و سپس نهایتا 9 تم معنی شناسایی و تدوین گردید. سپس، با یکپارچه کردن، مقایسه و تعمق پیرامون معیار های به دست آمده، یک مقوله هسته تحت عنوان " «خانه موکریان» : این همانی انسان، فضای انسان ساخت و محیط" به عنوان معنای حقیقی خاص خانه های منطقه موکریان ایران انتخاب گردید. یافته های پژوهش مبین این است که توام با حضور آگاهانه انسان در فضا، ادراک نهایی فضا بر اساس گستره آمیزه ای ازحس ها بدون برتری مشهود هیچ یک از آن ها (خصوصا بینایی) اتفاق می افتد و نهایتا عملا این شخصیت هستنده است که بر هستی فضای خانه و محیط آن رسوخ می کند وبا آن ها یکی می شود.

    کلیدواژگان: پدیدار شناسی، خانه، ادراک حسی، تجربه ادراکی، منطقه موکریان
  • موسی عباسی، مظهر احمدی* صفحات 931-948

    توسعه و ایجاد سکونتگاه در ارتباط مستقیم با بستر طبیعی و عوارض ژیومورفولوژی است. محدوده موردمطالعه به علت شرایط توپوگرافیکی و زمین شناسی دارای محدودیت های خاصی در مکان گزینی و توسعه ای سکونتگاه های انسانی می باشد. به منظور کاهش مخاطرات محدوده جنوب غرب استان خراسان رضوی و اصلاح برنامه های آتی توسعه و ایجاد سکونتگاه های انسانی، به بررسی امکان سنجی منطقه موردمطالعه جهت توسعه سکونتی پرداخته شد. پس از انجام بررسی های کتابخانه ای و میدانی و گزینش معیارهای مناسب، با استفاده از مدل منطق فازی و به کمک نرم افزار GIS، مناطق مستعد جهت توسعه و ایجاد سکونتگاه تعیین گردید. در این مطالعه جهت شناسایی مناطق مستعد توسعه و ایجاد سکونتگاه بر اساس لندفرم های ژیومورفولوژیکی، از یازده پارامتر شیب، جهت شیب، ارتفاع، خاک، کاربری اراضی، ارتفاع، فاصله از گسل، فاصله از رودخانه، فاصله از راه ارتباطی، فاصله از سکونتگاه، ژیومورفولوژی به عنوان متغیرهای مستقل در شناخت توان ها و تنگناهای ژیومورفولوژیکی در منطقه استفاده شدند. نتایج حاصل از پهنه بندی بر اساس مدل فازی، نشان داد که حدود 61 درصد مساحت منطقه موردمطالعه در طبقات بسیار نامناسب و نامناسب واقع شده که این به معنی نامساعد بودن شرایط ژیومورفولوژیکی در این بخش از محدوده موردمطالعه جهت ایجاد و توسعه سکونتگاه های انسانی می باشند. حدود 40/16 درصد از محدوده موردمطالعه دارای شرایطی متوسط و حدود 23 درصد مساحت منطقه موردمطالعه نشان از مطلوب و مساعد بودن شرایط ژیومورفولوژیکی منطقه جهت فعالیت های ساخت وساز و ایجاد نواحی سکونتگاهی جدید می باشد. واحدهای مخروط افکنه ای و دشت های آبرفتی مناسب ترین مکان برای ایجاد و توسعه سکونتگاه می باشند.

    کلیدواژگان: سکونتگاه های انسانی، آمایش، ژئومورفولوژی، مدل فازی، خراسان رضوی
  • کریم حسین زاده دلیر، صفر حاجی آقازاده، فاطمه نصیری* صفحات 949-965

    هدف از تحقیق حاضر تحلیل اثرات پراکنده رویی شهری در توسعه پایدار روستاهای ادغام شده از دیدگاه جامعه محلی می باشد. تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی، روش توصیفی - تحلیلی و جهت جمع آوری داده ها و اطلاعات از مطالعات کتابخانه ای و میدانی استفاده شده است. قلمرو مکانی تحقیق 16روستای ادغام شده در بافت کالبدی شهر ارومیه در فاصله سال های 1335 تا 1395 بوده است. که طبق آمار مرکز آمار ایران در سال 1390 مجموعا دارای27940 نفر جمعیت و 6804 خانوار می باشند که براساس فرمول کوکران تعداد 151 خانوار به عنوان جامعه آماری انتخاب شدند. پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 789/0 محاسبه گردید و جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار و واریانس) و استنباطی (معادلات ساختاری، فریدمن و رگرسیون) استفاده گردیده است. یافته های نشان داد، مدل ارایه شده برای تحقیق در معادلات ساختاری، در سطح مطلوب با داده های تجربی سازگاری داشته و شاخص ها از نیکویی برازش برخوردار هستند. همچنین یکی از مهمترین تاثیرات خزش شهری در ارومیه افزایش قیمت اراضی در حاشیه شهر بوده، چنانچه در طی سال های اخیر زمین متری به 000/100/2 هزار تومان افزایش یافته است. همچنین پراکنده رویی شهر ارومیه بیشترین تاثیر مثبت را در بعد کالبدی با مقدار بتای 926/0 داشته است. چنانچه در این زمینه موجب گسترش خدمات شهری و توسعه زیرساخت های آب، برق، تلفن، گاز، شبکه فاضلاب و اینترنت، بهبود وضعیت راه های ارتباطی و دسترسی به حمل و نقل عمومی، خدمات آموزشی، فرهنگی، ورزشی و درمانی شده و تاثیرات آن در بعد زیست محیطی غالبا بصورت منفی ارزیابی شده است.

    کلیدواژگان: خزش، پراکنده رویی شهری، ادغام روستاها، معادلات ساختاری، شهر ارومیه
  • حسن محمودزاده* صفحات 967-981

    مجاورت بلافصل گسل شهر تبریز با محدوده ی شهرداری منطقه دو، افزایش تعداد محلات و مناطق پرتراکم، افزایش بارگذاری های محیطی و اقتصادی، پیچیدگی و ازیاد فاکتورهای موثر در پهنه بندی میزان خطر زلزله و نقش مکانی آنها در تشدید اثر آن، لزوم به کارگیری روش های چند متغیره تصمیم ساز جهت تعیین درجه آسیب پذیری را ضروری می سازد. هدف مقاله حاضر تعیین وضعیت آسیب پذیری در شهرداری منطقه دو تبریز به روش تاپسیس و سا بوده که از روش های ارزیابی چند معیاره می باشد. طی این فرآیند ابتدا شاخص های طبیعی و انسانی مورد نیاز و تاثیرگذار در قالب 15 شاخص شناسایی، تهیه و مورد استفاده قرار گرفته اند و در نهایت نقشه تلفیقی میزان آسیب پذیری منطقه دو شهرداری تبریز به ازای کاربری اراضی تولید شده است. بر اساس مدل نهایی تاپسیس و سا، از کل مساحت 83/2104 هکتاری منطقه دو حدود 61/729 هکتار در مناطق با آسیب پذیری خیلی کم تا کم در قسمتهای جنوبی، 08/350 هکتار در مناطق با آسیب پذیری متوسط در قسمتهای مرکزی و 14/1025 هکتار با آسیب پذیری زیاد تا خیلی زیاد در قسمتهای شمالی و شمال غربی قرار گرفته است. همپوشانی نقشه کاربری اراضی با نقشه پهنه بندی خطر، 400 هکتار از کاربری مسکونی را در این کلاس خطر مشخص می نماید بنابراین برنامه ریزی برای مکانیابی اماکن اسکان موقت، مقاوم سازی ساخت و سازها در طول زمان و اصلاح موقعیت استقرار کاربری های حساس نسبت به سایر کاربری ها بر اساس نقشه نهایی تحقیق بایستی انجام شود.

    کلیدواژگان: پهنه بندی، آسیب پذیری، زلزله، مدل تاپسیس و سا، شهرداری منطقه 2 تبریز
  • محمد قنبری، محمد اجزاء شکوهی*، محمدرحیم رهنما، امیدعلی خوارزمی صفحات 983-1001

    امروزه عوامل متعددی در زیست پذیری یک مکان تاثیر دارند که از جمله آن ها می توان به حمل ونقل، حضور مردم، اختلاط کاربری، مسکن، ایمنی و امنیت، حس تعلق، کارایی و پاکیزگی محیطی و... اشاره کرد. موضوع حمل و نقل به طور بالقوه بازتابی از اهمیتی است که حمل و نقل در زندگی روزمره ایفا می کند. حمل و نقل برای یک جامعه عملگرا لازم است از آنجایی که مردم را قادر می سازد به اشتغال، تحصیلات، مواد غذایی، بهداشت و خدمات اجتماعی و دیدار با خانواده و دوستان دسترسی داشته باشند. هدف اصلی این پژوهش تحلیل زیست پذیری شهری کلانشهر مشهد با تاکید بر شاخص حمل و نقل می باشد. روش تحقیق این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ روش، توصیفی- تحلیلی می باشد. با استفاده از نرم افزار GIS نقشه های مربوط به وضعیت هر کدام از زیر شاخص های عینی براساس محدوده مناطق کلان شهر مشهد ترسیم گردیده است. برای شاخص ذهنی که دارای 6 گویه است، از پرسشنامه استفاده گردید. حجم نمونه در کل مناطق شهر مشهد برابر با 402 نفر بوده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که منطقه 11 کلان شهر مشهد، بهترین منطقه از نظر شاخص حمل و نقل می باشد. پس از منطقه 11، مناطق 1 و 8 به لحاظ حمل و نقل دارای بهترین شرایط می باشند. بدترین منطقه هم به لحاظ حمل و نقل، به ترتیب مناطق 6، 5 و 2 می باشند. حدود 54 درصد مناطق شهر مشهد در سطح بسیار نامطلوب حمل و نقل به لحاظ زیست پذیری شهری قرار دارند.

    کلیدواژگان: زیست پذیری شهری، حمل و نقل، شاخص عینی و ذهنی، کلان شهر مشهد
  • علی زبیدی، عباس معروف نژاد* صفحات 1003-1020
    امروزه معضل کمبود محل توقف وسایل نقلیه به خصوص در مناطق مرکزی شهر، گریبانگیر اکثر شهرهای بزرگ می باشد. پارکینگ های عمومی به عنوان یکی از اجزای مهم یک سیستم حمل و نقل شهری مدرن، وظیفه فراهم آوردن سطوحی برای خارج کردن ترافیک ساکن از سیستم شهری و در نتیجه کاهش شلوغی و گره های ترافیکی مرکز شهر را بر عهده دارند. هدف این پژوهش رتبه بندی پارکینگ های عمومی منطقه یک کلانشهر اهواز از نگاه شهروندان می باشد. برای نیل به این هدف از روش کنترل الویت بندی توسط تکنیک TOPSIS استفاده شده است. روش پژوهش از لحاظ هدف کاربردی،حیطه میدانی و ماهیت آن توصیفی، نوع روش به صورت پیمایشی است. حجم نمونه با توجه به فرمول کوکران380 نفر می باشند. در پژوهش حاضر محدوده بافت مرکزی کلانشهر اهواز انتخاب شده است. پس از شناسایی و انتخاب شش شاخص، زیبایی، هزینه، امنیت ، دسترسی، پراکندگی و مساحت با استفاده از تکنیک TOPSIS پارکینگ های عمومی این منطقه رتبه بندی شده اند. نتایج حاصل در این تحقیق نشان می دهد که پارکینگ طبقاتی کارون از نظر شاخص ها در سطح بالایی قرار دارد و پارکینگ های نخل، شاهد، باغ معین، شهید فهمیده در سطح متوسط و پارکینگ های خلیج فارس، رفاه، ساحل کارون، قایم، مهزیار در سطح پایینی قرار دارند.
    کلیدواژگان: تکنیکTopsis، رتبه بندی، پارکینگ های عمومی، شهروندان، کلانشهر اهواز
  • لطف الله ملکی*، بهرام ایمانی، قاسم فتحی، دلاور معصومی صفحات 1021-1033

    پدافند غیرعامل به معنای کاهش آسیب پذیری در هنگام بحران، بدون استفاده از اقدامات نظامی و صرفا با بهره گیری از فعالیت های غیرنظامی، فنی و مدیریتی است. معیشت و اشتغال پایدار و فعالیت انسانی در گرو امنیت در تمامی ابعاد هر جامعه ای هست، مخاطرات طبیعی و انسانی ، همواره زندگی، زیربناها و تاسیسات شهری و روستایی را تهدید می کند.علی الخصوص روستاهای مرزی کشور، احتمال آسیب های جدی و در وسعت زیاد در زمان های بحرانی مانند جنگ زیاد است. از این رو، حفاظت روستایی برای کاهش آسیب های احتمالی ناشی از خطرات جنگ به روش های پدافند غیرعامل، امری حیاتی و ضروری است. با بررسی ادبیات موضوع و بر مبنای مدل مخاطرات طبیعی - موقعیت جغرافیایی - مخاطرات انسانی و مدل عوامل جمعیتی - موقعیت جغرافیایی - مخاطرات طبیعی، 16 زیر معیار در قالب 4 عامل اصلی شناسایی شد. این عوامل و زیرمعیارها با نظر سنجی از 60 نفر از خبرگان، اساتید دانشگاهی و کارشناسان و با کمک فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی رتبه بندی گردید. طی بررسی ادبیات موجود معلوم گردید که با توجه به جدید بودن موضوع، هیچ مطالعه داخلی یا خارجی این تعداد معیار را شناسایی نکرده اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که از نظر خبرگان، هنگام تصمیم گیری در خصوص عوامل موثر مکان حساس در برنامه ریزی پدافندغیرعامل روستاهای مرزی استان اردبیل بایستی عوامل مخاطرات طبیعی، انسانی، عوامل جمعیتی و مخاطرات انسانی به ترتیب مد نظر قرار گیرند.

    کلیدواژگان: پدافندغیرعامل، مکان حساس، روستای مرزی، سلسله مراتبی فازی
  • ایوب مرادخانی، نیلوفر نیک قدم*، منصوره طاهباز صفحات 1035-1056

    پایداری انرژی در چارچوب توسعه پایدار محقق می شود. دستیابی به اهداف سیاست پایدار انرژی، یعنی تامین امنیت، حفاظت محیط زیست و رشد اقتصادی، درگرو بهبود بهره وری انرژی است. در این راستا، پژوهش حاضر با توجه به سهم عمده مصرف انرژی در ایران توسط ساختمان های مسکونی، باهدف شناسایی و مقایسه تطبیقی جداره های خارجی متداول مسکن شهری، در قالب روشی بهره گرفته از چرخه حیات ساختمان در پی ارزیابی انرژی نهفته و آلاینده های زیست محیطی در دوره تولید و همچنین انرژی مصرفی دوره بهره برداری است. با توجه به رویکرد تحلیلی-توصیفی پژوهش، پس از تشریح مبانی مرتبط، نخست با روش دلفی و تحلیل سلسه مراتبی AHP فازی به شناسایی و پهنه بندی میزان فراوانی جداره های خارجی متداول مسکن در مناطق سه گانه شهر سنندج اقدام شد. سپس به سنجش مصرف انرژی نهفته دوره تولید با داده های موجود و انرژی دوره بهره برداری با استفاده از مدل-سازی و شبیه سازی یک بلوک شهری در نرم افزار Design Builder با توجه به متغیرهای مربوطه مبادرت ورزیده شد. تفسیر یافته ها با استفاده از نرم افزار SPSS و تحلیل آماری ANOVA و همچنین آزمون Duncan برای مقایسه طبقه بندی ها، حاکی از رابطه معنی دار در سطوح انرژی نهفته دوره تولید و بهره برداری بین جداره ها و گستره آن در مناطق سه گانه شهر سنندج است. سهم بسیار پایین انرژی اولیه دوره نهفته در برابر دوره بهره برداری در مقایسه سه منطقه شهری به ترتیب 01/2، 87/1 و 86/1 سال از دوره حیات ساختمان است. نتایج پژوهش، وضعیت نامطلوب و الزام برنامه ریزی در سطح مدیرت شهری در خصوص کاربست جداره های خارجی مسکن مناطق سه گانه شهر سنندج را تاکید می کند.

    کلیدواژگان: توسعه پایدار انرژی، انرژی نهفته، انرژی دوره بهره برداری، آلاینده های زیست محیطی
  • ابوذر مطیع دوست، حسین نظم فر *، کرامت الله زیاری، عطا غفاری گیلانده صفحات 1057-1071

    هرچند بازارهای سنتی از دیرباز به‌عنوان یکی از مولفه‌های هویت‌بخش شهرهای ایرانی ایفاء نقش می‌کنند، اما امروزه به دلایل مختلف نقش بازارهای سنتی در بسیاری از شهرها و به‌ویژه کلان‌شهرهای ایران کاهش‌یافته است که در صورت عدم برنامه‌ریزی صحیح، احتمال زوال و یا حتی نابودی برخی از بازارهای سنتی نیز قوت خواهد گرفت. این تحقیق در پی آن است که عوامل موثر بر رونق بازارهای سنتی را موردمطالعه قرار دهد. این پژوهش بر مبنای طرح تحقیق از نوع پیمایشی و بر اساس هدف تحقیق، از نوع کاربردی هست. جامعه آماری این پژوهش برابر با 679995 نفر و حجم جامعه نمونه نیز برابر با 384 نفر می‌باشد. برای تحلیل داده‌ها از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری که یکی از اصلی‌ترین روش‌های تجزیه‌وتحلیل چندمتغیره است، با به کار گرفتن نرم‌افزارهای SPSS و Mplus استفاده شده و بدین منظور ابتدا از تحلیل عاملی اکتشافی و سپس از روش تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم و درنهایت از شاخص‌های برازش به‌منظور ارزیابی برازش مدل نهایی استفاده گردیده است. بر اساس نتایج این تحقیق درمجموع، حدود 82 درصد از واریانس کل متغیرها توسط این عوامل تحت پوشش قرارگرفته‌اند. همچنین برآیند شاخص‌های برازندگی در این تحقیق حاکی از آن است که مدل ساختاری پیشنهادی، برازش خوب و قطعا قابل قبولی را داراست. برازش خوب مدل نهایی درواقع مهر تاییدی بر چند بعدی بودن و به بیان دقیق تر پنج بعدی بودن سازه رونق بازارهای سنتی است که این ابعاد عبارت اند از: جاذبه‌های فروشندگان، جاذبه‌های کالبدی، جاذبه‌های اقتصادی، جاذبه‌های رفاهی و جاذبه‌های اجتماعی.

    کلیدواژگان: رونق، بازارهای سنتی، کلان شهر رشت، مدل سازی معادلات ساختاری، شاخص های برازش
  • حجت الله رشیدکلویر*، حسن اکبری صفحات 1073-1093

    بافت های شهری به عنوان محدوده های شهری که در ادوار مختلف شکل می گیرند و می توانند چند محله را در دل خود جای دهند، جزو اندام های سازنده شهر محسوب می شوند که برای دستیابی به شهری پایدار و قبل از هر نوع برنامه ریزی برای شهر، لازم است پایداری آنها مورد سنجش قرار گیرد. از همین رو هدف تحقیق حاضر سنجش پایداری محلات و بافت های شهری اردبیل می باشد. جامعه‎ی آماری تحقیق را شهروندان تشکیل می‎دهند که390 نفر بر اساس فرمول کوکران- به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش نمونه‎گیری به صورت تصادفی ساده بوده و پرسشنامه برای آنها توزیع و تکمیل شده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده‎های حاصل از عملیات میدانی از آزمون آماری t تک نمونه ای برای سنجش وضعیت پایداری، از تحلیل واریانس برای مقایسه بافت های شهری در قالب نرم افزار SPSS و از مدل های تصمیم گیری چند معیاره (MCDM)، الکتر، ویکور، تاپسیس و کپلند برای رتبه بندی بافت های شهری در قالب EXCEL استفاده شده است. نتایج حاصل از آزمون t تک نمونه ای نشان داد که پایداری محله ای با میانگین عددی 02/3 در حد متوسط می باشد و تحلیل واریانس یک طرفه حاکی از وجود تفاوت بین بافت های شهر از نظر سطح پایداری می باشد، بگونه ای که در آزمون تعقیبی شفه بافت های شهری اردبیل در دو دسته ناپایدار و نسبتا پایدار قرار گرفتند. نهایتا اینکه مدل های تاپسیس، الکتر، ویکور و مدل ادغامی کپلند نشان داد که به ترتیب بافت های برنامه ریزی شده، ارگانیک، نیمه ارگانیک، روستاهای ادغامی به شهر و حاشیه نشین در رتبه های اول تا پنجم پایداری قرار دارند.

    کلیدواژگان: پایداری، محله، بافت های شهری، مدل های تصمیم گیری چندمتغیره، شهر اردبیل
  • محمد نجارزاده*، مجید نعمت الهی، حسین بلوچی صفحات 1095-1113

    گردشگری یک رسانه است و گردشگران بهترین ابزار رسانه ای برای مناطق گردشگر پذیر محسوب می شوند. با این حال در پژوهش های مرتبط با گردشگری روستایی توجه کمی به تبلیغات رسانه ای شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی گردشگری بر کیفیت زندگی مردم محلی با نقش تعدیلگری تبلیغات رسانه ای بوده است. پژوهش از لحاظ نحوه گردآوری داده ها توصیفی، همبستگی است. جامعه آماری پژوهش، همه روستاهای دهستان دشت ارژن شهر شیراز بوده، که از این تعداد 4 روستا به عنوان نمونه آماری انتخاب شده و پرسشنامه بین آن ها توزیع شد. روایی محتوای پرسشنامه با استفاده از نظرات 10 نفر خبره و به روش دلفی فازی استفاده شد. برای سنجش پایایی پرسشنامه از پایایی مرکب، آلفای کرونباخ و میانگین واریانس استخراج شده استفاده شده است. برای بررسی اثر تعدیلگری تبلیغات رسانه ای از نرم افزارLisrel استفاده شده است. نمونه آماری به دو گروه تقسیم شده و مدل ساختاری پژوهش با لحاظ کردن و عدم لحاظ کردن اثر تعدیلگری بررسی شد. نتایج پژوهش نشان داد بدون لحاظ تعدیلگری تبلیغات رسانه ای نگرش مردم محلی نسبت به پیامدهای گردشگری مثبت بوده و این پیامدها تاثیر مثبت و معناداری بر کیفیت زندگی آنان دارد. اما با تعدیلگری تبلیغات رسانه-ای، گروه اول در مقایسه با گروه دوم متغیر تعدیلگر توانسته است فقط رابطه بین نگرش مردم محلی و پیامدهای اقتصادی را تعدیل کند. اما رابطه بین نگرش مردم محلی بر پیامدهای اجتماعی و زیست محیطی و همچنین رابطه بین پیامدهای اقتصادی و اجتماعی بر کیفیت زندگی مردم محلی تعدیل نشده است.

    کلیدواژگان: پیامدهای گردشگری، کیفیت زندگی، تبلیغات رسانه ای، تعدیلگری
  • سعیده مرادمند، امیر گندمکار*، احمد خادم الحسینی، علیرضا عباسی صفحات 1115-1131

    با توجه به اهمیت صنعت گردشگری و وابستگی این صنعت به اقلیم به عنوان یک فاکتور تعیین کننده جهت برنامه ریزی گردشگران , لزوم شناخت شرایط آب و هوایی مطلوب و نا مطلوب برای گردشگران داخلی و خارجی امری ضروری است تا متقاضی بتواند متناسب با آن , برنامه ریزی خود را از نظر زمان حرکت ، نوع لباس و تجهیزات مورد نیاز انجام دهد. استان گیلان با توجه به شرایط جغرافیایی و برخورداری از عوامل طبیعی نظیر نواحی ساحلی، جلگه ای و کوهستانی به عنوان یکی از گردشگرپذیرترین مناطق کشور نیازمند تقویم مکانی و زمانی گردشگری میباشد و با تهیه این تقویم جامع می تواند گامی مهم در زیربنای آب و هوای زیستی گردشگری برداشت. هدف از این پژوهش بررسی اقلیم آسایش حرارتی استان گیلان بر اساس آمار آب و هوایی ایستگاه های سینوپتیک در فاصله زمانی (1980 - 2016) و با استفاده از مدل PET)) و تحلیل آن بر اساس نقشه های بدست آمده از نرم افزار GIS می باشد تا به کمک آن بتوان برنامه ریزیهای لازم را جهت توسعه گردشگری این استان و مکان یابی و زمان یابی مناسب ارایه داد.نتایج بدست آمده نشان میدهد در 37 سال اخیر در ماه جولای که مصادف با تاریخ شمسی 10 تیر تا 10 مرداد ماه می باشد مقدار شاخص PET روند کاهشی دارد و شرایط اقلیم آسایش در این ماه بهتر شده و از تنش گرمای شدید کاسته شده است .همچنین ماه های اکتبر و می (اردیبهشت و مهر) از جمله مناسبترین ایام برای گردشگری از لحاظ اقلیم آسایش می باشد

    کلیدواژگان: گردشگری، اقلیم آسایش، استان گیلان، مدل PET
  • یعقوب پیوسته گر*، پریسا مشک سار، علی شمس الدینی صفحات 1133-1147

    امروزه جوامع محلی در تلاش برای دست یابی به شرایطی هستند که در صورت وقوع بحران، بازگشت سریع آن ها را به وضعیت پیش از بحران فراهم سازد. بنابراین دیدگاه غالب از تمرکز بر روی کاهش آسیب پذیری به افزایش تاب آوری در مقابل سوانح تغییر کرده است. تاب آوری به ظرفیت سیستم های اکولوژیکی برای جذب اختلالات و حفظ ساختارهای لازم سیستم اطلاق می-شود. شهر شیراز در منطقه لرزه خیز زاگرس قرار گرفته که دارای استعداد لرزه خیزی بالایی می باشد. با توجه به اهمیت کاربری-های موجود در منطقه 3 شهرداری شیراز، هدف این پژوهش سنجش میزان تاب آوری اجتماعی- اقتصادی در برابر زلزله در این منطقه است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه انجام، توصیفی- تحلیلی است. بدین صورت که با استفاده از مطالعات کتابخانه ای همه معیارهای مورد ارزیابی مناسب این منطقه استخراج گردید. سپس جهت بررسی تجزیه و تحلیل چند متغیره بین متغیرها و همچنین برآورد متوسط متغیر وابسته(تاب آوری اجتماعی- اقتصادی) براساس مقادیر متغیرهای مستقل(متغیرهای زمینه ای اجتماعی- اقتصادی) مدل رگرسیون خطی چندگانه به کار رفته است. نهایتا برای تعیین "سهم مولفه-های تاب آوری اجتماعی و اقتصادی در تبیین میزان تاب آوری خانوارهای این منطقه " از مدل شبکه عصبی مصنوعی، استفاده شده است. با توجه به نتیجه ی رگرسیون خطی با کاهش میزان درآمد صرف ضروریات میزان تاب آوری افزایش می یابد. از میان شاخص های مورد مطالعه مولفه سرمایه اجتماعی و مهارت مهم ترین و مولفه های میزان و شدت خسارت و توانایی بازگشت به شرایط شغلی و مالی مناسب کم اهمیت ترین متغیر در پیش‎بینی تاب آوری کل برخوردارند. بنابراین مولفه های اجتماعی در این مطالعه تاثیر بیش تری در میزان تاب آوری دارند.

    کلیدواژگان: تاب آوری اجتماعی، تاب آوری اقتصادی، زلزله، شبکه های عصبی مصنوعی، منطقه 3 شهرداری شیراز
  • جمشید عینالی*، مهدی چراغی، فریبا عباسی صفحات 1149-1165

    گردشگری خانه های دوم بیانگر یک روند دو سویه اقتصادی و اجتماعی بین نواحی روستایی و شهری است که می تواند دربرگیرند اثرات مثبت و منفی اقتصادی در سکونتگاه های روستایی باشد. هدف پژوهش حاضر تحلیل اثرات گردشگری خانه های دوم بر اقتصاد روستاهای گردشگرپذیر در شهرستان ایجرود است. تحقیق حاضر کاربردی و روش آن توصیفی-تحلیلی مبتنی بر گردآوری داده ها از طریق پرسشنامه است. جامعه ی آماری تحقیق 11 روستای دارای گردشگری خانه های دوم در شهرستان ایجرود می باشد که براساس سرشماری (1390) دارای 1846 خانوار می باشد که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 282 مورد به عنوان نمونه انتخاب گردید. روایی صوری پرسشنامه از دیدگاه متخصصان بررسی شده و پایایی متغیرها از طریق ضریب آلفای کرونباخ به میزان 77% محاسبه گردید. برای تجزیه و تحلیل کمی داده ها از آزمون های آماری نظیر t تک نمونه ای و دو گروهی، تحلیل واریانس یکطرفه و تحلیل عاملی استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که توسعه گردشگری خانه های دوم در روستاهای نمونه تاثیر مثبتی بر روی شاخص های اقتصادی ایجاد کرده است. همچنین نتیجه واریانس بین دو گروه نیز در شاخص افزایش قیمت زمین و مسکن و ایجاد اشتغال معنادار می باشد. علاوه بر این، بر اساس نتایج بدست آمده از تحلیل عاملی، که در 6 عامل دسته بندی شدند، عامل نخست با توجه به متغیرهای تشکیل دهنده عامل سرمایه گذاری نام گرفت و با تبیین (237/19) درصد واریانس به عنوان مهمترین عامل معرفی شد. این عامل همراه با عوامل تنوع فعالیت های اقتصادی، تغییرات کاربری اراضی، جمعیت پذیری، بهبود خدمات گردشگری و انتقال تکنولوژی در مجموع 67 درصد از واریانس را تبیین کردند.

    کلیدواژگان: گردشگری روستایی، اقتصاد روستایی، استان زنجان
  • عظیم علی شائی، احمدعلی خرم بخت*، عبدالرسول قنبری صفحات 1167-1183

    پپیوندهای روستا- شهری قسمتی از واقعیت های زندگی روزانه یک خانوار ساکن نواحی روستایی است. از این رو پیوندهای روستایی- شهری در تنظیم و بیان سیاست های توسعه با هدف کاهش فقر و حمایت از نقش مثبت مراکز شهری در توسعه نواحی روستایی پیرامونی مورد تاکید قرار دارد؛ بنابراین مطالعه و بررسی روابط شهر و روستا از مهمترین مباحث در برنامه ریزی های فضایی و منطقه ای می باشد. لذا تحقیق حاضر به تحلیل روابط شهر و روستا به منظور تعیین حوزه نفوذ شهر ایلام در سطح شهرستان پرداخته است. روش تحقیق در پایان نامه حاضر توصیفی، تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و میدانی و تحلیل و تجزیه اطلاعات پرسشنامه از آزمون های T-test و مدل AHP و VIKOR استفاده شده است. یافته ها نشان میدهد با توجه به آزمون T-test که متغیر جریان های اقتصادی با میانگین 959/2، جریان های مهاجرتی با 5518/2 پایین تر از حد مبنا و جریان های اجتماعی- فرهنگی با میانگین 5677/3، جریان های کالبدی- فضایی با 3259/3 و جریان های اداری-سیاسی 8337/3 بالاتر از حد مبنا می-باشد. نتایج مدل AHP نشان داد که شاخص سیاسی- اداری از نظر اهمیت در رتبه اول قرار دارد. با تحلیل مدل VIKOR گروه روستایی که کمترین فاصله با شهر داشته است در رتبه اول قرار و گروهی که بیشترین فاصله با شهر داشت در رتبه آخر گرفته است. در نهایت با توجه به نتیجه تحقیق می توان گفت که شهر ایلام نقش قطبی در سطح شهرستان دارد اما با افزایش فاصله سطح نفوذ این شهر نیز کاهش پیدا می کند.

    کلیدواژگان: روابط روستا-شهری، مدل AHP، مدل VIKOR، ایلام
|
  • Aliakbar Anabestani *, Kebriya Moradi Pages 817-831

    Due to the umbrella-like nature of tourism industry, it has various types and is divided to different parts that agricultural tourism is one of its subsets. One of the most crucial factors of planning and development of tourism is the recognition of effective factors on its development. Mahalat County enjoys many potentialities in agritourist due to having scenic and exotic agricultural attractions particularly farms and gardens growing plants and flowers. Therefore, planning and development of plants and flowers of this province needs attention to various effective aspects on development of this type of tourism one of which is effective factors on development of agricultural tourism. In line with this matter, the aim of the present study is recognizing the effective factors on the development of agricultural tourism of Mahalat County. The study is descriptive-analytic and it is a practical study regarding its aim. The sample of the study consists of the officials and intellects in tourism field in Mahalt County. Fuzzy Analytic Hierarchy Process (FAHP) was used for the data analysis. The findings of the research indicate that social-cultural factors with an index of (%768) are the most influential factors on the development of agricultural tourism. From this perspective, agricultural pivot with the effect index of (%768), culturing with effect index of (%768), and advertisement with the effect index of (%768) have the most roles in the development of agricultural tourism in Mahalat County.

    Keywords: Tourism, Agricultural Tourism, Mahalat County, Fuzzy analytic hierarchy process (FAHP)
  • Hossein Farahani, Mehri Jahansoozi * Pages 833-845

    Nowadays, Agricultural Entrepreneurship is one of the most important strategies ways of rural development. The purpose of this study was to analyze the factors affecting entrepreneurship in the agricultural sector of rural areas. Considering the purpose, this research is an applied one, and in nature, it is a descriptive-analytic type. Data and information were gathered by means of library and field method and for data analysis; factor analysis was used in an exploratory manner. The rural area, which was under the study, consists of 15 villages, and due to the low number of villages, all villages have been studied. The statistical population of the study has been 987 benefactor farmers, Which 276 benefactors were selected by using Cochran formula as the sample size. The validity of the items was confirmed by the experts and its reliability was calculated using Cronbach,s alpha at a rate of 0.712. The results of the factor analysis test show that among the known seven factors the most effective factor in terms of agricultural entrepreneurship in the study area is the economic factor with a special value of 5/731, which accounts for 12.831% of the total variance by itself. The least impact is related to the factor of access to physical infrastructure with the special value of 1,445 that is accounted for 5.412% of the total variance.

    Keywords: entrepreneurship, Economi Development, Rural Development, Damankoh District
  • Ebrahim Sami, Pooran Karbasi *, Zahra Afzali Pages 847-868
    today, one of the most important and complex issues for urban programmers and decision making is locating suitable places for future development of cities and determining suitable lands, which this objective will obtain with a comprehensive view on all the effective factors on the physical urban development. To do this, the present research which is a developmental-applicable type, with the purpose of determining suitable locations for future development of Bonab city, has studied this issue by descriptive- analytical method. About eight factors were identified in order to study and evaluate land suitability for urban development. To determine the importance of target indicators to assess land suitability, first the relative importance of each criterion was determined through analytical hierarchy model using Expert Choice software. Then, each of them was fuzzy using GIS and IDRIS software and was placed in the numerical range of zero to one. In the next step, all fuzzed layers were multiplied in each weights resulted from analytical hierarchy model with integrating AHP model and Fuzzy model and thereby the weighted fuzzy layer was prepared. Then operators of multiplying, adding and fuzzy gamma of 0.7, 0.8 and 0.9 were carried out and layer overlapping is done. The results indicate that the fuzzy gamma of 0.9 has the best overlapping. Determined by divided Gamma 9/0, that 66.24% of study region (511.412 km2) is located in the class of totally inappropriate and 9.56% of that (73.8124 km2) is located in the class of totally appropriate
    Keywords: Urban, physical development, feasibility, AHP, FUZZY model, Bonab
  • Amer Nikpour *, Milad Hasanalizadeh Pages 869-889
    By studying urban systems, it becomes more specific the condition distribution and measure balance of population distribution. This article is being Compilation by aim the study changes in the urban system of the northern region to determine its equilibrium situation. The research method is descriptive-analytic and the basis of statistical data is the results of general census of population and housing in the past 8 years. In this paper, classifying the cities of the region over the past 60 years, used of indexes urban primacy includes primate city, tow city, Ginsberg, Mehta, moomaw and alwosabi, dominance mosavi and indexes centralization includes herfindahl, Henderson and indexes Balance includes entropy, coefficient of variation, rank-size to study the urban system of the region. The results perquisite from urban primary indexes and centralization it shows the measure urban primacy and centralization from 1335 to 1365 the trend has been decreasing but from 1365 to 1390 the trend has been on the upside until it in 1395 rebounds Slightly trend has been declines. The results of the indexes Balance also show the imbalance in the spatial distribution of the population in the urban system of the region from 1335 to 1395 has always increased. The results of the rank-size index also is indicate a relatively large difference between the actual population and the desirable population of the cities of region during the studied years and also, the relative importance of middle cities from 1335 to 1355 and domination of urban primary from 1355 to 1395.
    Keywords: urban system, urban primary, concentration, Balance, north region
  • Hoshang Sarvar * Pages 891-912

    In recent decades, along with urbanization, various models have been used to urban growth prediction. In this regard, Urban models based on the automata technique have emerged under the paradigm of a self-organizing system, with cellular automata (CA) being the simplest but most popular in action What happens to each grid cell is defined by a transition rule or transition rules.If the transition rule requires that the state of a grid cell is only dependent on its state at a previous time step, such a model is called a Markov model, and is not considered a CA model. Cellular automata models have one additional feature: the transition rules operate on cells based on the local neighborhood of those cells. In this research, the spatial expansion of Maragheh city was simulated using Cellular automata- Markov chain hybrid model. Satellite images (Landsat) were used for land cover mapping, urban growth monitoring, and modeling land cover changes. Results represent high efficiency of Cellular automata- Markov chain in the urban spatial growth simulation. In the past three decades,development trend of Maragheh city has been more towards barren lands.According to the output of the model,this trend will continue over the next 17 years. So that, the city will be expended due to the transition of barren lands cells state to urban cells state,and 774 hectares from surrounding barren lands will be converted to urban lands. However, with continue of the previous trend, nearly 417 hectares of good agricultural lands will also change to urban lands.

    Keywords: Urban dynamics, cellular automata, Markov chain, geographic information systems (GIS), Maragheh city
  • Bayezid Golabi, Qader Bayzidi *, Arsalan Tahmasbi, Jalil Sahabi Pages 913-929

    The present research seeks to explore the meaning of the architecture of the native houses of the Mukherian region of Iran, which is based on the sense of experience and perceptual experience. The ultimate goal of the research, the pure attitude toward the senses and the intent to discover their deep relationship and the expression of a scientific method for the visualization of the sensory perception of architecture and the perceptual experience of the home, with the disclosure and disclosure of the degree of conflict between senses and the importance of the characteristics of the perceptual experience in the Mokrian homes. The research was initially conducted using a phenomenological approach and then a descriptive-analytical method. The seven-step method and the MAXQDA software were used to analyze the information and provide the core category and SPSS software was used to measure it. The researcher conducted open and deep interviews and field entries in the following sections of the experience of life and characteristics of the information gathering about one of the premises of the house called "Medbaq (bread baking area)" and made important interpretations with the participation of residents and emphasis On "sensory perception of the subject" and "the nature of human experiences", under 45 important terms and then finally nine themes of meaning were identified and developed. Then, a core category called "Mokrian House": the identity of man, the space of man and the environment "was chosen as the true meaning of the houses of the Mokrian region of Iran.

    Keywords: phenomenology, Home, Sensory perception, Perceptual experience, Mokrian area
  • Mousa Abbasi, Mazhar Ahmadi * Pages 931-948

    Development and establishment of settlements in direct contact with the natural base and geomorphology effects. Because of the topography and geology of the study area has certain limitations in terms of localization and development of their human settlements. In order to reduce the risks of the South West province of Khorasan Razavi and modify future plans of development and human settlements, to assess the feasibility of the study area was investigated. After studies and library and a selection of appropriate measures, using phase logic models, and GIS software to help, areas prone to develop settlements were determined. In this study was to identify suitable areas for development and the creation of settlements in the study area based on Landform, from eleven parameters, slope, aspect, elevation, soil, land use, elevation, distance to fault, distance from the river, away from the road distance from settlements, geomorphology as independent variables in recognizing the potential and geomorphological constraints in the region were selected. Finally, after zoning based on phase model, the results showed that about 61 percent of the study area is located on the floors very poor and poor, which means unfavorable geomorphological conditions in this part of the study area to develop settlements are human. About 16.40% of the study area has average conditions for the development and creation of new human settlements respectively. And about 23 percent of the area under study geomorphological area of favorable conditions for construction activity and the construction of new residential areas are.

    Keywords: Human Settlements, land use, geomorphology, Fuzzy model, Khorasan Razavi
  • Karim Hosseinzadeh Dalir, Safar Hajiaghazadeh, Fatemeh Nasiri * Pages 949-965

    The purpose of this study is to analyze the effects of urban sprawl on development of integrated villages from the perspective of the local community. This research from the perspective of purpose is applied, descriptive - analytic method and for data collection and information is used the library and field studies. Local domain of research is the 16 integrated villages in the skeletal contexture of Urmia city in the years 1335 to 1395. According to statistics of the Statistics Center of Iran in 1390 in total are 27 940 people and 6804 households that based on the Cochran formula were selected number of 151 households as statistical population. Questionnaire reliability was calculated 0.789 using Cronbach's alpha coefficient and to data analyze were used of descriptive statistics (mean, standard deviation and variance) and inferential statistics (structural equation, Friedman and regression). The results showed that the proposed model for research in structural equation has the optimal level in compliance with the experimental data and indicators have suitable goodness of fit. Also one of the most important effects of urban creep in Urmia was the land price increases on the periphery of city, if the meter of land has increased to 2100000 toman during recent years. Also sprawl of Orumiyeh city has the most positive impact on the skeletal dimension with the beta value 0.926.

    Keywords: creep, urban sprawl, village integration, structural equation, Orumiyeh city
  • Hassan Mahmoudzadeh * Pages 967-981

    Close proximity to the fault of Tabriz in the Region two of the Municipality of Tabriz, increasing the number of areas and densely populated areas, increasing the load on the environment, Complexity and the multitude of factors in the earthquake hazard zoning and the spatial role of them make necessary applying multivariate decision maker, to determine the degree of vulnerability. The main objective of this paper is to determine the vulnerability in SAW and TOPSIS methods. For this purpose, multi-criteria assessment methods based on the TOPSIS and SAW used for produce and analysis of different layers of land use map. Natural and human factors influencing in Vulnerability zonation map identified and was overlaid with the land use map. Based on the TOPSIS and SAW, from the total area of 2104.83 hectares, about 729.61 hectares of vulnerability in areas with very low to low in the southern parts, 350.08 hectares in the vulnerabilities average in the center and 1025.14 hectares of vulnerability high to Very high in the northern and northwestern parts of the Region two. Land use map overlaps with hazard zonation map, show 400 hectares of residential use in the high to very high class risk. So, the plan to locate the temporary housing sites, Retrofit construction during the time and modify sensitive land use location to other land uses on the final map of hazard zonation map.

    Keywords: zoning_Vulnerability_earthquakes_TOPSIS_SAW Model_District 2 Tabriz
  • Mohammad Ghanbari, Mohammad Ajze Shokuhi *, MohammadRahim Rahnama, OmidAli Kharazmi Pages 983-1001

    Nowdays, multiple factors affect the livability of a place, of which can note transportion, the presence of people, mixed use, housing, safety and security, sense of belonging, efficiency and the environment. The subject of transportation is potentially a reflection of the importance transport plays in day-to-day life. transportation is necessary for a functioning society as it enables people to access employment, education, food, health and social services, and meet with family and friends. The main goal of this research is the analysis of urban livability with emphasis on transportation indicator in Mashhad metropolis. The research method of this research is practical in terms of goal, and is descriptive – analytical in terms of methodology. By using the GIS Software, maps related to the status of each of objective sub-indicators based on the limits of Mashhad metropolis's zones were drawn. For mental indicator, which includes 6 questions, questionnaire was used for a sample size of 402 persons in all zones of Mashhad. The results of this research show the zone 11 of Mashhad metropolis is the best zone in terms of transportation indicator, followed by zones 1 and 8, respectively. By contrast, zones 6, 5 and 2 had the worst conditions in terms of transportation indicator, respectively. About 54 % of Mashhad's zones are at transportation very unfavorable level with respect to the urban livability.

    Keywords: urban livability, Transportation, objective, subjective indicators, Mashhad Metropolis
  • Ali Zobeydy, Abbas Maroofnezhad * Pages 1003-1020
    Today, the problem of the lack of a place to stop vehicles, especially in the central regions of the city, is encountered in most large cities. Public parking as one of the most important components of a modern urban transport system is responsible for providing a level of urban traffic blocking, and thus reduced bustle and traffic jams downtown are responsible.the purpose of this research is to rank the public parking of region 1th of Ahvaz metropolis from the viewpoint of citizens. to achieve this goal, the prioritization control method has been used by TOPSIS technique. the research method is applied in terms of its purpose, its field of study and the nature of the descriptive method. the sample size is 380 according to the Cochran formula. In this research, the central tissue of the metropolitan of Ahvaz has been selected. after identifying and selecting six indicators, beauty, cost, security, accessibility, dispersion and area are ranked by the TOPSIS public parking technique in this region. the results of this research show that Karoon class parking is in the high level in terms of indicators and Nakhl parking, Shahed, Baghmoein, Shahid Fahmidah are in the middle level and Khaligfars Parking, Refah, SahelKaroon, Ghaem, Mahzyar are on the lower level.
    Keywords: TOPSIS technique, Ranking, Public parking, Citizens, Ahvaz metropolis
  • Lotfallah Maleki *, Bahram Imani, Ghasem Fathi, Delavar Masoumi Pages 1021-1033

    Passive defense means reducing vulnerability during a crisis, without using military action, and is using of unmilitary active and managical and technical. Live and Sustainable vocation and human activities depend on security in all dimensions of any society, natural and human hazards, always threaten the life, and urban and village infrastructures. Particularly in the village border of country is serious injuries probable in extreme environments Crisis times are like war. Therefore, rural protection is vital for reducing the potential damage caused by the dangers of war with method of passive defense. By reviewing the subject literature based on the natural hazard model - geographical location - human risks and demographic - geographical location - natural hazards models 16 sub-criteria were identified in terms of four main factors. These factors and sub-criteria were ranked by survey of 60 experts, university professors and experts with use of the fuzzy hierarchy process analysis. During the review of existing literature it became clear that, given the novelty of the subject, no internal or external study identified this number of criteria. The results of the research show that when considering the factors affecting the critical location in the planning of non-operational defenses of the border villages of Ardebil province, the factors of natural, human, demographic and human hazards should be considered respectively.

    Keywords: Passive Defense, critical location, bordervillage, Fuzzy hierarchy
  • Ayoob Moradkhani., Niloufar Nikghadam *, Mansoureh Tahbaz Pages 1035-1056

    Energy sustainability is realized within the framework of sustainable development. Considering the major share of energy consumption of residential buildings in Iran, this study aimed to identify and compare the external walls of Sanandaj housing as the most effective energy consumption factor in the life cycle of the building, and was sought to assess the embodied Energy and environmental pollutants in the production period as well as the operational cycle. Considering the analytical-descriptive approach, after describing the related principles, Delphi method and analytical hierarchy of Fuzzy AHP were used to identify and zonate the frequency of common external walls in three areas of Sanandaj. Then, the energy consumption of the embodid period was assessed with the existing data and using modeling and simulation of a city block in Design Builder software the energy of the operational cycle was assesed considering the relevant variables. Interpretation of the findings was conducted using SPSS, ANOVA and Duncan's test for comparing the classifications and indicated a significant relationship between the embodied energy levels of production and operational cycle between the walls and its extent in the three regions of Sanandaj city. The very low contribution of primary energy of the embodied period compared to the operational cycle for three metropolitan areas was 2.01, 1.87 and 1.86, respectively, of life cycle of the building. The results of the research in regions of Sanandaj indicated the unfavorable condition of energy consumption in the widespread use of the walls during the life cycle stages of the building.

    Keywords: Sustainable energy development, embodied energy, energy of operational cycle, Environmental pollutants
  • Abouzar Moteidoust Koumle, Hosein Nazmfar *, Keramatollah Ziari, Ata Ghaffari Gilandeh Pages 1057-1071
    Introduction

    Although traditional bazaars have long been considered as one of the components of the identity of the Iranian cities, but today, with the expansion of stores and shopping centers, the role of traditional bazaars in many cities and especially in metropolitan areas of Iran has declined, which if not planned properly, the likelihood of the deterioration of some of these markets will be strengthened. This research seeks to study effective factors on the prosperity of traditional bazaars (Case Study: Rasht Metropolis), with a structural equation modeling approach. Today, in spite of various shopping malls and shopping centers, multi-purpose commercial complexes, megamals, chain stores, etc., the role of traditional bazaars has decreased in many cities of Iran. In the absence of attention to existing weaknesses, some of these traditional bazaars are lacking in prosperity and even complete destruction. The need to pay attention to this issue becomes more and more obvious when we know that the traditional bazaars is operating in many cities of Iran as one of the constructive and identifiable elements of the city, which in the event of a weakening of the vital role of the bazaars, the identity of that city is disturbed. This research seeks to investigate the factors affecting the prosperity of traditional bazaars (Case Study: Rasht Metropolis) with the approach of structural equation modeling. In order to achieve this goal, it has been attempted to answer the following question: What are the most important Effective Factors on the Prosperity of Traditional Bazaars (Case Study: Rasht Metropolis)?

    Methodology

    This research is a survey based on research design and is applicable to the research purpose. The statistical population of this study is 956971 people and the sample size is 384 people. To analyze the data, structural equation modeling approach was applied using SPSS and Mplus software. In this research, the exploratory factor analysis and then the confirmatory factor analysis method were used. Finally, fitting indexes were used to assess the fit of the final model.

    Results and discussion

    In the first step, exploratory factor analysis has been used to extract the main factors affecting the Prosperity of traditional bazaars. The most important application of factor analysis is the reduction of a relatively large number of variables to limited factors that are usually indirectly and indirectly affected by the main variable. In this research, after interviews and field surveys, 33 factors influencing the prosperity of traditional bazaars were identified. These factors were reduced to 5 main factors by varimax method. These factors are: sellers attraction, physical attraction, economic attractions, welfare attractions and social attractions. After performing exploratory factor analysis using SPSS software and extracting the main factors affecting the prosperity of traditional bazaars, Mplus software has been used to model structural equations. Different fitness indices have been used with the use of Mplus. These indicators include the Chi-square index for assessing the overall fitness of the model (X2/df), comparative or comparative fit index (CFI), Tucker Lewis's index (TLI), root mean square error (RMSEA), approximation and index error Average left squared (SRMR). This chart consists of 10 structural models and 5 measuring models. Structural models include the communication of five hidden variables together, and the measurement models include the separate measurement of each of these five hidden variables (the relationship between each hidden variable and the observed variables).

    Conclusion

    The results of this study indicate that the five main factors driving traditional bazaars are: sellers’ attraction, physical attraction, economic attractions, welfare attractions and social attractions. Overall account for 86% of variance of all variables by this the main factors are covered. Also, the results of this study indicate that the structural model of this research has a good fit and the features of this research have had good explanatory power.

    Keywords: Prosperity, traditional bazaars, Rasht Metropolis, structural equation modeling, fitting indexes
  • Hojjatollah Rashid Kolvir *, Hasan Akbari Pages 1073-1093

    Urban tissues as urban ranges which they create during different periods can locate some sectors in their heart and they are regarded as city creator organs or structures and it is necessary to measure for reaching stable city before every planning. So, the aim of current study in measuring stability of Ardebil city tissues and sectors. Study statistical society include citizens which they were selected as samples with 390 persons based on Cochrane’s formulae. Sampling method was simple randomized case and questionnaire was distributed and completed for their. In order to field operations obtained data analysis; One Sample t-test was used to stability position measuring; one –way Anova Analysis was used for urban tissues comparison at SPSS software framework and, Electer, Vicor, Topsis and Copland multiple criteria decision models (MCDM) were used to urban tissues ranking in EXCEL framework. One Sample t-test results showed that sector stability with 3/01 mean is in middle level and one –way Anova analysis showed difference between urban tissues according to stability level which in sheffe’s pursue test; Ardebil city tissues were located in non-stable and relative stable classes. At last; Topsis, Electer, Vicor model and Copland combined model showed that planned, organic, semi-organic, combined villages to city and outskirts villages are located at first to fifth ranks.

    Keywords: Stability, Sector, Urban tissues, multiple criteria decision models, Ardebil city
  • Mohammad Najjarzadeh *, Majid Nematolahi, Hossein Balouchi Pages 1095-1113

    Tourism is a media and tourists are the best media for touristic regions. The purpose of this paper is study of economic, social and environmental impacts and its effects on local's quality of life by the role of social advertising modifier. In this research, a descriptive-correlation method was used. Statistical population was Dasht e Arjan in Shiraz city, which 4 villages were selected. To collect data, questionnaire was used and its validity and reliability were examined by fuzzy- Delphi approach and internal consistency. For investigating Modifier Effect of social advertising, it used LISREL software. Statistical sample divided into 2 group and structural modeling was investigate by considering modifier role and not considering modifier role. Results showed that without considering modifier role, there is a positive relationship between local people attitude with tourism impacts and these impacts has positive and significant relationship with local's quality of life. But by considering modifier role, social advertising just modify relationship between local's people attitude with economic impacts. Social advertising could not modify relationship between social and environmental impacts with local's attitude and also between economic and social with quality of life.

    Keywords: Tourism Impacts, quality of life, social advertising, Modifier
  • Saeedeh Moradmand, Amir Gandmakar *, Ahmad Khadem Al Husseini, Alireza Abbasi Pages 1115-1131

    With attention to the importance of the tourism industry and its dependence on the climate as a determinant factor for the planning of tourists, the need to understand the desirable and desirable weather conditions for domestic and foreign tourists is necessary so that the applicant can adapt to it, planning In terms of travel time, type of clothing and equipment required. Guilan province, in terms of geographical conditions and having natural features such as coastal, plain and mountainous areas, as one of the most volatile areas of the country, requires a timetable for tourism, and by providing this comprehensive calendar can Take an important step on the basis of the climate of the environment Tourism. The purpose of this study was to investigate the thermal comfort climate of Guilan province based on weather stations of synoptic stations in time interval (1980 - 2016) using PET model) and analyze it based on maps obtained from GIS software. Its assistance could provide the necessary planning for the development of tourism in the province and the appropriate location and timing. The results show that the past 37 years in July, which coincided with the solar date from July 10 to August 10, the index of the PET index has been decreasing, and the climate condition has improved in this month and the heat stress has declined. Also, October and May (May and October) are among the most suitable periods for tourism in terms of comfort climate.

    Keywords: Tourism, Comfort climate, Gilan, Pet model
  • Yaghoob Peyvastehgar *, Parisa Moshksar, Ali Shamsoddini Pages 1133-1147

    Today, local communities are struggling to find conditions that will allow them to return quickly to the pre-crisis situation in the event of a crisis. In recent years, emphasis has been placed on the issue of resilience rather than vulnerability. resilience is the ability of a system to absorb perturbation, or the magnitude of disturbance that can be absorbed before a system changes its structure by changing the variables. Shiraz is located in the Zagros seismic zone with high seismicity. Considering the importance of existing land uses in the 3rd municipal district of Shiraz city, the aim of this study was an evaluation of social and economic resilience in this district. This applied research is using descriptive and analytical methods. The indicators of social and economic resilience were identified from the literature, and then data were collected through a field study using questionnaires. Data were analysed using multiple linear regression and feedforward multilayer perceptron artificial neural network. Linear regression indicated that a decrease in share of income spent on necessities could result in an increase in social and economic resilience of the households under study. Neural network analysis revealed that social capital and employment recovery are the most and least effective factors. In the population under study, social component, was the most important determinant of resilience.

    Keywords: Social resilience, Economic Resilience, Earthquake, Artificial Neural Network, the 3rd Municipal District of Shiraz City
  • Jamshid Einali *, Mehdi Charaghi, Fariba Abbasi Pages 1149-1165

    The present research is applied and its method is descriptive-analytical and library and field methods have been used for collecting data. The statistical population of the study is 11 villages with second homes tourism in Ijrud township. According to the census of 1390, the total number of households in these villages is 1849; that, using the Cochran formula, the number of samples needed to complete the questionnaire has been calculated 282. With regard to access to local authorities, 60 questionnaires were completed among them. The formal validity of the questionnaire was examined from experts' point of view and the reliability of the variables was calculated by Cronbach's alpha coefficient of 77%. For quantitative analysis of data, statistical tests such as one-sample and two groups t, one-way ANOVA and factor analysis have been used. The results show that the development of second homes tourism in sample villages has had a positive effect on economic indicators. Also, the result of variance between the two groups is significant in the indicators of land price, housing and employment creation. In addition, based on the results of factor analysis, which were categorized into 6 factors, the first factor, according to its constituent variables, was named the investment factor and by explaining (19.237) percent of variance was introduced as the most important factor. This factor, along with the factors of variability of economic activities, land use changes, population growth, tourism services improvement and technology transfer, explained 67% of the variance in total.

    Keywords: Rural tourism, Rural economy, Zanjan Province
  • Azim Alishaei, Ahmadali Khorrambakht *, Abdolrasoul Ghanbari Pages 1167-1183

    The rural- urban links are considered as a part of realities of everyday life in an inhabitant family in rural regions. Thus, rural- urban links are emphasized in regulation and expression of development policies by aiming at reduction of poverty and supporting from positive role of urban centers to expand surrounding rural areas. Therefore, the current research has analyzed the village- city relations to determine field of influence of Ilam city. The methodology is combinatory type and both quantitative and qualitative techniques. The data have been collected by special questionnaire for the public people in this survey so that thereby one could test hypotheses by T- statistical exams, AHP and VIKOR models. The given results indicate that among 5 research variables, variables of economic trends (Mean-value=2.1959) and migratory trends (Mean – value= 2.5518) are lower than the base and standard limits. The results of this survey show that given average limit of 3, this model enjoys strong relationship in terms of three variables in which political-administrative variable (0.398) is placed at first rank in terms of importance and parameter of migratory trends (0.095) was ranked in four rural groups and VIKOR results were placed at the last rank. Similarly, using of this model; finally indicates the rate of influence is reduced by rising distance. Finally, with respect to result of study, it can be implied Ilam city plays a polar goal through this city but the level of influence of this city is also reduced by rising distance between them.

    Keywords: Village-urban relations, AHP model, Vikor Model, Ilam